USA nakładają sankcje finansowe na Islamski Emirat Afganistanu

BBC, Mapping the advance of the Taliban in Afghanistan

W ciągu zaledwie kilku dni, bez czekania aż Stany Zjednoczone w pełni wycofają swój kontyngent wojskowy, Talibowie przejęli kontrolę nad całym terytorium Afganistanu. Kabul został oddany bez walki, po tym jak prezydent państwa Ashraf Ghani zbiegł do Z.E.A (CNBC, Ousted Afghan President Ashraf Ghani resurfaces in UAE after fleeing Kabul, Emirati government says, Reuters, Russia says Afghan president fled with cars and helicopter full of cash - RIA).

Zamknięcie rozprawy ekstradycyjnej ws. Meng Wanzhou, CFO Huawei

18 sierpnia b.r. sędzia Heather Holmes z sądu Kolumbii Brytyjskiej zamknęła rozprawę w postępowaniu ekstradycyjnym dotyczącym byłej dyrektor ds. finansowych a zarazem w-ce przewodniczącej zarządu Huawei, Meng Wanzhou (Le Monde, Au Canada, la fin des audiences de Meng Wanzhou, fille du fondateur de Huawei). Stany Zjednoczone domagają się ekstradycji w związku z zarzutami o wprowadzenie w błąd banku HSBC celem naruszenia amerykańskich sankcji gospodarczych nałożonych na Iran.

O wszczęciu postępowania, które stało się zarzewiem sporu między Ottawą a Pekinem informowaliśmy w grudniu 2018 po jej zatrzymaniu, na wnioskiem Stanów Zjednoczonych, na lotnisku w Vancouver (także: post z października 2020). Od tamtego czasu p. Weng przebywa w areszcie domowym.

Na wydanie wyroku możemy poczekać kilka tygodni.

Guest post: Szczyt G7 2021 – przełom czy rozczarowanie?

 

Foto: WPA Pool / Getty Images; źródło: https://www.spiegel.de/ausland/g7-staaten-darum-geht-es-beim-treffen-in-cornwall-a-df0be5af-1b03-4e80-a0dc-e5b17b6ac803

W dniach 11-13 czerwca br. odbył się pierwszy od czasu wybuchu pandemii COVID-19 szczyt państw G7, w którym osobisty udział wzięli przedstawiciele największych gospodarek świata. W Carbis Bay w angielskiej Kornwalii zebrali się przywódcy Stanów Zjednoczonych, Francji, Japonii, Kanady, Włoch, Niemiec oraz Wielkiej Brytanii. Tradycyjnie w szczycie wzięli również udział przywódcy Unii Europejskiej – przewodnicząca Komisji Europejskiej oraz szef Rady Europejskiej, a do specjalnie zaproszonych w tym roku gości należeli przywódcy Korei Południowej, Republiki Południowej Afryki, Australii oraz Indii. Po raz kolejny na szczycie zabrakło przedstawicielstwa Rosji, której członkostwo w grupie zostało oficjalnie zawieszone w 2014 r. Tegoroczny szczyt zapowiadany był jako jeden z potencjalnie najistotniejszych we współczesnej historii, jako że spodziewano się, iż zapadną na nim kluczowe decyzje w kwestii światowej walki z ekonomicznymi konsekwencjami pandemii, polityki klimatycznej czy odpowiedzi na rosnące zagrożenie ze strony Chin oraz Rosji. Z opublikowanego po szczycie oficjalnego komunikatu prasowego wynika, że rozmowy polityczne toczyły się w sześciu kluczowych dziedzinach społeczno – gospodarczych, których postanowienia dotyczą kwestii przezwyciężania skutków pandemii i opracowania ram prawnych celem wzmocnienia poziomu ochrony zdrowia publicznego, ożywienia gospodarczego poprzez wdrożenie planów odbudowy ekonomicznej, zagwarantowania ram uczciwej międzynarodowej wymiany handlowej, ochrony planety w duchu tzw. zielonej rewolucji oraz umocnienia międzynarodowego partnerstwa we wspieraniu wspólnych, demokratycznych wartości.

UE, Wlk. Brytania i Kanada koordynują sankcje przeciwko Chinom. Zdecydowna reakcja Chin

Unia Europejska (Press release), Wielka Brytania (press release) oraz Kanada (press release) jednocześnie zakomunikowały decyzję o nałożeniu na Chiny sankcji w związku z poważnymi naruszeniami praw człowieka wobec Ujgurów i innych mniejszości w regionie Xinjiang. Już wcześniej o ustanowieniu sankcji zadecydowały Stany Zjednoczone. 

Sankcje w postaci zamrożenia aktywów i ograniczeń podróżnych przyjęto wobec wysokich funkcjonariuszy administracji i aparatu bezpieczeństwa, których uznano za odpowiedzialnych za pogwałcenia praw człowieka. Wszyscy mają być powiązani z tamtejszym obozem internowania.

Kolejna porażka CFO Huawei Meng Wanzhou w kanadyjskiej batalii ekstradycyjnej

 Aresztowana w grudniu 2018 r. w Kanadzie dyrektor ds. finansowych Huawei Meng Wanzhou od tego czasu jest stroną sporu ekstradycyjnego na postawie wniosku wystawionego przez USA (nasz post). Z początkiem października b.r. oddalone wnioski jej pełnomocników o dostęp do szeregu amerykańskich dokumentów, które miały posłużyć jej obronie (AP, Canadian extradition judge deals Huawei CFO legal blow).

Obrona utrzymuje, że żądane dokumenty miały uwidocznić bezprawność zatrzymania i przesłuchań Pani Meng. Rząd dowodził natomiast, że żądane dokumenty objęte są tajemnicą adwokacką biura prokuratora. Sąd w większości przychylił się do twierdzeń strony rządowej.

Pani Meng została zwolniona z aresztu za wniesieniem środka zabezpieczającego w postaci 7,5 mln USD kaucji (The Guardian, Meng Wanzhou: Canadian court frees Huawei CFO on bail).

Sojusz Pięciorga Oczu wyklucza Huawei z rynku 5G

Kanada jako ostatnia z państw Sojuszu Pięciorga Oczu uległa presji USA i w drodze działań administracyjnych de facto pozbawiła Hueawei dostępu do rodzimej infrastruktury 5G (Reuters, Canada has effectively moved to block China's Huawei from 5G, but can't say so). Sytuacja tego państwa w technologicznej konfrontacji z Chinami jest szczególna w związku z toczącym się w jego jurysdykcji sporem ekstradycyjnym dot. CFO Huawei Meng Wanzhou (nasz post).

Śladami USA jako pierwsza podążyła Australia. Po Nowej Zelandii, USA wywarły olbrzymią presję na premiera Borisa Johnsona, niechętnego zmianie brytyjskiej polityki w tym zakresie.

USA wszczyna kolejną wojnę handlową?

W ubiegły czwartek, 6 sierpnia, prezydent Donald Trump ogłosił (zresztą co charakterystyczne podczas wizyty w fabryce Whirlpool) nałożenie dodatkowego dziesięcioprocentowego cła na niestopowe aluminium importowane z Kanady. Cła te zaczną był stosowane od niedzieli 16.08. Podobnie jak w przypadku podniesienia ceł na stal i aluminium w 2018 USA powołały się na ten sam co w 2018 r. wyjątek dotyczący bezpieczeństwa narodowego (podstawą prawną była słynna sekcja 232 Trade Expansion Act). 

Francja zawiesza ratyfikację traktatu ekstradycyjnego z Hong Kongiem

W związuk z zamachem Chin kontynentalnych na autonomię Hong Kongu, francuski MSZ poinformował, że nie ma możliwości kontynuacji prac ratyfikacyjnych traktatu ekstradycyjnego z 2017 r. (Le Monde, La France suspend la ratification d’un accord d’extradition avec Hongkong).

Na forum PPM wspominaliśmy o podobnych krokach podjętych przez Australię i Wlk.Brytanię. Traktaty ekstradycyjne z Hong Kongiem zawiesiły również Nowa Zelandia, Kanada i Niemcy.

Zob. także nasz post nt. sankcji przyjętych przez USA.

Cypryjski parlament odrzuca CETA

Stosunkiem głosów 18:37 parlament Cypru opowiedział się przeciwko ratyfikacji Kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej pomiędzy Unią Europejską i Kanadą (CETA) (In-Cyprus, Cyprus House plenum refuses to ratify EU-Canada trade agreement; DPA - International, Cyprus blocks EU-Canada trade deal over halloumi cheese). Traktat, o którym ostatnio pisaliśmy w kontekście Opinii TSUE 1/17 o zgodności mechanizmu rozstrzygania sporów inwestycyjnych z prawem UE tu i tu, jest tymczasowo stosowany od 21 września 2017 r. Do jego wejścia w życie w całości wymagana jest jednak ratyfikacja przez parlamenty krajowe wszystkich państw umawiających się.

USMCA wchodzi w życie

Po olbrzymich petrurbacjach politycznych z dniem 1 lipca 2020 wszedł w życie trójstronnego traktat USA-Meksyk-Kanada USMCA vel CUSMA vel T-MEC. Tak jak pisaliśmy tutaj i tu USMCA tym samym zastępuje obowiązujący dotąd traktat NAFTA. 

W internecie można bez trudu znaleźć szereg komentarzy dotyczących tego wydarzenia. 

Tylko Kluwer Arbitration Blog poświęcił USMCA sporo uwagi:

• USMCA as Part of a Global Trend Away From ISDS – An Australian Perspective
• Investment Arbitration in the Financial Services Chapter: What Changed and What Remains?
• USMCA and U.S. Investors – A Reversal of Fortune?
• SAVE THE DATE: July 1, 2023 – Canada is Out. Legacy Investors, Get Your Investment Claims In!
• An Obituary for NAFTA’s Investment Chapter
• Introducing a New Era in Regional ISDS with NAFTA 2.0

Kanada o krok bliżej do ekstradycji Meng Wanzhou, CFO Huawei, do Stanów Zjednoczonych

W grudniu 2018 r. informowaliśmy o aresztowaniu w Kanadzie Meng Wanzhou, dyrektor ds. finansowych Huawei a zarazem w-ce przewodniczącą zarządu. Sytuacja Pani Wanzhou stała się kolejnym przyczynkiem do amerykańsko-chińskiej wojny handlowej (nasz post). W minioną środę sąd w Vancouver oddalił zarzuty aresztowanej przeciwko postępowaniu ekstradycyjnemu (DW, Canadian court rules against Huawei CFO Meng Wanzhou on US extradition).

SN Kanady: odpowiedzialność spółek za pogwałcenie prawa międzynarodowego zwyczajowego

Orzekając w sprawie Nevsun Resources Ltd v Araya, 2020 SCC 5 Sąd Najwyższy Kanady orzekł, że kanadyjska spółka może ponosić odpowiedzialność prawną z tytułu naruszenia praw człowieka na podstawie norm prawa międzynarodowego zwyczajowego. Stosunkiem głosów 5:4 sędziowie uznali, że prawo zwyczajowe mogło stanowić podstawę powództwa odszkodowawczego.

Omówienie wyroku tutaj.

Polityczny kompromis ws. podpisania USMCA

Po upływie przeszło roku od ogłoszenia pomyślnego zakończenia negocjacji trójstronnego traktatu USA-Meksyk-Kanada USMCA (post tutaj), a po podpisaniu kolejnego porozumienia ws. rewizji postanowień USMCA, trzy państwa ogłosiły, że pokonano wszystkie przeszkody politycznych dla ratyfikacji traktatu. Tym samym, po 3 latach negocjacji, na początku przyszłego roku reżimu NAFTA powinien ustąpić miejsca USMCA.

Przeszkodę stanowił dotąd opór amerykańskiego Kongresu. Ceną za poparcie nowej wersji traktatu miało być podniesienie standardów ochrony praw pracowniczych - co budziło sprzeciw Meksyku - oraz ograniczenie zakresu ochrony praw własności intelektualnej z której korzystają koncerny farmaceutyczne (FT, Deal reached on revised USMCA trade pact).

Czy jednak USMCA niebawem nabierze mocy prawnej? W Izbie Reprezentantów udało się wypracować porozumienie ponad podziałami, co nie było oczywiste w sytuacji wszczętego postępowania impeachmentu prezydenta. W zdominowanym przez Republikanów Senacie pojawiła się natomiast sugestia odroczenia głosowania ws. traktatu po głosowaniu o usunięciu Donalda Trumpa z urzędu (Reuters, U.S., Canada and Mexico sign agreement - again - to replace NAFTA). Zresztą, nawet zanim porozumienie może zostać zagrożone w Kongresie USA, Meksyk podniósł zarzut, że Stany Zjednoczone próbują siłą faktów dokonanych (dialogu prezydent-Izba Reprezentatów) wymusić umieszczenie w protokole mechanizmów nieobjętych protokołem dodatkowym (FT, USMCA deal in question in dispute over labour inspectors).

Guest post: Kryzys finansowy WTO czasowo zażegnany?

Pod koniec listopada państwa WTO wypracowały wstępne porozumienie ws. finansowania organizacji na 2020 rok, tj. na połowę 2-letniego cyklu finansowego. Ceną za odblokowanie budżetu ma być drastyczna redukcja środków (87% i 95%) na rzecz Organu Apelacyjnego (członkowie Organu nie są funkcjonariuszami WTO a ekspertami). 

Ostateczna decyzja w sprawie budżetu WTO zostanie podjęta 9-11 grudnia, tj. w przeddzień daty paraliżu mechanizmu rozstrzygania sporów.

Guest post: System rozstrzygania sporów CETA zgodny z prawem UE

W zeszłym tygodniu zamieściliśmy posta dotyczącego opinia TSUE w sprawie CETA. Dziś ciąg dalszy, tym razem w formie guest posta i z trochę innej perspektywy.

***

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał 30 kwietnia 2019 roku w pełnym składzie Opinię 1/17 (Opinia TSUE), która odzwierciedla wydaną 29 stycznia 2019 roku przez opinię Rzecznika Generalnego Yves’a Bot’a (Opinia Rzecznika Generalnego), odpowiadając tym samym twierdząco na zapytanie Królestwa Belgii dotyczące zgodności z prawem traktatowym UE, w tym z prawami podstawowymi UE, rozdziału 8 „Inwestycje” sekcji F „Rozstrzyganie sporów inwestycyjnych między inwestorami a państwami” Kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej między Kanadą a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi (CETA). 

Negatywne rozstrzygnięcie TSUE mogłoby spowodować wiele politycznych komplikacji, w tym prawdopodobnie konieczność zmiany CETA (zgodnie z art. 218(11) TFUE). 

Opinia TSUE w sprawie CETA – status UE jako podmiotu prawa międzynarodowego uratowany

Trybunał Sprawiedliwości wydał dziś opinię doradczą w sprawie 1/17, dotyczącej pytania Belgii o zgodność z prawem UE Kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej pomiędzy Unią Europejską i Kanadą (tzw. CETA). Trybunał potwierdził zgodność CETA z prawem Unii Europejskiej nie znajdując naruszenia ani autonomii prawa UE ani zasady równego traktowania ani prawa dostępu do niezawisłego sądu. Otworzył tym samym drogę do pełnego wejścia w życie umowy, która w części handlowej jest tymczasowo stosowana już września 2017 r. Ocena TSUE dotyczyła części inwestycyjnej (rozdział 8), przede wszystkim mechanizmu rozstrzygania sporów inwestor-państwo. 

Dzisiejsze orzeczenie pozwala tym samym na to, aby weszła w życie pierwsza umowa inwestycyjna zawarta przez UE jako całość, a nie przez poszczególne państwa członkowskie. Otwiera także drogę dla kolejnych takich umów, w tym już podpisanej umowy inwestycyjnej z Singapurem. 

Prawnomiędzynarodowe aspekty rozruchów w Wenezueli

O Wenezueli, która ze sponsora rewolucji m.in. na bratniej Kubie stopniowo zmieniała się w, szargane krwawo tłumionymi zamieszkami, państwo na skraju bankructwa pialiśmy od 2014 r. (posty tu i tu). Pod koniec 2017 r. zadaliśmy pytanie, czy rozwój wypadków stanie się przedmiotem postępowania przed MTK. Pisaliśmy również o rozważanej przez administrację amerykańską interwencji humanitarnej. W ostatnich dniach konflikt trawiący to państwo uległ gwałtownemu zaostrzeniu, a przyszłość prezydenta Maduro zdaje się spoczywać w rękach wojska (i dalszego finansowania przez Rosję).

Obok intrygujących aspektów krajowych i ściśle politycznych, sytuacja jest nader interesująca z punktu widzenia prawa międzynarodowego.

Źródło: The National Interest, Is Venezuela on the Brink of Economic and Social Collapse?

Promyk nadziei dla multilateralizmu gospodarczego: CPTPP wchodzi w życie

Mniej więcej od czasu objęcia prezydentury USA przez Donalda Trumpa przyszłość multilateralnej współpracy gospodarczej wydawała się coraz bardziej niepewna, o czym pisaliśmy choćby w kontekście szantażu renegocjacji NAFTA, zawieszenia negocjacji z Unią Europejską (TTIP), czy wreszcie wycofania się w styczniu 2017 r. przez Stany Zjednoczone z rozmów o powołaniu Partnerstwa Transpacyficznego (TPP). Jak wskazywaliśmy jeszcze w listopadzie 2017 r. część państw negocjujących TPP chciała szybkiego podpisania traktatu, inne oczekiwały dalszych rozmów, a wreszcie dla części nieobecność USA czyniła wątpliwym korzyści z udziału w takim mechanizmie integracji.

Ostatecznie 30 grudnia 2018 r. 583. stronicowy traktat w nowej wersji (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership - CPTPP, określany również mianem TPP-11) wszedł w życie wobec pierwszych 6 państw: Australii, Japonii, Kanady, Meksyku, Nowej Zelandii i Singapuru. 14 stycznia 2019. traktat wejdzie w życie wobec Wietnamu. W Brunei Darussalam, Chile, Malezji i Peru wymagane jest jeszcze dochowanie okresu 60. dni od momentu ratyfikacji.

Zakres TPP-11 obejmuje 13.2% światowej gospodarki, gdzie następuje 15% światowej wymiany handlowej. Łącznie jest to rynek wielkości 500 mln konsumentów. Przykładowo dla prężnej gospodarki Singapuru oznacza to, że 94% handlu w ramach CPTPP właśnie zostało uwolnione od ceł, w tym 99% handlu z Kanadą i 88% z Meksykiem z którymi dotąd państwo to nie miało żadnych preferencyjnych zasad handlowych (Ministry of Trade and Industry of Singapore, THE COMPREHENSIVE AND PROGRESSIVE AGREEMENT FOR TRANS-PACIFIC PARTNERSHIP ENTERS INTO FORCE IN DECEMBER).Nie dziwi zatem zaniepokojenie części przedsiębiorców amerykańskich perspektywą utraty pozycji na rzecz konkurencji choćby z Australii (Stait Times, Opportunities open up as CPTPP trade pact enters into force). 

Kanada zatrzymuje CFO Huawei, ktorej grozi ekstradycja do USA

Policja w Vancouver zatrzymała dyrektor ds. finansowych światowego giganta elektroniki Huawei a zarazem w-ce przewodniczącą zarządu (i córkę założyciela spółki), panią Meng Wanzhou. Zanim jednak zapadnie rozstrzygnięcie ws. ekstradycji do Stanów Zjednoczonych, sąd ma zadecydować o ewentualnym zwolnieniu zatrzymanej za kaucją (CNN, Huawei CFO Meng Wanzhou arrested in Canada, faces extradition to United States). Sąd zabronił zarówno prokuraturze i policji, jak i Pani Meng, publicznego wypowiadania się w sprawie zatrzymania (w tym zarzutów).

Do zatrzymania rzekomo doszło w związku z oskarżeniem wniesionym do jednego z sądów dystryktu NY. W kwietniu WSJ informowało natomiast, o prowadzonym przeciwko Huawei śledztwie w sprawie podejrzenia naruszenia amerykańskich sankcji wobec Iranu (WSJ, Huawei Under Criminal Investigation Over Iran Sanctions). Fakt że przeciwko pracownikowi wysokiego szczebla prowadzone jest postępowanie karne - a nie "jedynie" postępowanie administracyjne wobec spółki - może sugerować silnie podejrzenia umyślnego naruszania sankcji.

Umiera NAFTa. Niech życje USMCA.

Po przeszło półtora roku trudnych negocjacji, a miesiąc po ostatnim przekroczeniu "nienaruszalnego amerykańskiego terminu" (nasz post tutaj), Minister spraw zgranicznych Kanady Chrystia Freeland oraz Przedstawiciel USA ds. handlu Robert Lighthizer ogłosili sukces negocjacji handlowych (Joint Statement from United States Trade Representative Robert Lighthizer and Canadian Foreign Affairs Minister Chrystia Freeland). Trójstronny traktat NAFTA ma zostać zastąpiony przez United States-Mexico-Canada Agreement (USMCA).

Szczegółów kompromisu przystąpienia Kanady do porozumienia wypracowanego wcześniej pezez USA i Meksyk na razie nie znamy. Z nielicznych doniesień wiadomo przykładowo że Stany Zjednoczone zdołały osiągnąć obniżenie barier dostępu na kanadyjski rynek mleczny (Global News, New NAFTA deal reached: Canada, U.S., Mexico reach trade agreement under new name). Kanadyjskie ustępstwa w tym zakresie mają być nieznacznie wyższe od poczynionych w ramach Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP). Jak się wydaje porozumienie w sprawie ceł samochodowych zostanie uregulowane osobno.