Zamknięcie rozprawy ekstradycyjnej ws. Meng Wanzhou, CFO Huawei

18 sierpnia b.r. sędzia Heather Holmes z sądu Kolumbii Brytyjskiej zamknęła rozprawę w postępowaniu ekstradycyjnym dotyczącym byłej dyrektor ds. finansowych a zarazem w-ce przewodniczącej zarządu Huawei, Meng Wanzhou (Le Monde, Au Canada, la fin des audiences de Meng Wanzhou, fille du fondateur de Huawei). Stany Zjednoczone domagają się ekstradycji w związku z zarzutami o wprowadzenie w błąd banku HSBC celem naruszenia amerykańskich sankcji gospodarczych nałożonych na Iran.

O wszczęciu postępowania, które stało się zarzewiem sporu między Ottawą a Pekinem informowaliśmy w grudniu 2018 po jej zatrzymaniu, na wnioskiem Stanów Zjednoczonych, na lotnisku w Vancouver (także: post z października 2020). Od tamtego czasu p. Weng przebywa w areszcie domowym.

Na wydanie wyroku możemy poczekać kilka tygodni.

Historyczne nadbrzeże Liverpoolu wykreślono z Listy dziedzictwa światowego UNESCO

 Źródło: https://edition.cnn.com/travel/article/liverpool-unesco-world-heritage-deleted/index.html

W dniach 16-31 lipca w chińskim Fuzhou odbywa się 44. rozszerzona sesja (w trybie online) Komitetu Dziedzictwa Światowego UNESCO. Ze względu na fakt, iż w ubiegłym roku sesja Komitetu została przełożona z powodu na epidemię COVID-19, porządek obecnie prowadzonych obrad jest bardzo napięty (zob. tu). Odnosząc się do wpisów na Listę dziedzictwa światowego, to tym razem rozpatrywano kilkadziesiąt nominacji zarówno z 2020 r., jak i 2021 r. Nowe wpisy objęły 11 obiektów dziedzictwa kulturowego oraz 4 obiekty dziedzictwa naturalnego o „wyjątkowej powszechnej wartości” dla ludzkości, położonych w Azji i w Europie. Tym samym aktualna liczba wszystkich wpisów wynosi już 1135. Bez wątpienia najszerszym echem odbiła się jednak decyzja Komitetu o wykreśleniu zabytkowej części nadbrzeżnej z Liverpoolu z Listy dziedzictwa światowego. Powodem był szereg inwestycji na nadbrzeżu i w dokach, które doprowadziły do nieodwracalnej utraty jej wyjątkowego, chronionego, historycznego charakteru. To trzeci obiekt (drugi dziedzictwa kulturowego), który do tej pory stracił ten międzynarodowy status.

Guest post: Szczyt G7 2021 – przełom czy rozczarowanie?

 

Foto: WPA Pool / Getty Images; źródło: https://www.spiegel.de/ausland/g7-staaten-darum-geht-es-beim-treffen-in-cornwall-a-df0be5af-1b03-4e80-a0dc-e5b17b6ac803

W dniach 11-13 czerwca br. odbył się pierwszy od czasu wybuchu pandemii COVID-19 szczyt państw G7, w którym osobisty udział wzięli przedstawiciele największych gospodarek świata. W Carbis Bay w angielskiej Kornwalii zebrali się przywódcy Stanów Zjednoczonych, Francji, Japonii, Kanady, Włoch, Niemiec oraz Wielkiej Brytanii. Tradycyjnie w szczycie wzięli również udział przywódcy Unii Europejskiej – przewodnicząca Komisji Europejskiej oraz szef Rady Europejskiej, a do specjalnie zaproszonych w tym roku gości należeli przywódcy Korei Południowej, Republiki Południowej Afryki, Australii oraz Indii. Po raz kolejny na szczycie zabrakło przedstawicielstwa Rosji, której członkostwo w grupie zostało oficjalnie zawieszone w 2014 r. Tegoroczny szczyt zapowiadany był jako jeden z potencjalnie najistotniejszych we współczesnej historii, jako że spodziewano się, iż zapadną na nim kluczowe decyzje w kwestii światowej walki z ekonomicznymi konsekwencjami pandemii, polityki klimatycznej czy odpowiedzi na rosnące zagrożenie ze strony Chin oraz Rosji. Z opublikowanego po szczycie oficjalnego komunikatu prasowego wynika, że rozmowy polityczne toczyły się w sześciu kluczowych dziedzinach społeczno – gospodarczych, których postanowienia dotyczą kwestii przezwyciężania skutków pandemii i opracowania ram prawnych celem wzmocnienia poziomu ochrony zdrowia publicznego, ożywienia gospodarczego poprzez wdrożenie planów odbudowy ekonomicznej, zagwarantowania ram uczciwej międzynarodowej wymiany handlowej, ochrony planety w duchu tzw. zielonej rewolucji oraz umocnienia międzynarodowego partnerstwa we wspieraniu wspólnych, demokratycznych wartości.

Australia wszczyna postępowanie sporne WTO w przedmiocie chińskich ceł na import wina

Rząd australijski poinformował o wszczęciu nowego postępowania spornego przed WTO przeciwko Chinom, tym razem w związku z barierami celnymi nakładanymi na australijskie wino (Al Jazeera, Australia takes wine dispute with China to WTO as sales plunge). W grudniu 2020 Australia wszczęła postępowanie dotyczące chińskich barier handlowych na import australijskiego jęczmienia (WTO, Australia initiates WTO dispute complaint against Chinese barley duties). 

Jest to kolejne pogorszenie stosunków dwustronnych w ostatnich miesiącach. W 2020 r. sygnalizowaliśmy że to m.in. Australia wiodła prym w ramach Sojuszu Pięciorga Oczu ustanowienia środków ochrony rodzimego rynku 5G przed wejściem chińskich koncernów. Relacjom dwustronnym między oboma państwami również nie pomogły kolejne apele premiera Scotta Morrisona, choćby we wrześniu 2020 r. na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ, o przeprowadzenie gruntownego międzynarodowego dochodzenia celem wyjaśnienia przyczyn wybuchu pandemii COVID-19 (Reuters, Australia says world needs to know origins of COVID-19). Wreszcie udział Australii we współpracy czterostronnej Quad jest odbierany przez Beijing jako wrogi (zob. nasz post).W rezultacie Chiny ustanowiły m.in. cła na australijską wołowinę i wszczęły postępowanie antydumpingowe dotyczące australijskiego wina. 

Z perspektywy Australii decyzja o przyjęciu konfrontacyjnej postawy jest trudno, jako że to właśnie chiński rynek jest dlań pierwszym zagranicznym partnerem handlowym. Notyfikacja sporu o wino nastąpiła tydzień po szczycie G7 (zob. nasz post), podczas którego Australia wezwała on partnerów do zajęcia bardziej asertywnej postawy względem Chin, w tym włącznia się w projekt B3W (Build Back Better World), który ma stanowić odpowiedź na chińską Inicjatywę Pasa i Szlaku. 

Zawieszenie broni ws. UE-USA o subsydia lotnicze i odnowa multilateralnego porządku handlowego

Dwa lata od ostatnich zapowiedzi końca sporu o subsydia lotnicze (nasz post), Unia Europejska i USA szumnie ogłosiły zawieszenie ceł ochronnych w zw. z subsydiowaniem produkcji AirBusa i Boeinga (zob. choćby Reuters, U.S, EU agree truce in 17-year Airbus-Boeing conflict). 

Chwila wydaje się podniosła: deklaracja padła przy okazji szczytu G7, podczas którego państwa demokratyczne złożyły deklaracje podjęcia wspólnych wysiłków na rzecz (Komunikat wirtualnego szczytu szefów państw G7 z 19 lutego 2021) na rzecz:

• odnowy multilateralnego systemu handlowego opartego na prawie oraz systemu rozstrzygania sporów,
• przywrócenia dynamiki negocjacji handlowych (w szczególności dot. subsydiów w sektorze rybołówstwa),
• walki z pracą przymusową w globalnych łańcuchach dostaw,
• a także - w sposób zawoalowany -  walki z nadużyciami systemu WTO przez Chiny m.in. w zakresie przymusowego transferu technologii czy dumpingu socjalnego.

Z pewnością nie sposób odbudować stosunków atlantyckich, nadwyrężonych po kadencji Donalda Trumpa, w ciągu jedno spotkania. Zarazem jednak Simon Lester zauważa, że entuzjazm dotyczący Porozumienia o ramach współpracy ws. dużych samolotów cywilnych może być nieco przedwczesny. Ani bowiem z jego treści, ani oświadczeń  stron na konferencjach prasowych nie wynika aby osiągnięto porozumienie co do meritum. Strony wyrażają jedynie wielki entuzjazm co do dalszych rozmów, co  nie rozwiązuje wątpliwości jak choćby rozliczyć dotychczasowe subsydia co do których m.in. orzekały organy rozstrzygania sporów WTO.

Chiny wzmacniają reżim środków prawnych przeciwko zagranicznym sankcjom gospodarczym

11 czerwca b.r., w przededniu szczytu G7 który miał podjąć m.in. kwestię zachodniej strategii wobec Chiny, tamtejszy parlament zaskoczył świat uchwalając w ekspresowym tempie (z pominięciem zwyczajowego 3. czytania) nową ustawę anty-sankcyjną. 

Fakt uchwalenia ustawy potwierdziło kilka źródeł chińskich (np. chińska ambasada na Seszelach). Po angielsku dostępne na razie są jedynie nieoficjalne tłumaczenia maszynowe. Na podstawie takiej ogólnej lektury zasadne wydaje się ogólne stwierdzenie, że dokument nie tylko w formie ale również w treści stanowi przede wszystkim sygnał polityczny.

Katalog sankcji i okoliczności ich stosowania są otwarte. Jednocześnie chińskie podmioty uzyskują prawo do wszczynania postępowań krajowych przeciwko osobom zagranicznym, których działanie związane z sankcjami "godziłoby w ich prawa i interesy".

Nowa ustawa została uchwalona tydzień po rozszerzeniu przez prezydenta Joe Bidena list chińskich podmiotów objętych amerykańskimi sankcjami handlowymi (DW, US President Joe Biden expands blacklist of Chinese firms). Mimo że sposób procedowania ustawy był zaskoczeniem, to już sam kierunek zmian stanowi kontynuację ustawy z kwietnia 2020 i zapowiedzi z początku tego roku (nasz post). Chińskie działania są wreszcie spójne z próba prowadzenia bardziej asertywnej polityki przez Rosję, która w czerwcu 2020 r. przyjęła własną ustawę antysankcyjną.

Peter Tomka rezygnuje z funkcji arbitra w sporze inwestycyjnym

Pod koniec 2020 r. pisaliśmy o kontrowersjach dotyczących dorabiania przez sędziów Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości poprzez akceptowanie nominacji na arbitrów w trybunałach inwestycyjnych. Krytyka takich praktyk nie jest nowa, przewijała się wcześniej również w PPM, jednak jak dotąd jej jedynym publicznie znanym rezultatem było przyjęcie przez MTS wewnętrznych regulacji zakazujących double hatting.

Tym razem presja opinii publicznej okazała się skuteczna. Peter Tomka - nominowany przez Chiny w sporze arbitrażowym z Macro Trading - podał się do dymisji. 

22 marca b.r. ukonstytuował się trybunał w nowym składzie: Rolf Knieper nominowany przez państwo pozwane obok Miriam Sapiro (inwestor) i Gabriella Kaufmann-Kohler (przewodnicząca składu).

UE, Wlk. Brytania i Kanada koordynują sankcje przeciwko Chinom. Zdecydowna reakcja Chin

Unia Europejska (Press release), Wielka Brytania (press release) oraz Kanada (press release) jednocześnie zakomunikowały decyzję o nałożeniu na Chiny sankcji w związku z poważnymi naruszeniami praw człowieka wobec Ujgurów i innych mniejszości w regionie Xinjiang. Już wcześniej o ustanowieniu sankcji zadecydowały Stany Zjednoczone. 

Sankcje w postaci zamrożenia aktywów i ograniczeń podróżnych przyjęto wobec wysokich funkcjonariuszy administracji i aparatu bezpieczeństwa, których uznano za odpowiedzialnych za pogwałcenia praw człowieka. Wszyscy mają być powiązani z tamtejszym obozem internowania.

Guest Post: Zagrożenia na drodze budowy instytucji „takiej jak NATO”

 

Zagrożenia na drodze budowy instytucji „takiej jak NATO”

Elementem zmiany w stosunkach międzynarodowych jest, relatywny, wzrost znaczenia regionu Indo-Pacific. Pośrednim dowodem zmiany jest tempo podjęcia i intensywność kontaktów z państwami regionu ze strony nowej administracji amerykańskiej. Zarówno w postaci „szczytu” prezydentów i premierów (w formule wirtualnej)[1] jak i wizyty (realne) sekretarzy spraw zagranicznych (A. Blinken) i obrony (L. Austin).

Nowym elementem w regionie jest dążenie państw do zmiany formuły współpracy od „piasty(USA) – szprychy(alianci)” do zinstytucjonalizowanej, wielostronnej. W ramach współpracy: Australia, Indie, Japonia i USA budowane są: - DSD (Democratic Security Diamond) i Quad 2.0 (Quadrilateral Security Dialogue). DSD jest instytucją współpracy polityczno-społeczną zaś Quad 2.0 polityczną-wojskową; ta „specjalizacja” jest umowna-niesformalizowana. Quad 2.0 stopniowo jest poszerzana w formule Quad+ o państwa regionu i zachodnich aliantów: Francję, Niemcy i Wielką Brytanię. Współpraca ma zapewnić by region był „free and open” lub – jak określa to nowa administracja amerykańska – „secure and prosperous[2]”.

Działania na rzecz rozwoju współpracy i asertywnej odpowiedzi na wyzwania ze strony Chin, a także Rosji napotykają na trudności. Mają one różny charakter i źródła; pochodzą one ze strony strategicznych rywali, ale i z „wnętrza” współpracy. Ich źródłem mogą być działania uczestników. Takie działania mogą być inspirowane przez Chiny lub Rosję a co najmniej spotykać się z przyjazna reakcją z ich strony.

Niewyobrażalne skutki średnio- i długoterminowe dla współpracy może mieć realizacja zakupu przez Indie od Rosji 5 zestawów systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej „S-400 (Triumf)”[3]. Umowa została zawarta w listopadzie 2018 r. w trakcie wizyty w Delhi Prezydenta V. Putina; wizyta i umowa zostały natychmiast wykorzystane przez Rosję – Putin ogłosił ją w trakcie spotkania BRICS[4]. Pierwsza wpłata w wysokości 800 mln USD nastąpiła w 2019 r. a początek realizacji kontraktu ma nastąpić do końca 2021 r.[5]. W przypadku zakupu, a w praktyce uruchomienia systemu „S-400”, Indie zostaną objęte amerykańskimi sankcjami[6], tak jak miało to miejsce w reakcji na zakup systemu przez Turcję (członka NATO)[7]. Reakcję amerykańską (w postaci sankcji) dopełni natychmiastowe przerwanie współpracy wojskowej szczególnie wspólnych manewrów (z USA, członkami NATO i sojusznikami) ze względu na bezpośrednie zagrożenie rozpoznaniem („nauczeniem się) przez „S-400” systemów bojowych samolotów F-35 JSF (Joint Strike Fighter)[8]. Sekretarz Obrony USA Lloyd Austin publicznie uprzedził rząd indyjski o tym scenariuszu na konferencji prasowej (27 lutego 2021 r.) w trakcie oficjalnej wizyty w Indiach[9]. Sekretarz Austin – w odpowiedzi na pytanie dziennikarza – upublicznił treść rozmowy z Rajnathem Singhiem Ministrem Obrony Indii, równocześnie demonstrując pogłębioną współpracę administracji Prezydenta J. Bidena i izby wyższej legislatywy; zapowiedź sankcji zawarł bowiem senator Bob Menedez, przewodniczący senackiej Komisji spraw zagranicznych w upublicznionym liście do Sekretarza Obrony. Wypowiedź Austina i przebieg wizyty nie są przeszkodą we współpracy – a jedynie uprzedzają o zagrożeniu – od zawarcia umowy Indie pogłębiły i poszerzyły współpracę wojskową z USA (i Izraelem) również w zakresie zakupów uzbrojenia zaś sam zakup nie uruchomi reakcji USA (dopiero uruchomienie systemu). Indie mają możliwość rewizji polityki. Na rzecz rewizji przemawia współpraca z sojusznikami z zachodniej hemisfery oraz stosunki z Chinami. Kompromis jest możliwy m.in. w konsekwencji odsprzedania systemu państwu/om trzeciemu/m (albo USA). 

 Autor: prof. dr hab. Jerzy Menkes

---

[1] 12 marca 2021 uczestnicy Quad odbyli spotkanie „na szczycie” (jako takie zostało oficjalnie ogłoszone) z udziałem prezydentów USA: Joe Biden i Indii: Narendra Modi oraz premierów Australii: Scott Morrison i Japonii: Suga Yoshihide; szerzej Our four nations are committed to a free, open, secure and prosperous Indo-Pacific region.The Washington Post March 13, 2021 https://www.washingtonpost.com/opinions/2021/03/13/biden-modi-morrison-suga-quad-nations-indo-pacific/

Spotkanie na „szczycie” nadało regularny i formalny charakter instytucji Quad jako filaru współpracy pomiędzy uczestnikami; tak prof. Rory Medcalf, w tekście podpisanym jako Head National Security Colege (a więc stanowiącym półoficjalny wyraz stanowiska rządu Australii); R. Medcalf, The Quad has seen off the sceptics and it’s here to stay. Australian National University. News 16 March 2021 https://nsc.crawford.anu.edu.au/department-news/18586/quad-has-seen-sceptics-and-its-here-stay.

[2] Szerzej D. Grossman Biden Administration Could Benefit from Keeping an Indo-Pacific Focus. November 30, 2020 https://www.rand.org/blog/2020/11/biden-administration-could-benefit-from-keeping-an.html; S. Strangio, Is Biden Preparing to Tweak the Indo-Pacific Strategy? A shift in language may signal some changes to the Trump administration’s headline Asia policy. The Diplomat November 20, 2020 https://thediplomat.com/2020/11/is-biden-preparing-to-tweak-the-indo-pacific-strategy/

[3] Producentem system jest “Rostec” rozwijający konstrukcję “S-300” opracowana przez Ałmaz-Antiej.

[4] Szerzej B. Kuchay, India ‘makes advance payment’ for Russian S-400 missile system. AlJazeera 18 Nov 2019

  https://www.aljazeera.com/news/2019/11/18/india-makes-advance-payment-for-russian-s-400-missile-system (dostęp: 21.03.2021).

[5] Za kwotę 5,5 mld USD; szerzej S. Miglani, Exclusive: India's friction with U.S. rises over planned purchase of Russian S-400 defence systems. Reuters January, 15, 2021 https://www.reuters.com/article/us-india-usa-missiles-exclusive-idUSKBN29K2DO (dostęp: 21.03.2021).

[6] Reakcję amerykańską narzuca egzekutywie Section 231 CAATSA (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act); istnieje możliwość nieuruchomienia sankcji w przypadku kiedy po zakupie system nie jest uruchomiony (jak miało to miejsce w przypadku zakupu przez Grecję starszego systemu „S-300”) albo wykorzystywany incydentalnie.

[7] Szerzej P. Iddon, Is India’s Russian S-400 Missile Deal Comparable To Turkey’s Troubled Procurement? Forbes Jan 27, 2021 https://www.forbes.com/sites/pauliddon/2021/01/27/how-analogous-is-indias-russian-s-400-missile-deal-with-turkeys-troubled-procurement/ (data dostępu: 21.03.2021).

[8] Indie nie uczestniczą w programie budowy tego samolotu tzn. w F-35 fighter jet programme.

[9] Szerzej L. Seligman, Austin hints India’s purchase of Russian missile system could trigger sanction. Politico 03/20/2021 https://www.politico.com/news/2021/03/20/lloyd-austin-india-sanctions-s400-missile-477304 (data dostępu: 21.03.2021)

Chiny rozbudowują instrumentarium sankcji

Li Zhanshu, Przewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych

Chiński parlament poinformował o wszczęciu prac legislacyjnych nad zestawem instrumentów reakcji na zagraniczne sankcje i ich stosowanie przez państwa trzecie poza własną jurysdykcją. Nowy pakiet środków ma również umożliwić reagowanie na "zagraniczne wyzwania" i zapobieganie zagrożeniom (Global Times, China vows to make legislative push to deter unjustified sanctions, expanding legal toolkit as more vigorous protection measures). Rozwiązania mają docelowo stworzyć systemowy mechanizm stosowania środków odwetowych na każdy przejaw "nadużyć" sankcji przez podmioty trzecie. Środki takie mają w szczególności służyć przeciwdziałaniu "hegemonicznym praktykom" USA.

USA: przegląd sankcji wobec MTK i chińskich spółek technologicznych

Wczoraj informowaliśmy o zapowiedzi administracji USA doraźnego utrzymania sankcji nałożonych na Iran. Z kolejnych oświadczeń dowiedzieliśmy się, że nowa administracja dokona "gruntownego przeglądu" sankcji wobec funkcjonariuszy Międzynarodowego Trybunału Karnego (Reuters, Biden administration to review sanctions on International Criminal Court officials). Na złagodzenie amerykańskiego kursu na razie nie mogą natomiast liczyć chińskie spółki technologiczne, w szczegóności Huawei (Reuters, Biden Commerce nominee vows to protect U.S. networks from Huawei, ZTE).

Gubernator Gina Raimondo, kandydatka na Sekretarza Stanu, Boston Globe

Zob. nasze ostatnie posty dot.

• sankcji wobec MTK tu czy tu
• sankcji wobec chińskich spółek technologicznych Huawei i Sojuszu Pięciorga Oczu, TikTok czy Grindera.

Czarne chmury wokół sztabu Trumpa: Chiny nakładają sankcje na urzędników odchodzącej administracji USA

Podczas gdy administracja ustępującego prezydenta zajęta była utrwalaniem dorobku politycznego (nasz post dot. aspektów międzynarodowych), sam Donald Trump zabezpieczaniem własnej sytuacji m.in. sprawdzając możliwości udzielenia ex ante prawa łaski członkom rodziny (NYT, Trump Has Discussed With Advisers Pardons for His 3 Eldest Children and Giuliani) a w ostatnich godzinach korzystając z tego uprawnienia przeszło 70 raz m.in. wobec bliskich współpracowników (BBC, Trump pardons dozens in final hours, including ex-aide Steve Bannon). Był zresztą w tym działaniu konsekwentny (BBC, Trump pardons Paul Manafort, Roger Stone and Charles Kushner). O ile wątpliwym jest aby te doraźne działania w pełni wyłączyły Trumpa z odpowiedzialności za działania realizowane w ostatnich latach, o tyle pierwszy ruch wymierzony w sojuszników byłego prezydenta jest pewnym zaskoczeniem.

Już w dniu zaprzysiężenia prezydenta Joe Bidena sankcje na 28 urzędników poprzedniej administracji nałożyły Chiny (Ministry of Foreign Affairs of PRC, Foreign Ministry Spokesperson Announces Sanctions on Pompeo and Others). Zakaz wstępu do Chin oraz prowadzenia działalności biznesowej objął m.in. byłego Sekretarzu Stanu Mikea Pompeo, doradcę ds. bezpieczeństwa Johna Boltona, czy bliskiego współpraownka Steeva Bannona (beneficjenta ww. seryjnego prawa łaski). 

Nowa rzecznik prasowa Rady Bezpieczeństwa Narodowego określiła chińskiej sankcje mianem cynicznych i bezproduktywnych (DW, China sanctions Pompeo, Trump officials over Xinjiang statements). 

Zob. również: post nt. nakazów areszesztowania Trumpa wydanych przez Irak i Iran.

(Niepewne) dziedzictwo Donalda Trumpa w prawie międzynarodowym

Prezydentura Donalda Trumpa kończy się równie spektakularnie co rozpoczynała, dając zarazem lekcję nt. znaczenia ciągłości funkcjonowania instytucji państwa. W pierwszych tygodniach urzędowania Trumpa wielokrotnie pisaliśmy o gorliwości nowego prezydenta w niszczeniu dorobku poprzednich administracji, a w szczególności unieważnianiu prezydentury Baracka Obamy. Po 4 latach Trump równie energicznie stara się związać ręce swojemu następcy utrudniając powrót do polityki multilateralizmu. Z kolei prezydent elekt Joe Biden już zapowiedział niezwłoczne przyjęcie 10 dekretów wykonawczych, które mają rozpocząć zacieranie śladów urzędowania Trumpa m.in. poprzez powrót USA do Porozumienia Paryskiego i WHO, czy uchylenie zakazu wjazdu dla osób z państw muzułmańskich (Il Sore 24 Ore, Usa, Biden inizierà il mandato con 10 ordini esecutivi per “correggere” il trumpismo).

Newsweek, Read Full Text of Donald Trump's Farewell Speech on Final Day of Presidency

Z okresu poprzedzającego objęcie urzędu przez Trumpa dość przypomnieć posty nt. zapowiadanego wycofania się z Porozumienia Paryskiego, renegocjacji NAFTA i wycofania z TPP, niezwłocznego sprowokowania Chin przy wykorzystaniu Tajwanu, opodatkowania amerykańskich inwestycji zagranicznych, czy przeniesienia ambasady USA z Tel Awiwu do Jerozolimy. Samo piastowanie urzędu Trump zaczął m.in. od ustanowienia dekretu antyimigracyjnego, moratorium na zatwierdzanie nowych traktatów multilateralnych i ograniczenia finansowania organizacji międzynarodowych.

Huawei skarży Polskę i Rumunię ws. infrastruktury 5G

Portal Politico dotarł do listu Huawei skierowanego do Komisji Europejskiej, w którym spółka zarzuca Polsce i Rumunii, że trwające prace legislacyjne, w razie przyjęcia odnośnych ustaw, zmierzają do bezprawnego ograniczą jej dostęp do europejskiego rynku technologicznego (w szczególności powstającej infrastruktury siec komórkowej 5G).

W przypadku Polski skarga dotyczy prac nowelizacyjnych na Ustawą o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Mimo że - zgodnie ze światowym trendem o którym na łamach PPM wspominaliśmy - szereg innych państw unijnych już zakazał lub istotnie ograniczył dostęp Huawei do krajowej infrastruktury 5G, to właśnie Polska i Rumunia, oraz odnośne Memorandum of Understanding zawarte w tej sprawie z USA, stały się taktycznym celem ataku spółki.

Polskie przedstawicielstwo przy UE przedstawiło stanowisko rządowe, zgodnie z którym planowane przepisy są zgodne z prawem unijnym i nie mają charakteru dyskryminującego

Rosja, Chiny i Kuba wybrane do Rady Praw Człowieka ONZ

13 października odbyły się wybory do Rady Praw Człowieka ONZ. Zgodnie z procedurą ustanowioną w rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ 60/251 (par. 7) wyboru 47 członków Rady dokonuje Zgromadzenie w bezpośrednim głosowaniu większością głosów. Podział miejsc w Radzie został dokonany na podstawie kryterium geograficznego: państwom afrykańskim oraz Azji i Pacyfiku przysługuje odpowiednio po 13 miejsc; państwom Ameryki Łacińskiej i Karaibów - 8 miejsc; Europie Wschodniej - 6 miejsc, a Europie Zachodniej i pozostałym państwom – 7 miejsc. Kadencja w Radzie Praw Człowieka trwa 3 lata. W tej chwili członkiem Rady jest m.in. Polska, której kadencja kończy się w 2022 r. 

Kolejna porażka CFO Huawei Meng Wanzhou w kanadyjskiej batalii ekstradycyjnej

 Aresztowana w grudniu 2018 r. w Kanadzie dyrektor ds. finansowych Huawei Meng Wanzhou od tego czasu jest stroną sporu ekstradycyjnego na postawie wniosku wystawionego przez USA (nasz post). Z początkiem października b.r. oddalone wnioski jej pełnomocników o dostęp do szeregu amerykańskich dokumentów, które miały posłużyć jej obronie (AP, Canadian extradition judge deals Huawei CFO legal blow).

Obrona utrzymuje, że żądane dokumenty miały uwidocznić bezprawność zatrzymania i przesłuchań Pani Meng. Rząd dowodził natomiast, że żądane dokumenty objęte są tajemnicą adwokacką biura prokuratora. Sąd w większości przychylił się do twierdzeń strony rządowej.

Pani Meng została zwolniona z aresztu za wniesieniem środka zabezpieczającego w postaci 7,5 mln USD kaucji (The Guardian, Meng Wanzhou: Canadian court frees Huawei CFO on bail).

Chińska Republika Ludowa pokazuje siłę na Morzu Południowochińskim testując pociski balistyczne

Żeby znaleźć przyczynę zachowania władz ChRL należy cofnąć się do 10 sierpnia, kiedy to Sekretarz ds. Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych Alex Azar spotkał się w Tajpej z tajwańską prezydent Tsai Ing-wen. Wizyta dotyczyła współpracy między USA i Tajwanem w zakresie opieki zdrowotnej zwłaszcza w obliczu pandemii koronawirusa, z którą Tajwan poradził sobie wzorowo. 

Pobyt Sekretarza Azara na Tajwanie był pierwszą od dekad wizytą wysokiego rangą przedstawiciela amerykańskiego rządu na wyspie, co oczywiście wywołało sprzeciw w Pekinie. Przypomnijmy, że Chińska Republika Ludowa uznaje Tajwan za część swojego terytorium, promując politykę „jednych Chin” (zob. np. post na Blogu).

TikTok i używkownicy WeChat pozywają rząd USA ws. sankcji

TikTok pozwał rząd USA o naruszenie prawa do rzetelnego procesu w związku ze sposobem realizacji przez prezydenta Donalda Trumpa nadzwyczajnych uprawnień gospodarczych (NYT, TikTok Sues U.S. Government Over Trump Ban). Mimo że postępowanie przed federalnym sądem Dystryktu Kalifornia ma charakter krajowy, stanowi ono kolejny przyczynek do postępującej polityzacji reżimu prawnego traktowania inwestycji zagranicznych. Zarazem jest to to kolejna odsłona zimnej wojny amerykańsko-chińskiej.

Bezpośrednim przyczynkiem sporu są dwa Dekrety Wykonawcze wydane przez Trumpa 6 sierpnia b.r. zakazujące w ciągu 45 dni dalszych transakcji z TikTokiem oraz z WeChat. Dodatkowo, 14 sierpnia, prezydent Trump zobowiązał ByteDance do wycofania się w ciągu 90 dni z inwestycji z Musical.ly. 

Sojusz Pięciorga Oczu wyklucza Huawei z rynku 5G

Kanada jako ostatnia z państw Sojuszu Pięciorga Oczu uległa presji USA i w drodze działań administracyjnych de facto pozbawiła Hueawei dostępu do rodzimej infrastruktury 5G (Reuters, Canada has effectively moved to block China's Huawei from 5G, but can't say so). Sytuacja tego państwa w technologicznej konfrontacji z Chinami jest szczególna w związku z toczącym się w jego jurysdykcji sporem ekstradycyjnym dot. CFO Huawei Meng Wanzhou (nasz post).

Śladami USA jako pierwsza podążyła Australia. Po Nowej Zelandii, USA wywarły olbrzymią presję na premiera Borisa Johnsona, niechętnego zmianie brytyjskiej polityki w tym zakresie.

Kolejna wymiana sankcji między USA a Chinami

Niespełna dwa tygodnie od ostatniej wymiany sankcji Waszyngton i Pekin zadecydowały o dalszej eskalacji napięć we wzajemnych stosunkach. W ubiegły piątek Stany Zjednoczone nałożyły sankcje  finansowe na 11 funkcjonariuszy Chin i Hong Kong za ich udział w pozbawieniu regionu autonomii.  USA zakazały tranaskcji z udziałem lub związanych z tymi osobami. Wśród objętych środkami przymuszającymi znaleźli się m.in. komendant Chris Tang i szefowa administracji Carrie Lam, o której pisaliśmy w kontekście zamieszek wywołanych przyjęciem ustawy ekstradycyjnej.

W odpowiedzi policja Hong Kongu aresztowała w poniedziałek szereg działaczy demokratycznych, w tym magnata prasowego Jimmy Lai, jego dwóch synów i pracowników agencji prasowej. Lai i jego gazeta Apple Daily znane są z jednoznacznego poparcia protestujących w obronie autonomii regionu i krytyki chińskich działań (CNN, Hong Kong pro-democracy media tycoon Jimmy Lai arrested under new national security law). Lai aresztowano na podstawie ustawy o bezpieczeństwie - stanowiącej bezpośrednią przyczynę aktualnych napięć wokół Hong Kongu - pod zarzutem spiskowania z zagranicznymi mocarstwami (zob. nasze posty nt. sankcji przyjętych przez Francję, Nową Zelandię, Kanadę i Niemcy, przez Wielką Brytanię oraz przez Australię).

Aresztowania Jimmy Lai, South China Morning Post