Guest post: Reverse of Russia’s non-compliance with the ITLOS order to release three Ukrainian naval vessels and their 24 servicemen

The dispute between Ukraine and Russia concerning the detention of three Ukrainian naval vessels in the Kerch Strait entered into a new phase. About a month ago Russia failed to release the vessels and their 24 servicemen despite the Order of the International Tribunal for the Law of the Sea (‘ITLOS’) of 25 May 2019 prescribing it to do so ‘immediately’ (‘Order’). On 24-25 July Ukraine detained the Russian tanker Nika Spirit (previous name – Neyma), which took part in the blocking of the Ukrainian vessels back in November 2018.

The dispute between the states arose from the Russia’s seizure and detention of the warships Berdyansk and Nikopol, the naval auxiliary vessel Yani Kapu, and the crew and other servicemen on those vessels. At the time of their seizure on 24-25 November 2018, the three Ukrainian naval vessels were in the Black Sea traveling away from the coast of the Crimean Peninsula and toward their home port of Odesa.

Arctic Sunrise - w oczekiwaniu na decyzję ITLOS

Na 22 listopada Międzynarodowy Trybunał Prawa Morza wyznaczył posiedzenie na którym ogłosi decyzję w sprawie zastosowania środków tymczasowych celem uwolnienia załogi statku Greenpeace. 6 listopada odbyło się przesłuchanie stron w związku z wnioskiem złożonym przez rząd Holandii na podstawie art. 290 ust. 5 Konwencji NZ o prawie morza (więcej informacji tutaj). Celem wniosku złożonego przez Holandię jest uchylenie aresztu nałożonego na załogę Arctic Sunrise i rozpoczęcie procedury arbitrażowej z Federacją Rosyjską. Federacja Rosyjska w toku postepowania złożyła deklarację przypominając, że przy okazji ratyfikacji Konwencji 26 lutego 1997r. złożyła zastrzeżenie w którym między innymi zastrzegła niestosowanie wobec siebie sekcji 2 części XV Konwencji dotyczącej wiążącej mocy decyzji związanych z rozstrzyganiem sporów. Jednocześnie Federacja Rosyjska złożyła zastrzeżenie, że nie będzie uczestniczyć w postępowaniu arbitrażowym dotyczącym zastosowania środków tymczasowych wobec załogi Arctic Sunrise (relacja ze słuchania stron dostępna na stronie ITLOS tutaj). Oznacza to, że niezależnie od decyzji Trybunału, Federacja Rosyjska nie ma zamiaru łagodzić swojego postępowania wobec załogi statku.

Holandia podejmuje także starania o uwolnienie załogi na drodze działań dyplomacji - Frans Timmermans minister spraw zagranicznych Holandii spotkał się z Sergeiem Lavrovem ministrem spraw zagranicznych FR celem omówienia sytuacji, która w negatywny sposób rzutuje na relacje pomiędzy tymi dwoma państwami.

Jednocześnie 11 listopada 30 członków załogi Arctic Sunrise zostało przewiezionych z Murmańska do Petersburga celem uczestnictwa w procesie przed sądem Federacji Rosyjskiej (więcej informacji tutaj).

zdjęcie dostępne na stronie ITLOS

                                            

Francja planuje ekspansję do granic szelfu kontynentalnego

W środę 9 października Rada Ekonomiczna, Społeczna i Środowiskowa Francji przyjęła opinię optującą za rozszerzeniem granic szelfu kontynentalnego Francji z obecnych 200 mil morskich do 360 mil morskich zgodnie z art. 76 pkt. 5 i 6 Konwencji NZ o prawie morza. Działania proponowane przez Radę zwiększą obszar szelfu do którego prawa do wydobycia zasobów naturalnych posiada Francja o dodatkowe 2 miliony km kwadratowych. 

Zdaniem Rady zwiększenie zaangażowania Francji w tym obszarze może być odpowiedzią na kryzys gospodarczy, rozwiązując część problemów ekonomicznych kraju. Planowane pozyskanie praw do eksploatacji zasobów podmorskich da Francji dostęp do nowych złóż węglowodorów w rejonach: Gujana, Saint Pierre i Miquelon oraz Nowej Kaledonii, metali ziem rzadkich w Polinezji Francuskiej, oraz innych cennych zasobów naturalnych. Warunkiem możliwości rozszerzenia granic szelfu jest wykazanie istnienia naturalnego przedłużenia terytorium lądowego Francji (w tym zwłaszcza terytoriów zamorskich) aż do zewnętrznej krawędzi obrzeża kontynentalnego (zgodnie z art. 76 ust. 1 Konwencji). Francja już w 2009 roku złożyła do Komisji Granic Szelfu Kontynentalnego NZ wnioski o rozszerzenie granic szelfu niektórych jej terytoriów. Warto dodać, że Francja już obecnie jest drugim największym pod względem posiadanych obszarów morskich państwem świata z 11 milionami km kwadratowych powierzchni. 

Więcej informacji tutaj