Koniec sagi Enrica Lexie: Indie przerywają postępowanie karne

Wyrokiem z 15 czerwca b.r. SN w New Delhi zakończył postępowanie karne dot. marynarzy Massimiliano Latorre i Salvatore Girone tj. spór między Włochami a Indiami wokół wydarzeń z 2012 r. (zob nasz post). 

Gulf News

W związku z zastrzeleniem dwóch hinduskich rybaków Indie wszczęły postępowanie przeciwko włoskim marynarzom. W 2015 r. Włochy wszczęły postępowanie arbitrażowe, utrzymując że na podstaie UNCLOS korzystają z jurysdykcji wyłącznej wobec Enrica Lexie natomiast chroniący transport handlowy żołnierze włoskiej marynarki korzystają z immunitetu jurysdykcyjnego. Wreszcie w oczekiwaniu na uformowanie trybunału STA, Włochy wystąpiły do trybunału ITLOS o zastosowanie środków tymczasowych.

W lipcu 2020 r. informowaliśmy, że orzekający ws. ‘Enrica Lexie’ Incident (Italy v. India), PCA Case No. 2015-28 Stały Trybunał Arbitażowy orzekł m.in. że:

Arbitraż Enrica Lexie: jurysdykcja karna należy do Włoch

Wygląda to, że po 8 latach dobiega końca saga sądowo-arbitrażowa ws. Enrica Lexie (ostatnie postu tu i tutaj). W sprawie dotyczącej jurysdykcji karnej do osądzenia dwóch włoskich marynarzy oskarżonych przez Indie o zabójstwo hinduskiego rybaka Stały Trybunał Arbitrażowy uznał kompetencję włoskich sądów (Al Jazeera, Hague court says Italy has jurisdiction in 2012 Indian shooting).

Włochy mają osądzić oskarżonych, a rodzinom zabitego rybaka wypłacić odszkodowanie i zadośćuczynienie. 

Szczegóły kompromisu mają zostać wypracowane przez zwaśnione strony w drodze negocjacji.

Wyrok jest częściowo dostępny tutaj.

Guest post: Reverse of Russia’s non-compliance with the ITLOS order to release three Ukrainian naval vessels and their 24 servicemen

The dispute between Ukraine and Russia concerning the detention of three Ukrainian naval vessels in the Kerch Strait entered into a new phase. About a month ago Russia failed to release the vessels and their 24 servicemen despite the Order of the International Tribunal for the Law of the Sea (‘ITLOS’) of 25 May 2019 prescribing it to do so ‘immediately’ (‘Order’). On 24-25 July Ukraine detained the Russian tanker Nika Spirit (previous name – Neyma), which took part in the blocking of the Ukrainian vessels back in November 2018.

The dispute between the states arose from the Russia’s seizure and detention of the warships Berdyansk and Nikopol, the naval auxiliary vessel Yani Kapu, and the crew and other servicemen on those vessels. At the time of their seizure on 24-25 November 2018, the three Ukrainian naval vessels were in the Black Sea traveling away from the coast of the Crimean Peninsula and toward their home port of Odesa.

Guest post: Międzynarodowy Trybunał Prawa Morza o zastosowaniu środków tymczasowych w sporze pomiędzy Ukrainą a Federacją Rosyjską dotyczącym incydentu w Cieśninie Kerczeńskiej

W dniu 25 maja 2019 roku Międzynarodowy Trybunał Prawa Morza (dalej jako „ITLOS”) zarządził zastosowanie środków tymczasowych w sporze pomiędzy Ukrainą a Federacją Rosyjską w sprawie zatrzymania ukraińskich okrętów wojennych w Cieśninie Kerczeńskiej. Incydent ten miał miejsce 25 listopada ubiegłego roku i był już przedmiotem rozważań na niniejszym blogu (tu). Oba państwa są stroną konwencji o prawie morza z 1982 roku (dalej jako „KoPM”). 

Stosowanie środków tymczasowych na podstawie UNCLOS (sprawa Enrica Lexie)

Ziściły się nadzieje Włoch z opisywanego przez nas pierwszego posiedzenia trybunału arbitrażowego w sprawie Enrica Lexie. Uznawszy prima facie własną jurysdykcję w sprawie (par. 52-55), 29 kwietnia arbitrzy wydali korzystne dla mar. Girrone zarządzenie ws. zawieszenia środka tymczasowego w postaci zakazu opuszczania terytorium Indii, tak aby "nadać rzeczywiste znaczenie względom humanitarnym".

Pierwsze posiedzenie w Stałego Trybunału Arbitrażowego Enrica Lexie

Po tym jak w styczniu b.r. Stały Trybunał Arbitrażowy przyjął zasady postępowania (Procedural Order No. 1, Rules of Procedure) w sprawie Enrica Lexie (Italy v. India, Case no. 2015-28 zob. też nasz post  dot. decyzji ITLOS tutaj),  w dniach 30-31 marca odbyło się pierwsze, dwudniowe posiedzenie co do meritum sporu. Rozpoczęcie procedury było od dawna wyczekiwane przez włoskich marynarzy, oskarżonych o zabójstwo rybaka w lutym 2012 roku.

Rozprawa 30.3.2016. Źródło: PCA

Środki tymczasowe w sporze Enrica Lexie

Rozpatrujący wniosek o zastosowanie środków tymczasowych w sporze między Włochami a Indiami ws. Enrica Lexie (zob. nasze posty) trybunał ITLOS zobowiązał strony do zawieszenia wszelkich postępowań sądowych i powstrzymania się od wszczynania kolejnych, które mogłyby doprowadzić do zaognienia lub rozszerzenia przedmiotowego sporu przedłożonego trybunału arbitrażowemu do rozstrzygnięcia lub które mogłyby mieć negatywny wpływ na wykonanie jakichkolwiek decyzji podjętych przez trybunał (Order of 24 August 2015). 

Ku rozczarowaniu Włoch trybunał nie uwzględnił natomiast wniosku o odesłanie Salvatore Girone do domu, ani o zezwolenie - aktualnie leczone w ojczyźnie - Massimiliano Lattore na pozostanie w kraju podczas całego postępowania (Il Sole 24 Ore, Marò: Tribunale del mare chiede a India di sospendere «altre procedure in corso». Ma Girone per ora non torna). Zdaniem sędziów z Hamburga, sytuacja obu marynarzy dotyczy meritum sprawy, a zatem ewentualne rozstrzygnięcie nie należy do nich, ale do trybunału arbitrażowego z Załącznika VII (par. 132). Zastosowane środki tymczasowe pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sporu oraz na prawa Włoch i Indii (par. 137). W Indiach już zawieszono postępowanie sądowe (CdS, Marò, l’India sospende tutti i procedimenti giudiziari).

Nt. trybunału z Załącznika VII zob. poniżej.

Trybunał Arbitrażowy uznaje swoją jurysdykcję w sprawie "Arctic Sunrise"

Trybunał Arbitrażowy  podjął decyzję o uznaniu swojej jurysdykcji w sprawie "Arctic Sunrise" pomimo faktu odmowy Rosji uczestnictwa w postępowaniu. Ta ostatnia powołuje się na brak jurysdykcji Trybunału w związku z zastrzeżeniami wniesionymi do treści art. 298 ust.1 pt. b Konwencji o Prawie Morza. Okoliczność ta nie została jednak uwzględniona przez Trybunał, który badał możliwość powołania się a powyższe zastrzeżenie 26 listopada 2014. Trybunał jednogłośnie uznał swoją jurysdykcję oraz stwierdził, że zastrzeżenie poczynione przez Rosję nie odnosi się do kwestii objętych tym postępowaniem.

Więcej informacji tutaj.

Koniec sporu pomiędzy UE a Wyspami Owczymi o limity połowów już wkrótce

Jak informuje Reuters, Komisja Europejska osiągnęła wczoraj kompromis polityczny z Wyspami Owczymi w sprawie zniesienia sankcji handlowych nałożonych na Wyspy w wyniku przekroczenia przeze nie limitu połowów na obszarze północno-wschodniego Atlantyku (o sprawie informowaliśmy już wcześniej tu, tu oraz tu). Zgodnie z depeszą, Komisja zniesie sankcje w ciągu kilku-kilkunastu tygodni od podpisania formalnego porozumienia. 

Sankcjami zostały wprowadzone przez Unię 31 lipca 2013 r. w związku z przekroczeniem przez Wyspy Owcze limitu połowów na pewne gatunki ryb (śledzi i makreli) i polegają na zakazie importu do Unii Europejskiej (UE) określonych kategorii ryb oraz produktów pochodnych. Limity połowów na obszarze północno-wschodniego Atlantyku są ustalane w oparciu o porozumienie pomiędzy UE, Norwegią, Rosją, Islandią oraz Wyspami Owczymi dotyczące zarządzania zasobami odnawialnymi na tym obszarze. Zdaniem Wysp Owczych, które zdecydowały się nie respektować ustaleń wynikających z tego porozumienia, zwiększenie limitu połowów było konieczne ze względu na zmiany w migracji ryb, zaś unijne sankcje miały na celu ochronę europejskich producentów a nie środowiska naturalnego. W konsekwencji Wyspy Owcze zdecydowały się, za pośrednictwem Danii, na rozpoczęcie dwóch międzynarodowych postępowań sądowych przeciwko UE – w ramach WTO oraz przed Międzynarodowym Trybunałem Prawa Morza. 

Zgodnie z osiągniętym kompromisem, w zamian za wycofanie sankcji, Wyspy Owcze zobowiązały się do przestrzegania nowego limitu połowów (wyższego niż limit wyznaczony dla Wysp w 2013 ale również znacznie niższego od wielkości rzeczywistych połowów w tym roku). Zawarcie porozumienia spowoduje również zakończenie dwóch spraw sądowych zainicjowanych przez Wysypy przeciwko UE.

Prof. zw. dr hab. Janusz Symonides arbitrem w sprawie Arctic Sunrise

10 stycznia 2014r. Międzynarodowy Trybunał Prawa Morza wyznaczył arbitrów mających prowadzić postępowanie Królestwo Holandii vs. Rosja ws. Arctic Sunrise. Sprawa o której niejednokrotnie już informowaliśmy (m. in. tutaj) toczy się przy sprzeciwie Rosji (o czym tutaj) przed Trybunałem Prawa Morza w związku z zatrzymaniem przez administrację morską Rosji statku Arctic Sunrise który przewoził aktywistów Greenpeace. W skład panelu arbitrów wchodzą: Thomas Mensah (Gana), Prezes Trybunału Arbitrażowego, Henry Burmester (Australia), Alfred Soons (Holandia) Janusz Symonides (Polska) oraz Alberto Székely Sánchez (Meksyk). Profesor Janusz Symonides jest wybitnym przedstawicielem doktryny prawa międzynarodowego i specjalistą od prawa morza (m. in. członkiem komisji kodyfikacyjnej prawa morskiego). 

 

ITLOS rozstrzygnął w sprawie zatrzymanych przez Rosję aktywistów Greenpeace

W dniu dzisiejszym (22 listopada 2013) Międzynarodowy Trybunał Prawa Morza ogłosił rozstrzygnięcie w sprawie zastosowania środków tymczasowych w sprawie zatrzymania przez służby Federacji Rosyjskiej statku Arctic Sunrise podnoszącego banderę Holandii. Jak donosiliśmy tutaj Królestwo Niderlandów wystąpiło do Międzynarodowego Trybunału Prawa Morza o wydanie środka tymczasowego umożliwiającego zwolnienie statku wraz z załogą przetrzymywaną przez Federację Rosyjską w związku z prowadzoną akcją protestacyjną w obronie środowiska naturalnego Arktyki przed skutkami wydobywania ropy naftowej na terenie Północnego Parku Narodowego i w jego okolicach.

Arctic Sunrise - w oczekiwaniu na decyzję ITLOS

Na 22 listopada Międzynarodowy Trybunał Prawa Morza wyznaczył posiedzenie na którym ogłosi decyzję w sprawie zastosowania środków tymczasowych celem uwolnienia załogi statku Greenpeace. 6 listopada odbyło się przesłuchanie stron w związku z wnioskiem złożonym przez rząd Holandii na podstawie art. 290 ust. 5 Konwencji NZ o prawie morza (więcej informacji tutaj). Celem wniosku złożonego przez Holandię jest uchylenie aresztu nałożonego na załogę Arctic Sunrise i rozpoczęcie procedury arbitrażowej z Federacją Rosyjską. Federacja Rosyjska w toku postepowania złożyła deklarację przypominając, że przy okazji ratyfikacji Konwencji 26 lutego 1997r. złożyła zastrzeżenie w którym między innymi zastrzegła niestosowanie wobec siebie sekcji 2 części XV Konwencji dotyczącej wiążącej mocy decyzji związanych z rozstrzyganiem sporów. Jednocześnie Federacja Rosyjska złożyła zastrzeżenie, że nie będzie uczestniczyć w postępowaniu arbitrażowym dotyczącym zastosowania środków tymczasowych wobec załogi Arctic Sunrise (relacja ze słuchania stron dostępna na stronie ITLOS tutaj). Oznacza to, że niezależnie od decyzji Trybunału, Federacja Rosyjska nie ma zamiaru łagodzić swojego postępowania wobec załogi statku.

Holandia podejmuje także starania o uwolnienie załogi na drodze działań dyplomacji - Frans Timmermans minister spraw zagranicznych Holandii spotkał się z Sergeiem Lavrovem ministrem spraw zagranicznych FR celem omówienia sytuacji, która w negatywny sposób rzutuje na relacje pomiędzy tymi dwoma państwami.

Jednocześnie 11 listopada 30 członków załogi Arctic Sunrise zostało przewiezionych z Murmańska do Petersburga celem uczestnictwa w procesie przed sądem Federacji Rosyjskiej (więcej informacji tutaj).

zdjęcie dostępne na stronie ITLOS