Wyroki w sprawie Jukosu nieważne – Rosja nie musi płacić 50 miliardów dolarów?

We wtorek, 19 kwietnia 2016 r., Sąd Okręgowy w Hadze uchylił orzeczenia trybunałów arbitrażowych w sprawie Jukosu, na podstawie których Federacja Rosyjska miała wypłacić akcjonariuszom Jukosu 50 miliardów dolarów odszkodowania za naruszenie przepisów Traktatu Karty Energetycznej. Postępowania arbitrażowe były częścią głośnego konfliktu między Michaiłem Chodorkowskim a władzami Rosji, który m.in. doprowadził do przejęcia Jukosu przez kontrolowany przez państwo Rosnieft.

Chodorkovski i Lebedev przeciwko Rosji – oskarżenie zgodne z prawem, lecz postępowanie sądowe niewłaściwie prowadzone, a osadzenie w kolonii karnej nieuzasadnione

Wczoraj, 25 lipca Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał orzeczenie dotyczące skargi wniesionej przez władze Jukos – Michaiła Chodorkovskiego i Platona Lebedeva dotyczące tzw. Pierwszego procesu władz Jukos (zakończonego w 2005 roku). Jest to drugie orzeczenie wydane przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w tej sprawie. 

Trybunał w swoim orzeczeniu, po przeanalizowaniu wszelkich okoliczności związanych z przedmiotowym postępowaniem stwierdził:

1. Naruszenie przez Sąd Federacji Rosyjskiej art. 5 par 3 i 4 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka – przez zbyt długie stosowanie aresztu tymczasowego i zbyt opieszałą kontrolę zasadności aresztowania w grudniu 2004 r. 

2. Naruszenie art. 8 Konwencji przez umieszczenie Chodorkovskiego i Lebedeva w kolonii karnej usytuowanej na Syberii – tj. tysiące kilometrów od miejsca zamieszkania ich rodzin. 

3. Naruszenie art. 1 Protokołu 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez arbitralny sposób w jaki nakazano Chodorkovskiemu rekompensatę za zaległości podatkowe orzeczone przez Sąd Federacji Rosyjskiej. 

4. Naruszenie art. 3 Konwencji poprzez poniżające oskarżonego umieszczenie go w trakcie rozprawy w metalowej klatce. 

5. Naruszenie art. 6 par. 1 i 3 Konwencji przez naruszenie zasad poufności w kontaktach klient – adwokat, a także niewłaściwe przeprowadzanie postępowania dowodowego. 

Naruszenie art. 34 Konwencji przez utrudnianie adwokatom skazanych złożenia skargi do Trybunału. 

W pozostałym zakresie skarga została oddalona. Orzeczenie nie jest prawomocne. Więcej informacji tutaj.