Nowy numer Polish Yearbook of International Law (41-2021)

Miło nam poinformować. że ukazał się właśnie nowy (41) numer Polish Yearbook of International Law. Większą część numeru zarezerwowano dla tekstów powstałych po kolokwium z okazji rocznicy zawarcia Układu między PRL a RFN o podstawach normalizacji ich wzajemnych stosunków (1970) oraz Traktatu o ostatecznym uregulowaniu w odniesieniu do Niemiec (1990). W tekstach tych autorzy analizujących szereg istotnych kwestii prawnych jakie pojawiają się w relacjach polsko-niemieckich (w tym i problem reparacji wojennych). W numerze znalazły się również artykuły poświęcone wojnie rosyjsko-ukraińskiej oraz tematyce prawnoczłowieczej (tu na szczególne uwagę zasługuje tekst dr Baranowskiej o legalności pushbacków). Pełen spis treści poniżej, natomiast więcej szczegółów na temat numery można znaleźć na stronie Yearbooka. 

Manuskrypt za zbroję: dlaczego zabytkowe podarki to szkodliwa dyplomacja?

Fragment zabytkowej kolekcji Książnicy Kopernikańskiej. Fot. Tomasz Dorawa, 2008. KsiążnicaKopernikańska, CC BY-SA 3.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0>, via Wikimedia Commons; https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Fragment_zabytkowej_kolekcji_Ksiaznicy_Kopernikanskiej

W ubiegłym tygodniu do Sejmu wpłynął poselski projekt ustawy o przekazaniu na rzecz Węgier kodeksu „Epistola de laudibus augustae bibliothecae atque libri quatuor versibus scripti eodem argumento ad serenissimum Mathiam Corvinum Panoniae regem”. Zakłada on przymusowe wywłaszczenie z tego dzieła Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu.  Głównym celem planowanej ustawy jest umożliwienie wywiezienia na stałe za granicę bezcennego zabytku piśmiennictwa o światowym znaczeniu, który przechowywany jest w Toruniu od XVI w. “Epistola” ma być bowiem podarowana Narodowi Węgierskiemu. Tym darem rząd Polski zamierza odwzajemnić gest przyjaźni, czyli otrzymaną rok wcześniej z rąk premiera Viktora Orbána zbroję dziecięcą, rzekomo należącą do króla Zygmunta Augusta. Zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy, przekazanie toruńskiego manuskryptu na rzecz Węgier powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki. Z tego względu dotychczasowy właściciel dzieła ma otrzymać rekompensatę z tytułu utraconej własności w wysokości 25 milionów złotych, zaś wypłata środków ma nastąpić do dnia 31 marca 2022 r., czyli w przeddzień wyborów parlamentarnych na Węgrzech (3 kwietnia). Planowane wywłaszczenie i trwały wywóz zagranicę tego bezcennego narodowego dobra kultury wzbudziło natychmiastowe i stanowcze protesty. Czy państwo polskie, realizując bieżącą polityką zagraniczną, może odzierać Naród z jego wielowiekowego dziedzictwa?

Syryjski oficer skazany przez niemiecki sąd za popełnienie zbrodni przeciwko ludzkości

Niemiecki sąd w Koblencji uznał Anwara Raslana, byłego funkcjonariusza syryjskich służb bezpieczeństwa, winnym zbrodni przeciwko ludzkości i orzekł karę dożywotniego pozbawienia wolności (NYT, Former Syrian Colonel Guilty in War Crimes Trial in Germany; Reuters, Ex-officer jailed for Syrian war crimes after landmark German trial). Raslan był oskarżony o nadzorowanie aresztu, w którym torturowano przeszło 4'000 osób i zamordowano około 60.

Niemcy, jako jedno z nielicznych państw, podjęły starania celem wymierzenia sprawiedliwości wobec funkcjonariuszy administracji Asada na podstawie jurysdykcji uniwersalnej.  Raslan jest pierwszym tak wysokim urzędnikiem Asada, który odpowiedział karnie za przeszło 10 letnią wojnę domową, a także pierwszym skazanym w postępowaniu karnym.

USA nakładają sankcje finansowe na Islamski Emirat Afganistanu

BBC, Mapping the advance of the Taliban in Afghanistan

W ciągu zaledwie kilku dni, bez czekania aż Stany Zjednoczone w pełni wycofają swój kontyngent wojskowy, Talibowie przejęli kontrolę nad całym terytorium Afganistanu. Kabul został oddany bez walki, po tym jak prezydent państwa Ashraf Ghani zbiegł do Z.E.A (CNBC, Ousted Afghan President Ashraf Ghani resurfaces in UAE after fleeing Kabul, Emirati government says, Reuters, Russia says Afghan president fled with cars and helicopter full of cash - RIA).

Polskie sankcje przeciwko budowie NS2

Krebs Geo

Podczas gdy budowa Nord Stream 2 dobiega końca, pomimo szerokich sankcji zastosowanych przez USA (zob. wczorajszy post), okazuje się że Polska nie była jedynie biernym przeciwnikiem inwestycji zdanym na ochronę Waszyngtonu. Również nasz kraj podjął stanowcze działania zmierzające do pokrzyżowania planów Gazpromu.

W marcu b.r. wiceminister infrastruktury Grzegorz Witkowski ujawnił w rozmowie z PAP, że Polska rozpoczęła unieważnienie rejestracji pływających pod polską banderą statków Krebs Geo oraz Krebs Jet (GW, Polskie restrykcje na statki zaangażowane w Nord Stream 2. Stracą polską banderę). Procedurę wszczęto w styczniu b.r. 

Ponieważ jednak "sprawa jest złożona [bo niemiecki] właściciel zarejestrował się w Polsce i jest wpisany w KRS", dokumenty ws. wyrejestrowania "zostaną przesłane"do Sądu Okręgowego w Gdańsku i do Izby Morskiej w Gdańsku. Resort infrastruktury podobno liczył również na pomoc MSZ. 

Wprawdzie kwestię sankcji odnotowaliśmy w PPM dopiero teraz, jednak temat pozostał poniekąd aktualny że oba statki nadal mają polską banderę (zob. tu i tu). 

Porozumienie USA-Niemcy ws. Nord Stream 2

DW, Angela Merkel meets Joe Biden during final US visit — as it happened

21 lipca MSZ Niemiec i Departament Stanu USA opublikowały Wspólne oświadczenie ws. Ukrainy, bezpieczeństwa energetycznego i celów klimatycznych (DoS, Joint Statement of the United States and Germany on Support for Ukraine, European Energy Security, and our Climate Goals). 

Najważniejszym elementem porozumienia jest deklaracja Stanów Zjednoczonych zaniechania dalszych sankcji gospodarczych blokujących ukończenie budowy gazociągu (zob. nasze posty tu, tu i ostatnio tu). W zamian (przede wszystkim) Niemcy zaoferują Ukrainie wsparcie polityczne i gospodarcze.

Historyczne nadbrzeże Liverpoolu wykreślono z Listy dziedzictwa światowego UNESCO

 Źródło: https://edition.cnn.com/travel/article/liverpool-unesco-world-heritage-deleted/index.html

W dniach 16-31 lipca w chińskim Fuzhou odbywa się 44. rozszerzona sesja (w trybie online) Komitetu Dziedzictwa Światowego UNESCO. Ze względu na fakt, iż w ubiegłym roku sesja Komitetu została przełożona z powodu na epidemię COVID-19, porządek obecnie prowadzonych obrad jest bardzo napięty (zob. tu). Odnosząc się do wpisów na Listę dziedzictwa światowego, to tym razem rozpatrywano kilkadziesiąt nominacji zarówno z 2020 r., jak i 2021 r. Nowe wpisy objęły 11 obiektów dziedzictwa kulturowego oraz 4 obiekty dziedzictwa naturalnego o „wyjątkowej powszechnej wartości” dla ludzkości, położonych w Azji i w Europie. Tym samym aktualna liczba wszystkich wpisów wynosi już 1135. Bez wątpienia najszerszym echem odbiła się jednak decyzja Komitetu o wykreśleniu zabytkowej części nadbrzeżnej z Liverpoolu z Listy dziedzictwa światowego. Powodem był szereg inwestycji na nadbrzeżu i w dokach, które doprowadziły do nieodwracalnej utraty jej wyjątkowego, chronionego, historycznego charakteru. To trzeci obiekt (drugi dziedzictwa kulturowego), który do tej pory stracił ten międzynarodowy status.

Restytucja skarbów Beninu z Niemiec

 

 

Źródło: https://www.dw.com/en/benin-bronzes-looted-art-nigeria/a-58217234

W zeszłym tygodniu nigeryjska delegacja złożyła wizytę w Berlinie. Głównym tematem rozmów był stopniowy zwrot zabytków należących do tzw. Brązów z Beninu, czyli grupy ok. trzech tysięcy metalowych tablic i rzeźb, które zdobiły pałac królów Beninu na terenie dzisiejszej Nigerii. Obiekty te, zaliczane do najwspanialszych osiągnięć sztuki afrykańskiej, zostały zagrabione przez brytyjską ekspedycję karną w 1897 r. i wywiezione wraz z innymi skarbami do Europy i Stanów Zjednoczonych. Większość Brązów znajduje się w Wielkiej Brytanii, przede wszystkim w kolekcji Muzeum Brytyjskiego w Londynie (700 obiektów). W zbiorach instytucji niemieckich znajduje się ponad 1200 obiektów, w tym w berlińskim Humboldt Forum (wcześniej w Muzeum Etnologicznym) - aż 580. Niemal do momentu odzyskania niepodległości Nigeria czyni starania o zwrot zagrabionych skarbów, stanowiących najcenniejszy zachowany element dziedzictwa materialnego tego kraju. Prowadzone w ostatnich latach oficjalne niemiecko-nigeryjskie negocjacje dotyczą pełnej restytucji Brązów do nowego Edo Museum of West African Art (EMOWAA) w Benin City, którego budowa powinna rozpocząć się wkrótce. Ze strony RFN za proces i strategię zwrotu odpowiedzialna będzie Pruska Fundacja Dziedzictwa Kulturowego. Należy wspomnieć, iż w starania o zwrot zabytków zaangażowany jest nie tylko rząd federalny Nigerii ale także rodzina królewska Beninu, organizacje pozarządowe oraz artyści. Podczas ostatniej wizyty w Berlinie, poza przedstawicielami władz federalnych, w skład delegacji nigeryjskiej weszli również reprezentanci władz lokalnych stanu Edo, następca tronu Królestwa Beninu, przedstawiciele władz muzealnych i konserwatorskich, trustów oraz architekt i projektant EMOWAA. Tak wyjątkowe, wielopoziomowe i partycypacyjne negocjacje międzypaństwowe dotyczące zwrotu zagrabionych dóbr kultury stanowią istotną zmianę w praktyce międzynarodowej. Do tej pory negocjacje tego typu obejmowały bowiem tylko przedstawicieli rządów i ich ekspertów.

Guest post: Szczyt G7 2021 – przełom czy rozczarowanie?

 

Foto: WPA Pool / Getty Images; źródło: https://www.spiegel.de/ausland/g7-staaten-darum-geht-es-beim-treffen-in-cornwall-a-df0be5af-1b03-4e80-a0dc-e5b17b6ac803

W dniach 11-13 czerwca br. odbył się pierwszy od czasu wybuchu pandemii COVID-19 szczyt państw G7, w którym osobisty udział wzięli przedstawiciele największych gospodarek świata. W Carbis Bay w angielskiej Kornwalii zebrali się przywódcy Stanów Zjednoczonych, Francji, Japonii, Kanady, Włoch, Niemiec oraz Wielkiej Brytanii. Tradycyjnie w szczycie wzięli również udział przywódcy Unii Europejskiej – przewodnicząca Komisji Europejskiej oraz szef Rady Europejskiej, a do specjalnie zaproszonych w tym roku gości należeli przywódcy Korei Południowej, Republiki Południowej Afryki, Australii oraz Indii. Po raz kolejny na szczycie zabrakło przedstawicielstwa Rosji, której członkostwo w grupie zostało oficjalnie zawieszone w 2014 r. Tegoroczny szczyt zapowiadany był jako jeden z potencjalnie najistotniejszych we współczesnej historii, jako że spodziewano się, iż zapadną na nim kluczowe decyzje w kwestii światowej walki z ekonomicznymi konsekwencjami pandemii, polityki klimatycznej czy odpowiedzi na rosnące zagrożenie ze strony Chin oraz Rosji. Z opublikowanego po szczycie oficjalnego komunikatu prasowego wynika, że rozmowy polityczne toczyły się w sześciu kluczowych dziedzinach społeczno – gospodarczych, których postanowienia dotyczą kwestii przezwyciężania skutków pandemii i opracowania ram prawnych celem wzmocnienia poziomu ochrony zdrowia publicznego, ożywienia gospodarczego poprzez wdrożenie planów odbudowy ekonomicznej, zagwarantowania ram uczciwej międzynarodowej wymiany handlowej, ochrony planety w duchu tzw. zielonej rewolucji oraz umocnienia międzynarodowego partnerstwa we wspieraniu wspólnych, demokratycznych wartości.

Niemcy zapłacą odszkodowania Namibii za zbrodnie popełnione w czasie kolonializmu

 Niemcy w latach 1884-1915 prowadziły bardzo progresywną politykę kolonialną, której konsekwencjami były zbrodnie popełniane na ludach etnicznych Namibii. Obecnie dobiegają końca negocjacje dotyczące zapłaty reparacji za zbrodnie kolonialne. Rozmowy w sprawie zadośćuczynienia za politykę ludobójczą dotycząca plemion Herero i Nama  prowadzone są od lat, do tej pory raczej bez sukcesów, zobacz tu, z tym że obecnie publiczny nadawca - Deutschlandfunk - poinformował, że Niemcy zawarły porozumienie z Namibią w sprawie reparacji. 

Niemieccy kolonialiści stłumili w 1904 roku bunt tych grup etnicznych doprowadzając do śmieci dziesiątek tysięcy osób. Wiele z nich zmarło po opuszczeniu swych domów z wycieńczenia i głodu, wiele osób zamknięto w obozach koncentracyjnych, gdzie zmarli z przepracowania lub wskutek tortur i egzekucji. Zabito prawie 80% osób należących do tych plemion, nie będzie przesadą nazwanie tej zbrodni czystką etniczną. 

Zbrodnię dokonaną przez Niemców nazywa się pierwszym ludobójstwem XX wieku i choć Konwencja w sprawie ludobójstwa weszła w życie dopiero po II wojnie światowej, czyny Niemców niewątpliwie można scharakteryzować jako czyny o charakterze ludobójczym. Kolonizatorzy działali w zamiarze pozbycia się mieszkańców tych ziem, całkowitego unicestwienia grup etnicznych na terytorium Namibii.

Immunitet jurysdykcyjny państwa a nazistowskie grabieże sztuki

 

 Średniowieczny krucyfiks stanowiący część tzw. Skarbu Welfów, Muzeum im. Bodego, Berlin
Źródło: https://en.wikipedia.org/wiki/Guelph_Treasure#/media/File:Welfenkreuz_Vorderseite_detail_1_KGM.jpg

W środę, 3 lutego, Sąd Najwyższy USA orzekł w sprawie Niemcy przeciwko Philipp. Dotyczy ona kwestii jurysdykcji sądów amerykańskich w sprawach majątkowych wnoszonych przez osoby prywatne przeciwko obcym państwom na podstawie federalnych przepisów o immunitecie jurysdykcyjnym państwa Foreign SovereignImmunities Act (FSIA) z 1976 r. Chodzi tu mianowicie o wyjątek od generalnej ochrony immunitetowej przyznanej przez FSIA obcym państwom na terytorium USA, tj. o pozwy, których przedmiotem jest wywłaszczenie lub odebranie mienia dokonane z naruszeniem prawa międzynarodowego (zob. 28 U.S.C. § 1605 (a)(3)). W omawianej sprawie przedmiotem sporu są roszczenia trzech spadkobierców żydowskich antykwariuszy z Frankfurtu, którzy w 1935 r. zostali zmuszeni przez nazistów do sprzedaży na rzecz państwa pruskiego 42 niezwykle cennych dzieł sztuki, stanowiących część słynnego Skarbu Welfów (zbiorów średniowiecznej sztuki kościelnej, która pierwotnie znajdowała się w katedrze w Brunszwiku). Część antykwariuszy wyemigrowało z Trzeciej Rzeszy, część zginęła podczas II wojny światowej. Zbiory zakupione za 1/3 wartości znajdują się obecnie w Muzeum im. Bodego w Berlinie i są wyceniane na 250 milionów dolarów. Powodowie, z których dwaj to obywatele USA, podejmowali w RFN bezskuteczne próby unieważnienia sprzedaży z 1935 r. i odzyskania własności spornych dzieł sztuki. Zwrócili się zatem do sądów amerykańskich, wnosząc pozew przeciwko RFN, w którym żądali wypłaty odszkodowania w wysokości 250 milionów dolarów, w zamian za ich zgodę na pozostawienie dzieł w zbiorach publicznych. Powoływali się przy tym na cytowane przepisy FSIA, odmawiające immunitetu jurysdykcyjnego obcemu państwu w sprawach dotyczących wywłaszczenia dokonanego z pogwałceniem prawa międzynarodowego, za które uznaje się akty ludobójstwa dokonane przez partię nazistowską podczas II wojny światowej. W zeszłą środę, Sąd Najwyższy uznał jednak, iż przepisy te nie odnoszą się do aktów wywłaszczenia dokonywanych przez obce państwo wobec mienia należącego do jego własnych obywateli. Tym samym, ocena takich działań obcych państw nie leży w kognicji sądów amerykańskich.

Guest post: 30. rocznica potwierdzenia granicy polsko-niemieckiej

Krzysztof Skubiszewski (trzeci z lewej) podczas konferencji "dwa plus cztery". 

Hans-Dietrich Genscher pierwszy z lewej. Interia

Na przestrzeni miesiąca skumulowały się okrągłe rocznice zawarcia dwóch umów międzynarodowych, mających podstawowe znaczenie dla nowoczesnej historii Polski i jej stosunków z państwami sąsiednimi. 14 listopada 1990 r. podpisany został układ pomiędzy Polską a Republiką Federalną Niemiec o potwierdzeniu istniejącej między nimi granicy; natomiast 7 grudnia 1970 r. zawarto układ o normalizacji stosunków pomiędzy Polską a – używając obowiązującej wówczas nomenklatury – Niemiecką Republiką Federalną. Psikusem losu stała się kolejność tych rocznic. Logicznie rzecz biorąc, omówienie tych obu umów byłoby łatwiejsze, gdyby zacząć od układu z 1970 r., ale wymogi kalendarza są nieubłagane.

 

Guest post: 30 lat Traktatu o potwierdzeniu granicy polsko-niemieckiej

14 listopada 1990, Hans-Dietrich Genscher i Krzysztof Skubiszewski podpisują traktat graniczny (FOT. TOMASZ WIERZEJSKI / AGENCJA GAZETA)

Trzydzieści lat temu, 14 listopada 1990 r. o godz. 12.00 w budynku ówczesnego Urzędu Rady Ministrów w Warszawie, ministrowie spraw zagranicznych Polski (Krzysztof Skubiszewski) i zjednoczonych Niemiec (Hans-Dietrich Genscher) podpisali Traktat o „potwierdzeniu istniejącej między nimi granicy”. Wszedł on w życie 16 stycznia 1992 r. w dniu wymiany dokumentów ratyfikacyjnych. Traktat ten nie bez przyczyny określany jest jako „akt historyczny” nie tylko w skali stosunków polsko-niemieckich, ale również europejskich. Położył on bowiem kres poważnemu problemowi statusowemu między Polską a Niemcami w okresie powojennym, powodowanemu kwestionowaniem przez RFN ostatecznego charakteru granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej w świetle prawa międzynarodowego.

Guest post: 30 rocznica podpisania Traktatu „2+4”

 1.  Trzydzieści lat temu, 12 września 1990 r., podpisany został Traktat o ostatecznej regulacji w odniesieniu do Niemiec, zwany Traktatem „2+4” (wszedł w życie 15 marca 1991 r.). Został on wynegocjowany podczas konferencji, w której brały udział Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Francja i ZSRR oraz dwa państwa niemieckiej (Konferencja „2+4”), które – realizując prawo do samostanowienia -  przywracały „jedność państwową Niemiec”. Udział wspomnianych wyżej czterech państw był niezbędny, ponieważ – jako sprzymierzone mocarstwa sojusznicze z okresu II wojny światowej – dysponowały one „prawami i odpowiedzialnościami za Berlin i Niemcy jako całość”, wynikającymi z bezwarunkowej kapitulacji III Rzeszy i objęcia przez nie władzy najwyższej w Niemczech. Zakres tych „praw i odpowiedzialności” był co prawda sporny między ZSRR i trzema mocarstwami zachodnimi, niemniej ich istnienie w przededniu zjednoczenia Niemiec nie było kwestionowane.

This photo shows (left to right): James Baker (USA), Douglas Hurd (Great Britain), Eduard Shevardnadze (USSR), Roland Dumas (France), Lothar de Maizière (German Democratic Republic), Hans-Dietrich Genscher (Federal Republic of Germany). Photo: Roland Holschneider. GHDI

 

Francja zawiesza ratyfikację traktatu ekstradycyjnego z Hong Kongiem

W związuk z zamachem Chin kontynentalnych na autonomię Hong Kongu, francuski MSZ poinformował, że nie ma możliwości kontynuacji prac ratyfikacyjnych traktatu ekstradycyjnego z 2017 r. (Le Monde, La France suspend la ratification d’un accord d’extradition avec Hongkong).

Na forum PPM wspominaliśmy o podobnych krokach podjętych przez Australię i Wlk.Brytanię. Traktaty ekstradycyjne z Hong Kongiem zawiesiły również Nowa Zelandia, Kanada i Niemcy.

Zob. także nasz post nt. sankcji przyjętych przez USA.

Kongres USA rozszerza sankcje na Nord Stream 2 i TurkStream

Tak jak się spodziewaliśmy nie tylko Departament Stanu zintensyfikował sankcje nałożone na Rosję w zw. z budową Nord Stream 2 i TurkStream, ale również Kongres poparł działania mające co najmniej opóźnić zakończenie obu inwestycji.

Statek Allseas przed wycofaniem się z projektu pod groźbą sankcji USA, NYT

Departament Stanu USA rozszerza sankcje wobec Nord Stream2 i TurkStream

Departament Stanu USA opublikował nowe, rozszerzające wytyczne do Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA). Na podstawie tego przepisu stosowaną są sankcje wobec podmiotów zaangażowanych w budowę rosyjskich energetycznych rurociągów eksportowych. Nowe sankcje mogą zostać przyjęte wobec budowy Nord Stream 2 i drugiej nitki TurkStream. 

Departament na razie nie ustanowił nowych środków indywidualnych, jednak "nie zawaha się tego uczynić" jeżeli będzie to uzasadnione w świetle nowych wytycznych (DoS, Updated Public Guidance for Section 232 of the Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA)). Sekretarz Stanu Mike Pompeo jednocześnie oświadczył, że "jest to wyraźne ostrzeżenie dla firm, że pomaganie ani podżeganie do realizacji projektów związanych ze szkodliwymi wpływami Rosji nie będzie tolerowane."

Rosja i Chiny walczą w Radzie Bezpieczeństwa ONZ o ograniczenie pomocy humanitarnej ONZ dla Syrii

Przypomnijmy, że w rezolucji 2165 przyjętej dokładnie 6 lat temu, w dniu 14 lipca 2014 r., Rada Bezpieczeństwa ONZ zdecydowała (par. 2), że wykorzysta dwa przejścia na granicy turecko-syryjskiej (przejścia Bab al-Salam oraz Bab al-Hawa), jedno na granicy irakijsko-syryjskiej (Al Yarubiyah) i jedno na granicy jordańsko-syryjskiej (Al-Ramtha) do przekazywania Syrii pomocy humanitarnej. 

W styczniu tego roku Rosja doprowadziła jednak do wykluczenia przejść na granicach irakijskiej i jordańskiej z możliwości przekazywania przez nie pomocy humanitarnej Syrii przez ONZ (zob. rezolucja 2504 z 10 stycznia br.)

Europa wszczyna procedurę rozstrzygania sporów na podstawie Irańskiego porozumienia nuklearnego

Francja, Niemcy i Wielka Brytania poinformowały o wszczęciu procedury rozstrzygania sporów na podstawie porozumienia nuklearnego z Iranem (JCPOA). Jest to pierwsza próba wypracowania - zapowiadanej m.in. przez Przewodniczącego Rady Europejskiej Charles Michela (Euronews, Middle East crisis: EU's delicate balancing act between Washington and Tehran) - europejskiej strategii reakcji na eskalację napięć między Iranem a USA. 

O mechanizmie rozstrzygania sporów wspominaliśmy przy okazji jednostronnego wycofania się z JCPOA przez Stany Zjednoczone w sposób sprzeczny z jego postanowieniami (posty tu i tu), skutkiem czego było wszczęcie przez Iran postępowania przed MTSem (nasz post).

Amerykańskie sankcje wstrzymują budowę Nord Stream 2

Źródło: Allseas

Źródło: Allseas

Zaskakujący rozdział do unijnej batalii wokół budowy gazociągu Nord Stream 2 dopisał pod koniec ubiegłego roku prezydent Donald Trump. USA zablokowały budowę liczącego 2400 km bałtyckiego gazociągu. 

Amerykańska ingerencja nastąpiła kilka tygodni po wydaniu pozytywnej decyzji środowiskowej przez duńską Agencję energetyki. Wówczas wydawało się, że zwolennicy gazociągu pokonali ostatnie istotne przeszkody formalne; odwołanie do duńskiego ministerstwa wniósł jeszcze Polski Klub Ekologiczny a UOKiK nałożył kary na Gazprom i pięć międzynarodowych podmiotów finansujących inwestycję.