Sojusz Pięciorga Oczu wyklucza Huawei z rynku 5G

Kanada jako ostatnia z państw Sojuszu Pięciorga Oczu uległa presji USA i w drodze działań administracyjnych de facto pozbawiła Hueawei dostępu do rodzimej infrastruktury 5G (Reuters, Canada has effectively moved to block China's Huawei from 5G, but can't say so). Sytuacja tego państwa w technologicznej konfrontacji z Chinami jest szczególna w związku z toczącym się w jego jurysdykcji sporem ekstradycyjnym dot. CFO Huawei Meng Wanzhou (nasz post).

Śladami USA jako pierwsza podążyła Australia. Po Nowej Zelandii, USA wywarły olbrzymią presję na premiera Borisa Johnsona, niechętnego zmianie brytyjskiej polityki w tym zakresie.

Francja zawiesza ratyfikację traktatu ekstradycyjnego z Hong Kongiem

W związuk z zamachem Chin kontynentalnych na autonomię Hong Kongu, francuski MSZ poinformował, że nie ma możliwości kontynuacji prac ratyfikacyjnych traktatu ekstradycyjnego z 2017 r. (Le Monde, La France suspend la ratification d’un accord d’extradition avec Hongkong).

Na forum PPM wspominaliśmy o podobnych krokach podjętych przez Australię i Wlk.Brytanię. Traktaty ekstradycyjne z Hong Kongiem zawiesiły również Nowa Zelandia, Kanada i Niemcy.

Zob. także nasz post nt. sankcji przyjętych przez USA.

Promyk nadziei dla multilateralizmu gospodarczego: CPTPP wchodzi w życie

Mniej więcej od czasu objęcia prezydentury USA przez Donalda Trumpa przyszłość multilateralnej współpracy gospodarczej wydawała się coraz bardziej niepewna, o czym pisaliśmy choćby w kontekście szantażu renegocjacji NAFTA, zawieszenia negocjacji z Unią Europejską (TTIP), czy wreszcie wycofania się w styczniu 2017 r. przez Stany Zjednoczone z rozmów o powołaniu Partnerstwa Transpacyficznego (TPP). Jak wskazywaliśmy jeszcze w listopadzie 2017 r. część państw negocjujących TPP chciała szybkiego podpisania traktatu, inne oczekiwały dalszych rozmów, a wreszcie dla części nieobecność USA czyniła wątpliwym korzyści z udziału w takim mechanizmie integracji.

Ostatecznie 30 grudnia 2018 r. 583. stronicowy traktat w nowej wersji (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership - CPTPP, określany również mianem TPP-11) wszedł w życie wobec pierwszych 6 państw: Australii, Japonii, Kanady, Meksyku, Nowej Zelandii i Singapuru. 14 stycznia 2019. traktat wejdzie w życie wobec Wietnamu. W Brunei Darussalam, Chile, Malezji i Peru wymagane jest jeszcze dochowanie okresu 60. dni od momentu ratyfikacji.

Zakres TPP-11 obejmuje 13.2% światowej gospodarki, gdzie następuje 15% światowej wymiany handlowej. Łącznie jest to rynek wielkości 500 mln konsumentów. Przykładowo dla prężnej gospodarki Singapuru oznacza to, że 94% handlu w ramach CPTPP właśnie zostało uwolnione od ceł, w tym 99% handlu z Kanadą i 88% z Meksykiem z którymi dotąd państwo to nie miało żadnych preferencyjnych zasad handlowych (Ministry of Trade and Industry of Singapore, THE COMPREHENSIVE AND PROGRESSIVE AGREEMENT FOR TRANS-PACIFIC PARTNERSHIP ENTERS INTO FORCE IN DECEMBER).Nie dziwi zatem zaniepokojenie części przedsiębiorców amerykańskich perspektywą utraty pozycji na rzecz konkurencji choćby z Australii (Stait Times, Opportunities open up as CPTPP trade pact enters into force). 

Kanada zatrzymuje CFO Huawei, ktorej grozi ekstradycja do USA

Policja w Vancouver zatrzymała dyrektor ds. finansowych światowego giganta elektroniki Huawei a zarazem w-ce przewodniczącą zarządu (i córkę założyciela spółki), panią Meng Wanzhou. Zanim jednak zapadnie rozstrzygnięcie ws. ekstradycji do Stanów Zjednoczonych, sąd ma zadecydować o ewentualnym zwolnieniu zatrzymanej za kaucją (CNN, Huawei CFO Meng Wanzhou arrested in Canada, faces extradition to United States). Sąd zabronił zarówno prokuraturze i policji, jak i Pani Meng, publicznego wypowiadania się w sprawie zatrzymania (w tym zarzutów).

Do zatrzymania rzekomo doszło w związku z oskarżeniem wniesionym do jednego z sądów dystryktu NY. W kwietniu WSJ informowało natomiast, o prowadzonym przeciwko Huawei śledztwie w sprawie podejrzenia naruszenia amerykańskich sankcji wobec Iranu (WSJ, Huawei Under Criminal Investigation Over Iran Sanctions). Fakt że przeciwko pracownikowi wysokiego szczebla prowadzone jest postępowanie karne - a nie "jedynie" postępowanie administracyjne wobec spółki - może sugerować silnie podejrzenia umyślnego naruszania sankcji.

UE rozpoczyna negocjacje umów handlowych w Australią i Nową Zelandią

Komisarz Cecilia Malmström spędziła koniec czerwca w dalekiej podróży formalnie inaugurując negocjacje umów handlowych z Australią (18 czerwca) i Nową Zelandią (21 czerwca). Obie umowy były przygotowywane od dawna. Już we wrześniu pisaliśmy o przygotowaniu przez Komisję unijnych mandatów negocjacyjnych. Zostały one zatwierdzone 22 maja przez Radę (przyjęte dyrektywy negocjacyjne Rady dla umowy z Australią i Nową Zelandią), a już niecały miesiąc później odbyły się pierwsze spotkania negocjacyjne. Oczywiście na razie próżno zauważyć jakiekolwiek efekty. Można się jednak spodziewać, że obu stronom obu umów będzie zależało na ich szybkim zakończeniu.

Więcej przejrzystości w umowach handlowych UE

W ubiegłym tygodniu, jako uszczegółowienie orędzia o stanie Unii, przedstawiony został przez komisarz Cecilię Malmström także nowy pakiet handlowy. Jego zawartość stanowi kilka propozycji z zakresu zarówno handlu jak i inwestycji. Przełomem w myśleniu UE o negocjacjach handlowych jest - po raz pierwszy w historii - opublikowanie jeszcze przed ich przyjęciem przez Radę projektów mandatów negocjacyjnych dotyczących umów handlowych z Australią i Nową Zelandią. 

Retorsje Izraela potępionego przez Radę Bezpieczeństwa ONZ

23 grudnia Rada Bezpieczeństwa ONZ mocą Rezolucji 2334 (2016) potępiła izraelskie osadnictwo na Zachodnim Brzegu. Rada wyraźnie stwierdziła, że działania Izraela na palestyńskich terytoriach, w tym we wschodniej Jerozolimie, okupowanych od 1967 r. "nie mają podstaw prawnych" i stanowią "poważne naruszenie prawa międzynarodowego" tym samym stanowiąc przeszkodę realizacji planu dwóch państw dla dwóch narodów (tzw. two state solution). Dalej, że żadne zmiany terytorialne po 4 czerwca 1967 r., poza wypracowanymi w drodze negocjacji, nie zostaną przez nią zaakceptowane. Podkreślono wreszcie, że wstrzymanie przez Izrael wszelkich działań związanych z osadnictwem jest niezbędne dla odwrócenia aktualnie niekorzystnego trendu dla bliskowschodniego procesu pokojowego.

Izrael kategorycznie odrzucił "haniebną, anty-izraelską rezolucję", zapowiadając zignorowanie jej. Z kolei strona palestyńska, celebrując uchwalenie aktu, już zasygnalizowała, że otwiera to perspektywy zastosowania sankcji wobec Izraela  (FT, US abstains as UN condemns Israeli settlements).

Wybory do Rady Bezpieczeństwa ONZ 2014

16 października, po 3 turach głosowań Zgromadzenie Ogólne wyłoniło 1/3 rotacyjnego składu Rady Bezpieczeństwa. Niestali członkowie RB rozpoczną swoją dwuletnią kadencję z dniem 1 stycznia 2015.

Już w pierwszym głosowaniu zaakceptowano kandydatury: 

• Angoli (jedyny kandydat z Afryki), 
• Malezji (która pokonała kontrkandydaturę Fidżi z Azji i Pacyfiku - jedyne państwo, spośród kandydatów, które nigdy nie zasiadało w Radzie), 
• Wenezueli (jako jedynej zgłoszonej z GRULAC - Ameryki Łacińskiej i Karaibów) i 
• Nowej Zelandii (WEOG). Do wyłonienia zwycięzcy wyścigu o drugie miejsce przypadające na państwa z Europy Zachodniej i innych grup potrzebne były dodatkowe dwie rundy.

Spór z Indonezją o produkty rolne w WTO

Nowa Zelandia oraz USA złożyły (8 maja 2014 r.) w WTO wniosek o wszczęcie oficjalnych konsultacji z Indonezją w sprawie szeregu środków handlowych utrudniających, zdaniem tych państw, eksport produktów rolnych do Indonezji. W szczególności kraje te twierdzą, że wymóg uzyskania specjalnej licencji importowej dla produktów rolnych stanowi nieuzasadnione utrudnienie w handlu oraz narusza zasadę traktowania narodowego. Ten sam zarzut jest stawiany wobec procedur inspekcji przedwysyłkowej wymaganych przez Indonezję. Zdaniem obu państw rozwiązania te naruszają postanowienia GATT 1994, Porozumienia w sprawie rolnictwa, Porozumienia w sprawie licencjonowania importu oraz Porozumienia w sprawie inspekcji przedwysyłkowej. 

Powyższy spór trwa już od jakiegoś czasu. Nowa Zelandia już w zeszłym roku wnioskowała o rozpoczęcie konsultacji, które jednak nie doprowadziły do rozwiązania sporu. W przypadku USA powołano nawet panel, który ostatecznie jednak nie rozpoczął funkcjonowania. Oba państwa zdecydowały się na ponową próbę polubownego załatwienia sporu (a nie kontynuację poprzednio uruchomionych procedur), gdyż Indonezja wprowadziła w ciągu minionego roku szereg modyfikacji do swojego reżimu licencji importowych. 

Więcej szczegółowych informacji dostępnych jest we wnioskach, które w ciągu kilku najbliższych dni, zostaną umieszczone w bazie danych WTO (WT/DS477/1 oraz WT/DS478/1).

***

Konsultacje są obowiązkowym etapem procedury rozstrzygania sporów w WTO. W przypadku ich niepowodzenia strona wnioskująca o przeprowadzenie konsultacji może zwrócić się o rozstrzygnięcie sprawy przez panel WTO. Od takiej decyzji przysługuje następnie prawo do złożenia odwołania do Appellate Body.

Małżeństwa (i adopcja dzieci) przez pary homoseksualne

23 kwietnia francuskie Zgromadzenie Narodowe bez poprawek zatwierdziło, przyjęty w ubiegłym tygodniu przez Senat, tekst Loi Taubira (od nazwiska  Pani Minister sprawiedliwości), zezwalającego na małżeństwa i adopcję dzieci przez pary homoseksualne. Francja stała się tym samym 14. państwem na świecie i 9. w Europie, które dopuściło małżeństwa homoseksualne, kończąc zarazem 9. miesięczna batalię legislacyjną, której towarzyszyły masowe manifestacje zwolenników i przeciwników owej zmiany. Przeciwnicy zapowiadają kontynuację protestów, a opozycyjna partia UMP zaskarżenie ustawy do Rady Konstytucyjnej.

Zob. również: przebieg procesu legislacyjnego.

Zgodnie z Komunikatem UMP podstawą skargi do Conseil constitutionnel mają zarzuty przede wszystkim dotyczące kwestii:

- pobieżności prac przygotowywaczych,

- konflikt ustawy i wiążących Francję traktatów międzynarodowych,

- definicja małżeństwa, jako zasada fundamentalna, nie może zostać zmieniona mocą ustawy zwykłej,

- poprzez uznanie możliwości adopcji dzieci przez pary homoseksualne pogwałcenie obowiązku poszanowania życia rodzinnego, godności i równości człowieka,

Wyjaśnienie stanowiska prawnego UMP.

17 kwietnia również Nowa Zelandia rozszerzyła prawo par homoseksualnych do związków partnerskich, dając im możliwość do zawierania pełnoprawnych małżeństw.

Tekst Marriage (Definition of Marriage) Amendment Bill.