Norwegia wzywa do odwołania polskiego konsula – zaskakujący komentarz i stanowisko ministra Jacka Czaputowicza

Od kilku dni media donoszą (zob. m.in. tu, tu, tu) o wezwaniu polskiego MSZ do odwołania jednego z konsulów Polski w Norwegii – Sławomira Kowalskiego. Decyzja norweskiego MSZ jest podyktowana „niezgodną z rolą dyplomaty działalnością konsula w kilku sprawach konsularnych, w tym jego niewłaściwym zachowaniem wobec funkcjonariuszy publicznych". Norwegia wyznaczyła 3 tygodnie na opuszczenie jej terytorium przez konsula Kowalskiego. W doniesieniach medialnych spekuluje się, że w tle jest aktywna rola konsula Sławomira Kowalskiego w sprawach dotyczących ograniczania i pozbawiania władzy rodzicielskiej Polakom przebywającym w Norwegii. Za swoją aktywność na tym polu konsul Sławomir Kowalski został w 2016 r. odznaczony tytułem „Konsula roku”. MSZ wskazało, że taka nagroda jest „ukłonem wobec wszystkich, którzy walczą o polskie dzieci i godność polskiej rodziny za granicą".

Stany Zjednoczone uznają 35 rosyjskich dyplomatów za personae non gratae

Kilkanaście dni po pierwszych informacjach o raporcie CIA, wskazującym na ingerowanie służb rosyjskich w ostatnie wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych, administracja odchodzącego prezydenta Baracka Obamy poinformowała, że jednym z środków odwetowych jest uznanie 35 rosyjskich dyplomatów pracujących na terytorium Stanów Zjednoczonych za personae non gratae, co jest równoznaczne z wyproszeniem ich z terytorium tego państwa. W komunikacie wskazano, że powodem takiej decyzji są wspomniane wyżej ustalenia CIA wskazujące na ingerowanie Rosji w wybory prezydenckie oraz powtarzające się nękanie amerykańskich dyplomatów ze strony służb rosyjskich.

Strona rosyjska, jak dotychczas, ogranicza się do ustnej krytyki. Jednak pojawiają się już pierwsze wypowiedzi przedstawicieli Rosji zapowiadające, jak się wydaje nieuniknione, działania odwetowe w postaci uznania podobnej liczby amerykańskich dyplomatów, wykonujących funkcje dyplomatyczne na terytorium Federacji Rosyjskiej, za personae non gratae.

Wyrok sądu w Sankt Petersburgu dotyczący Konsulatu Generalnego RP

3 lutego br. prawie wszystkie media w Polsce informowały o wyroku sądu w Sankt Petersburgu nakazującym opuszczenie nieruchomości zajmowanych przez Konsulat Generalny RP w tym mieście oraz zapłatę ok. 1,12 mln dolarów tytułem bezumownego korzystania z ww. nieruchomości przez ostatnie trzy lata (wcześniejsze roszczenia uległy przedawnieniu). 

Problem statusu prawnego części nieruchomości wykorzystywanych przez polskie placówki zagraniczne na terytorium Federacji Rosyjskiej oraz przez rosyjskie placówki zagraniczne na terytorium Polski nie jest nowy. Jego geneza sięga jeszcze lat 70 ubiegłego wieku, kiedy to zawarto kilka porozumień dwustronnych (np. porozumienie z 11 lipca 1972 r.), które nie zostały w całości wykonane przez stronę radziecką. Przypomniał o tym polski MSZ reagując na ww. wyrok petersburskiego sądu.

Czy konsulowie honorowi mogą angażować się politycznie? – przypadek białostocki

W trakcie ostatnich wyborów samorządowych w Białymstoku doszło do ciekawej, z punktu widzenia prawa konsularnego, sytuacji. Cztery z pięciu osób pełniących funkcje kierownika konsulatu honorowego z siedzibą w tym mieście wstąpiło do komitetu poparcia prezydenta Tadeusza Truskolaskiego rządzącego Białymstokiem od dwóch kadencji, a w ostatnich wyborach wybranego na trzecią kadencję. Spośród tych trzech osób jedynie Andrzej Parafiniuk - konsul honorowy Finlandii - obok funkcji konsularnej, na liście członków komitetu poparcia wykazał pełnienie dodatkowej funkcji, tj. prezesa Podlaskiej Fundacji Rozwoju Regionalnego. Pozostałe osoby tj. Janusz Kazberuk (konsul honorowy Malty), Ewa Moroz-Ustymowicz (konsul honorowa Rumunii) oraz Wojciech Strzałkowski (konsul honorowy Chorwacji) na liście członków komitetu poparcia figurują jedynie z afiliacją „konsularną”. Konsul honorowa Rumunii w Białymstoku jest konsekwentna w swoich wyborach politycznych, ponieważ podobnego poparcia, z powołaniem się na pełnioną funkcję konsularną, udzieliła prezydentowi Truskolaskiemu również podczas kampanii w 2010 r.

Powyższa praktyka jest sprzeczna z przepisami prawa konsularnego.