"Wszyscy pamiętamy trybunał, który wymierzył sprawiedliwość po okrucieństwach nazizmu. Świat nigdy nie zapomni Norymbergi. Lata później, kiedy nienawiść i wojna powróciły do części Europy, potrzebny był kolejny trybunał, tym razem w sprawie zbrodni w byłej Jugosławii. Teraz potrzebujemy tego samego dla osądzenia rosyjskiej agresji w Ukrainie" – powiedział wczoraj prezydent Ukrainy - Władimir Zełenski - w przemówieniu do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, które wiązało się z podpisaniem umowy z Radą Europy dotyczącej utworzenia Specjalnego Trybunału ds. Agresji w Ukrainie.
Po ponad dwóch latach dyskusji dotyczących tego, czy taki trybunał w ogóle jest potrzebny i dlaczego Międzynarodowy Trybunał Karny nie może działać skoro może osądzać zbrodnię agresji (zob. Texts adopted - The establishment of a tribunal on the crime of aggression against Ukraine - Thursday, 19 January 2023; U.N. General Assembly Should Recommend Creation Of Crime Of Aggression Tribunal For Ukraine: Nuremberg Is Not The Model ), a potem jak utworzyć specjalny trybunał (zob. Forging a Cooperative Relationship Between ICC and a Special Tribunal for Russian Aggression Against Ukraine | Council on Foreign Relations, zobacz też Frequently Asked Questions - Special Tribunal for the Crime of Aggression against Ukraine - Portal) - w końcu umowa doszła do skutku.
Została zawarta pomiędzy Ukrainą i Radą Europy (zob. https://search.coe.int/cm?i=0900001680b678c9). Specjalny Trybunał będzie miał mandat do ścigania najwyższych przywódców za zbrodnię agresji przeciwko Ukrainie. W umowie przypomniano o obowiązku każdego państwa do ścigania osób odpowiedzialnych za popełnienie zbrodni.
Nie sposób w tym miejscu omówić wszystkich postanowień statutu, dlatego odniosę się tylko do kilku.
Definicja agresji została umieszczona w artykule 2 Statutu (https://search.coe.int/cm?i=0900001680b678ca) i stanowi, że:
