Już niebawem na naszych łamach wywiad na temat SWAIL

Szanowni czytelnicy, już niebawem na naszych łamach ukaże się wersja polska wywiadu Patryka Labudy i Marka Wasińskiego ‘(Re)Searching for SWAIL (Second World Approaches to International Law)’, który ostatnio ukazał się w dwóch częściach na Volkerrechtsblog. Już teraz zapraszamy do lektury

Część I: https://voelkerrechtsblog.org/researching-for-swail-part-i/

Część II:  https://voelkerrechtsblog.org/researching-for-swail-part-ii/

Państwa Sahelu zdecydowane by wystąpić ze Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego

 Burkina Faso, Mali i Niger poinformowały, że są zdecydowane, aby wystąpić ze Statutu MTK. W ostatnich latach w państwach tych coraz bardziej represyjne junty wojskowe walczą z bandami uzbrojonych islamistów. Zarówno siły rządowe jak i siły powstańcze dopuszczają się zbrodni wojennych jak i przeciwko ludzkości, o czym informuje Human Rights Watch (Sahel Countries: ICC Withdrawal Endangers Civilians). 

Tradycyjnie, aby ukryć własne zbrodnie i zminimalizować ryzyko bycia pociągniętym do odpowiedzialności karnej za ich popełnienie władze wojskowe po dokonanych przewrotach  promują wystąpienie z instytucji, która zapewnia rozliczenie zbrodni.  Jednocześnie po raz kolejny przywołują retorykę, z którą zderzaliśmy się już wielokrotnie, a mianowicie wskazują, że MTK jest stronniczy i skupia się prawie wyłącznie na ściganiu Afrykanów, ignorując zbrodnie popełniane przez mocarstwa zachodnie lub ich sojuszników, oraz stanowi formę neokolonializmu prawnego, podważając niezależność państw afrykańskich. Oczywiście z tymi zarzutami Trybunał mierzy się od początku swojego istnienia, od wielu lat prowadzone przez niego postępowania  nie dotyczą "tylko" Afryki (chociażby w ostatnich latach uwaga Trybunału była skupiona na Wenezueli, Ukrainie i Palestynie). 

Wszystkie wspomniane państwa są mocno uwikłane w brutalne konflikty z islamskimi grupami zbrojnymi. Wystąpienie z MTK jest postrzegane przez nie jako środek ochronny - bo z jednej strony uniemożliwia przyszłe ewentualne śledztwa, które prowadziłby Trybunał, a z drugiej daje juntom wolną rękę, w zakresie prowadzonych polityk. 

Zgodnie ze Statutem Rzymskim, wystąpienie państwa staje się skuteczne po upływie roku od formalnego zgłoszenia, ale nie uniemożliwia to Trybunałowi wykonywania jurysdykcji  w odniesieniu do zbrodni popełnionych, gdy państwo było jeszcze członkiem (zresztą toczyły się i toczą postępowania w kontekście sytuacji Mali (Timbuktu), zobacz Al Mahdi  i Al Hassan ). Na razie żadne z tych państw jeszcze formalnie nie wystąpiło ze statutu.

Konferencja: Klimatyczne tło międzynarodowych konfliktów zbrojnych (online, 27 października 2025)

Instytutu Nauk o Życiu, Środowisku i Klimacie zapraszam do udziału w Międzynarodowej Konferencji Naukowej pt. „Klimatyczne tło międzynarodowych konfliktów zbrojnych”, która odbędzie się 27 października 2025 r. Celem konferencji jest podjęcie naukowej próby określenia związków przyczynowo-skutkowych między negatywnymi skutkami zmian klimatu a powstawaniem międzynarodowych konfliktów zbrojnych.

Konferencja odbędzie się w formule online na platformie MS TEAMS. Instytut zachęca do zgłaszania propozycji referatów dotyczących następujących zagadnień szczegółowych:

- Przyczyny międzynarodowych konfliktów zbrojnych związane ze zmianami klimatu

- Malejące zasoby żywności jako tło międzynarodowych konfliktów zbrojnych

- Międzynarodowe konflikty zbrojne i spowolnienie procesów dekarbonizacji

- Deterytorializacja klimatu jako potencjalna przyczyna nowych konfliktów zbrojnych

- Wzrost emisji gazów cieplarnianych jako dodatkowy koszt działań wojennych

- Migracje związane ze zmianami klimatu jako przyczyna międzynarodowych konfliktów zbrojnych

- Rodzaje broni używanej w międzynarodowych konfliktach zbrojnych a zmiany klimatu

- Antropogeniczne przekształcenia środowiska podczas międzynarodowych konfliktów zbrojnych

- Wpływ łagodzenia negatywnych skutków zmian klimatu na zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia nowych międzynarodowych konfliktów zbrojnych

- Prognozowany wpływ zmian klimatu na bezpieczeństwo państw i społeczeństw

Powyższa lista zagadnień nie jest listą zamkniętą.

Ogłoszenia 5.09.2025 r.

1. Call for papers: MenschenRechtsMagazin

Redakcja MenschenRechtsMagazin zaprasza do przesyłania zgłoszeń do kolejnego numeru czasopisma (2025/2). Redakcja czeka na eseje, krótkie artykułu, recenzje i komentarze.

Zgłoszenia do numeru 2025/2 należy przesyłać do 7 września.

Więcej informacji można znaleźć tutaj.

2. Call for papers: T.M.C Asser Institute Early Career Conference on Emerging Disruptive Technology and Arms Control (Haga, listopad 2025 r.)

W dniach 17-18 listopada 2025 r. w Hadze odbędzie się Conference on Emerging Disruptive Technology and Arms Control. Więcej informacji na temat jej problemtyki można znaleźć tutaj.

Zgłoszenia (abstrakt do 200 słów) należy przesyłać do 29 września.

Ogłoszenia 8.08.2025 r.

1. Call for papers: Mass Atrocities, Environmental Degradation, and Communities’ Rights Conference (Dundee, maj 2026 r.)

W dniach 18-21 maja w Dundee odbędzie się konferencja pt. "Mass Atrocities, Environmental Degradation, and Communities’ Rights Conference".

Wystąpienia mogą dotyczyć następujących tematów:

- Mass atrocities: prevention; perpetration and impunity; intersections with environmental degradation; intersections with climate change; trauma, grief, and memory; Reparations, mitigation, adaptation, and loss and damage

- Indigenous peoples and minority groups: self-determination; indigenous and traditional knowledges and alternative futures; indigenous and traditional responses to atrocities, environmental degradation and climate change; transitions to net zero including for example, energy transitions, transitions to circular economies, transitions in food production and farming, transition in transports and in the built environment

- Reparations, mitigation, adaptation, and loss and damage; the meanings of clean energy; the different meanings of just transitions 

- Environmental degradation: environmental violations; ecocide; traditional ecological knowledge; ecological, environmental, climate and social justice: synergies and clashes; water protection, water policies and water rights; free, prior and informed consent; rights of nature

Zgłoszenia (abstrakt do 200 słów) należy przesyłać do 15 października br.

Planowana jest publikacja pokonferencyjna.

Więcej informacji można znaleźć tutaj.

Ogłoszenia 11.07.2025 r.

1. Reconsidering Legal Subjectivity In and Through the Anthropocene (Frankfurt nam Menem, listopad 2025 r.)

W dniach 27-28 listopada br. we Frankfurcie nad Menem odbędą się warsztaty pt. "Reconsidering Legal Subjectivity In and Through the Anthropocene".

Wystąpienia mogą dotyczyć następujących zagadnień:

1. Reconsidering the Onto-Epistemology of Legal Subjectivity

• To what extent are the boundaries between humans and non-humans transgressed,
• blurred or re-established in and through the Anthropocene?
• How can nature or other ‘non-humans’ – including artificial intelligence or spiritual beings – be understood as rights-bearing subjects? How does this inclusion fundamentally transform the very category of legal subjectivity?
• Which concepts can be used to address the relationship between humans and non- human and what becomes (in)visible in each case (life or life form; relational addressing, e.g.in the form of assemblage, swarm, milieu etc.)?

2. Ramifications of More-than-Human Legal Subjectivity

• To what extent does the extension of legal subjectivity to more-than-humans serve to
• protect them, or could it have detrimental effects?
• Do more-than-human legal subjects – such as nature – function as transformative interventions in asymmetrical global power relations, or do they risk reproducing or even exacerbating existing inequalities?

3. Infrastructures of the (Legal) Subject

• Which legal infrastructures have coined conceptions of legal subjectivity in what way
• Which emerging infrastructures are enabling a shift away from taken-for-granted assumptions about legal subjectivity?
• Which legal infrastructures are becoming sites of contestation in the Anthropocene?

Zgłoszenia (abstrakt do 400 słów) należy przesyłać do 31 sierpnia br.

Więcej informacji można znaleźć tutaj.

Ogłoszenia 4.07.2025 r.

1. Call for papers: The Lisbon Climate Conference (Lizbona, październik 2025 r.)

W dniu 24 października br. w Lizbonie odbędzie się po raz trzeci The Lisbon Climate Conference. Więcej informacji na temat problematyki konferencji można znaleźć tutaj.

Zgłoszenia (abstrakt do 500 słów) należy przesyłać do 15 lipca br.

2. Call for papers: Sustainable Development and Imbalances in International Trade – Prospects for Developing Countries

Redaktorzy pracy zbiorowej "Sustainable Development and Imbalances in International Trade – Prospects for Developing Countries", która ma ukazać się nakładem Palgrave Macmillan/Springer Nature, zapraszają do przesyłania propozycji rozdziałów do książki. Mogą one dotyczyć zwłaszcza następujących tematów:

- Trade law and development after the Doha round

- BRICS and the evolving global trade landscape

- Trade and sustainable development in the context of the SDGs

- Regional and bilateral trade agreements and the SDGs

- Trade, climate change, energy transitions, and just transition

- New-generation trade arrangements responsive to sustainability and equity

- Legal and institutional innovations to support inclusive global development

Osoby zainteresowane publikacją powinny przesłać abstrakt proponowanego rozdziału (300-500 słów) do 31 lipca.

Więcej informacji można znaleźć tutaj.

3. Call for papers: Handbook on Decolonising Human Rights

Redaktorzy pracy zbiorowej "Handbook on Decolonising Human Rights", która ma ukazać się nakładem Edgar Publishing, zapraszają do przesyłania propozycji rozdziałów.

Więcej informacji można znaleźć tutaj.

Propozycje tekstów należy przesyłać do grudnia 2025 r.

I Letni Międzynarodowy Konkurs na Esej Naukowy „Zmiany klimatu. Historia-Prawo-Społeczeństwo”

Instytut na rzecz Nauk o Życiu, Środowisku i Klimacie zaprasza serdecznie do udziału w I Letnim Międzynarodowym Konkursie na Esej Naukowy "Zmiany klimatu. Historia-Prawo-Społeczeństwo". Konkurs jest adresowany do:

• studentów studiów licencjackich, inżynierskich, magisterskich (jednolitych lub drugiego stopnia);
• doktorantów (uczestników szkół doktorskich prowadzonych przez upoważnione prawem krajowym podmioty);
• młodych naukowców, czyli osób, które po raz pierwszy podjęły pracę jako nauczyciel akademicki nie wcześniej niż 3 lata przed datą ogłoszenia Konkursu (tj. po 3 lipca 2022 r.).

Tematyka eseju powinna dotyczyć zmian klimatycznych. Uczestnicy mogą skupić się na dowolnym aspekcie tej problematyk w ramach jednej z trzech poniższych kategorii:

• zmiany klimatyczne a prawa człowieka,
• refleksja o klimacie w starożytności i średniowieczu,
• społeczne konsekwencje zmian klimatycznych.

Zgłoszenie odbywa się poprzez przesłanie eseju z załącznikami wymaganymi Regulaminem w formie elektronicznej na adres e-mail: instytut@ilecs.pl. Nadesłane prace będą oceniane przez międzynarodową Komisję Konkursową powołaną przez Organizatora. Skład Komisji zostanie ogłoszony na stronie internetowej www.ilecs.pl po zakończeniu naboru.

W ramach każdej z kategorii konkursowych, dla Autorek i Autorów trzech najlepszych prac przewidziano atrakcyjne nagrody.

Zgłoszenia do Konkursu przyjmowane są od 3 lipca 2025 r. do 31 października 2025 r., do godziny 23:59 CEST (UTC +02:00).

Regulamin Konkursu wraz z załącznikami znajduje się również na stronie https://www.ilecs.pl/new-comptetition

Pytania odnośnie konkursu można kierować pisząc na adres e-mail: instytut@ilecs.pl

Serdecznie zapraszamy do udziału!

Ogłoszenia 27.06.2025 r.

1. Call for papers: Conference "JIEL Junior Faculty Forum for International Economic Law" (online, listopad 2025 r.)
Journal of International Economic Law zaprasza do udziału w corocznym "Junior Faculty Forum for International Economic Law". Osoby zainteresowane udziałem w Forum mogą zgłaszać propozycje dotyczące różnych zagadnień związanych z międzynarodowym prawem gospodarczym. Wybrane teksty zostaną najpierw zaprezentowane podczas Forum, które odbędzie się online w listopadzie 2025 r., a następnie co najmniej co najmniej jeden z nich zostanie opublikowany w Journal of International Economic Law.
Osoby zainteresowane udziałem w Forum powinny przesłać abstrakt wystąpienia (do 800 słów) do 30 czerwca br.
Więcej informacji można znaleźć tutaj.

2. Call for papers: Junior colloquium "Invisible Actors in the Making of International Law (1750-2000)" (Paryż, listopad 2025 r.)
W dniach 27-28 listopada br. w Paryżu odbędzie się Junior colloquium "Invisible Actors in the Making of International Law (1750-2000)".
Wystąpienia mogą dotyczyć m.in. następujących zagadnień:

• Migrant people, human mobilities, and the transformations of international law
• The role of groups, minorities, and communities within and across states in shaping legal practices and institutions
• The agency and role of local and indigenous actors within and against imperial orders
• The plurality of economic actors and business organisations, their transformations through time, and their impact on international law
• New actors, the evolution of warfare, and the changing law of war
• Non-human agents, elements of nature and (im)material objects in the making of international law

Zgłoszenia (abstrakt do 300 słów) należy przesyłać do 10 sierpnia.
Więcej informacji można znaleźć tutaj.

Specjalny Trybunał ds. Agresji w Ukrainie

"Wszyscy pamiętamy trybunał, który wymierzył sprawiedliwość po okrucieństwach nazizmu. Świat nigdy nie zapomni Norymbergi. Lata później, kiedy nienawiść i wojna powróciły do części Europy, potrzebny był kolejny trybunał, tym razem w sprawie zbrodni w byłej Jugosławii. Teraz potrzebujemy tego samego dla osądzenia rosyjskiej agresji w Ukrainie" – powiedział wczoraj prezydent Ukrainy - Władimir Zełenski - w przemówieniu do Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, które wiązało się z podpisaniem umowy z Radą Europy dotyczącej utworzenia Specjalnego Trybunału ds. Agresji w Ukrainie.

Po ponad dwóch latach dyskusji dotyczących tego, czy taki trybunał w ogóle jest potrzebny i dlaczego Międzynarodowy Trybunał Karny nie może działać skoro może osądzać zbrodnię agresji (zob. Texts adopted - The establishment of a tribunal on the crime of aggression against Ukraine - Thursday, 19 January 2023; U.N. General Assembly Should Recommend Creation Of Crime Of Aggression Tribunal For Ukraine: Nuremberg Is Not The Model ), a potem jak  utworzyć  specjalny trybunał (zob. Forging a Cooperative Relationship Between ICC and a Special Tribunal for Russian Aggression Against Ukraine | Council on Foreign Relations, zobacz też Frequently Asked Questions - Special Tribunal for the Crime of Aggression against Ukraine - Portal) - w końcu umowa doszła do skutku. 

Została zawarta pomiędzy Ukrainą i Radą Europy (zob. https://search.coe.int/cm?i=0900001680b678c9). Specjalny Trybunał będzie miał mandat do ścigania najwyższych przywódców za zbrodnię agresji przeciwko Ukrainie. W umowie przypomniano o obowiązku każdego państwa do ścigania osób odpowiedzialnych za popełnienie zbrodni. 

Nie sposób w tym miejscu omówić wszystkich postanowień statutu, dlatego odniosę się tylko do kilku. 

Definicja agresji została umieszczona w artykule 2 Statutu (https://search.coe.int/cm?i=0900001680b678ca) i stanowi, że: