sobota, 20 lipca 2019

ETPC o potrzebie ochrony praw osób LBGT i granicach krytyki działalności Trybunału

Nie od dziś ETPC stoi na stanowisku o potrzebie ochrony praw osób LGBT w różnych aspektach życia, m.in. w zakresie swobodnego wyrażania poglądów i prawa do stowarzyszania się. Ostatnią okazją do wypowiedzi Trybunału w tej problematyce była sprawa Zhdanov i inni p. Rosji. Skarżący indywidualni oraz kilka stowarzyszeń próbowali w latach 2006–2011 zarejestrować szereg stowarzyszeń mających za cel ochronę praw osób LGBT. Jednakże wszystkie organy i sądy krajowe odmówiły rejestracji wniosków wskazując, że ich celem było promowanie praw LGBT. W szczególności w decyzjach odmownych znalazły się takie argumenty jak to, że cele organizacji mogą „zniszczyć moralne wartości społeczeństwa”, doprowadzić do spadku liczby urodzeń, kolidować z prawami większości Rosjan, którzy mieli traktować pokazywanie relacji z osobami tej samej płci jako obraźliwe oraz powodować wrogość społeczną lub religijną.
Trybunał uznał, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 6 Konwencji, ponieważ odwołania od negatywnych decyzji administracyjnych nigdy nie były rozpatrzone przez sądy co do meritum. Koncentrowały się one na wskazaniu braków formalnych wniosków, np. na przekroczeniu terminów odwoławczych, nie precyzując sposobów ich obliczenia.  
Odnosząc się do zarzutów na podstawie art. 11 Konwencji Trybunał nie miał wątpliwości, że odmowa rejestracji stowarzyszeń nie realizowała żadnego uzasadnionego celu. Celem takim nie była z pewnością potrzeba ochrony osób ze środowiska LGBT przed rzekomą potencjalną agresją z strony większości społeczeństwa, która osób homoseksualnych miała nie akceptować. ETPC uznał, że rolą władz w takich okolicznościach nie było po prostu usuwanie przyczyn napięć, ale zapewnienie, że grupy o odmiennych poglądach tolerują się nawzajem. Co więcej, ich obowiązkiem było podjęcie rozsądnych i odpowiednich środków w celu umożliwienia organizacjom takim jak wnioskodawcy prowadzenia działalności bez obawy o przemoc fizyczną. Nie było natomiast żadnych dowodów na to, że władze podjęły takie środki. Zamiast tego postanowiły po prostu zapobiec ryzyku nieporządku poprzez ograniczenie swobody zrzeszania się wnioskodawców. Dlatego też Trybunał nie mógł zgodzić się z poglądem władz, że odmowa rejestracji stowarzyszeń była „konieczna w demokratycznym społeczeństwa ”, a zatem doszło do naruszenia art. 11 Konwencji. W tym kontekście Trybunał orzekł także naruszenie art. 14 Konwencji.
Wyjątkowo interesujące w orzeczeniu są natomiast rozważania Trybunału w odniesieniu do zachowania jednego ze skarżących, którego skarga została przez Trybunał oceniona jako nadużycie prawa do skargi i skreślona z listy. Co ważne, decyzja ta nie zapadła jednogłośnie. Trybunał podjął taką decyzję w świetle okoliczności, iż skarżący jeszcze przed złożeniem tej skargi umieszczał na portalach społecznościowych bardzo krytyczne oceny dotyczące funkcjonowania Trybunału i samych sędziów. Impulsem do jego krytyki był wcześniejszy wyrok Trybunału w jednej ze złożonych przez niego skarg (Alekseyev i inni p. Rosji, skargi nr 14988/09). Co istotne, o krytycznych wpisach zamieszczanych rzekomo przez skarżącego na portalach społecznościowych, poinformował Trybunał rząd rosyjski …
Trybunał ocenił, że wpisy takie jak opublikowanie zdjęć sędziów ETPC z napisami „alkoholik”, „narkoman”, „skorumpowany”, nazywanie sędziów Trybunału „europejskimi skorumpowanymi szumowinami” i „homofobami” oraz „europejskimi draniami i degeneratami”, a także wygłaszanie poglądów, iż „nadszedł czas, aby podpalić Europejski Trybunał Człowieka Prawa” przekraczały granice normalnej, obywatelskiej i uzasadnionej krytyki. Pomimo przesłania przez Trybunał listu ostrzegawczego, w którym wyraźnie wskazano możliwość wyciągnięcia konsekwencji, pan Alekseyev nie wycofał swoich oświadczeń. Trybunał uznał, że jego postępowanie było pogardliwe dla samej instytucji, do której złożył wniosek o ochronę swoich praw.
Z wyciągnięciem tak surowych konsekwencji w stosunku do skarżącego nie zgodziło się jednak trzech sędziów Trybunału. Wyraźnie wskazali, że skarżący jest bardzo znanym aktywistą, a jego skargi i wydane w ich konsekwencji orzeczenia ETPC przyczyniły się do ochrony praw wielu osób w Rosji.
W kontekście takiego rozstrzygnięcia Trybunału interesujące jest to, jak zachowa się on w przypadku kolejnych składanych przez skarżącego spraw. Sytuacja ochrony mniejszości seksualnych w Rosji nie pozostawia żadnych złudzeń, że będzie to ostatnia tego typu skarga. Trzeba mieć nadzieję, że swoją decyzją Trybunał nie „wylał dziecka z kąpielą”, odmawiając w rzeczywistości aktywiście prawa do skarżenia się na opresyjny rząd.

czwartek, 18 lipca 2019

Wyrok na piśmie???? po 6 miesiącach w końcu ogłoszony!

Parę dni temu, w końcu po 6 miesiącach oczekiwania Międzynarodowy Trybunał Karny w końcu przedstawił pisemną wersję wyroku uniewinniającego w sprawie byłego prezydenta Wybrzeża Kości Słoniowej Laurenta Gbagbo oraz byłego Ministra Sportu Charlesa Blé Goudé. Pisaliśmy o sprawie tu

Większość sędziów (czyli 2 - sędzia Tarfusser i sędzia Henderson) nie zaprzeczając, że zbrodnie rzeczywiście zostały popełnione na Wybrzeżu Kości Słoniowej, nie była jednak przekonana, co do tego, że Prokurator zdołała udowodnić istnienie związku pomiędzy popełnionymi zbrodniami a osobami, które  oskarżano o ich spowodowanie. Mniejszość (sędzia Herrera Carbuccia) złożyła opinię odrębną, wskazując na to, że ona się czuje przekonana dowodami zaprezentowanymi przez Prokurator.

Wyrok, na który czekaliśmy 6 miesięcy ma 8 stron (sic!), do tej decyzji dołączono jednak uzasadnienia,  każdy sędzia napisał je oddzielnie. I tak mamy: opinię sędziego Tarfussera - 90 stron; 300 stronicową opinię odrębną sędzi Herrery Carbucci, oraz 961 (!) stronicowy dokument zatytułowany Powody autorstwa sędziego Hendersona, zobacz dokumenty tu

Nie jest to chyba dobry prognostyk, jeżeli chodzi o zgodną współpracę - jeśli 2 sędziów stanowiących większość przedstawia oddzielnie powody.... czyżby w istocie wyrok składał się z 3 opinii odrębnych? Zapraszamy do lektury. 

niedziela, 14 lipca 2019

Rodzice Otto Warmbiera zgłaszają roszczenia do północnokoreańskiego statku

Przypomnijmy, że w styczniu 2016 r. student Uniwersytetu Wirginii Otto Warmbier został aresztowany w czasie wycieczki do Korei Północnej za kradzież propagandowego plakatu i skazany na 15 lat więzienia. W czerwcu 2017 r. Korea Północna zdecydowała o przekazaniu Warmbiera Stanom Zjednoczonym, ale jak się okazało, stan studenta był wegetatywny, a kilka dni po powrocie do USA Warmbier zmarł. Korea Północna twierdziła, że Warmbier zatruł się jadem kiełbasianym, a po połknięciu tabletki nasennej zapadł w śpiączkę. Amerykańscy lekarze nie znaleźli śladów tortur, ale nie potwierdzili też wersji o zatruciu jadem; ich zdaniem przyczyną stanu i śmierci Otto Warmbiera było zatrzymanie krążenia z nieokreślonych bliżej przyczyn. Jak jednak wskazywali lekarze i rodzice Warmbiera, istnieje możliwość, że student był torturowany mimo że nie znaleziono na to dowodów.

piątek, 12 lipca 2019

Puszcza Białowieska i 43. sesja Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO

Źródło: Frank Vassen/Flickr/CC BY 2.0, Polsatnews.pl

W środę, 10 lipca, zakończyła się w Baku (Azerbejdżan) 43. sesja Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO (Komitet). Wzięło w niej udział 2,5 tysiąca delegatów z 180 państw-stron Konwencji UNESCO z 1972 r. w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego. Ocenie Komitetu poddano 36 nominacji o wpis na Listę Światowego Dziedzictwa. Ostatecznie na Listę wpisano 24 obiekty kulturalne, 4 obiekty przyrodnicze i 1 obiekt mieszany. W ramach sesji przeprowadzono także szereg paneli tematycznych podczas których podkreślono m.in. znaczenie działań rządu RP dotyczących promocji zaleceń Rekomendacji Warszawskiej z 2018 r. w sprawie odbudowy i rekonstrukcji dziedzictwa kultury (zob. tu i tu). Ponadto analizie poddano stan zachowania obiektów znajdujących się już na liście oraz na Liście Światowego Dziedzictwa w Niebezpieczeństwie. W tym kontekście przedmiotem obrad była ponownie ochrona dziedzictwa przyrodniczego Puszczy Białowieskiej. Komitet zdecydował, iż wszystko, co się dzieje w Puszczy musi być bezwzględnie podporządkowane zachowaniu jej unikalnej wartości jako obszaru Światowego Dziedzictwa. Zobowiązał rząd RP do realizacji szeregu zaleceń. Jeśli polskie władze się do nich nie zastosują to Puszcza Białowieska zostanie wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa w Niebezpieczeństwie.

czwartek, 11 lipca 2019

Rocznica masakry w Srebrenicy

Mija właśnie kolejna rocznica masakry ludności cywilnej, dokonanej w 1995 roku, w Srebrenicy i kwalifikowanej jako ludobójstwo. Blisko trzy dekady temu serbscy żołnierze dokonali masakry ponad 8000 mężczyzn i chłopców. Przez lata wskazywano, że ofiarami było 7500 osób, dziś wiemy dzięki pracy Międzynarodowej Komisji do spraw osób zaginionych, że ofiar było o wiele więcej. Wskazują na to przeprowadzone przez Komisję badania DNA, dzięki którym już zidentyfikowano ponad 90 % ofiar czyli 6,982 osoby

środa, 10 lipca 2019

Wyrok MTK w sprawie Bosco Ntagandy

Dwa dni temu Izba Orzekająca MTK uznała, że Bosco Ntaganda jest winny popełnienia zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości w Ituri, Republice Demokratycznej Konga w latach 2002-2003. 
O Ntagandzie pisaliśmy już kilkakrotnie, między innymi odnosząc się do jego "poddania się" w ambasadzie USA w Rwandzie (zobacz tu: tu) oraz odnosząc się do decyzji MTK, w ktorej Trybunał stwierdził, że członkowie sił zbrojnych nie mogą być, jako potencjalne ofiary, wyłączeni spod ochrony statutu MTK (zobacz tu). 
Trybunał uznał Ntagandę za winnego wszystkich 18 formułowanych wobec niego zarzutów (między innymi plądrowania, zgwałceń czy werbowania dzieci poniżej 15 roku życia do udziału w siłach zbrojnych jako zbrodni wojennych, czy przymusowego przemieszczenia ludności jako zbrodni przeciwko ludzkości). Ntaganda pozostanie w areszcie do czasu ogłoszenia sentencji wyroku, ma 30 dni na złożenie odwołania od wyroku. 

Wyrok trybunału znajduje się tutaj.

sobota, 6 lipca 2019

Skrajnie prawicowa Alternatywa dla Niemiec (AfD) nieskuteczna przed ETPC

ETPC kolejny raz zajmował się skargą prawicowej partii Alternatywa dla Niemiec (AfD). Tym razem partia poskarżyła się na podstawie art. 10 (prawo do swobody wypowiedzi) i 11 (prawo do swobody zrzeszania się) Konwencji w związku z zakazem dyskryminacji, że Federalny Urząd Ochrony Konstytucji informując w styczniu 2019 r. opinię publiczną, że planuje badanie wypowiedzi członków partii AfD i powiązań partii z grupami radykalnymi. rzuca podejrzenia na partię, iż prowadzi on działalność niezgodną z Konstytucją, co  prowadzi do stygmatyzacji partii i de facto zakazu jej działalności. 
Skarga została oddalona z powodu niewykorzystania krajowych środków odwoławczych. ETPC podkreślił, że niesłuszne były zarzuty partii jakoby prawo krajowe nie zapewniało jej odpowiedniej ochrony. W szczególności potwierdzał to fakt, że w lutym 2019 r. Sąd Administracyjny w Kolonii orzekł na korzyść partii uznając, iż w prawie krajowym nie ma podstaw prawnych, by traktować ją jako "wstępnie podejrzanego" i informować opinię publiczną o planowaniu działań dotyczących oceny zgodności działalności członków partii z prawem. 
Działania AfD i w reakcji odpowiedź na nią władz niemieckich były już kilkukrotnie przedmiotem skarg do ETPC. W mediach niemieckich nieustająco toczy się dyskusja na temat zasadności poddania jej obserwacji przez kontrwywiad. Także politycy CDU/CSU tradycyjnie prezentujący postawy konserwatywne, domagają się ostrzejszej i krytycznej dyskusji politycznej o działalności AfD, z której w powszechnej opinii płynie wsparcie dla prawicowego radykalizmu. Orzecznictwo sądów krajowych i ETPC musi jednak określić granice dopuszczalnej inwigilacji członków partii. 
Pisząc o problematyce inwigilacji warto mieć na uwadze, że w najbliższych dniach przed ETPC będą miały miejsce rozprawy w dwóch sprawach dotyczących prowadzenia przez władze działalności kontrwywiadowczej: Big Brother Watch i inni v. Zjednoczone Królestwo oraz Centrum för rättvisa v. Szwecja. Orzeczenia w tych sprawach niewątpliwie przyczynią się do precyzyjniejszego określenia granic dopuszczalnej działalności władz w zakresie kontrolowania korespondencji elektronicznej, otrzymywania danych od dostawców usług elektronicznych czy przekazywania pozyskanych informacji obcym wywiadom.  

piątek, 5 lipca 2019

Wniosek o upoważnienie do badania zbrodni popełnionych przeciwko Rohindżom


We wrześniu zeszłego roku Międzynarodowy Trybunał Karny wydał decyzję, w której uznał, że posiada jurysdykcję i może przebadać "deportację" mniejszości muzułmańskiej Rohindża z Mjanmy do Bangladeszu, pomimo, że Mjanma nie jest stroną Statutu Rzymskiego. Stało się tak, ponieważ zbrodnie, których dokonano przekraczały granice tego państwa. Zobacz informację tu.

W ślad za tą decyzją Prokurator Fatou Bensouda poprosiła wczoraj sędziów o upoważnienie do wszczęcia postępowania przygotowawczego w sprawie  zbrodni przeciwko ludzkości tj. deportacji, oraz innych niehumanitarnych aktów oraz prześladowań popełnionych przeciwko Rohindżom z Mjanmy.

czwartek, 4 lipca 2019

Guest post: Międzynarodowy Trybunał Prawa Morza o zastosowaniu środków tymczasowych w sporze pomiędzy Ukrainą a Federacją Rosyjską dotyczącym incydentu w Cieśninie Kerczeńskiej

W dniu 25 maja 2019 roku Międzynarodowy Trybunał Prawa Morza (dalej jako „ITLOS”) zarządził zastosowanie środków tymczasowych w sporze pomiędzy Ukrainą a Federacją Rosyjską w sprawie zatrzymania ukraińskich okrętów wojennych w Cieśninie Kerczeńskiej. Incydent ten miał miejsce 25 listopada ubiegłego roku i był już przedmiotem rozważań na niniejszym blogu (tu). Oba państwa są stroną konwencji o prawie morza z 1982 roku (dalej jako „KoPM”). 

środa, 3 lipca 2019

Guest post: Sąd Konstytucyjny Federacji Rosyjskiej o prawach ludów tubylczych

28 maja 2019 roku rosyjski Sąd Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną Giennadija Szczukina – przedstawiciela turkijskiego ludu Dołganów, zamieszkującego północną Syberię (tekst postanowienia w j. rosyjskim można znaleźć tu). Skarżący będący przywódcą wspólnoty rodowo-plemiennej, a jednocześnie przewodniczącym lokalnego stowarzyszenia ludności tubylczej został skazany na karę grzywny stu dwudziestu tysięcy rubli (co w dacie wyrokowania przez Sąd I instancji stanowiło równowartość siedmiu tysięcy trzystu złotych) za przestępstwo podżegania do nielegalnego polowania, dokonanego zbiorowo lub po wcześniejszemu uzgodnieniu (art. 258 k.k. Federacji Rosyjskiej). Zdaniem rozpoznających sprawę sądów karnych obu instancji, inkryminowane zachowanie G. Szczukina polegało na tym, że będąc prezydentem lokalnej organizacji społecznej zrzeszającej stowarzyszenia ludności rdzennej Rejonu Tajmyrskiego (Dołgańsko-Nienieckiego) Kraju Krasnojarskiego, we wrześniu 2014 roku podczas spotkań z przedstawicielami wspólnot rodowo-plemiennych udzielał informacji o możliwości przeprowadzania polowań na renifery żyjące w stanie wolnym. W szczególności dotyczyło to możliwości realizacji ustanowionego przez gubernatora Kraju Krasnojarskiego limitu łowieckiego ośmiu sztuk zwierzyny, przypadającego na każdego członka wspólnoty rocznie, niezależnie od jego wieku oraz posiadanych uprawnień do polowania. W konsekwencji wybrani z każdej wspólnoty myśliwi realizując limity łowieckie dla całych wspólnot dokonali odstrzału łącznie dwustu siedemnastu reniferów. Zdaniem orzekających sądów karnych takie zachowanie polegające na przekazywaniu limitów łowieckich między członkami wspólnoty rodowo-plemiennej nieposiadającymi prawa do polowania innym członkom wspólnoty, będącym myśliwymi było niedopuszczalne. Wykraczało ono bowiem poza prawo ludności rdzennej do korzystania ze środowiska naturalnego, prowadzonego w ramach tradycyjnego trybu życia. Ostatecznie prawomocne skazanie G. Szczukina objęła amnestia. Jednak z uwagi na charakter sprawy, jak również analogiczne postępowania wszczęte wobec jego pobratymców, wniósł on skargę konstytucyjną, żądając uznania niezgodności z rosyjską ustawą zasadniczą art. 19 ustawy federalnej „o polowaniu i ochronie zasobów łowieckich”, w zakresie w jakim uniemożliwia on ludności rdzennej pozyskiwanie zwierzyny w celu zaspokajania swoich potrzeb poprzez delegowanie prawa do polowania na rzecz wybranych członków wspólnoty rodowo-plemiennej. 

wtorek, 2 lipca 2019

Nowe oferty w naszym dziale ogłoszeń

Przypominamy o naszym dziale ogłoszeń. W czerwcu pojawiło się w nim szereg interesujących ofert dotyczących call for papers na konferencje naukowe, konkursów na stanowiska na zagranicznych uczelniach oraz wezwań do przesyłania tekstów do przygotowanyh numerów czasopism z zakresu prawa międzynarodowego. 

Szczególnie chcieliśmy zarekomendować ogłoszenie dot. koferencji współorganizowanej przez ESIL, SGH oraz INP PAN ("The crisis of multilateral international order: causes, dynamics and consequences"), która odbędzie się w dniach od 22 do 23 listopada 2019 r. Przypominamy w tym kontekście, że termin nadysłania propozycji referatów upływa 5 lipca 2019 r. Więcej szczegółów można znaleźć w oryginalnym ogłoszeniu.

poniedziałek, 1 lipca 2019

Prawne wątpliwości dotyczącej nowej kryptowaluty Facebooka

Po wielu miesiącach domysłów na temat projektu nowej kryptowaluty, potajemnie realizowanego  przez Facebooka, 18 czerwca w San Francisco spółka dokonała uroczystej inauguracji waluty Libra. Tym samym spółka podjęła najważniejszą jak dotąd próbę wykorzystania technologii blockchain, eliminującej centralny ośrodek emisji i i kontroli, do emisji powszechnego pieniądza. Ma to miejsce w 10. lecie emisji bitcoina, tj. jesteś z przeszło 1600 takich inicjatyw zrealizowanych dotąd w różnej skali.

Nowych środek płatniczy ma umożliwić 1,6-1,7 mld użytkowników portalu dookoła świata na natychmiastowe i nieomal bezkosztowe - w porównaniu do tradycyjnych usług finansowych - transfery zasobów za pośrednictwem telefonu komórkowego, bez konieczności posiadania rachunku bankowego (FT, Facebook unveils global digital coin called Libra). Kryptowaluta ma być oparta na pakiecie różnych walut tradycyjnych i innych aktywów. Wartość Libry ma zaś być ustalana na podstawie koszyka walutowego.

niedziela, 30 czerwca 2019

Import dóbr kultury - nowe rozporządzenie UE weszło w życie

Źródło: https://www.artatlaw.com/latest-articles/the-proposed-eu-regulations-on-the-import-of-cultural-goods

W czwartek, 27 czerwca, weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/880 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wprowadzania i przywozu dóbr kultury (dalej: rozporządzenie importowe). Celem tego instrumentu prawa wtórnego UE jest zapewnienie skutecznej ochrony przed nielegalnym handlem dobrami kultury oraz przed ich utratą lub zniszczeniem, ochrona dziedzictwa kulturowego ludzkości, a także zapobieganie finansowaniu terroryzmu oraz praniu pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży zagrabionych dóbr kultury. Rozporządzenie to ma zastosowanie m.in. do rękopisów, inkunabułów, książek i archiwów wytworzonych lub odkrytych poza UE. Nie dotyczy ono natomiast dóbr kultury, które powstały lub zostały odkryte na obszarze celnym Unii. Większość przepisów rozporządzenia będzie miało zastosowanie dopiero od 2025 r. Co do zasady, instrument ten zakazuje importu do UE dóbr kultury, które zostały wywiezione z kraju, w którym zostały wytworzone lub odkryte, z naruszeniem przepisów tego kraju, przy czym stwierdza się, że kraj ten często różni się od kraju wywozu. Jest to pierwszy kompleksowy instrument prawa UE służący ochronie dziedzictwa kultury państw spoza wspólnego obszaru celnego. 

sobota, 29 czerwca 2019

Polityczne porozumienie w sprawie handlowej umowy UE – Mercosur


Powoli staje się już tradycją, że osiągniecie porozumienia na poziomie politycznym w przypadku wielkich umów handlowych Unia Europejska ogłasza tuż przed szczytem G-20. Tak było w 2017 r. w przypadku umowy handlowej z Japonią, a także tym razem w przypadku umowy pomiędzy Unią Europejską a Mercosur. Strony ogłosiły w piątek, 28 czerwca, że udało się osiągnąć porozumienie polityczne w sprawie części handlowej umowy stowarzyszeniowej pomiędzy oboma ugrupowaniami. 

piątek, 28 czerwca 2019

Trzech obywateli Rosji i jeden Ukrainy oskarżonych o zestrzelenie samolotu Malaysia Airlines

19 czerwca zespół śledczy (Joint Investigation Team), składający się z przedstawicieli holenderskiej prokuratury i policji oraz reprezentantów Australii, Belgii, Malezji i Ukrainy, powołany do wyjaśnienia przyczyn katastrofy samolotu Malaysia Airlines lot MH17, ogłosił, że w związku z zestrzeleniem samolotu sądzone będą 4 osoby – 3 obywateli Rosji (wszyscy pracowali w rosyjskich służbach) i jeden Ukrainy. Są oni oskarżeni o spowodowanie katastrofy samolotu (art. 168 holenderskiego kodeksu karnego) oraz o zabójstwo 298 osób (art. 289 kodeksu karnego Holandii). Proces oskarżonych ma rozpocząć się 9 marca 2020 r. przed sądem w Hadze.

czwartek, 27 czerwca 2019

Ten inny wyjątkowy wyrok: TSUE i winiety na niemieckich autostradach

Czerwiec bieżącego roku jest w TSUE wyjątkowy nie tylko ze względu na wyrok i opinie rzeczników generalnych w sprawie polskiej praworządności. 18 czerwca Trybunał rozpoznał dopiero siódmą skargę państwa członkowskiego na inne państwo członkowskie w swojej historii. Ostatni taki przypadek zdarzył się siedem lat temu. Wyrok w sprawie C-591/17 jest ciekawy także o tyle, że nie podzielił poglądu zaprezentowanego przez rzecznika generalnego Wahla oraz został wydany pomimo tego, że Komisja Europejska uznała uprzednio, że zaskarżone przepisy są zgodne z prawem unijnym. Sytuacja taka zdarza się w luksemburskim orzecznictwie bardzo rzadko.

środa, 26 czerwca 2019

Guest post: Naruszanie międzynarodowego prawa humanitarnego we współczesnych konfliktach zbrojnych na przykładzie wojny w Jemenie

Protesty, które wybuchły w Jemenie w 2011 r., doprowadziły do dymisji jego wieloletniego prezydenta Alego Abdullaha Saleha. W lutym 2012 r. nowym szefem państwa został Abd Rabbuh Mansur Hadi. Zainicjował on bolesne dla jemeńskiego narodu reformy ekonomiczne. Powstałe w ich wyniku społeczne niezadowolenie sprawiło, iż doszło do zamieszek między oponentami a zwolennikami Hadiego. Sytuacja ta umożliwiła ruchowi Huti, dążącemu do umocnienia w kraju pozycji zajdytów, rozpoczęcie kolejnej rewolty, będącej początkiem trwającego do dziś konfliktu. 26 marca 2015 r. Arabia Saudyjska, Bahrajn, Katar, Kuwejt i Zjednoczone Emiraty Arabskie rozpoczęły interwencję militarną „Decisive Storm”, której celem było zniszczenie oddziałów Huti, wspomaganych przez Islamską Republikę Iranu. Należy pamiętać, iż wszystkie kraje, będące członkami koalicji działającej w Jemenie ratyfikowały cztery konwencje genewskie o ochronie ofiar wojny z 1949 r. Państwa te są również stronami dwóch protokołów dodatkowych do konwencji genewskich z 1977 r. 

niedziela, 23 czerwca 2019

Guest post: Granice odpowiedzialności Facebooka

Odpowiedzialność sieci społecznościowych za treści publikowane na nich przez ich użytkowników stanowi bardzo kontrowersyjny temat. Udowadnia to dyskusja tocząca się wokół artykułu dyrektywy o prawach autorskich na jednolitym rynku cyfrowym dotyczącego uprzedniego sprawdzania treści przez pryzmat naruszania przez nie praw autorskich. Przedstawiona 4 czerwca 2019 r. opinia rzecznika generalnego Macieja Szpunara w sprawie C-18/18 Eva Glawischnig-Piesczek przeciwko Facebook Ireland Limited dostarcza kolejnej porcji materiału do analizy linii orzeczniczej TSUE w tym temacie na gruncie przepisów dyrektywy o e-handlu

sobota, 22 czerwca 2019

Hong Kong strajkuje mimo zawieszenia ustawy ekstradycyjnej

Pod naciskiem masowych protestów ulicznych (post tutaj) szefowa administracji Hongkongu Carrie Lam złagodziła stanowisko i bezterminowo zawiesiła prace legislacyjne nad nowym prawem ekstradycyjnym. Ani gwarancja że prace nie zostaną wznowione za jej kadencji, ani przeprosiny za reakcję na strajk nie uspokoiły nastrojów. 

Według szacunków organizatorów kolejnego dnia na ulice wyszło 2 z 7 milionów mieszkańców, żądając definitywnego wycofania projektu (WSJ, Hong Kong Marchers Flood Streets Over Extradition Bill), a także wycofania zarzutów wobec uczestników protestów. Lam wyznaczono termin do czwartku na podjęcie stosownych działań. Szefowa administracji żądania nie spełniła, a Chiny podtrzymały oskarżenia wobec wrogich sił zakulisowo zmierzających do zniszczenia stabilności Hong Kongu (CNBC, Hong Kong ignores protest deadline to scrap extradition bill, sets stage for further protests).

Protesty zbiegły się w czasie ze zwolnieniem z więzienia Joshua Wonga, skazanego za organizację w 2014 r. Parasolowej Rewolucji. Bezpośrednio po zwolnieniu Wong zapowiedział przyłączenie się do demonstrantów.

piątek, 21 czerwca 2019

USA zaatakują Iran? Komentarz do najnowszych doniesień NYT i Reutersa

W maju pisaliśmy o rosnącym napięciu i możliwym ataku USA na Iran. W czwartek New York Times poinformował, że prezydent Trump miał wydać rozkaz ataku na Iran, który byłby odwetem za zestrzelenie przez Iran amerykańskiego drona. Iran twierdzi, że dron naruszył irańską przestrzeń powietrzną, zaś USA - że dron znajdował się w przestrzeni międzynarodowej, więc Iran nie mógł zgłosić żadnych pretensji wobec trasy przelotu drona.

Według NYT, USA chciały przeprowadzić atak na kilka celów na terytorium Iranu, w tym na radary i wyrzutnie rakiet. Rozkaz ataku miał zostać wydany, uderzenie było spodziewane około godziny 19. czasu waszyngtońskiego, ale w ostatniej chwili zostało odwołane. Media nie podają z jakich powodów prezydent Trump zrezygnował z ataku.

czwartek, 20 czerwca 2019

Wykonanie wyroku arbitrażowego Micula nie stanowiło bezprawnej pomocy publicznej

Wyrokiem w połączonych sprawach T-624/15, T-694/15 i T-704/15 18 czerwca b.r.  nowy rozdział do  sagi sądowej Micula dopisała, orzekająca w powiększonym składzie, pierwsza izba Sądu.

Zarzewiem sporu dotyczącego relacji między prawem UE a międzynarodowym prawem inwestycyjnym stał się wyrok trybunału ICSID z 2013 roku (ARB/05/20). Trybunał arbitrażowy orzekł, że wycofanie przez Rumunię zachęt inwestycyjnych braciom Micula, naruszyło traktatowe standardy traktowania inwestycji. Odnośna nowelizacja przepisów prawa krajowego stanowiła  jednak realizację obowiązków przyjętych przez Rumunię na mocy Układu stowarzyszeniowego (z 1994 r.) oraz w toku negocjacji akcesyjnych do UE .

W rezultacie Komisja Europejska  sprzeciwiła się zapłacie odszkodowania, utrzymując że korzyść finansowa stanowiłaby naruszenie unijnych zasad konkurencji (posty tu i tu). W marcu 2015 r. mocą decyzji 2015/1470 Komisja stwierdziła, że zapłata odszkodowania stanowiła bezprawną pomoc publiczną, zobowiązując Rumunię do odzyskania przyznanej już pomocy. W listopadzie tego samego roku inwestorzy wnieśli do Sądu m.in. o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji. Do sprawy przystąpiły rządy Hiszpanii i Węgier popierające stanowisko Komisji.

środa, 19 czerwca 2019

Akcesja San Marino do EBOR

10 czerwca San Marino zostało 68. państwem-udziałowcem (70 członkiem) Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR, San Marino becomes EBRD’s newest shareholder). O ile z pojedyńczej akcesji trudno wyciągać daleko idące wnioski, o tyle wydaje się że warto śledzić trend, który może sygnalizować wzmożenie zainteresowania międzynarodowymi bankami rozwojowymi. 

Z jednej strony niedawno pisaliśmy o potencjalnych zagrożeniach związanych z przenosinami Międzynarodowego Banku Inwestycyjnego z Moskwy do Budapesztu. Z drugiej strony dopiero co informowaliśmy o powołaniu przez Stany Zjednoczone Międzynarodowej Korporacji Finansowania Rozwoju. W każdym z tych przypadków m.in. korzystny reżim prawny stanowią instrumenty realizacji interesów politycznych.

wtorek, 18 czerwca 2019

Guest post: Immunitet prezydenta Sudanu Al-Bashira nie obowiązuje przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym ani w stosunkach pionowych (z Trybunałem) ani poziomych (między państwami)

Międzynarodowy Trybunał Karny w sprawie Prokurator przeciwko Al-Bashirowi, w dniu 6 maja 2019 r. wydał orzeczenie, w którym uznał, że Królestwo Jordanu powinno było aresztować i dostarczyć do Trybunału (byłego już) prezydenta Sudanu Omara Al-Bashira, który przebywał w tym państwie jako uczestnik szczytu Unii Afrykańskiej. Państwo to, jako państwo strona Statutu, nie mogło powołać się na istnienie immunitetu chroniącego głowę państwa, gdyż nie obowiązuje on w stosunkach wertykalnych z międzynarodowymi trybunałami karnymi. Dopóki Omar Al Bashir nie zostanie przekazany do Hagi, do MTK, nie może toczyć się postępowanie sądowe – MTK nie prowadzi postępowania sądowego in absentia. Starania MTK by doprowadzić do dostarczenia do Trybunału tego podejrzanego trwały od wielu lat.

Podejrzenie w sprawie popełnienia zbrodni prawa międzynarodowego zgłosiła do MTK Rada Bezpieczeństwa na mocy rezolucji nr 1593 w 2005 r., przekazując Trybunałowi ocenę wydarzeń od dnia 1 lipca 2002 r., działając na podstawie art. 13 lit. b Statutu w zw. z rozdziałem VII Karty Narodów Zjednoczonych.

poniedziałek, 17 czerwca 2019

Czarnobyl a instytucje i prawo międzynarodowe

Na fali bijącego rekordy popularności serialu HBO „Czarnobyl”, warto przypomnieć jaką rolę po wybuchu reaktora RBMK w elektrowni jądrowej w Czarnobylu odegrały międzynarodowe instytucje i prawo międzynarodowe.

Przypomnijmy, że do wybuchu reaktora doszło nad ranem 26 kwietnia 1986 r. Przez wiele tygodni po katastrofie, ZSRR nie przyznawał się najpierw do wybuchu, a potem do wielkości skażenia i rozmiarów promieniowania. Przez długi czas również ZSRR nie poprosił o pomoc żadnych państw trzecich, ani instytucji międzynarodowych, mimo ogromnych problemów z opanowaniem skutków wybuchu; dopiero w 1990 r. ZSRR przyznał, że potrzebuje międzynarodowego wsparcia. Wtedy też, 21 grudnia 1990 r., Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję 45/190 pt. „International co-operation to address and mitigate the consequences of the accident at the Chernobyl nuclear power plant”, w której wezwano wszystkie państwa, organizacje międzyrządowe i pozarządowe, przedstawicieli biznesu, ciała naukowe i osoby fizyczne do udzielenia pomocy na obszarach skażonych przez wybuch w Czarnobylu.

niedziela, 16 czerwca 2019

USA powołują bank rozwojowy: Międzynarodowa Korporacja Finansowania Rozwoju

Od kilku lat uwagę świata przykuwa rozmach chińskiej Inicjatywy Pasa i Szlaku. Za pomocą inwestycji infrastrukturalnych Chiny tworzą w ten sposób kanały i rynki zbytu dla własnej produkcji oraz wykorzystanie dla niewykwalifikowanej siły roboczej. Po kilku latach braku pomysłu na przeciwstawienie się  polityce mocarstwowej Chin w 2017 r. Unia Europejska zareagowała Planem inwestycji zagranicznych. Teraz z marazmu wyrwały się również Stany Zjednoczone z nową odsłoną Planu Marshalla dla państw rozwijających się. 

Pod koniec ubiegłego roku prezydent Trump podpisał ustawę BUILD (Better Utilization of Investments Leading to Development), na mocy której powołano agencję rządową International Development Finance Corporation (IDFC). Jej celem będzie wspieranie inwestycji prywatnych w państwach rozwijających się, przede wszystkim w projektach infrastrukturalnych i energetycznych.

sobota, 15 czerwca 2019

MSW Wlk. Brytanii przychyla się do wniosku ekstradycyjnego Juliana Assange

Pierwszą pozytywną wiadomością dla Juliana Assange, po tym jak Ekwador zezwolił na jego aresztowanie przez brytyjską policję (post tutaj) a szwedzka prokuratura wznowiła śledztwo przeciwko niemu (post tutaj), było odrzucenie na początku miesiąca przez sąd w Uppsali wniosku prokuratury o wydanie nakazu aresztowania (WSJ, Sweden Won’t Seek Warrant for Assange, Easing U.S. Extradition Bid). Sąd uznał bowiem, że aresztowanie nie jest niezbędne do kontynuowania postępowania, a śledczy mogą sami udać się do Londynu celem przesłuchania podejrzanego. To zaś oznaczało, że szwedzka prokuratura nie ma na obecnym etapie podstaw do wystąpienia do Wielkiej Brytanii z wnioskiem ekstradycyjnym. W reakcji na wyrok sądu rzecznik prasowa prokuratury niezwłocznie poinformowała, że śledztwo będzie kontynuowane stosownie do wskazówek sądu.

Na tym skończyły się jednak pomyślne wiadomości dla Assange'a.

piątek, 14 czerwca 2019

Trump przygląda się prawom człowieka

Przy okazji wizyty polskiego prezydenta w USA warto odświeżyć informacje o najnowszych działaniach amerykańskiej administracji na rzecz praw człowieka. 

Otóż administracja Donalda Trumpa zdecydowała się na powołanie specjalnego panelu (Commission on Unalienable Rights), którego zadaniem jest wyjaśnienia źródeł praw człowieka, a dokładniej związku praw człowieka z prawem naturalnym (zobacz więcej tutaj, tutaj) i doradzanie w kwestii polityki praw człowieka.

Komentatorzy (w szczególności z kręgu środowisk krytycznie nastawionych do prezydenta Trumpa) podkreślają, że komisja dokona przeglądu praw człowieka pod kątem zgodności ich z prawem naturalnym rozumianym zapewne jako prawem Bożym, co ich zdaniem oczywiście skończy się ograniczeniem praw środowisk LGBT, dostępności aborcji, zaostrzeniem prawa imigranckiego i szerokim prawem do broni. 

czwartek, 13 czerwca 2019

Rezolucja RB o osobach zaginionych w czasie konfliktu zbrojnego

11 czerwca 2019 r. jak co roku Rada Bezpieczeństwa debatowała na temat sytuacji osób cywilnych w konfliktach zbrojnych. W tym roku udało się jej przy tej okazji jednomyślnie przyjąć rezolucję skupiającą się na konieczności podjęcia działań na rzecz ograniczenia zaginięć w czasie konfliktu zbrojnego (rezolucja S/RES/2474(2019)). 

Rezolucja podkreśla konieczność zapobieżenia zaginięciom i zwrócenia szczególnej uwagi na sytuację zaginionych dzieci. Rezolucja nie tworzy nowych obowiązków prawnych, ale podkreśla już istniejące i konieczność wypracowania lepszej współpracy politycznej, aby zwalczać problem zaginięć.

środa, 12 czerwca 2019

Zbrodnie popełnione w Afganistanie - ciąg dalszy. Odwołanie Prokurator od decyzji Trybunału

Dwa miesiące temu pisaliśmy na blogu o decyzji MTK dotyczącej jego odmowy autoryzowania postępowania Prokurator MTK, wszczętego ex proprio motu. Postępowanie przygotowawcze miało dotyczyć zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych w związku z konfliktem zbrojnym toczącym się w Afganistanie (szeroko o decyzji tu). Ta decyzja nie usatysfakcjonowała Prokurator Fatou Benosudy i złożyła ona właśnie wniosek o przeprowadzenie postępowania odwoławczego wskazując na 3 następujące obszary, które muszą być rozpatrzone przez Izbę Odwoławczą Trybunału. 

wtorek, 11 czerwca 2019

Masowe protesty w Hong Kongu przeciwko ustawie o ekstradycji do Chin

Na ulice Hong Kongu wyległy setki tysięcy demonstrantów protestujących przeciwko procedowanej ustawie mającej umożliwić ekstradycję do kontynentalnych Chin; w największej dotąd niedzielnej manifestacji wg. organizatorów udział wzięło przeszło milion osób, wg policji czterokrotnie mniej. Mimo kilkudniowych protestów szefowa administracji Hongkongu Carrie Lam oświadczyła, że nie widzi żadnych powodów dla opóźnienia prac legislacyjnych (WSJ, Opponents of Hong Kong Extradition Bill Plan Fresh Protests, Strikes).


Znalezione obrazy dla zapytania hong kong million protest extradition
Zdjęcie Jerome Favre/EPA

Drugie czytanie ustawy ma odbyć się jutro. Deklarowanym celem jest uniemożliwienie przestępcom korzystania z Hong Kongu jako schronienia przed jurysdykcją organów wymiaru sprawiedliwości prowadzących postępowania ws. przestępczości transgranicznej i międzynarodowej. Protestujący uważają natomiast, że nowe prawo bardziej uzależni Hong Kong od Pekinu, a także podważy doniosłość zasady rządów prawa w związku z brakiem ochrony praw człowieka i słabiej rozwiniętym kontynentalnym systemem prawnym.

poniedziałek, 10 czerwca 2019

Były sędzia ETPCz i aktualny sędzia w TSUE wybrany prezydentem Łotwy

Warto odnotować, że kilkanaście dni temu parlament Łotwy potwierdził, że stanowiska sędziowskie w sądach międzynarodowych mogą okazać się przepustką również do pełnienia najwyższych stanowisk państwowych. Egils Levits – sędzia w Trybunale Sprawiedliwości od 2004 r., a wcześniej sędzia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (1995-2004) – został wybrany na stanowisko Prezydenta Łotwy. Mandat obejmie 8 lipca br. 

Należy jednak pamiętać, że imponujące doświadczenie w sądach międzynarodowych Egilsa Levitsa jest również uzupełnione jego wcześniejszymi doświadczeniami politycznymi (mandat poselski, stanowisko wicepremiera i ministra sprawiedliwości) oraz dyplomatycznymi (stanowisko ambasadora w kilku państwach europejskich).

czwartek, 6 czerwca 2019

Czy państwa Afrykańskie 30 maja utworzyły strefę wolnego handlu?

30 maja weszła w życie umowa o utworzeniu afrykańskiej kontynentalnej strefy wolnego handlu. Jest to umowa dotycząca liberalizacji gospodarczej o największej poza WTO liczbie stron, gdyż podpisało ją aż 52 państwa członkowskie Unii Afrykańskiej. Dzięki temu, że został ratyfikowana przez 24 państwa, już 14 miesięcy od jej podpisania na szczycie w Kigali w marcu 2018 r. umowa weszła w życie.

sobota, 1 czerwca 2019

Guest post: Porozumienie Sztokholmskie, jako podstawa poprawy sytuacji humanitarnej w Jemenie

Porozumienie Sztokholmskie zostało podpisane dnia 13 grudnia 2018 r., w Rimbo pod Sztokholmem pod auspicjami ONZ. Władze Jemenu reprezentowane były przez ministra spraw zagranicznych, Khaled-a al-Yaman'a z kolei, rebeliantów z ruchu Huti reprezentował Mohammed Abdul-Salam. Porozumienie Sztokholmskie obejmuje następujące kwestie: 

1. porozumienie w sprawie miasta Hodeidah i portów Hodeidah, Salif i Ras Issa;
2. porozumienie w sprawie mechanizmu wykonawczego dotyczącego aktywacji umowy o wymianie więźniów; 
3. oświadczenie o porozumieniu dotyczącym Taïz. 

czwartek, 30 maja 2019

Guest post: Odpowiedzialność państwa-strony EKPC z tytułu niewykonania wyroku – pierwsze orzeczenie ETPC w trybie art. 46 ust. 4 Konwencji

Warto odnotować wyrok ETPC z 29 maja 2019 r., wydany na podstawie art. 46 ust. 4 Konwencji w sprawie Ilgar Mammadov p. Azerbejdżanowi, gdyż jest to pierwsze orzeczenie o naruszeniu zobowiązania państwa do wykonania wyroku ETPC w tym trybie. Przypomnijmy, że z mocy art. 46 ust. 1 Konwencji państwa-strony zobowiązały się do przestrzegania wszystkich wyroków, w których są stronami. Nad wykonywaniem wyroków czuwa Komitet Ministrów Rady Europy (art. 46 ust. 2 EKPC). Natomiast art. 46 ust. 4 EKPC (wprowadzony Protokołem nr 14 w 2010 r.) dotyczy kompetencji Komitetu Ministrów do zwrócenia się do ETPC z pytaniem, czy państwo-strona wykonała zobowiązanie określone w art. 46 ust. 1 Konwencji. Komitet Ministrów RE zdecydował się po raz pierwszy wykorzystać tę kompetencję w 2017 r. i zapytał, czy Republika Azerbejdżanu naruszyła swoje zobowiązania w związku z brakiem pełnego wykonania wyroku w sprawie Ilgar Mammadov p. Azerbejdżanowi z 22 maja 2014 r. (na blogu pisaliśmy o sprawie tu i tu). Esencją tej sprawy było stwierdzenie naruszenia kilku postanowień Konwencji (w tym art. 5 ust. 1(c), a także – co zdarza się nieczęsto – art. 18 EKPC) w zw. z postawieniem skarżącemu zarzutów i jego tymczasowym aresztowaniem, które miało charakter polityczny. W sprawie Ilgara Mammadova zapadł także drugi wyrok ETPC – z 16 listopada 2017 r. – w którym ETPC stwierdził naruszenie standardów rzetelnego procesu w postępowaniu karnym. W obu wyrokach ETPC zasądził słuszne zadośćuczynienie, które w obu przypadkach zostało zapłacone. Problemem było jednak to, że mimo jednoznacznego stwierdzenia bezprawności aresztu – w świetle art. 5 ust. 1 (c) Konwencji, a konkretnie: braku przesłanki „uzasadnionego podejrzenia” – skarżący pozostawał pozbawiony wolności od 4 lutego 2013 do 18 sierpnia 2018 r. Nie wnikając w szczegóły przebiegu postępowania karnego (uchylenie pierwszego wyroku w 2015 r. i ponowne skazanie w 2016 r.), był to okres detencji zakwestionowany przez ETPC zarówno w okresie tymczasowego aresztu (art. 5 ust. 1 (c), jak i co do zasady w okresie detention after conviction, skoro całe postępowanie przeciwko skarżącemu nie spełniało gwarancji art. 6 Konwencji (wniosek płynący z drugiego wyroku Mammadov p. Azerbejdżanowi).

środa, 29 maja 2019

Wielka Brytania przegrywa głosowanie w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ dotyczące archipelagu Czagos

W lutym br. pisaliśmy na Blogu o opinii doradczej MTS w sprawie konsekwencji prawnych oddzielenia archipelagu Czagos od Mauritiusa w 1965 r. Przypomnijmy, że MTS stwierdził, iż w wyniku niezgodnego z prawem odłączenia archipelagu Czagos od Mauritiusa i włączenia go do nowej brytyjskiej kolonii, proces dekolonizacji Mauritiusa nie został zakończony zgodnie z prawem. W konsekwencji, sprawowanie przez Wielką Brytanię administracji nad archipelagiem Czagos jest aktem międzynarodowo bezprawnym, który pociąga za sobą odpowiedzialność międzynarodową Wielkiej Brytanii. Wielka Brytania ma więc obowiązek zaprzestać administrowania archipelagiem najszybciej jak to możliwe, umożliwiając tym samym Mauritiusowi dokończenie dekolonizacji swojego terytorium w sposób zgodny z prawem do samostanowienia.

W zeszłym tygodniu Zgromadzenia Ogólne ONZ uchwaliło rezolucję 73/295 (oficjalny tekst rezolucji nie jeszcze dostępny; projekt o sygn. A/73/L.84/Rev.1 można znaleźć tutaj), która realizuje wnioski Trybunału zawarte w opinii doradczej. Rezolucja potwierdza ustalenia opinii, jak również żąda od Wielkiej Brytanii wycofania administracji kolonialnej z archipelagu Czagos w ciągu 6 miesięcy od uchwalenia rezolucji, tak, aby umożliwić Mauritiusowi dokończenie procesu dekolonizacji. Wzywa także Wielką Brytanię do współpracy z Mauritiusem w kwestii przesiedlenia dawnych mieszkańców archipelagu Czagos z powrotem na wyspy. Rezolucja jest skierowana również do pozostałych państw członkowskich ONZ, aby umożliwiły ukończenie dekolonizacji Mauritiusa jak najszybciej to możliwe. Wymaga też od ONZ, jej agencji wyspecjalizowanych, jak i międzynarodowych, regionalnych i międzyrządowych organizacji uznania archipelagu Czagos za integralną część Mauritiusa.

wtorek, 28 maja 2019

Mongolia przystępuje do Stałego Trybunału Arbitrażowego

14 maja b.r. nabrało mocy prawnej oświadczenie Mongolii o przystąpieniu do Konwencji haskiej z 1907 r. o pokojowym załatwianiu sporów międzynarodowych. Państwo to stało się tym samym 122. stroną  Haskiej konwencji z 1899 lub 1907 r., stanowiących podstawę jurysdykcji Stałego Trybunału Arbitrażowego.

Zob. także: informacja prasowa o złożeniu dokumentu akcesji u depozytariusza konwencji, rządu Holandii.

piątek, 24 maja 2019

Zarządzenia tymczasowe ETPC - nowe obszary stosowania: eksmisja i odłączenie od aparatury podtrzymującej życie

ETPCz nie przestaje być kreatywny nie tylko w stosowaniu Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, ale także w obszarze nakładania na państwa środków tymczasowych zobowiązujących je do określonego działania lub zaniechania w celu zapobieżenia naruszeniom praw jednostek.

W tym tygodniu Trybunał został dwukrotnie skonfrontowany z koniecznością rozważenia zastosowania tych środków.

Po pierwsze, zastosował środek tymczasowy w sprawie P.H. i inni p. Włochom. Sprawa dotyczy trzech obywateli bośniackich pochodzenia romskiego, którzy wraz z małoletnimi dziećmi zostali eksmitowani z zajmowanych pomieszczeń w kwietniu tego roku. Trybunał zobowiązał władze włoskie do zapewnienia małoletnim i ich rodzicom czasowych pomieszczeń bez konieczności ich rozdzielania. Należy podkreślić, że jest to jeden z pierwszych przykładów zastosowania środków tymczasowych w tego typu sytuacji.

środa, 22 maja 2019

Publikacja raportu sejmowej komisji śledczej nie stanowi naruszenia EKPC

Interesujących rozstrzygnięć ETPC przeciwko Polsce jest w ostatnich latach coraz mniej, warto więc zwrócić uwagę na jedną z ostatnich decyzji w sprawie Kwiatkowski p. Polsce. Trybunał ocenił jako niedopuszczalną skargę złożoną przez Roberta Kwiatkowskiego w zw. z przyjęciem przez Sejm w 2004 r. raportu dotyczącego korupcji przy okazji nowelizacji ustawy o radiofonii, czyli w tle tzw. afery Rywina. Skarżący zarzucał, że raport naruszył jego dobra osobiste, a także był dla niego równoznaczny z sankcją karną. Bezskutecznie dochodził stwierdzenia naruszenia swoich dóbr osobistych przed sądami krajowymi. 

Trybunał zasiadając w składzie Komitetu złożonego z 3 sędziów nie podzielił zarzutów skarżącego. Uznał, że w raporcie Sejmu nie rozstrzygano o winie skarżącego, a jedynie dokonano politycznej oceny jego działalności jako osoby pełniącej wysoką funkcję publiczną. Skarżący nie został skazany na jakąkolwiek sankcję karną, dlatego też ETPC doszedł do wniosku, że art. 6 ust. 1 Konwencji nie będzie miał zastosowania w sprawie.

sobota, 18 maja 2019

Osądzenie Al-Bashira w Sudanie

Miesiąc temu informowaliśmy o obaleniu Omara Al-Bashira, prezydenta Sudanu (zobacz tu). Obecnie władzę w Sudanie sprawuje Przejściowa Rada Wojskowa (Transitional military council). Nie zgadza się ona na ekstradycję Al-Bashira do Międzynarodowego Trybunału Karnego w celu jego sądzenia (ciążą na nim zarzuty popełnienia zbrodni wojennych i ludobójstwa). Były dyktator ma być sądzony w kraju. Na razie Prokurator postawił mu zarzuty podżegania i współudziału w zabójstwach osób demonstrujących na ulicach w ciągu ostatnich miesięcy, ma także zostać przesłuchany w związku z podejrzeniem finansowania terroryzmu i prania brudnych pieniędzy.

czwartek, 16 maja 2019

Guest post: CEPA Indonesia-Australia and the Missed Opportunity for Transformative Environmental Change Through Trade

Background

As a country expected to become the world’s fifth-largest economy, Indonesia has been an attractive trading partner for many developed countries. The fact that Indonesia is a democracy further helps to establish these relationships, albeit reports that 311 people have died in its recent elections are deeply concerning. Nonetheless, Indonesia has recently concluded trade and investment agreements with EFTA states, Australia and has been negotiating with the EU.

This post evaluates the Indonesia-Australia Comprehensive Economic Partnership Agreement (hereafter IA-CEPA), which was signed on 4 March 2019 and will enter into force after national ratification procedures have been completed. The IA-CEPA builds on the existing relationship between the countries and the previously concluded ASEAN-Australia-New Zealand Free Trade Agreement (AANZFTA). It provides a legal framework for deepening of the cooperation between the two regional partners through achieving greater market liberalisation in a number of sectors and bringing improvements to business conditions for investors.

środa, 15 maja 2019

Pierwotni mieszkańcy ekwadorskiej Amazonii zwyciężają w starciu z koncernami naftowymi

Źródło: http://droitinternational.ek.la/victoire-indigene-contre-l-industrie-petroliere-a161966890

 Mapa prowincji Pastaza
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Prowincja_Pastaza#/media/File:Pastaza_in_Ecuador_(%2BGalapagos).svg

20 kwietnia Sąd karny dla prowincji Pastaza w Puyo, we wschodnim Ekwadorze, wydał wyrok na rzecz ludu Huaorani (Waorani), wstrzymując planowaną eksploatację złóż ropy naftowej w amazońskiej dżungli (tekst wyroku). Decyzja trzyosobowego składu sędziowskiego unieważniła także proces konsultacji z Huaorani, podjęty przez rząd Ekwadoru w 2012 r., zawieszając na czas nieokreślony inwestycje koncernów naftowych na terenach należących do Indian. Wyrok wstrzymuje również planowaną aukcję 16 bloków naftowych, które obejmują prawie 3 miliony hektarów puszczy, której część stanowi Rezerwat Człowieka i Biosfery UNESCO. Szacuje się, że na 2,5 hektara tego obszaru (Park Narodowy Yasuní) przypada więcej gatunków drzew i owadów niż występuje w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych razem wziętych (zob. tu i tu). Sąd nakazał władzom państwowym ponowne przeprowadzenie konsultacji publicznych zgodnie z wymogami Międzyamerykańskiego Trybunału Praw Człowieka (MTPC). Władze Ekwadoru mogą odwołać się od wyroku.

wtorek, 14 maja 2019

USA wysyłają okręty wojenne na Bliski Wschód

5 maja Biały Dom opublikował oświadczenie doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego USA Johna Boltona, w którym stwierdza on, że z uwagi na "niepokojące sygnały", Stany Zjednoczone podjęły decyzję o rozmieszczeniu okrętu USS Abraham Lincoln i sił zadaniowych na Bliskim Wschodzie, „aby wysłać jasną i nie pozostawiającą wątpliwości wiadomość do irańskiego reżimu, że jakikolwiek atak przeciwko interesom Stanów Zjednoczonych albo naszych sojuszników spotka się z nieubłaganą siłą”. John Bolton w oświadczeniu podkreślił także, że USA „nie szukają wojny z irańskim reżimem”, ale są gotowe odpowiedzieć na każdy atak, niezależnie od tego czy przeprowadzą go regularne czy nieregularne siły zbrojne związane z Iranem.

poniedziałek, 13 maja 2019

Szwecja wznawia postępowanie przeciwko Julianowi Asasnge

Z początkiem kwietnia informowaliśmy, że Ekwador zaprzestał udzielania ochrony dyplomatycznego Julianowi Assange i zezwolił brytyjskiej policji na wejście i aresztowanie go na terenie ambasady. Podstawą do aresztowania było naruszenie warunków zwolnienia za kaucją, ustanowionych przez szwedzki sąd, mimo późniejszego umorzenia odnośnego postępowania przez szwedzką prokuraturę.

czwartek, 9 maja 2019

Guest post: Decyzja Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu ws. Caster Semenya i rozwoju zaburzeń płci

Rok 2016, Igrzyska w Rio, finał biegu kobiet na 800 m., zwycięzcą Caster Semenya – umięśniona lekkoatletka, którą prawnicy Międzynarodowego Stowarzyszenia Federacji Lekkoatletycznych („IAFF”) chcieliby zakwalifikować jako zawodniczkę z zaburzeniami rozwoju płci, ze względu na swój wysoki poziom testosteronu w organizmie. To właśnie między innymi jej zwycięstwo doprowadziło do wznowienia dyskusji w zakresie potrzeby regulacji tzw. nierównych szans wśród biegaczek biorących udział w międzynarodowych imprezach sportowych ze względu na wysoki poziom testosteronu. Problem, który wydawałby się uregulowany za sprawą skargi wniesionej przez Dutte Chand, w której Trybunał Arbitrażowy ds. Sportu w Lozannie („CAS”) w 2015 r. orzekł częściowo na korzyść biegaczki, zawieszając obowiązujące przepisy w tym zakresie z powodu braku wystarczających dowodów w przedstawianych przez IAAF tezach (Regulacje w zakresie Androgenizmu – „RA”) (CAS 2014/A/3759 Dutee Chand v AFI & IAAF).

Znalezione obrazy dla zapytania Caster Semenya
Źródło:
IOL, IAAF say Caster Semenya and other DSD athletes can run with men ‘without restriction’, 
Biorąc pod uwagę powyższe orzeczenie CAS z 2015 r., tym bardziej istotna zdaje się argumentacja Trybunału w sprawie, w której decyzja zapadła 30 kwietnia 2019 r. na korzyść IAFF, i jak niektórzy twierdzą całego świata kobiecej rywalizacji sportowej. 

środa, 8 maja 2019

Guest post: Open Letter in Support of Professor Wojciech Sadurski

Two months ago Armin von Bogdandy and Luke Dimitrios Spieker highlighted the plight of our colleague Wojciech Sadurski, a distinguished professor of law at the Universities of Sydney and Warsaw, and formerly at the European University Institute in Florence. Professor Sadurski finds himself facing an array of charges and lawsuits in Poland for his outspoken criticism of the governing party, PiS. As von Bogdandy and Spieker pointed out, such attempts to silence critics are not solely a matter of Polish law but also of European Union law and European human rights law, particularly in the context of the ongoing Article 7 TEU procedure against Poland. But matters have continued to worsen since that time for Sadurski, who has been targeted by no less than three sets of legal proceedings aimed at silencing him and punishing him for speaking out. We write to draw attention to the legal harassment of Professor Sadurski by the Polish government and its allies, to the right of academics across the European Union to freely speak out and to criticize political leaders, and to publicly express our support for Wojciech Sadurski.

poniedziałek, 6 maja 2019

Guest post: System rozstrzygania sporów CETA zgodny z prawem UE

W zeszłym tygodniu zamieściliśmy posta dotyczącego opinia TSUE w sprawie CETA. Dziś ciąg dalszy, tym razem w formie guest posta i z trochę innej perspektywy.

***

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał 30 kwietnia 2019 roku w pełnym składzie Opinię 1/17 (Opinia TSUE), która odzwierciedla wydaną 29 stycznia 2019 roku przez opinię Rzecznika Generalnego Yves’a Bot’a (Opinia Rzecznika Generalnego), odpowiadając tym samym twierdząco na zapytanie Królestwa Belgii dotyczące zgodności z prawem traktatowym UE, w tym z prawami podstawowymi UE, rozdziału 8 „Inwestycje” sekcji F „Rozstrzyganie sporów inwestycyjnych między inwestorami a państwami” Kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej między Kanadą a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi (CETA). 

Negatywne rozstrzygnięcie TSUE mogłoby spowodować wiele politycznych komplikacji, w tym prawdopodobnie konieczność zmiany CETA (zgodnie z art. 218(11) TFUE). 

piątek, 3 maja 2019

Al-Mahdi odsiaduje swój wyrok w Wielkiej Brytanii

Dziś Międzynarodowy Trybunał Karny poinformował, że Ahmad Al Faqi Al Mahdi odsiaduje swój wyrok pozbawienia wolności w Wielkiej Brytanii. Skazany na 9 lat więzienia za zbrodnie wojenne w Mali już od pewnego czasu znajduje się w Szkocji, jednak dopiero dziś ta informacja pojawiła się na stronach MTK. Jest to to spowodowane koniecznością zapewnienia mu bezpieczeństwa. Być może MTK miał w pamięci sprawę Radislava Krsticia skazanego przez Trybunał jugosłowiański, który musiał być przekazany z więzienia brytyjskiego do Polski, ponieważ w Wielkiej Brytanii próbowano go zabić. 

O Mahdim pisaliśmy tu oraz na przykład tu.

czwartek, 2 maja 2019

Guest post: TSUE ponownie o kontrowersyjnych tematach, czyli czy Airbnb jest usługą społeczeństwa informacyjnego?


30 kwietnia przedstawiona została opinia rzecznika generalnego Macieja Szpunara w sprawie C-390/18, dotycząca Airbnb i tego w jaki sposób platforma ta powinna być postrzegana z perspektywy prawa unijnego. Sprawa jest wynikiem pytań prejudycjalnych zadanych przez sąd francuski w związku ze sprawą dotyczącą oskarżenia Airbnb o prowadzenie działalności w zakresie obrotu nieruchomościami bez spełnienia odpowiednich wymogów w zakresie kwalifikacji do wykonywania zawodu pośrednika. Sąd francuski zdecydował się zadać dwa pytania prejudycjalne, z których pierwsze dotyczy fundamentalnej kwestii uznawania usług świadczonych we Francji przez spółkę Airbnb Ireland za pośrednictwem platformy elektronicznej prowadzonej z Irlandii za usługę społeczeństwa informacyjnego, korzystającą ze swobody świadczenia usług, o której mowa w art. 3 dyrektywy o e-handlu. Pytanie drugie odnosi się natomiast do możliwości stosowania ograniczeń dotyczących wykonywania zawodu pośrednika w obrocie nieruchomościami we Francji wobec spółki Airbnb Ireland.

środa, 1 maja 2019

Stany Zjednoczone nie wykluczają zbrojnej interwencji w Wenezueli

O napiętej sytuacji w Wenezueli pisaliśmy kilkukrotnie w ostatnich tygodniach (m.in. tutaj). Przypomnijmy, że od stycznia br. w Wenezueli dochodzi do protestów i zamieszek między zwolennikami dotychczasowego prezydenta Nicolása Maduro a popierającymi przywódcę opozycji Juana Guaido, który zyskał wsparcie wielu państw. Według doniesień, wczoraj prezydent Maduro chciał zbiec na Kubę, ale za namową rosyjskich dyplomatów (co Rosja od razu zdementowała) pozostał w kraju.

Wspominaliśmy również, że prezydent USA Donald Trump w rozmowach ze swoimi doradcami nie wykluczał możliwości zbrojnej interwencji w Wenezueli. Nigdy do tej pory jednak żaden z wysokich przedstawicieli amerykańskiej administracji nie potwierdził wprost, że USA są gotowe właśnie na użycie siły w Wenezueli. Do wczoraj, kiedy Sekretarz Stanu USA Mike Pompeo udzielił wywiadu Fox Business Network, w którym powiedział, że interwencja jest "możliwa".

wtorek, 30 kwietnia 2019

Opinia TSUE w sprawie CETA – status UE jako podmiotu prawa międzynarodowego uratowany

Trybunał Sprawiedliwości wydał dziś opinię doradczą w sprawie 1/17, dotyczącej pytania Belgii o zgodność z prawem UE Kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej pomiędzy Unią Europejską i Kanadą (tzw. CETA). Trybunał potwierdził zgodność CETA z prawem Unii Europejskiej nie znajdując naruszenia ani autonomii prawa UE ani zasady równego traktowania ani prawa dostępu do niezawisłego sądu. Otworzył tym samym drogę do pełnego wejścia w życie umowy, która w części handlowej jest tymczasowo stosowana już września 2017 r. Ocena TSUE dotyczyła części inwestycyjnej (rozdział 8), przede wszystkim mechanizmu rozstrzygania sporów inwestor-państwo. 

Dzisiejsze orzeczenie pozwala tym samym na to, aby weszła w życie pierwsza umowa inwestycyjna zawarta przez UE jako całość, a nie przez poszczególne państwa członkowskie. Otwiera także drogę dla kolejnych takich umów, w tym już podpisanej umowy inwestycyjnej z Singapurem. 

poniedziałek, 29 kwietnia 2019

Guest post:The Gospel According to Poroshenko: Politics, Religion, and the New Church of Ukraine

This is an abbreviated version of the article originaly published by Yale Journal of International Affairs.
***

Metropolitan Epiphanius, the head of the independent Ukrainian Orthodox Church, left, Ecumenical Patriarch Bartholomew I, center, and Ukraine's President Petro Poroshenko during a meeting prior to sign "Tomos" decree of autocephaly for Ukrainian church at the Patriarchal Church of St. George in Istanbul, Turkey, Saturday, Jan. 5, 2019. (Mykola Lazarenko, Ukrainian Presidential Press Service/Pool Photo via AP)
Metropolitan Epiphanius, the head of the independent Ukrainian Orthodox Church, left, Ecumenical Patriarch Bartholomew I, center, and Ukraine’s President Petro Poroshenko during a meeting prior to sign “Tomos” decree of autocephaly for Ukrainian church at the Patriarchal Church of St. George in Istanbul, Turkey, Saturday, Jan. 5, 2019.

Religious conflict in Ukraine has been much in the news of late, ever since President Petro Poroshenko very publicly embraced the ambitious idea of creating a single, unified Orthodox Christian church out of the country’s many Orthodox denominations. This idea, long dear to the hearts of Ukrainian nationalists, kept the issue on the front pages of the media in Ukraine, Russia, and other predominantly Orthodox countries for most of 2018.

Then, quite unexpectedly, he got his wish. On January 6, 2019, the Patriarch of Constantinople, primus inter pares among Orthodox Church hierarchs worldwide, granted Poroshenko a church document (tomos) designating the newly minted Orthodox Church of Ukraine (OCU) as the sole legitimate and independent Orthodox church in Ukraine. The question that many Orthodox Christians both in Ukraine and elsewhere are now asking themselves is, at what cost?

The Tomos Wunderwaffe
What makes this turn of events so startling is that before October 2018 all the established autocephalous Orthodox Churches recognized the Ukrainian Orthodox Church (UOC-MP), as the sole canonical Orthodox church in Ukraine. This church had been granted “independence and autonomy in its administration” by the extraordinary Bishops’ Council of the Russian Orthodox Church on October 27, 1990, nearly a year before Ukraine declared its own independence. Later, in 1992, the Metropolitan of Kiev, having earlier lost his bid to become Patriarch of Moscow, proclaimed himself Patriarch of Kiev and set up his own Ukrainian Orthodox Church (the UOC-KP, or Kievan Patriarchate).

niedziela, 28 kwietnia 2019

Rosja wprowadza ułatwienia w ubieganiu się o rosyjski paszport przez mieszkańców regionów Doniecka i Ługańska

24 kwietnia Kreml ogłosił, że prezydent Władimir Putin podpisał dekret wykonawczy, który określa grupy osób uprawnione do skorzystania z przyspieszonej procedury ubiegając się o rosyjski paszport. Są to mieszkańcy regionów Doniecka i Ługańska, które po inwazji Rosji na Ukrainę w 2014 r. utworzyły separatystyczne, wspierane przez Rosję, Doniecką Republikę Ludową i Ługańską Republikę Ludową. Z nazwy dekretu – w j. angielskim „Executive Order On Identifying Groups of Persons Entitled to a Fast-Track Procedure when Applying for Russian Citizenship on Humanitarian Grounds” – jak i z informacji podanych na stronie internetowej Kremla, wynika, że przyczyną wydania dekretu były „powody humanitarne”, „ochrona praw i wolności człowieka i obywatela” oraz „powszechnie uznane zasady i normy prawa międzynarodowego”, ponieważ zdaniem Rosji mieszkańcy regionów Doniecka i Ługańska są pozbawieni ich praw obywatelskich. 

sobota, 27 kwietnia 2019

KE opublikowała tegoroczną tablicę wyników wymiaru sprawiedliwości

Wczoraj, 26 kwietnia, Komisja Europejska opublikowała tegoroczną tablicę wyników wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich UE. Jej celem jest porównanie jakości, niezależności i skuteczności systemów sądowniczych w poszczególnych systemach prawnych.

piątek, 26 kwietnia 2019

Sprawa Kaddafiego nadal dopuszczalna

Kilkanaście dni temu Międzynarodowy Trybunał Karny wydał decyzję, która nie została niemalże zauważona przez komentatorów, a potwierdza po raz kolejny dopuszczalność sprawy Saifa-Al- Islama-Kaddafiego przed Trybunałem. Syn Muammara Kaddafiego, o którym pisaliśmy już wielokrotnie (na przykład tu) powinien być osądzony przez Trybunałem, który wydał postanowienie, że sprawa ta jest dopuszczalna ponieważ w Libii nie toczy się wobec niego żadne postępowanie karne w odniesieniu do zbrodni przeciwko ludzkości, o które oskarżał go Trybunał.

niedziela, 21 kwietnia 2019

sobota, 20 kwietnia 2019

Nowy TTIP?

15 kwietnia Rada UE zatwierdziła mandat negocjacyjny dla Komisji do nowej umowy handlowej ze Stanami Zjednoczonymi (o nowym partnerstwie pisaliśmy tu). Czy to oznacza powrót do negocjacji osławionej TTIP? W żadnym razie nie. TTIP to miała być typowa nowoczesna umowa handlowa o bardzo szerokim zakresie regulacji i dość głębokiej liberalizacji. Taka jaką UE podpisała w ostatnich latach z Kanadą i USA. Nowa umowa pomiędzy UE a US (a w zasadzie umowy, bo planowane jest negocjowanie dwóch odrębnych porozumieniem) będzie miała bardzo ograniczony zakres przedmiotowy. Część handlowa ma dotyczyć wyłącznie obniżenia ceł na towary przemysłowe. Z liberalizacji wykluczono zatem nie tylko handel usługami czy jakiekolwiek inne kwestie pośrednio związane z handlem międzynarodowym, ale także towary rolne. Druga umowa ma dotyczyć ułatwień w ocenach zgodności czy nawet uzgodnienia pewnych wspólnych elementów takiej oceny zgodności. 

czwartek, 18 kwietnia 2019

Zastrzeżenia do traktatów wielostronnych prof. Renaty Szafarz

Szanowni Czytelnicy, 

dzięki uprzejmości Pani Profesor Renaty Szafarz, która zgodziła się oddać swoją pracę doktorską pt. "Zastrzeżenia do traktatów wielostronnych" do digitalizacji, oraz pracowników Biblioteki Uniwersytetu Gdańskiego, którzy podjęli się skanowania i udostępnienia w zasobach Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej, mamy zaszczyt zawiadomić, że ten dokument znajduje się pod linkiem: http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=78008 i można z niego korzystać w otwartym obiegu.

Jest to dokument bardzo szczególny. Pani Profesor Szafarz brała udział w Konferencji Wiedeńskiej, a więc miała najlepszą, najszerszą, najbardziej rzetelną wiedzę na temat Konwencji Wiedeńskiej i Prawa Traktatów, a co za tym idzie także zastrzeżeń do traktatów. Nie jest to jedynie praca teoretyczna, Pani Profesor przeanalizowała także szeroko praktykę państw w zakresie zastrzeżeń. 

Profesor Stanisław Nahlik będący recenzentem pracy doktorskiej magister Szafarz napisał w 1970 roku: "Praca doktorska Renaty Szafarz jest dziełem wybitnym, w wysokim stopniu wznoszącym się ponad poziom znacznej części prac doktorskich a nawet - nie zawahałbym się tego powiedzieć - habilitacyjnych". Zresztą warto zaznaczyć, że Autorka otrzymała za tę pracę pierwszą nagrodę "Państwa i Prawa" w roku następnym.

Zwracając Państwa uwagę na fakt udostępnienia pracy życzymy owocnej lektury!

środa, 17 kwietnia 2019

Trybunał Sprawiedliwości UE – statystyki sądowe za 2018 r.

TS UE opublikował swoje statystyki za 2018 r. Łącznie (Trybunał Sprawiedliwości oraz Sąd) zakończono rekordową liczbę spraw – 1769. W poprzednich latach było to ok. 1600 spraw rocznie. Mając na uwadze, że do TS UE wpłynęło w 2018 r. 1683 nowych spraw to taki rekordowy wynik wpłyną na nieznaczne obniżenie listy spraw w toku (2334 na koniec ubiegłego roku).

wtorek, 16 kwietnia 2019

Guest post: Klauzula bezpieczeństwa narodowego w (nie)bezpieczeństwie?

5 kwietnia 2019 r. został opublikowany długo oczekiwany raport zespołu orzekającego Światowej Organizacji Handlu (WTO) w sprawie nałożonych przez Rosję restrykcji w ruchu tranzytowym w stosunku do towarów pochodzenia ukraińskiego (Russia – Measures Concerning Traffic in Transit ). Raport zespołu jest o tyle istotny, że potencjalnie ma daleko idące konsekwencje dla niektórych sporów o strategicznym znaczeniu jakie toczą się aktualnie pomiędzy członkami WTO. Zespół miał bowiem możliwość (po raz pierwszy w historii WTO) interpretacji tzw. klauzuli bezpieczeństwa narodowego zawartej w Art. XXI Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT 1994). 

Tło sporu 

Przedmiotem sporu były wprowadzone w 2016 r. przez Rosję restrykcje w drogowym i kolejowym ruchu tranzytowym w stosunku do towarów pochodzenia ukraińskiego wysyłanych przez terytorium Rosji do Azji (m.in. Kazachstanu, Tadżykistanu czy Mongolii). Zdaniem Ukrainy środki te były sprzecznych z zasadami dotyczącymi wolności tranzytu oraz ogłaszania i stosowania przepisów obowiązujących w handlu (Art. V i X GATT 1994). Dodatkowo Ukraina zarzucała Rosji niestosowanie się do zobowiązań wynikających z jej traktatu akcesyjnego do WTO. 

poniedziałek, 15 kwietnia 2019

David R. Malpass nowym prezesem Banku Światowego

Z początkiem miesiąca Dyrektorzy Wykonawczy Banku Światowego jednogłośnie wybrali Davida R. Malpassa na nowego prezesa Banku Światowego, tj. Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju (MBOiR) oraz  Międzynarodowego Stowarzyszenia Rozwoju (IDA). 

Prezes Banku Światowego ex officio przewodniczy również radom pozostałych organizacji Grupy Banku Światowego: Międzynarodowej Korporacji Finansowej (IFC), Agencji Wielostronnych Gwarancji Inwestycji (MIGA) oraz Rady Administracyjnej Międzynarodowego Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych (ICSID).


Malpass zastąpi na stanowisku Jim Yong Kima, który jak informowaliśmy w styczniu podał się do dymisji. Jest to dość ciekawe w kontekście przebiegu (braku) kampanii wyborczej, deklaracji programowej i pierwszych wystąpień.