Guest post: Szczyt G7 2021 – przełom czy rozczarowanie?

 

Foto: WPA Pool / Getty Images; źródło: https://www.spiegel.de/ausland/g7-staaten-darum-geht-es-beim-treffen-in-cornwall-a-df0be5af-1b03-4e80-a0dc-e5b17b6ac803

W dniach 11-13 czerwca br. odbył się pierwszy od czasu wybuchu pandemii COVID-19 szczyt państw G7, w którym osobisty udział wzięli przedstawiciele największych gospodarek świata. W Carbis Bay w angielskiej Kornwalii zebrali się przywódcy Stanów Zjednoczonych, Francji, Japonii, Kanady, Włoch, Niemiec oraz Wielkiej Brytanii. Tradycyjnie w szczycie wzięli również udział przywódcy Unii Europejskiej – przewodnicząca Komisji Europejskiej oraz szef Rady Europejskiej, a do specjalnie zaproszonych w tym roku gości należeli przywódcy Korei Południowej, Republiki Południowej Afryki, Australii oraz Indii. Po raz kolejny na szczycie zabrakło przedstawicielstwa Rosji, której członkostwo w grupie zostało oficjalnie zawieszone w 2014 r. Tegoroczny szczyt zapowiadany był jako jeden z potencjalnie najistotniejszych we współczesnej historii, jako że spodziewano się, iż zapadną na nim kluczowe decyzje w kwestii światowej walki z ekonomicznymi konsekwencjami pandemii, polityki klimatycznej czy odpowiedzi na rosnące zagrożenie ze strony Chin oraz Rosji. Z opublikowanego po szczycie oficjalnego komunikatu prasowego wynika, że rozmowy polityczne toczyły się w sześciu kluczowych dziedzinach społeczno – gospodarczych, których postanowienia dotyczą kwestii przezwyciężania skutków pandemii i opracowania ram prawnych celem wzmocnienia poziomu ochrony zdrowia publicznego, ożywienia gospodarczego poprzez wdrożenie planów odbudowy ekonomicznej, zagwarantowania ram uczciwej międzynarodowej wymiany handlowej, ochrony planety w duchu tzw. zielonej rewolucji oraz umocnienia międzynarodowego partnerstwa we wspieraniu wspólnych, demokratycznych wartości.

Koniec sagi Enrica Lexie: Indie przerywają postępowanie karne

Wyrokiem z 15 czerwca b.r. SN w New Delhi zakończył postępowanie karne dot. marynarzy Massimiliano Latorre i Salvatore Girone tj. spór między Włochami a Indiami wokół wydarzeń z 2012 r. (zob nasz post). 

Gulf News

W związku z zastrzeleniem dwóch hinduskich rybaków Indie wszczęły postępowanie przeciwko włoskim marynarzom. W 2015 r. Włochy wszczęły postępowanie arbitrażowe, utrzymując że na podstaie UNCLOS korzystają z jurysdykcji wyłącznej wobec Enrica Lexie natomiast chroniący transport handlowy żołnierze włoskiej marynarki korzystają z immunitetu jurysdykcyjnego. Wreszcie w oczekiwaniu na uformowanie trybunału STA, Włochy wystąpiły do trybunału ITLOS o zastosowanie środków tymczasowych.

W lipcu 2020 r. informowaliśmy, że orzekający ws. ‘Enrica Lexie’ Incident (Italy v. India), PCA Case No. 2015-28 Stały Trybunał Arbitażowy orzekł m.in. że:

Guest Post: Zagrożenia na drodze budowy instytucji „takiej jak NATO”

 

Zagrożenia na drodze budowy instytucji „takiej jak NATO”

Elementem zmiany w stosunkach międzynarodowych jest, relatywny, wzrost znaczenia regionu Indo-Pacific. Pośrednim dowodem zmiany jest tempo podjęcia i intensywność kontaktów z państwami regionu ze strony nowej administracji amerykańskiej. Zarówno w postaci „szczytu” prezydentów i premierów (w formule wirtualnej)[1] jak i wizyty (realne) sekretarzy spraw zagranicznych (A. Blinken) i obrony (L. Austin).

Nowym elementem w regionie jest dążenie państw do zmiany formuły współpracy od „piasty(USA) – szprychy(alianci)” do zinstytucjonalizowanej, wielostronnej. W ramach współpracy: Australia, Indie, Japonia i USA budowane są: - DSD (Democratic Security Diamond) i Quad 2.0 (Quadrilateral Security Dialogue). DSD jest instytucją współpracy polityczno-społeczną zaś Quad 2.0 polityczną-wojskową; ta „specjalizacja” jest umowna-niesformalizowana. Quad 2.0 stopniowo jest poszerzana w formule Quad+ o państwa regionu i zachodnich aliantów: Francję, Niemcy i Wielką Brytanię. Współpraca ma zapewnić by region był „free and open” lub – jak określa to nowa administracja amerykańska – „secure and prosperous[2]”.

Działania na rzecz rozwoju współpracy i asertywnej odpowiedzi na wyzwania ze strony Chin, a także Rosji napotykają na trudności. Mają one różny charakter i źródła; pochodzą one ze strony strategicznych rywali, ale i z „wnętrza” współpracy. Ich źródłem mogą być działania uczestników. Takie działania mogą być inspirowane przez Chiny lub Rosję a co najmniej spotykać się z przyjazna reakcją z ich strony.

Niewyobrażalne skutki średnio- i długoterminowe dla współpracy może mieć realizacja zakupu przez Indie od Rosji 5 zestawów systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej „S-400 (Triumf)”[3]. Umowa została zawarta w listopadzie 2018 r. w trakcie wizyty w Delhi Prezydenta V. Putina; wizyta i umowa zostały natychmiast wykorzystane przez Rosję – Putin ogłosił ją w trakcie spotkania BRICS[4]. Pierwsza wpłata w wysokości 800 mln USD nastąpiła w 2019 r. a początek realizacji kontraktu ma nastąpić do końca 2021 r.[5]. W przypadku zakupu, a w praktyce uruchomienia systemu „S-400”, Indie zostaną objęte amerykańskimi sankcjami[6], tak jak miało to miejsce w reakcji na zakup systemu przez Turcję (członka NATO)[7]. Reakcję amerykańską (w postaci sankcji) dopełni natychmiastowe przerwanie współpracy wojskowej szczególnie wspólnych manewrów (z USA, członkami NATO i sojusznikami) ze względu na bezpośrednie zagrożenie rozpoznaniem („nauczeniem się) przez „S-400” systemów bojowych samolotów F-35 JSF (Joint Strike Fighter)[8]. Sekretarz Obrony USA Lloyd Austin publicznie uprzedził rząd indyjski o tym scenariuszu na konferencji prasowej (27 lutego 2021 r.) w trakcie oficjalnej wizyty w Indiach[9]. Sekretarz Austin – w odpowiedzi na pytanie dziennikarza – upublicznił treść rozmowy z Rajnathem Singhiem Ministrem Obrony Indii, równocześnie demonstrując pogłębioną współpracę administracji Prezydenta J. Bidena i izby wyższej legislatywy; zapowiedź sankcji zawarł bowiem senator Bob Menedez, przewodniczący senackiej Komisji spraw zagranicznych w upublicznionym liście do Sekretarza Obrony. Wypowiedź Austina i przebieg wizyty nie są przeszkodą we współpracy – a jedynie uprzedzają o zagrożeniu – od zawarcia umowy Indie pogłębiły i poszerzyły współpracę wojskową z USA (i Izraelem) również w zakresie zakupów uzbrojenia zaś sam zakup nie uruchomi reakcji USA (dopiero uruchomienie systemu). Indie mają możliwość rewizji polityki. Na rzecz rewizji przemawia współpraca z sojusznikami z zachodniej hemisfery oraz stosunki z Chinami. Kompromis jest możliwy m.in. w konsekwencji odsprzedania systemu państwu/om trzeciemu/m (albo USA). 

 Autor: prof. dr hab. Jerzy Menkes

---

[1] 12 marca 2021 uczestnicy Quad odbyli spotkanie „na szczycie” (jako takie zostało oficjalnie ogłoszone) z udziałem prezydentów USA: Joe Biden i Indii: Narendra Modi oraz premierów Australii: Scott Morrison i Japonii: Suga Yoshihide; szerzej Our four nations are committed to a free, open, secure and prosperous Indo-Pacific region.The Washington Post March 13, 2021 https://www.washingtonpost.com/opinions/2021/03/13/biden-modi-morrison-suga-quad-nations-indo-pacific/

Spotkanie na „szczycie” nadało regularny i formalny charakter instytucji Quad jako filaru współpracy pomiędzy uczestnikami; tak prof. Rory Medcalf, w tekście podpisanym jako Head National Security Colege (a więc stanowiącym półoficjalny wyraz stanowiska rządu Australii); R. Medcalf, The Quad has seen off the sceptics and it’s here to stay. Australian National University. News 16 March 2021 https://nsc.crawford.anu.edu.au/department-news/18586/quad-has-seen-sceptics-and-its-here-stay.

[2] Szerzej D. Grossman Biden Administration Could Benefit from Keeping an Indo-Pacific Focus. November 30, 2020 https://www.rand.org/blog/2020/11/biden-administration-could-benefit-from-keeping-an.html; S. Strangio, Is Biden Preparing to Tweak the Indo-Pacific Strategy? A shift in language may signal some changes to the Trump administration’s headline Asia policy. The Diplomat November 20, 2020 https://thediplomat.com/2020/11/is-biden-preparing-to-tweak-the-indo-pacific-strategy/

[3] Producentem system jest “Rostec” rozwijający konstrukcję “S-300” opracowana przez Ałmaz-Antiej.

[4] Szerzej B. Kuchay, India ‘makes advance payment’ for Russian S-400 missile system. AlJazeera 18 Nov 2019

  https://www.aljazeera.com/news/2019/11/18/india-makes-advance-payment-for-russian-s-400-missile-system (dostęp: 21.03.2021).

[5] Za kwotę 5,5 mld USD; szerzej S. Miglani, Exclusive: India's friction with U.S. rises over planned purchase of Russian S-400 defence systems. Reuters January, 15, 2021 https://www.reuters.com/article/us-india-usa-missiles-exclusive-idUSKBN29K2DO (dostęp: 21.03.2021).

[6] Reakcję amerykańską narzuca egzekutywie Section 231 CAATSA (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act); istnieje możliwość nieuruchomienia sankcji w przypadku kiedy po zakupie system nie jest uruchomiony (jak miało to miejsce w przypadku zakupu przez Grecję starszego systemu „S-300”) albo wykorzystywany incydentalnie.

[7] Szerzej P. Iddon, Is India’s Russian S-400 Missile Deal Comparable To Turkey’s Troubled Procurement? Forbes Jan 27, 2021 https://www.forbes.com/sites/pauliddon/2021/01/27/how-analogous-is-indias-russian-s-400-missile-deal-with-turkeys-troubled-procurement/ (data dostępu: 21.03.2021).

[8] Indie nie uczestniczą w programie budowy tego samolotu tzn. w F-35 fighter jet programme.

[9] Szerzej L. Seligman, Austin hints India’s purchase of Russian missile system could trigger sanction. Politico 03/20/2021 https://www.politico.com/news/2021/03/20/lloyd-austin-india-sanctions-s400-missile-477304 (data dostępu: 21.03.2021)

Guest post: Sojusz USA-Indie w regionie Indo-Pacyfik

27 października 2020 r. USA podpisały z Indiami Umowę o wymianie i współpracy (Basic Exchange and Cooperation Agreement – BECA) Umowa jest ostatnim akordem w budowie formalno-prawnych ram więzi sojuszniczych. 

Więzi te tworzą 4 umowy; oprócz BECA są to umowy o: ogólnym bezpieczeństwie informacji wojskowych (General Security of Military Information Agreement – GSOMIA, 2002), korzystaniu z infrastruktury wojskowej na potrzeby zaopatrzenia i napraw (Logistics Exchange Memorandum of Agreement – LEMOA, 2016), zgodności i bezpieczeństwie komunikacji (Communications Compatibility and Security Agreement – COMCASA, 2018[1]). 

USA blokują chińskie media społecznościowe

Wydaje się że Stany Zjednoczone otworzą kolejny front zmagań z Chinami. Tym razem obszarem rywalizacji technologicznej mogą być media społecznościowe. Sekretarz Stanu USA Mike Pompeo poinformował, że administracja rozważa m.in. zakazanie dostępu do komunikatora TikTok. Aplikacja w samych Stanach Zjednoczonych ma 40 mln użytkowników (CNN, The United States is 'looking at' banning TikTok and other Chinese social media apps, Pompeo says). 

Arbitraż Enrica Lexie: jurysdykcja karna należy do Włoch

Wygląda to, że po 8 latach dobiega końca saga sądowo-arbitrażowa ws. Enrica Lexie (ostatnie postu tu i tutaj). W sprawie dotyczącej jurysdykcji karnej do osądzenia dwóch włoskich marynarzy oskarżonych przez Indie o zabójstwo hinduskiego rybaka Stały Trybunał Arbitrażowy uznał kompetencję włoskich sądów (Al Jazeera, Hague court says Italy has jurisdiction in 2012 Indian shooting).

Włochy mają osądzić oskarżonych, a rodzinom zabitego rybaka wypłacić odszkodowanie i zadośćuczynienie. 

Szczegóły kompromisu mają zostać wypracowane przez zwaśnione strony w drodze negocjacji.

Wyrok jest częściowo dostępny tutaj.

Walki na granicy indyjsko-chińskiej

Do starcia między wojskami chińskimi i indyjskimi doszło 15 czerwca w dolinie rzeki Galwan. Jest to sporny obszar, położony wysoko w Himalajach, ciągnący się wzdłuż tzw. linii rzeczywistej kontroli (Line of Actual Control), wyznaczającej w niezbyt dokładny sposób granicę między Indiami a Chinami od czasów konfliktu zbrojnego z 1962 r. (o historii chińsko-indyjskich relacji można przeczytać w artykule NYT).

Najprawdopodobniej przyczyną sporu były dwa namioty i niewielki punkt obserwacyjny pozostawione przez chińskie wojsko poza linią rzeczywistej kontroli – indyjska armia miała je zniszczyć, a kiedy odkryli to chińscy żołnierze, doszło do walki. Chińczycy, najprawdopodobniej z użyciem żelaznych prętów i pałek z kolcami zabili 20 indyjskich żołnierzy, a wielu ranili; nie jest znana liczba ofiar po stronie chińskiej (chińskie media kontrolowane przez rząd podały informacje o zabitych, ale bez szczegółów). Należy dodać, że zarówno chińscy, jak i indyjscy żołnierze noszą ze sobą broń palną, ale zgodnie z porozumieniem podpisanym przez rządy obu państw, przy okazji starć na linii rzeczywistej kontroli, żołnierze nie mogą jej używać wobec siebie (zob. art. VI (1) Agreement Between the Government of the Republic of India and the Governmentof the People's Republic of China on Confidence-Building Measures in the Military Field Along the Line of Actual Control in the India-China Border Areas). Paradoksalnie więc, mimo iż żołnierze trzymali się tych ustaleń, nie powstrzymało ich to od starcia, ponieważ znaleźli inny, znacznie bardziej brutalny sposób na prowadzenie ze sobą walki.

Guest post: Zestrzelenie indyjskiego samolotu z dnia 27 lutego 2019 roku i status zatrzymanego pilota w świetle międzynarodowego prawa humanitarnego

27 lutego 2019 r. na granicy Indii i Pakistanu pakistańskie lotnictwo wojskowe zestrzeliło indyjskiego MiG-21 pilotowanego przez wing commander'a (odpowiednik stopnia podpułkownika w siłach powietrznych RP) Abhinandana. Incydent ten był częścią większej potyczki powietrznej w której wojskowe statki powietrzne obydwu strony naruszały wzajemnie przestrzeń powietrzną. Podczas jednego z lotów w ramach misji przechwytujących, pakistańskie myśliwce (najprawdopodobniej typu F-16) zaatakowały i zniszczyły samolot indyjski. Abhinandan katapultował się z płonącej maszyny już na terytorium Pakistanu i został zatrzymany przez oddziały armii pakistańskiej wkrótce po zestrzeleniu. Oprócz kwestii geopolitycznych, związanych z poważnym kryzysem pomiędzy państwami posiadającymi arsenał nuklearny i pozostającymi w ciągłym sporze terytorialnym, wystąpiło tu istotne zagadnienie z zakresu międzynarodowego prawa humanitarnego. 

Warto zaznaczyć, że niemal od początku, władze indyjskie domagały się równolegle: 1) natychmiastowej repatriacji pilota do ojczyzny, 2) traktowania go jako jeńca wojennego zgodnie ze standardami III Konwencji genewskiej z 1949 r. Jednakże zasadnicza przesłanką materialnego stosowania norm i zwyczajów międzynarodowego prawa humanitarnego jest zaistnienie stanu "konfliktu zbrojnego". Powstaje w związku z tym pytanie o następującej treści – czy jednorazowy incydent zbrojny o charakterze międzynarodowym w postaci potyczki powietrznej zakończonej zniszczeniem wojskowego statku powietrznego jest dostateczną przesłanką do "uruchomienia" przepisów prawa obowiązującego w okresie wojny? 

Indie zawieszają specjalny status stanu Dżammu i Kaszmir

Przypomnijmy, że gdy Indie i Pakistan uzyskały niepodległość od Wielkiej Brytanii w 1947 r., Indian Independence Act zakładał, że władze Kaszmiru będą mogły same zadecydować, do którego z tych dwóch państw przystąpić. Ostatecznie maharadża Kaszmiru zdecydował o przystąpieniu do Indii, w zamian za ochronę przed atakami ze strony plemion zamieszkujących Pakistan. W tym samym roku wybuchł konflikt między Indiami a Pakistanem o kontrolę nad Kaszmirem. W 1948 r. RB ONZ uchwaliła rezolucję 47, w której nakazała przeprowadzenie referendum w regionie, wycofanie wojsk pakistańskich z Kaszmiru i ograniczenie indyjskiej obecności wojskowej do minimum. Doszło wówczas do podpisania porozumienia o zawieszeniu broni między Indiami i Pakistanem, które wyznaczyło de facto linie podziału Kaszmiru. Od tego czasu, oprócz ciągłego stanu napięcia między oboma państwami, doszło do dwóch poważnych konfliktów, w latach 60. i 90.

Do tej pory indyjska konstytucja miała zastosowanie do stanu Dżammu i Kaszmir, ale z pewnymi wyjątkami i zmianami wprowadzonymi przez artykuł 370 konstytucji i specjalne rozporządzenie konstytucyjne z 1954 r. Zgodnie z tymi regulacjami, stan Dżammu i Kaszmir miał szerokie uprawnienia legislacyjne (oprócz spraw związanych z obronnością, komunikacją i sprawami zagranicznymi), a osoby spoza stanu nie mogły osiedlać się, kupować ziemi, obejmować funkcji w administracji publicznej ani otrzymywać stypendiów edukacyjnych w tym stanie. 

5 sierpnia indyjski parlament przyjął prezydencki dekret, który znosi te specjalne uprawnienia (tekst można znaleźć tutaj). Następnego dnia parlament przegłosował także Jammu and Kashmir Reorganisation Bill, który dzieli dotychczasowy stan Dżammu i Kaszmir na terytorium związkowe Dżammu i Kaszmir (Union Territory of Jammu and Kashmir) i terytorium związkowe Ladakh (Union Territory of Ladakh) (tekst ustawy można znaleźć tu). W podziale terytorialnym Indii oznacza to degradację Dżammu i Kaszmir.

Napięcie między Indiami i Pakistanem po samobójczym ataku w Kaszmirze

14 lutego w mieście Pulwama w części Kaszmiru znajdującej się pod kontrolą Indii doszło do samobójczego ataku, podczas którego samochód kierowany przez zamachowca wjechał w autobus przewożący indyjskich policjantów, w wyniku czego zginęły 44 osoby. Do ataku przyznała się pakistańska islamistyczna bojówka Jaish-e-Mohammad, która jest uznawana przez ONZ, Unię Europejską i Stany Zjednoczone za organizację terrorystyczną.

Indyjski rząd oskarżył władze Pakistanu o to, że pozwalają Jaish-e-Mohammad przeprowadzać operacje ze swojego terytorium przeciwko Indiom i wezwał do podjęcia natychmiastowych działań, ale Pakistan odrzucił oskarżenia o związek z zamachem. Indie, mimo że nie przedstawiły żadnych konkretnych dowodów na zaangażowanie Islamabadu w wydarzenia w Pulmawie, od razu zapowiedziały, że podejmą wszystkie możliwe kroki dyplomatyczne, aby odizolować Pakistan na arenie międzynarodowej. 

Plan ten jednak szybko eskalował, ponieważ 26 lutego indyjskie samoloty bojowe zbombardowały terytorium Pakistanu, na którym mają stacjonować bojownicy Jaish-e-Mohammad. Pakistan twierdzi, że indyjski atak nie wyrządził żadnych strat. Następnego dnia Pakistan wysłał swoje samoloty bojowe nad terytorium Indii, w wyniku czego co najmniej jeden indyjski myśliwiec został zestrzelony (Pakistan twierdzi, że zestrzelone zostały dwa samoloty, Indie twierdzą, że jeden).

Stany Zjednoczone usuwają Indie i Turcję ze swojego programu GSP

Stany Zjednoczone poinformowały 4 marca o usunięciu Indii i Turcji ze swojego programu. W przypadku Turcji nie jest to kontrowersyjne, bo USA jako przyczynę podały wystarczający rozwój gospodarki tureckiej żeby uznać je za wyłączone z programu GSP. W przypadku Indii powodem nie jest oczywiście fakt, że USA przestały uznawać Indie za państwo rozwijające się, ale – jak potwierdzają Stany w swoim oświadczeniu – działania Indii, które niekorzystnie wpływają na eksport Stanów Zjednoczonych do Indii. 

Immunitet organizacji międzynardowych: SSN USA uznaje ograniczony charakter immunitetu jurysdykcyjnego IFC

Na wokandę w USA wróciła problematyka immunitetu organizacji międzynarodowych.

Ostatni raz przedmiotem olbrzymich kontrowersji było uznanie przez tamtejszy sąd apelacyjny immunitetu ONZ w sprawie z powództwa ofiar epidemii cholery na Haiti (post tutaj). Mimo że sąd apelacyjny utrzymał wyrok pierwszej instancji (Georges v. United Nations), kilka tygodni po jego ogłoszeniu informowaliśmy że Organizacja sama uznała własną odpowiedzialność w sprawie.

Kolejnym przyczynkiem do rozwoju prawa immunitetów stanie się wyrok Sądu Najwyższego USA z 27 lutego b.r. ws. Jam v. International Finance Corporation, No. 17-1011. Stosunkiem głosów 7:1 SN orzekł, że Międzynarodowa Korporacja Finansowa (IFC, organizacja Grupy Banku Światowego) korzysta, na podstawie ustawy z 1945 r., z takiego samego immunitetu jurysdykcyjnego co państwa zgodnie z ustawą z 1976 r. Innymi słowy, również w przypadku organizacji międzynarodowych  doszło do funkcjonalnego ograniczenia zakresu ochrony immunitetowej.

Zmiana panoramy międzynarodowej ochrony inwestycyjnej: od Ekwadoru do Maroka i Nigerii

3 maja b.r. Zgromadzenie Narodowe Ekwadoru zatwierdziło wypowiedzenie 12 umów o popieraniu i ochronie inwestycji zagranicznych (BITów) z Argentyną, Boliwią, Chile, Chinami, Hiszpanią, Holandią, Kanadą, Szwajcarią, USA, Wenezuelą i Włochami. Mimo że z perspektywy prawnomiędzynarodowej to zaledwie wstęp do działań prawnych, decyzja parlamentu wpisuje się w dotychczasowy kierunek działań, zatem należy się spodziewać jej rychłej realizacji (acz ze świadomością że skutki prawne wypowiedzenia BITów są zazwyczaj odroczone o 5 do 15 lat). 

Politykę inwestycyjną Ekwadoru warto porównać z traktatem inwestycyjnym nowej generacjipodpisanym niedawno przez rządy Maroka i Nigerii.

***

Polska przegrywa spór arbitrażowy w sprawie Baltony

Według informacji GW, Polska została zobowiązana przez Stały Trybunał Arbitrażowy do zapłaty 20 mln euro odszkodowania na rzecz Flemingo Dutyfree, właściciela sklepów Baltona, w związku z pogwałceniem umowy najmu powierzchni komercyjnych w starym gmachu warszawskiego lotniska Okęcie (Wyrok Trybunału Arbitrażowego w Hadze: Polska zapłaci 20 mln euro właścicielowi sklepów Baltona).

Z informacji medialnych wiadomo jedynie, że podstawą wszczętego w 2014 r. postępowania arbitrażowego Flemingo Duty Free Pvt Ltd v. Poland  był BIT między Polską a Indiami. 

W miarę możliwości do sprawy postaramy się jeszcze wrócić.

Wejście w życie Porozumienia Paryskiego coraz bliżej

Wejście w życie Porozumienia Paryskiego na temat zmian klimatu jeszcze w tym roku staje się coraz bardziej realne. Dzisiaj dokumenty ratyfikacyjne złożyły Indie. Jest to już 62 państwo, a zatem wymóg co najmniej 55 państw został już jakiś czas temu spełniony. Indie w znaczący sposób przyczyniły się także do osiągnięcia drugiego z wymogów - 55% światowych emisji gazów cieplarnianych. Indie są bowiem trzecim co do wielkości emisji państwem na świecie i są odpowiedzialne za ok. 4,5 do 5 % procent światowych emisji. Po dzisiejszej decyzji, a także ratyfikacji przez USA i Chiny (o czym informowaliśmy tutaj) oraz szereg małych emitentów udało się osiągnąć już 51.89% światowych emisji (licznik dostępny tu). Jak podkreślił premier Indii Narendra Modi, data ratyfikacji nie została wybrana przypadkowo - jest to dzień urodzin Mahatmy Ghandiego, który sam żył w taki sposób, aby pozostawiać jak najmniejszy węglowy ślad (carbon footprint).

Stosowanie środków tymczasowych na podstawie UNCLOS (sprawa Enrica Lexie)

Ziściły się nadzieje Włoch z opisywanego przez nas pierwszego posiedzenia trybunału arbitrażowego w sprawie Enrica Lexie. Uznawszy prima facie własną jurysdykcję w sprawie (par. 52-55), 29 kwietnia arbitrzy wydali korzystne dla mar. Girrone zarządzenie ws. zawieszenia środka tymczasowego w postaci zakazu opuszczania terytorium Indii, tak aby "nadać rzeczywiste znaczenie względom humanitarnym".

Nowe otwarcie w relacjach UE-Indie

Podczas gdy w Hadze ma miejsce ostra konfrontacja między Włochami a Indiami ws. Enrica Lexie (nasz post tutaj), w środę 30 marca w Brukseli doszło do przełomu w ostatnio chłodnych relacjach między Indiami a UE.

Dzięki zwołaniu, po 4 letniej przerwie, 13. periodycznego szczytu wydaje się, że zdołano wypracować porozumienie w sprawach zarządzania wodą, współpracy energetycznej i klimatycznej, miejskiego rozwoju, oraz w kwestii preferencyjnych pożyczek (na kwotę 450 mln euro). W szczycie wzięli udział przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker i Rady Europejskiej Donald Tusk, Wysoka Przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federica Mogherini oraz premier Indii Narendra Modi.

Pierwsze posiedzenie w Stałego Trybunału Arbitrażowego Enrica Lexie

Po tym jak w styczniu b.r. Stały Trybunał Arbitrażowy przyjął zasady postępowania (Procedural Order No. 1, Rules of Procedure) w sprawie Enrica Lexie (Italy v. India, Case no. 2015-28 zob. też nasz post  dot. decyzji ITLOS tutaj),  w dniach 30-31 marca odbyło się pierwsze, dwudniowe posiedzenie co do meritum sporu. Rozpoczęcie procedury było od dawna wyczekiwane przez włoskich marynarzy, oskarżonych o zabójstwo rybaka w lutym 2012 roku.

Rozprawa 30.3.2016. Źródło: PCA

Środki tymczasowe w sporze Enrica Lexie

Rozpatrujący wniosek o zastosowanie środków tymczasowych w sporze między Włochami a Indiami ws. Enrica Lexie (zob. nasze posty) trybunał ITLOS zobowiązał strony do zawieszenia wszelkich postępowań sądowych i powstrzymania się od wszczynania kolejnych, które mogłyby doprowadzić do zaognienia lub rozszerzenia przedmiotowego sporu przedłożonego trybunału arbitrażowemu do rozstrzygnięcia lub które mogłyby mieć negatywny wpływ na wykonanie jakichkolwiek decyzji podjętych przez trybunał (Order of 24 August 2015). 

Ku rozczarowaniu Włoch trybunał nie uwzględnił natomiast wniosku o odesłanie Salvatore Girone do domu, ani o zezwolenie - aktualnie leczone w ojczyźnie - Massimiliano Lattore na pozostanie w kraju podczas całego postępowania (Il Sole 24 Ore, Marò: Tribunale del mare chiede a India di sospendere «altre procedure in corso». Ma Girone per ora non torna). Zdaniem sędziów z Hamburga, sytuacja obu marynarzy dotyczy meritum sprawy, a zatem ewentualne rozstrzygnięcie nie należy do nich, ale do trybunału arbitrażowego z Załącznika VII (par. 132). Zastosowane środki tymczasowe pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sporu oraz na prawa Włoch i Indii (par. 137). W Indiach już zawieszono postępowanie sądowe (CdS, Marò, l’India sospende tutti i procedimenti giudiziari).

Nt. trybunału z Załącznika VII zob. poniżej.

Sprawa włoskich marynarzy przed STA

We wrześniu ubiegłego roku ostatni raz pisaliśmy o sprawie dwóch włoskich marynarzy przetrzymywanych w areszcie (obecnie domowym) w Indiach od lutego 2012 roku, zauważając wówczas, że nie sposób co kilka tygodni donosić o kolejnych odroczeniach w postępowaniu. Aż do teraz - pomijając fakt że konsekwencją udaru, który mar. Massimiliano Latorre przeszedł na początku ubiegłego roku, była konieczność przeprowadzenia operacji kardiologicznej, a w rezultacie hinduski sąd kolejne razy przedłuża zgodę na jego pobyt we Włoszech - media nadal cyklicznie informują o kolejnych zastojach.

Wygląda jednak na to, że na wyjście z impasu pozwoli skierowanie sporu, na podstawie Konwencji o prawie morza, do rozstrzygnięcia przez Stały Trybunał Arbitrażowy. Jak poinformował włoski MSZ, wniosek z którym wystąpił do STA wystosowano po wielotygodniowych negocjacjach z Indiami celem "przezwyciężenia niemożności rozstrzygnięcia sporu" (Corriere della Sera, Marò, l’Italia prova il braccio di ferro:avviato arbitrato internazionale).