Pilne środki tymczasowe nałożone przez ETPC na Rosję w celu umożliwienia funkcjonowania Nowej Gazety i innych niezależnych mediów rosyjskich

ETPC nie ustaje w wysiłkach minimalizowania skutków agresji Rosji na Ukrainę dla poszanowania praw i wolności jednostek, choć są to wysiłki póki co daremne. 

10 marca nałożył na FR pilne (użył takiego sformułowania) środki tymczasowe w celu zapewnienia dalszego funkcjonowania Nowej Gazety i innych niezależnych mediów rosyjskich. Zareagował w ten sposób na wniosek i skargę złożoną przez Dimitriego Muratova, redaktora naczelnego Nowej Gazety, któremu Federalna Służba Nadzoru Komunikacji, Technologii Informacyjnych i Środków Masowych (Roskomnadzor) nakazała usunięcie ze stron internetowych określonych artykułów opublikowanych między 24 lutego a 1 marca 2022 w sprawie konfliktu na Ukrainie. Skarga Muratova dotyczyła ponadto jeszcze kilku innych nadawców i portali internetowych, które zostały zablokowane w Rosji, a ich  działalność została przerwana. Muratov zwrócił się do ETPC o zobowiązanie władz rosyjskich do nieingerowania w zgodną z prawem działalność rosyjskich środków masowego przekazu relacjonujących konflikt zbrojny na terytorium Ukrainy, w szczególności do powstrzymania się od blokowania informacji i materiałów, zawierające opinie odbiegające od oficjalnego punktu widzenia władz rosyjskich oraz do powstrzymania się władz od całkowitego zablokowania i zakończenia działalności rosyjskich środków masowego przekazu. We wniosku redaktor wskazywał na nieuchronne ryzyko nieodwracalnej szkody dla wolności wypowiedzi oraz wyciszenie niezależnych mediów w Rosji. Muratov i inni redaktorzy zwrócili też uwagę Trybunału na nowowprowadzone przepisy karne, kryminalizuje w szczególności rozpowszechnianie "świadomie nieprawdy o działaniach rosyjskich sił zbrojnych" i wprowadzające kary pozbawienia wolności oraz kary finansowe. W konsekwencji wprowadzenia tych przepisów Nowaja Gazeta przestała relacjonować działania wojskowe w Ukrainie i usunęła opublikowane już materiały w tej sprawie.

W związku z powyższym zawiadomieniem Trybunał zobowiązał władze rosyjskie do powstrzymania się od podejmowania działań blokujących i uniemożliwiających działalność Nowej Gazety i od innych działań, które w tych okolicznościach mogą prowadzić do naruszenia jej praw gwarantowanych art.10 Konwencji.

Niestety, raczej nikt nie liczy na to, że Rosja się do decyzji zastosuje. Niewątpliwie jednak brak realizacji środków tymczasowych będzie musiał znaleźć odzwierciedlenie w orzeczeniu Trybunału.  

Tego samego dnia Trybunał opublikował też nowe zasady zajmowania się skargami skierowanymi przeciwko Rosji. Najistotniejsza zmiana dotyczy tego, że w sytuacji, gdy skarżący nie ma możliwości komunikowania się w sposób elektroniczny z Trybunałem zawieszony zostaje bieg terminów w skardze, a orzeczenia gotowe do publikacji nie będą umieszczane na stronach internetowych Trybunału. Tą zmianą Trybunał wychodzi oczywiście naprzeciw wszystkim poszkodowanym w wojnie w Ukrainie.  

Naruszenie wolności wypowiedzi partii politycznej w głosowaniu powszechnym - Magyar Ketfarku Kutya Part p. Węgrom

Trzy dni temu Europejski Trybunał Praw Człowieka obchodził 61 urodziny. Od 21 stycznia 1959 r. wydał ponad 20 tys. wyroków, które, co słusznie podkreślono w urodzinowym tweecie Rady Europy, zmieniły życie ludzi na całym kontynencie.

Życzymy Trybunałowi wszystkiego najlepszego, tym bardziej, że próby wywarcia wpływu na kierunek orzeczeń, a równocześnie wypowiedzi i działania zmierzające do podważenia jego roli nie należą do rzadkich. A dzieje się tak oczywiście za sprawą skarg, które Trybunał rozpatruje i które niejednokrotnie dotyczą sytuacji o dużym ładunku politycznym.

I tak kilka dni temu, 20 stycznia, ETPC wydał wyrok w sprawie Magyar Ketfarku Kutya Part p. Węgrom (skarga nr 201/17) złożoną przez jedną z węgierskich opozycyjnych partii politycznych, która została ukarana finansowo za propagowanie w trakcie referendum przeprowadzonego na Węgrzech w 2016 r. użycia aplikacji, za pomocą której można było dokumentować i udostępniać w anonimowy sposób zdjęcia obrazujące oddanie głosu nieważnego. Partia sprzeciwiała się organizacji pamiętnego antyimigranckiego głosowania i upowszechniając aplikację chciała zachęcić do oddawania głosów nieważnych. Podstawą zarzutu był fakt, że przepisy, na które powołały się władze nakładając sankcję, nie precyzowały, że działania takie jak skarżącej partii, stanowią naruszenie prawa wyborczego. Władze w sposób ogólny powołały się na przepis stanowiący, iż jedną z głównych zasad procedury wyborczej było korzystanie z prawa do głosowania w sposób zgodny z jego celami.

Trybunał rozstrzygając sprawę w składzie Wielkiej Izby, na skutek odwołania od jednomyślnego wyroku izbowego, uznał przede wszystkim, że zastosowane w sprawie przepisy były zbyt ogólne, aby skarżąca partia mogła była przewidzieć sankcje, które zostaną zastosowane. Brak przewidywalności był szczególnie ważny, ponieważ sytuacja dotyczyła restrykcji w odniesieniu do swobody głoszenia poglądów przez partię polityczną w głosowaniu powszechnym. Dlatego też Trybunał uznał, że rzeczone przepisy nie były skonstruowane w sposób wystarczająco jasny aby wykluczyć możliwą arbitralność w działaniu władz. Dlatego też doszło do naruszenia art. 10 ust. 2 Konwencji.   

Jednym sędzią, który nie zgodził się z konkluzją WI co do naruszenia Konwencji, był sędzia rosyjski D.Dedov. W zdaniu odrębnym jasno stwierdził, że samo nawoływanie przez skarżącą partię do oddawania nieważnych głosów było naruszeniem zasad demokratycznych, co było wystarczające do stwierdzenia braku naruszenia praw partii.