Wlk. Brytania zawiera umowę o wolnym handlu z państwami EOG EFTA

From left: Liz Truss, UK’s International Trade Secretary, Ranil Jayawardena, UK's International Trade Minister, Guðlaugur Þór Þórðarson, Iceland's Foreign Minister, Dominique Hasler, Liechtenstein's Foreign Minister, Iselin Nybø, Norway’s Minister of Trade and Industry.

Podczas gdy powszechną uwagę zaprzątają trudności związane z rozliczeniami finansowymi Brexitu (BBC, Brexit: Downing Street rejects EU's estimate of divorce bill) i układaniem nowych relacji traktatowych, bez echa przemknęło podpisanie 8 lipca b.r. umowy o wolnym handlu między Wielką Brytanią a państwami EOG EFTA (Islandią, Lichtensteinem i Norwegia).

Guest post: Kryzys finansowy WTO czasowo zażegnany?

Pod koniec listopada państwa WTO wypracowały wstępne porozumienie ws. finansowania organizacji na 2020 rok, tj. na połowę 2-letniego cyklu finansowego. Ceną za odblokowanie budżetu ma być drastyczna redukcja środków (87% i 95%) na rzecz Organu Apelacyjnego (członkowie Organu nie są funkcjonariuszami WTO a ekspertami). 

Ostateczna decyzja w sprawie budżetu WTO zostanie podjęta 9-11 grudnia, tj. w przeddzień daty paraliżu mechanizmu rozstrzygania sporów.

Finał sprawy polskiego konsula w Norwegii

Wczoraj wyjaśniła się ostatecznie sprawa polskiego konsula w Norwegii, którego odwołania kilka tygodni temu domagały się władze norweskie. W związku z odmową spełnienia tego wezwania przez władze polskie konsul Sławomir Kowalski został uznany za persona non grata.

Komentując decyzję władz norweskich MSZ ogłosiło, że "działając na zasadzie wzajemności i w oparciu o zwyczaj międzynarodowy, władze RP podjęły decyzję o uznaniu za persona non grata członka personelu dyplomatycznego Ambasady Królestwa Norwegii w Warszawie wykonującego funkcje konsularne". Media informują, że norweska konsul otrzymała 7 dni na opuszczenie Polski. 

Norwegia wzywa do odwołania polskiego konsula – zaskakujący komentarz i stanowisko ministra Jacka Czaputowicza

Od kilku dni media donoszą (zob. m.in. tu, tu, tu) o wezwaniu polskiego MSZ do odwołania jednego z konsulów Polski w Norwegii – Sławomira Kowalskiego. Decyzja norweskiego MSZ jest podyktowana „niezgodną z rolą dyplomaty działalnością konsula w kilku sprawach konsularnych, w tym jego niewłaściwym zachowaniem wobec funkcjonariuszy publicznych". Norwegia wyznaczyła 3 tygodnie na opuszczenie jej terytorium przez konsula Kowalskiego. W doniesieniach medialnych spekuluje się, że w tle jest aktywna rola konsula Sławomira Kowalskiego w sprawach dotyczących ograniczania i pozbawiania władzy rodzicielskiej Polakom przebywającym w Norwegii. Za swoją aktywność na tym polu konsul Sławomir Kowalski został w 2016 r. odznaczony tytułem „Konsula roku”. MSZ wskazało, że taka nagroda jest „ukłonem wobec wszystkich, którzy walczą o polskie dzieci i godność polskiej rodziny za granicą".

Warunki odbywania kary w izolacji przez Andersa Breivika spełniają wymogi ETPC

Trybunał decyzją o niedopuszczalności oddalił skargę Hansen p. Norwegii, złożoną przez bardzo dobrze znanego opinii publicznej na całym świecie Andersa Breivika, który w 2011r. dopuścił się masowego zabójstwa 77 osób i podłożenia ładunków wybuchowych w Oslo.

Od 2011 r. skarżący odbywa karę 21 lat pozbawienia wolności, która wykonywana jest w warunkach zaostrzonego reżimu. Już w 2015 r. skarżący kwestionował przed sądami cywilnymi Norwegii warunki osadzenia w kilku aspektach: bardzo ograniczonego kontaktu ze współwięźniami, także tymi, którzy odbywali karę w podobnych warunkach jak on, nadmiernie dokonywanych oględzin ciała, nadmiernego stosowania środków przymusu bezpośredniego w postaci kajdanków oraz kontroli wizyt i korespondencji. Na etapie postępowania krajowego sąd pierwszej instancji przyznał rację skarżącemu, jednak wyrok ten został uchylony przez sąd apelacyjny, który w niezwykle dogłębnym orzeczeniu i z powołaniem na orzecznictwo ETPCz, szczegółowo rozważył wszystkie elementy odbywania przez skarżącego kary. I właśnie argumenty zawarte w tym drugim wyroku krajowym, które zostały detalicznie zreferowane w orzeczeniu ETPC, posłużyły do oddalenia skargi przez Trybunał w Strasburgu. Trybunał dostrzegł, że kwestia odbywania przez skarżącego kary była bardzo duży wyzwaniem dla władz norweskich oraz że stale brały one pod uwagę skargi składane przez skarżącego i wprowadzały elementy, które prowadzić miały do ograniczenia dotkliwości odbywania kary w izolacji. Skarga została odrzucona jako oczywiście nieuzasadniona w składzie komitetowym trzech sędziów.

Oddalone roszczenia arbitrażowe Almås p. Polsce

Trwa dobra passa Skarbu Państwa w międzynarodowym arbitrażu inwestycyjnym. Po opisywanych przez nas zwycięstwach w sprawach Laboratorium Frakcjonowania Osocza (posty tutaj i tu) oraz producentów margaryny Kama (zob. tu), z początkiem miesiąca dobiegła nas wiadomość o oddaleniu wszystkich roszczeń braci Almås przeciwko Polsce. Trybunał UNCITRAL zasądził także zwrot części kosztów na rzecz strony pozwanej. Inwestorzy dochodzili odszkodowania w wysokości 100 mln zł (Rynek Prawniczy, Domański Zakrzewski Palinka wygrała dla Polski arbitraż z norweskimi rolnikami; 75 mln zł wg. źródeł cytowanych poniżej). 

Jednolite opakowania wyrobów tytoniowych – sporów ciąg dalszy

W zeszłym tygodniu kolejny kraj zakomunikował plan wprowadzenia wymogu jednolitych opakowań wyrobów tytoniowych. Norwegia w oficjalnej notyfikacji skierowanej do WTO poinformowała, że prowadzi zaawansowane prace nad takim wymogiem, zastrzegając przy tym, że ostateczna decyzja w tej kwestii nie została jeszcze podjęta i zapraszając członków WTO do przesyłania swoich uwag. Wśród powodów wprowadzenia wymogu wskazano chęć ograniczenia spożycia wyrobów tytoniowych wśród dzieci i młodych konsumentów (poprzez zmniejszenie atrakcyjności opakowania), a także konieczność implementacji postanowień Konwencji Ramowej WHO o ograniczeniu użycia tytoniu (która nie przewiduje jednak wprost takiego obowiązku, a jednie sugeruje rozważenie takiej opcji; odpowiednia norma znalazła się nie w samej konwencji ale niewiążących wytycznych do jednego z jej artykułów). Sam dokument notyfikacji jest dostępny tu.

Kolejny norweski BIT modelowy: w poszukiwaniu inwestycyjnego Graala?

Usiłując sklasyfikować filozofię regulacyjną państw w odniesieniu do negocjowania traktatów o ochronie i popieraniu inwestycji zagranicznych można wyróżnić państwa, które posiadają BITy modelowe, te które ich nie mają, oraz Norwegię, która opublikowała kolejny już wzorzec traktatowy (dostępny tutaj).

Do pierwszej grupy zaliczają się najwięksi a zarazem najbardziej wpływowi eksporterzy inwestycji zagranicznych tacy jak Stany Zjednoczone, Niemcy i Francja, ale również Kolumbia. Ostatnio pisaliśmy też o Indiach, które w marcu b.r. znowelizowały swój BIT modelowy.

Nordycki pakt obronny - odwrót od polityki neutralności oraz napięcia na linii z Rosją

Na informację dotyczące wzmocnienia przez państwa nordyckie współpracy w zakresie obrony oraz wspólnych ćwiczeń sił zbrojnych państw nordyckich z państwami NATO (zobacz tutaj, tutaj) Rosja zareagowała bardzo negatywnie. Zdaniem Rosji współpraca państw nordyckich jest wymierzona oczywiście w Rosję. Według niej państwa nordyckie prowadzą politykę konfrontacji, a Finlandia oraz Szwecja, które nie są członkami NATO, zbyt mocno zbliżają się do sojuszu. Państwa nordyckie zdecydowały m.in. dzielić się informacjami dotyczącymi ruchów na morzu i w przestrzeni powietrznej, wzmocnić wspólną cyberobronę, prowadzić wspólne ćwiczenia, rozważyć powołanie wspólnej misji sił powietrznych, udostępniać sobie bazy sił powietrznych. Nacisk na obronę powietrzną jest zrozumiały, gdyż to właśnie siły powietrzne odgrywają najważniejszą i najbardziej niszczycielską rolę w czasie konfliktu zbrojnego.

Rada Praw Człowieka ONZ zezwala na rozpoczęcie negocjacji traktatu dotyczącego praw człowieka i biznesu.

26 czerwca br., Rada Praw Człowieka ONZ, podczas swojej 26 sesji, przyjęła rezolucję dot. "wypracowania wiążącego prawnie międzynarodowego instrumentu dotyczącego korporacji międzynarodowych i innych przedsiębiorstw w odniesieniu do praw człowieka" ("elaboration of an international legally binding instrument on transnational corporations and other business entreprises with respect to human rights"), przedłożoną pod głosowanie przez Ekwador i Afrykę Południową, i współsponsorowaną przez Boliwię, Kubę i Wenezuelę. Na mocy rezolucji powołana zostanie specjalna otwarta, międzyrządowa grupa robocza posiadająca mandat do wypracowania międzynarodowego wiążącego prawnie instrumentu dot. korporacji międzynarodowych oraz innych przedsiębiorstw w odniesieniu do praw człowieka ("an open-ended intergovernmental working group with the mandate to elaborate an international legally binding instrument on Transnational Corporations and Other Business Enterprises with respect to human rights"). Tekst rezolucji jest dostępny tutaj. 

Za przyjęciem rezolucji głosowało 20 państw (Algieria, Benin, Burkina Faso, Chiny, Kongo, Wybrzeże Kości Słoniowej, Kuba, Etiopia, Indie, Indonezja, Kazachstan, Kenia, Maroko, Namibia, Pakistan, Filipiny, Rosja, Afryka Południowa, Wenezuela, Wietnam), przeciw - 14 (Austria, Czechy, Estonia, Francja, Niemcy, Irlandia, Włochy, Japonia, Czarnogóra, Korea Południowa, Rumunia, Macedonia, Wielka Brytania, USA) a 13 państw wstrzymało się od głosu (Argentyna, Botswana, Brazylia, Chile, Costa Rica, Gabon, Kuwejt, Malediwy, Meksyk, Peru, Arabia Saudyjska, Sierra Leone, UAE).

Apelacja w WTO w sprawie przepisów UE chroniących foki

Kanada i Norwegia złożyły 24 stycznia 2014 r. w WTO oficjalne zawiadomienie o wszczęciu procedury apelacyjnej w sprawie European Communities — Measures Prohibiting the Importation and Marketing of Seal Products. Obydwa państwa twierdzą między innymi, że panel WTO w nieprawidłowy sposób zastosowała art. 2.2 Porozumienia TBT poprzez uznanie, że unijna regulacja zakazująca handlu skórami z fok służy ochronie moralności publicznej, nie stanowi arbitralnej lub nieusprawiedliwonej dyskryminacji oraz że nie istnieją inne racjonalnie dostępne środki, które realizowałyby cele regulacji unijnej. 

Oba dokumenty są już dostępne w bazie danych WTO (pod numerem WT/DS400/8 oraz WT/DS401/9).

Spór pomiędzy Kanadą, Norwegią a Unią Europejską dotyczy zakazu handlu (w tym importu) skórami fok, wprowadzonego rozporządzeniem (WE) nr 1007/2009. Jedynym wyjątkiem przewidzianym przez unijne przepisy są skóry focze z połowów dokonanych przez Inuitow tradycyjnymi metodami. 25 listopada 2013 r. panel WTO uznała, że unijny zakaz narusza art. 2.1 Porozumienia TBT (zakaz dyskryminacji pomiędzy produktami pochodzenia krajowego a produktami importowanymi). Jednocześnie panel uznał, że zakaz nie narusza art. 2.2 Porozumienia (zakaz przyjmowania środków, które nie są niezbędne do realizacji celów regulacyjnych).

O sprawie informowaliśmy już tu.

Pierwszy krok do wejścia w życie Konwencji z Hong Kongu o bezpiecznym i ekologicznym recyclingu statków

26 czerwca Królestwo Norwegii jako pierwsze państwo przystąpiło do Konwencji IMO z Hong Kongu o bezpiecznym i ekologicznym recyclingu statków. Decyzja ta przybliża moment wejścia w życie Konwencji. Wymogami wejścia w życie Konwencji, wymienionymi w art. 17 jest

a)  Ratyfikacja przez minimum 15 krajów

b) Ratyfikacja przez państwa reprezentujące minimum 40% tonażu światowej floty handlowej

c)  Ratyfikacja przez państwa, których roczna maksymalna liczba tonażu podlegającego recyclingowi wyniesie nie mniej niż 3% łącznego tonażu.

Konwencja wejdzie w życie 24 miesiące po łącznym spełnieniu tych wymogów. 

Warto nadmienić, że decyzją Rady UE (COM/2012/0120 final - 2012/0056 (NLE)), Państwa Członkowskie mogą przystępować lub ratyfikować niniejszą Konwencję. Niestety istnieje obawa że Konwencja nie wejdzie w życie przed zaplanowaną na 2015 rok datą całkowitego wycofania z eksploatacji zbiornikowców jednokadłubowych. Więcej informacji tutaj.

.

Norwegia chce wydobywać ropę naftową w Arktyce

Rządząca w Norwegii Partia Pracy zdecydowała się na rozpoczęcie oceny oddziaływania na środowisko wydobycia ropy naftowej w rejonie archipelagu Lofotów oraz na Morzu Barentsa, w bezpośrednim sąsiedztwie Arktyki.

Kwestia wydobycia ropy naftowej w rejonie Arktyki budzi wiele kontrowersji, głównie dlatego, że ewentualny wyciek ropy w zimnym morzu, a często w lodzie może spowodować nieodwracalne zmiany w środowisku tego regionu, który wyjątkowo trudno się regeneruje. Dodatkowym problemem jest brak dobrych technologii usuwania zanieczyszczeń ropą naftową z lodu. W związku z tym przeciwko wydobywaniu ropy naftowej w tym regionie protestują największe organizacje środowiskowe, takie jak Greenpeace czy WWF.

Na razie Norwegia będzie prowadziła jedynie badania dotyczące zasobów i wpływu ich wydobycia na środowisko. Decyzji co do podjęcia działań można spodziewać się ok. 2015 r.

Wydobywanie ropy naftowej w tym rejonie może się także przyczynić do powstania nowego sporu międzynarodowego.Odwierty mają być zlokalizowane także na Morzu Barentsa, w strefie, która jeszcze niedawno była przedmiotem sporu delimitacyjnego pomiędzy Norwegią i Rosją (więcej na ten temat). Już teraz budzi to protesty rosyjskich organizacji pozarządowych.