Zarządzenie MTS w sprawie środków tymczasowych w sprawie Ukraina przeciwko Federacji Rosyjskiej dot. zastosowania Konwencji w sprawie ludobójstwa

Dziś  Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, główny organ sądowy Organizacji Narodów Zjednoczonych, rozstrzygający spory pomiędzy państwami, wydał zarządzenie dotyczące wniosku Ukrainy o zastosowanie środków tymczasowych w sprawie dotyczącej zarzutów ludobójstwa na podstawie Konwencji w sprawie  zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa. 

Ukraina wszczęła postępowanie przeciwko Federacji Rosyjskiej przed Trybunałem i zwróciła się do niego o wskazanie środków tymczasowych we wniosku z 26 lutego 2022, w którym wskazywała, że Federacja Rosyjska fałszywie twierdziła, że na terenie obwodów ługańskiego i donieckiego Ukrainy miały miejsce akty ludobójstwa i te oskarżenia wykorzystano jako pretekst „specjalnej operacji wojskowej” przeciwko Ukrainie.

Ukraina stanowczo zaprzeczyła, że takie ludobójstwo miało miejsce, stwierdzając, że to podważa rosyjską legitymację do wrogich działań przeciwko Ukrainie "celem zapobiegania i karania wszelkiego rzekomego ludobójstwa”. 

We wniosku Ukraina sama oskarżyła Federację Rosyjską o „planowanie aktów ludobójstwa” w  Ukrainie i stwierdziła, że Rosja „celowo zabija i wyrządza poważne szkody członkom narodowości ukraińskiej" 

Jak można było się domyślić MTS stwierdził, prima facie, swoją jurysdykcję w sporze oraz nakazał:

Lista polskich kandydatów na stanowisko sędziego ETPCz ponownie odrzucona

Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy przyjęlo rekomendację komitetu trzeciego odrzucenia listy polskich kandydatów na sędziego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Kadencja sędziego Krzysztofa Wojtyczka upłynęła w październiku ubiegłego roku. 

Na liście kandydatów, ponownie (nasz post), znajdowali się kontrowersyjny rzecznik SN Aleksander Stępkowski, prof. UKSW Elżbieta Karska oraz dr Agnieszka Szklanna.

Pozew Rohindżowie v. Facebook

Na forum PPM kilkukrotnie informowaliśmy o konflikcie, który wybuchł w Mjanmie w 2017 r. między buddyjską większością a muzułmańską mniejszością Rohindżów (zob. posty tu czy tu a także guest posty tu i tu). Szacuje się że w wyniku konfliktu 700'000 Rohindżów zostalo zmuszonych do ucieczki do Bangladeszu a 10'000 zostało zabitych. Specyficznym elementem przeprowadzonych czystek etniczych było eskalowanie atmosfery za pośrednictwem Facebooka. W listopadzie 2018 spółka (obecnie: Meta) uznała własną odpowiedzialność za brak moderacji treści publikowanych w portalu społecznościowym.

Domagając się więcej niż symoblicznego uznania własnej współodpowiedzialności przez spółkę, Rohindżowie złożyli pozwy grupowe w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych (DW, Rohingya vs. Facebook: What are the chances of success?).  Powodowie zarzucający spółce, że świadomie zgodziła się na akty przemocy celem wzmocnienia swojej pozycji rynkowej w regionie, domagają się 150 mld USD (133,1 mld euro) tytułem odszkodowania.

Warto śledzić losy tego postępowania, mając w szczególności na uwadze że w świetle prawa amerykańskiego i angielskiego, Meta co do zasady nie odpowiada za treści publikowane przez użytkowników portalu.

Syryjski oficer skazany przez niemiecki sąd za popełnienie zbrodni przeciwko ludzkości

Niemiecki sąd w Koblencji uznał Anwara Raslana, byłego funkcjonariusza syryjskich służb bezpieczeństwa, winnym zbrodni przeciwko ludzkości i orzekł karę dożywotniego pozbawienia wolności (NYT, Former Syrian Colonel Guilty in War Crimes Trial in Germany; Reuters, Ex-officer jailed for Syrian war crimes after landmark German trial). Raslan był oskarżony o nadzorowanie aresztu, w którym torturowano przeszło 4'000 osób i zamordowano około 60.

Niemcy, jako jedno z nielicznych państw, podjęły starania celem wymierzenia sprawiedliwości wobec funkcjonariuszy administracji Asada na podstawie jurysdykcji uniwersalnej.  Raslan jest pierwszym tak wysokim urzędnikiem Asada, który odpowiedział karnie za przeszło 10 letnią wojnę domową, a także pierwszym skazanym w postępowaniu karnym.

Zgoda sądu na ekstradycję Juliana Assange do USA

Londyński są orzekł w ostatnią środę, że Wielka Brytania może dokonać ekstradycji twórcy Wikileaks, Juliana Assange, do Stanów Zjednoczonych (NYT, U.K. Court Rules Julian Assange Can Be Extradited to U.S.). Sąd nie oceniał, prima facie, zasadności oskarżeń formułowanych wobec Assangea, a jedynie czy warunki pobytu w areszcie w USA będą adekwatnego do jego aktualnego stanu psychicznego (o czym ostatnio pisaliśmy tutaj w kontekście styczniowego wyroku).

Orzekający w sprawie High Court w szczególności uwzględnił zapewnienia administracji Bidena że:

• Assange nie będzie przetrzymywany w szczególnym reżimie dla osób stanowiących szczególne zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, 
• w przypadku prawomocnego skazania Stany Zjednoczone pozwolą oskarżonemu na odbycie kary w rodzimej Australii.

Obrona Assanga zapowiedziała wniesienie apelacji do Sądu Najwyższego.

Włochy i Francja podpisały Traktat kwirynalski o wzmocnionej współpracy

26 listopada premier Włoch Mario Draghi i prezydent Francji Emmanuel Macron podpisali Traktat o wzmocnionej współpracy bilateralnej. Zgodnie z konstytucyjnymi prerogatywami traktat w imieniu Włoch podpisał premier, jednak dla podkreślenia doniosłości tego aktu - a także celem wzbudzenia skojarzeń z Traktatem elizejskim z 1963 r. który zapoczątkował bliską współpracę Francji i Niemiec - traktat podpisano w pałacu prezydenta Włoch, dzięki czemu ma być znany jako Traktat kwirynalski. Tym samym zasypane mają zostać nieporozumienia, które w minionym półwieczu dzieliły obie stolice, celem wzmacniania integracji europejskiej i współkształtowania areny międzynarodowej (Le Monde, Entre Emmanuel Macron et l’Italie, une relation en dents de scie ).

Gazzetta del Sud

Neo-prezes SN Małgorzata Manowska wytłumaczyła Radzie Europy czym jest praworządność

Neo-prezes SN Małgorzata Manowska wzięła udział w konferencji Prezesów Sądów Najwyższych państw członkowskich Rady Europy pt. „Rządy prawa i wymiar sprawiedliwości w erze cyfrowej” oraz w uroczystej inauguracji roku sądowego w ETPCz 10 września 2021 roku. Przy tej okazji złożyła wizytę Sekretarz Generalnej RE Mariji Pejčinović Burić, jak również odbyła oficjalne spotkania z Przewodniczącym Komitetu Ministrów RE oraz Komisarz Praw Człowieka RE Dunją Mijatović.

Więcej informacji nt. wizyt znajduje się w komunikacie SN zwieńczonym następującą złotą myślą:

Uczestnicy rozmów z uznaniem odnieśli się do działań, jakie Pierwsza Prezes podjęła celem stworzenia warunków do rozwiązania problemów, z jakimi mierzy się wymiar sprawiedliwości w Polsce. Podkreślali również doniosłość dialogu, jaki Pierwsza Prezes i Sąd Najwyższy prowadzi z Radą Europy. Pierwsza Prezes naświetliła szereg zagadnień związanych z trwającą reformą wymiaru sprawiedliwości w Polsce i zwróciła uwagę na kwestie, których niewzięcie pod uwagę prowadzi do nieporozumień i utrudnia dialog. Pierwsza Prezes uzyskała w związku z tym zapewnienie, że stanowisko Sądu Najwyższego będzie teraz brane pod uwagę we wszystkich aspektach.

Wszyscy uczestnicy rozmów z satysfakcją podkreślali doniosłość przeprowadzonych rozmów i konstruktywny charakter prowadzonego dialogu.

USA nakładają sankcje finansowe na Islamski Emirat Afganistanu

BBC, Mapping the advance of the Taliban in Afghanistan

W ciągu zaledwie kilku dni, bez czekania aż Stany Zjednoczone w pełni wycofają swój kontyngent wojskowy, Talibowie przejęli kontrolę nad całym terytorium Afganistanu. Kabul został oddany bez walki, po tym jak prezydent państwa Ashraf Ghani zbiegł do Z.E.A (CNBC, Ousted Afghan President Ashraf Ghani resurfaces in UAE after fleeing Kabul, Emirati government says, Reuters, Russia says Afghan president fled with cars and helicopter full of cash - RIA).

Zamknięcie rozprawy ekstradycyjnej ws. Meng Wanzhou, CFO Huawei

18 sierpnia b.r. sędzia Heather Holmes z sądu Kolumbii Brytyjskiej zamknęła rozprawę w postępowaniu ekstradycyjnym dotyczącym byłej dyrektor ds. finansowych a zarazem w-ce przewodniczącej zarządu Huawei, Meng Wanzhou (Le Monde, Au Canada, la fin des audiences de Meng Wanzhou, fille du fondateur de Huawei). Stany Zjednoczone domagają się ekstradycji w związku z zarzutami o wprowadzenie w błąd banku HSBC celem naruszenia amerykańskich sankcji gospodarczych nałożonych na Iran.

O wszczęciu postępowania, które stało się zarzewiem sporu między Ottawą a Pekinem informowaliśmy w grudniu 2018 po jej zatrzymaniu, na wnioskiem Stanów Zjednoczonych, na lotnisku w Vancouver (także: post z października 2020). Od tamtego czasu p. Weng przebywa w areszcie domowym.

Na wydanie wyroku możemy poczekać kilka tygodni.

Stanowisko rządu ws. wykonania orzeczeń TS UE dot. Izby Dyscyplinarnej SN

Ostatniego dnia terminu wyznaczonego przez Komisję Europejską, tj. 17 sierpnia b.r., rząd polski odpowiedział na wezwanie do zajęcia stanowiska ws. ostatnich orzeczeń dotyczących bezprawności zmian przeprowadzonych w strukturze Sądu Najwyższego. W Komunikacie Centrum Informacyjnego Rządu poinformowano, że elementem odpowiedzi  jest zapowiedź "likwidacji Izby Dyscyplinarnej w obecnej postaci, w ramach kolejnego etapu reformy wymiaru sprawiedliwości, który ma rozpocząć się jeszcze w nadchodzących miesiącach."

Polska została wezwana do odpowiedzi przez Komisarza D. Reydersa pismem z dnia 20 lipca br., dotyczącym orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE: postanowienia z dnia 14 sierpnia br. o zastosowaniu środka tymczasowego w sprawie C-204/21 R oraz wyroku z dnia 15 lipca br. w sprawie C-791/19. TSUE zakwestionował w nich zgodność reżimu funkcjonowania ID SN z prawem unijnym oraz zobowiązał, w drodze środka tymczasowego, do natychmiastowego zawieszenia stosowania odnośnych przepisów (szerzej: post prof. Jerzego Kranza).

Rząd zarazem poinformował o wystąpieniu z wnioskiem o uchylenie postanowienia Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 lipca br. o zastosowaniu środka tymczasowego w sprawie C-204/21 R na podstawie wyroku trybunału Julii Przyłębskiej z dnia 14 lipca br. w sprawie P 7/20 (o sprawie pisaliśmy tutaj), w myśl którego nałożenie przez TS UE środka tymczasowego ingerującego w w ustrój sądów powszechnych w Polsce miało charakter działania ultra vires.

Warto śledzić reakcję Komisji. Nie dość bowiem że rząd polski odniósł się do wyroków TS UE dopiero pod wyraźną groźbą kar finansowych (PAP, EC threatens financial sanction on Poland over CJEU ruling), to od wielu tygodni pojawiają się sugestie że likwidacja ID miałaby się odbyć w drodze przeniesienia neosędziów do Izby Karnej SN, umożliwiając tym samym jej upolitycznienie.

Grupa Discovery zapowiada pozew arbitrażowy przeciwko Polsce

W związku z reasumpcją głosowania przez marszałek Witek, w wyniku czego partia rządząca przeforsowała tzw. Lex TVN, amerykańska grupa Discovery (tj. włąściciel TVN) zapowiedział podjęcie kroków prawnych przeciwko Polsce (Discovery, Inc. to Charge the Government of Poland with Violations to the US-Poland Bilateral Investment Treaty). 

Ponieważ dalszy los ustawy jest niepewny - biorąc choćby pod uwagę zapowiedź USA zastosowania sankcji wobec polskich decydentów gdyby do tego doszło oraz niestabilną pozycję partii rządzącej w Parlamencie - szczegółowe rozważania w tym zakresie wydają się przedwczesne. Dość odnotować, że BIT Polska-USA z 1990 r. jest instrumentem "wczesnej generacji", bardzo korzystnym dla inwestora, chroniąc go w szczególności przed pośrednim wywłaszczeniem, dyskryminacją oraz naruszeniem standardu sprawiedliwego i równego traktowania. 

Zarazem nawet gdyby doszło do wyrządzenia szkód spółce, czy to w drodze arbitralnej odmowy przedłużenia koncesji nadawczej czy też przymusowego wykupu (na mocy Lex Tvn), rząd ma możliwość m.in. zrekompensowania strat inwestora w sposób chroniący przed ewentualnym powództwem arbitrażowym. Perspektywa "repolonizacji" kolejnych mediów przez PiS została zaś oddalona w wyniku uzyskania przez nadawcę koncesji holenderskiej, co powinno umożliwić spółce nadawanie w całej Unii Europejskiej.

Polska i Izrael wydalają dyplomatów

W związku z podpisaniem przez prezydenta Dudę nowelizacji KPA, jednym ze skutków której będzie m.in. ograniczenia prawnych możliwości dochodzenia nieruchomości przez następców prawnych właścicieli mienia żydowskiego utraconego w czasie II WŚ, bardzo ostre oświadczenie wystosował Minister spraw zagranicznych Izraela Yair Lapid (FM Lapid’s response to signing of Polish property restitution law), określając Polskę mianem państwa niedemokratycznego i wrogiego wolności.

Izrael niezwłocznie wycofał swojego ambasadora z Warszawy oraz rekomendował polskiemu ambasadorowi przedłużenie krajowych wakacji (Al Jazeera, Israel furious as Poland signs law to limit property claims). Polski MSZ oświadczył, że kroki podjęte przez Izrael "bardzo poważnie szkodzą naszym relacjom" (Oświadczenie MSZ 14.08.2021) a amb. Marek Magierowski na razie "pozostanie w kraju" (Oświadczenie MSZ 16.08.2021). Warto zwrócić uwagę na to ostatnie oświadczenie w świetle zaskakujących doniesień medialnych, jakoby strona polska miała nie zrozumieć subtelnej sugestii (RMF FM, MSZ zapowiada: Ambasador Marek Magierowski wróci do Izraela).

Polskie sankcje przeciwko budowie NS2

Krebs Geo

Podczas gdy budowa Nord Stream 2 dobiega końca, pomimo szerokich sankcji zastosowanych przez USA (zob. wczorajszy post), okazuje się że Polska nie była jedynie biernym przeciwnikiem inwestycji zdanym na ochronę Waszyngtonu. Również nasz kraj podjął stanowcze działania zmierzające do pokrzyżowania planów Gazpromu.

W marcu b.r. wiceminister infrastruktury Grzegorz Witkowski ujawnił w rozmowie z PAP, że Polska rozpoczęła unieważnienie rejestracji pływających pod polską banderą statków Krebs Geo oraz Krebs Jet (GW, Polskie restrykcje na statki zaangażowane w Nord Stream 2. Stracą polską banderę). Procedurę wszczęto w styczniu b.r. 

Ponieważ jednak "sprawa jest złożona [bo niemiecki] właściciel zarejestrował się w Polsce i jest wpisany w KRS", dokumenty ws. wyrejestrowania "zostaną przesłane"do Sądu Okręgowego w Gdańsku i do Izby Morskiej w Gdańsku. Resort infrastruktury podobno liczył również na pomoc MSZ. 

Wprawdzie kwestię sankcji odnotowaliśmy w PPM dopiero teraz, jednak temat pozostał poniekąd aktualny że oba statki nadal mają polską banderę (zob. tu i tu). 

Porozumienie USA-Niemcy ws. Nord Stream 2

DW, Angela Merkel meets Joe Biden during final US visit — as it happened

21 lipca MSZ Niemiec i Departament Stanu USA opublikowały Wspólne oświadczenie ws. Ukrainy, bezpieczeństwa energetycznego i celów klimatycznych (DoS, Joint Statement of the United States and Germany on Support for Ukraine, European Energy Security, and our Climate Goals). 

Najważniejszym elementem porozumienia jest deklaracja Stanów Zjednoczonych zaniechania dalszych sankcji gospodarczych blokujących ukończenie budowy gazociągu (zob. nasze posty tu, tu i ostatnio tu). W zamian (przede wszystkim) Niemcy zaoferują Ukrainie wsparcie polityczne i gospodarcze.

Raport KE ws. stanu praworządności w Polsce

20 lipca b.r. Komisja Europejska opublikowała pakiet dorocznych raportów dotyczących poszanowania praworządności w państwa członkowskich UE. W przypadku Polski kontekst publikacji tego przygnębiającego dokumentu jest szczególnie smutny, o czym dobitnie poinformowano we wstępie i ostatniej części. 

Po pierwsze, 14 lipca b.r. Trybunał Julii Przyłębskiej orzekł, że zastosowanie przez Trybunał Sprawiedliwości UE środków tymczasowych w postaci zawieszenia działania Izby Dyscyplinarnej SN stanowiło działanie ultra vires, naruszyło Konstytucję RP a w rezultacie "nie jest objęte zasadami pierwszeństwa oraz bezpośredniego stosowania określonymi w art. 91 ust. 1-3 Konstytucji". Mimo sprzeciwu RPO (o którym ponizej), odpowiedzi na pytanie prawne SN udzielił skład pięcioosobowy pod przewodnictwem Stanisława Piotrowicza.

Wlk. Brytania zawiera umowę o wolnym handlu z państwami EOG EFTA

From left: Liz Truss, UK’s International Trade Secretary, Ranil Jayawardena, UK's International Trade Minister, Guðlaugur Þór Þórðarson, Iceland's Foreign Minister, Dominique Hasler, Liechtenstein's Foreign Minister, Iselin Nybø, Norway’s Minister of Trade and Industry.

Podczas gdy powszechną uwagę zaprzątają trudności związane z rozliczeniami finansowymi Brexitu (BBC, Brexit: Downing Street rejects EU's estimate of divorce bill) i układaniem nowych relacji traktatowych, bez echa przemknęło podpisanie 8 lipca b.r. umowy o wolnym handlu między Wielką Brytanią a państwami EOG EFTA (Islandią, Lichtensteinem i Norwegia).

Konferencja Ambasadorów RP: Stawką jest członkostwo Polski w Unii Europejskiej

Warszawa, dnia 12  lipca 2021 r.

1. W połowie lipca czeka nas kumulacja. Kolejne niepraworządne działania rządu PiS doprowadzą Trybunał Sprawiedliwości UE do wydania wyroku podsumowującego dotychczasowe orzeczenia i – najprawdopodobniej – stwierdzenia, że "reformy sądownicze" wprowadzane w ostatnich latach przez PiS są sprzeczne z fundamentalnymi zasadami państw demokratycznych - które należą do wspólnych wartości Unii Europejskiej. W tym samym czasie w Polsce skrajnie upolityczniony Trybunał Konstytucyjny będzie rozpatrywał wniosek premiera Morawieckiego (z 29 marca 2021 r.) oraz wniosek grupy posłów PiS (z 15 czerwca 2021 r., w których kwestionuje się zasadę pierwszeństwa prawa unijnego oraz kompetencje unijnego Trybunału Sprawiedliwości, głosząc „wyższość” Konstytucji RP.

 

     2. Nadchodzące wydarzenia nie są tylko „sporami prawnymi”. Dotykają spraw o zasadniczym znaczeniu. Zdecydują czy Polska jest jeszcze państwem demokratycznym czy już autorytarnym i czy w związku z tym uzasadnione jest jej członkostwo w Unii Europejskiej. Dodajmy, że w ostatnich miesiącach również Europejski Trybunał Praw Człowieka zakwestionował w swoich wyrokach istotne elementy „reform sądowniczych” PiS. Funkcjonariusze formacji rządzącej określili te wyroki jako „polityczne” - co w praktyce oznacza, że nie mają zamiaru się do nich stosować. Jest to równoznaczne z kwestionowaniem członkostwa Polski w Radzie Europy.

 

Rzecznik Generalny Bobek: brak podstaw kwestionowania niezawisłości sędziów powołanych przed 1989 r.

Rzecznik Generalny TS UE Michał Bobek wydał opinię w związku z pytaniem prejudycjalnym polskiego Sądu Najwyższego ws. C-132/20 Getin Noble Bank. SN zwrócił się z pytaniem, czy jeżeli w wydaniu wyroku krajowego uczestniczyli sędziowie powołani przed 1989 r., to czy sprawowanie funkcji sędziowskich budzi wątpliwości co do "do niezawisłości i bezstronności tego sędziego w rozumieniu art. 19 ust. 1 TUE i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej".

ETPCz: notyfikacja 12 skarg na Polskę dot. prawa do aborcji

Europejski Trybunał Sprawiedliwości notyfikował polskiemu rządowi 12 skarg o naruszenie prawa do aborcji (skargi nr  1819/21, 3682/21, 4957/21, 6217/21, 3639/21, 4188/21, 5876/21, 6030/21, 3801/21, 4218/21, 5114/21 oraz 5390/21) w związku z wyrokiem Trybunału Julii Przyłębskiej z 22 października 2020 (K 1/20). Do Trybunału wniesiono przeszło 1000 podobnych skarg.

Już na tym etapie Trybunał odnotował, że podstawą działań państwa - odmowy wykonania zabiegu aborcji - był wyrok K 1/20 na podstawie wniosku parlamentarzystów z 2019 r. Co do wniosek ten był powtórzeniem wniosku o unieważnienie przesłanek aborcyjnych z 2017 r., który pozostawiono bez rozpatrzenia ze względu na upływ kadencji Sejmu. Wśród 104 sygnatariuszy pierwszej skargi była m.in. Krystyna Pawłowicz, która następnie została sędzią Trybunału Julii Przyłębskiej i zasiadała w składzie orzekającym w sprawie K 1/20.

Na stronie ETPCz dostępne są już stany faktyczne w 3 postępowaniach (A.L. - B. against Poland and 3 other applications Application no. 3801/21, K.C. against Poland and 3 other applications Application no. 3639/21, K.B. against Poland and 3 other applications Application no. 1819/21). Kolejne będą się pojawiać sukcesywnie.

Skarżący zarzucają naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego (art. 8 EKPCz), naruszenie zakazu nieludzkiego lub poniżającego traktowania (art. 3 EKPCz)

Ekwador ponownie stroną konwencji ICSID

21 czerwca b.r. ambasador Ekwadoru podpisał Konwencję waszyngtońską na podstawie której funkcjonuje Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych (ICSID). Ekwador staje się tym samym 164. państwem-stroną.

Podpisanie konwencji stało się przyczynkiem do krajowego sporu kompetencyjnego dot. konieczności uzyskania uprzedniej zgody parlamentu (szerzej tutaj). Z perspektywy międzynarodowej jest to natomiast ciekawe ze względu na przełamanie trendu odchodzenia od arbitrażu inwestycyjnego (ISDS) dostrzegalnego w Ameryce Łacińskiej. 

Ekwador był już bowiem stroną ICSID od 1986 r. Konwencję wypowiedział jednak w roku 2009. Wycofanie się z multilateralnego traktatu ISDS odzwierciedlało podnoszone przez szereg państw wątpliwości, czy niepewne korzyści faktycznie przeważają nad bardzo realnymi kosztami takich postępowań. Co ciekawe, powrót do systemu ICSID jest motywowany tymi samymi przesłankami wysłania zdecydowanego sygnału otwartości na inwestycje zagraniczne i poszanowania prawnomiędzynarodowych standardów ochrony inwestorów.