Arbitraż Enrica Lexie: jurysdykcja karna należy do Włoch

Wygląda to, że po 8 latach dobiega końca saga sądowo-arbitrażowa ws. Enrica Lexie (ostatnie postu tu i tutaj). W sprawie dotyczącej jurysdykcji karnej do osądzenia dwóch włoskich marynarzy oskarżonych przez Indie o zabójstwo hinduskiego rybaka Stały Trybunał Arbitrażowy uznał kompetencję włoskich sądów (Al Jazeera, Hague court says Italy has jurisdiction in 2012 Indian shooting).

Włochy mają osądzić oskarżonych, a rodzinom zabitego rybaka wypłacić odszkodowanie i zadośćuczynienie. 

Szczegóły kompromisu mają zostać wypracowane przez zwaśnione strony w drodze negocjacji.

Wyrok jest częściowo dostępny tutaj.

Wyrok Stałego Trybunału Arbitrażowego w sprawie chińskich roszczeń do Morza Południowochińskiego

12 lipca 2016 roku Stały Trybunał Arbitrażowy w Hadze wydał wyrok w sporze terytorialnym wytoczonym przez Filipiny przeciwko Chinom w 2013 r. O sprawie pisaliśmy wcześniej tutaj. Spór był rozstrzygany na podstawie Konwencji ONZ o prawie morza (tzw. UNCLOS).

Trybunał orzekł, że Chinom nie przysługują wyłączne historyczne prawa do bogactw naturalnych na Morzu Południowochińskim. W związu z tym Chiny muszą respektować wyłączne strefy ekonomiczne (WSE) innych państw istniejące na tym obszarze na podstawie Konwencji. O szczegółach wyroku i jego znaczeniu piszemy poniżej.

Stosowanie środków tymczasowych na podstawie UNCLOS (sprawa Enrica Lexie)

Ziściły się nadzieje Włoch z opisywanego przez nas pierwszego posiedzenia trybunału arbitrażowego w sprawie Enrica Lexie. Uznawszy prima facie własną jurysdykcję w sprawie (par. 52-55), 29 kwietnia arbitrzy wydali korzystne dla mar. Girrone zarządzenie ws. zawieszenia środka tymczasowego w postaci zakazu opuszczania terytorium Indii, tak aby "nadać rzeczywiste znaczenie względom humanitarnym".

Pierwsze posiedzenie w Stałego Trybunału Arbitrażowego Enrica Lexie

Po tym jak w styczniu b.r. Stały Trybunał Arbitrażowy przyjął zasady postępowania (Procedural Order No. 1, Rules of Procedure) w sprawie Enrica Lexie (Italy v. India, Case no. 2015-28 zob. też nasz post  dot. decyzji ITLOS tutaj),  w dniach 30-31 marca odbyło się pierwsze, dwudniowe posiedzenie co do meritum sporu. Rozpoczęcie procedury było od dawna wyczekiwane przez włoskich marynarzy, oskarżonych o zabójstwo rybaka w lutym 2012 roku.

Rozprawa 30.3.2016. Źródło: PCA

Japonia: spory dotyczące wielorybów nie powinny podlegać jurysdykcji MTSu

Trzy tygodnie po tym jak Japonia przegrała przed MTSem spór z Australią dotyczący połowów wielorybów (nasz post) informowaliśmy, że państwo to zapowiedziało wznowienie programu połowów do celów naukowych.

Za kilka tygodni owa zapowiedź ma zostać zrealizowana w ramach programu NEWREP-A, zakładającego odłowienie 4000 wielorybów w ciągu najbliższych 12 lat (The Sydney Morning Herald, Japan rejects international court jurisidiction over whaling). Mimo że program rzekomo ma charakter badawczy, Japonia podjęła prawne kroki ostrożności, 6 października b.r. składając zastrzeżenie do deklaracji o uznaniu jurysdykcji obowiązkowej MTSu.

Środki tymczasowe w sporze Enrica Lexie

Rozpatrujący wniosek o zastosowanie środków tymczasowych w sporze między Włochami a Indiami ws. Enrica Lexie (zob. nasze posty) trybunał ITLOS zobowiązał strony do zawieszenia wszelkich postępowań sądowych i powstrzymania się od wszczynania kolejnych, które mogłyby doprowadzić do zaognienia lub rozszerzenia przedmiotowego sporu przedłożonego trybunału arbitrażowemu do rozstrzygnięcia lub które mogłyby mieć negatywny wpływ na wykonanie jakichkolwiek decyzji podjętych przez trybunał (Order of 24 August 2015). 

Ku rozczarowaniu Włoch trybunał nie uwzględnił natomiast wniosku o odesłanie Salvatore Girone do domu, ani o zezwolenie - aktualnie leczone w ojczyźnie - Massimiliano Lattore na pozostanie w kraju podczas całego postępowania (Il Sole 24 Ore, Marò: Tribunale del mare chiede a India di sospendere «altre procedure in corso». Ma Girone per ora non torna). Zdaniem sędziów z Hamburga, sytuacja obu marynarzy dotyczy meritum sprawy, a zatem ewentualne rozstrzygnięcie nie należy do nich, ale do trybunału arbitrażowego z Załącznika VII (par. 132). Zastosowane środki tymczasowe pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sporu oraz na prawa Włoch i Indii (par. 137). W Indiach już zawieszono postępowanie sądowe (CdS, Marò, l’India sospende tutti i procedimenti giudiziari).

Nt. trybunału z Załącznika VII zob. poniżej.

Sprawa włoskich marynarzy przed STA

We wrześniu ubiegłego roku ostatni raz pisaliśmy o sprawie dwóch włoskich marynarzy przetrzymywanych w areszcie (obecnie domowym) w Indiach od lutego 2012 roku, zauważając wówczas, że nie sposób co kilka tygodni donosić o kolejnych odroczeniach w postępowaniu. Aż do teraz - pomijając fakt że konsekwencją udaru, który mar. Massimiliano Latorre przeszedł na początku ubiegłego roku, była konieczność przeprowadzenia operacji kardiologicznej, a w rezultacie hinduski sąd kolejne razy przedłuża zgodę na jego pobyt we Włoszech - media nadal cyklicznie informują o kolejnych zastojach.

Wygląda jednak na to, że na wyjście z impasu pozwoli skierowanie sporu, na podstawie Konwencji o prawie morza, do rozstrzygnięcia przez Stały Trybunał Arbitrażowy. Jak poinformował włoski MSZ, wniosek z którym wystąpił do STA wystosowano po wielotygodniowych negocjacjach z Indiami celem "przezwyciężenia niemożności rozstrzygnięcia sporu" (Corriere della Sera, Marò, l’Italia prova il braccio di ferro:avviato arbitrato internazionale). 

Holandia występuje do Międzynarodowego Trybunału Prawa Morza przeciwko Rosji ws. statku Greenpeace

Rząd Holandii zwrócił się do Międzynarodowego Trybunału Prawa Morza o pomoc w sprawie uwolnienia 30 osób przetrzymywanych w związku z zatrzymaniem statku Arctic Sunrise. Skierowanie przez Holandię sprawy przed arbitraż może zaowocować warunkowym zwolnieniem zatrzymanych z aresztu i uczestnictwem w postępowaniu przed sądem w Murmańsku z wolnej stopy. Jest to szczególnie istotne w momencie w którym sąd w Murmańsku odrzucił wszystkie wnioski o zwolnienie za kaucją uwięzionych. Rząd Holandii, który wystąpił o arbitraż dwa tygodnie temu wyznaczył już swojego arbitra. Rosja ma na to czas do 3 listopada. W przypadku braku wyznaczenia arbitra, Przewodniczący Trybunału może dokonać wyboru za stronę rosyjską. Jednocześnie  Minister Spraw Zagranicznych Holandii zapowiedział przedstawienie sprawy Arctic Sunrise na spotkaniu ministrów spraw zagranicznych UE, które odbędzie się niebawem w Luxemburgu. Więcej informacji tutaj

Holandia murem za Greenpeace przeciwko Rosji

Zaskakującą konsekwencją opisanego przez nas tutaj zatrzymania przez Federalną Służbę Bezpieczeństwa Rosji statku Arctic Sunrise jest fakt skierowania w piątek 4 października przez rząd Holandii sprawy przeciwko Rosji do Międzynarodowego Trybunału Prawa Morza (Trybunału Arbitrażowego UNCLOS) (więcej informacji tutaj). Podstawą postępowania jest zarzut nielegalnego zatrzymania statku noszącego banderę Niderlandów. Istotnie, zatrzymana jednostka jest zarejestrowana w Holandii, a część załogi stanowili obywatele Holenderscy. Działania Holandii mogą utrudnić Rosji podtrzymanie przeciwko załodze statku zarzutu piractwa, o które są oni oskarżani, a które w myśl kodeksu karnego Rosji zagrożone jest karą od 10 do 15 lat pozbawienia wolności. Ostatnie doniesienia przyniosły także informację, że Sąd w Murmańsku odrzucił skargę pierwszego zatrzymanego aktywisty Greenpeace na zastosowanie środka zapobiegawczego pod postacią aresztu (więcej informacji tutaj).