Guest post: Specjalni sprawozdawcy Biura Wysokiego Komisarza ds. Praw Człowieka ostrzegają przed nową definicją „terroryzmu” w Szwajcarii

Szwajcarski projekt ustawodawstwa antyterrorystycznego narusza międzynarodowe standardy praw człowieka poprzez rozszerzenie definicji terroryzmu i tworzy niebezpieczny precedens dla tłumienia sprzeciwu politycznego na całym świecie, ostrzegli 11 września specjalni sprawozdawcy ONZ ds. Praw Człowieka działający w ramach tak zwanych procedur specjalnych (Special Procedures), Rady Praw Człowieka. Sprawozdawcy wyrazili ubolewanie z powodu odmowy władz szwajcarskich zmiany spornych fragmentów projektu ustawy.„Żadne z naszych zaleceń nie zostało wdrożone” - powiedzieli, odnosząc się do 16-stronicowego oficjalnego listu wysłanego do rządu pod koniec maja (pełna treść listu dostępna tu). Sprawozdawcy są szczególnie zaniepokojeni, że nowa definicja „działalności terrorystycznej”może obejmować nawet działania zgodne z prawem, które mają na celu wpłynięcie lub zmianę porządku konstytucyjnego, takie jak legalne działania dziennikarzy, społeczeństwa obywatelskiego i działaczy politycznych. 

Według standardów międzynarodowych (wezwanie sekretarza generalnego ONZ z dnia 17.03.2005 r. skierowane do wszystkich państw członkowskich w sprawie przyjęcia wspólnej definicji terroryzmu przyjętej przez Panel Wysokiego Szczebla Narodów Zjednoczonych ds. Zagrożeń, Wyzwań i Zmian (dokument dostępny tu) w tym Rady Bezpieczeństwa ONZ (rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1566 (2004)), terroryzm obejmuje zastraszanie lub przymus wobec ludności lub rządów poprzez groźbę lub użycie przemocy powodującej śmierć, poważne obrażenia lub branie zakładników.„Rozszerzenie definicji terroryzmu na jakąkolwiek kampanię bez użycia przemocy, która wiąże się z szerzeniem strachu, wykracza daleko poza aktualne szwajcarskie prawo i narusza międzynarodowe standardy” – powiedzieli. „Ta nadmiernie ekspansywna definicja ustanawia niebezpieczny precedens i może służyć jako model dla autorytarnych rządów dążących do stłumienia politycznego sprzeciwu, w tym poprzez tortury i inne okrutne, nieludzkie lub poniżające traktowanie lub karanie.” Sprawozdawcy ostrzegli również przed fragmentami projektu, które dawałyby policji federalnej szerokie uprawnienia do wyznaczania „potencjalnych terrorystów” i podejmowania decyzji o środkach zapobiegawczych wobec nich bez uprzedniej kontroli sądowej (osoby objęte środkami mogłyby złożyć wniosek o ich uchylenie do Federalnego Sądu Administracyjnego). „Chociaż zdajemy sobie sprawę z poważnych zagrożeń bezpieczeństwa stwarzanych przez terroryzm, bardzo żałujemy, że władze szwajcarskie odmówiły skorzystania z naszej pomocy technicznej i wiedzy fachowej na temat łączenia skutecznych środków zapobiegawczych z poszanowaniem praw człowieka” - powiedzieli specjalni sprawozdawcy. Pełna treść komunikatu dostępna tu.

Autor: Autor: Bartłomiej Pająk, absolwent UŚ, z wykształcenia adwokat, pracownik samorządowy

Guest post: Nowelizacja kodeksu postępowania karnego a art. 6 ust. 1 lit. c Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

W dniu 5 października weszła w życie, nowelizacja kodeksu postępowania karnego (Kpk). , Niektóre przepisy, mogą budzić poważne wątpliwości , szczególne w kontekście zarzutu naruszenia praw oskarżonego do obrony, a także zachowania równości stron. 

Zgodnie z art. 6 ust. 3 lit. c Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPCz) każdy oskarżony o popełnienie czynu zagrożonego karą ma co najmniej prawo do: przesłuchania lub spowodowania przesłuchania świadków oskarżenia oraz żądania obecności i przesłuchania świadków obrony na takich samych warunkach jak świadków oskarżenia. 

Guest post: Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka M. Kanciał przeciwko Polsce w kontekście art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, ze szczególnym uwzględnieniem zakazu poniżającego traktowania

Zgodnie z art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności „nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu”. O ile definicja legalna zakazu tortur, nie powinna budzić większych sporów, o tyle poniżające traktowanie, stanowi wyjątkowo nieostre pojęcie, co w konsekwencji nierzadko, skutkuje wykorzystaniem przez aparat państwa, niewspółmiernie represyjnych środków w celu np. wywołania efektu prewencji ogólnej. Jednym z efektów, tak działającego mechanizmu jest przesuwanie granicy ingerencji państwa, w sferę nienaruszalności każdego człowieka, bez względu na charakter czynu, za który został skazany, jaki jest mu zarzucany, albo o który jest podejrzewany. Ingerencja ta, jest o tyle niebezpieczna, iż dotyczy na ogół osób, które z zasady znajdują się w trudnym położeniu procesowym i mają przeciwko sobie, nie tylko aparat państwa, ale także często opinię publiczną, domagającą się przykładnej i surowej kary. Właśnie na kanwie takich spraw państwa – strony konwencji „zapominają” o respektowaniu praw osób podejrzewanych, nawet o najbardziej obrzydliwe zbrodnie. Konsekwencją takich działań są wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz), który zasądza od państw coraz częściej, coraz wyższe zadośćuczynienia, przypominając o zobowiązaniach państw ratyfikujących Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.