Księga Jubileuszowa prof. Władysława Czaplińskiego

Kilka tygodni temu, nakładem Wydawnictwa INP PAN (dzięki wsparciu Ministerstwa Nauki I Szkolnictwa Wyższego w ramach programu Doskonała Nauka II), ukazała się księga jubileuszowa Profesora Władysława Czaplińskiego. Nosi ona tytuł Euphony, Harmony and Dissonance in the International Legal Order / Eufonia, Harmonia i Dysonans w Międzynarodowym Porządku Prawnym/ Euphonie, Harmonie et Dissonance Dans L’ordre Juridique International Liber Amicorum Władysław Czapliński, została wydana pod redakcją naukową prof. Krystyny Kowalik-Bańczyk, prof. Karoliny Wierczyńskiej oraz dr. Andrzeja Jakubowskiego.

Księga powstała aby uczcić 70 urodziny i potężny dorobek jubilata cieszącego się w środowisku polskich i międzynarodowych internacjonalistów wielkim szacunkiem. Zawartość księgi miała choć w części odzwierciedlić bogate, niewyczerpane zainteresowania i pasje jubilata. Wszystkie teksty w księdze, a jest ich 44 (i 47 autorów) nawiązują do rozległych pól poszukiwań jubilata i odwołują się do wypracowanych przez niego koncepcji naukowych i jego dorobku. W księdze znaleźć można także bogatą bibliografię jubilata. 

Szczegóły dostępne są na stronie: INP PAN.

Dnia 25.11.2024 w Sali Lustrzanej Pałacu Staszica w Warszawie roku odbyła się uroczystość wręczenia księgi.

Księga dostępna jest w wolnym dostępie na stronie: repozytorium INP PAN.

Biblioteki i osoby chętne do otrzymania wersji papierowej zapraszamy do kontaktu: wydawnictwo@inp.pan.pl

Serdecznie zapraszamy do lektury!

 

Guest post: 30. rocznica potwierdzenia granicy polsko-niemieckiej

Krzysztof Skubiszewski (trzeci z lewej) podczas konferencji "dwa plus cztery". 

Hans-Dietrich Genscher pierwszy z lewej. Interia

Na przestrzeni miesiąca skumulowały się okrągłe rocznice zawarcia dwóch umów międzynarodowych, mających podstawowe znaczenie dla nowoczesnej historii Polski i jej stosunków z państwami sąsiednimi. 14 listopada 1990 r. podpisany został układ pomiędzy Polską a Republiką Federalną Niemiec o potwierdzeniu istniejącej między nimi granicy; natomiast 7 grudnia 1970 r. zawarto układ o normalizacji stosunków pomiędzy Polską a – używając obowiązującej wówczas nomenklatury – Niemiecką Republiką Federalną. Psikusem losu stała się kolejność tych rocznic. Logicznie rzecz biorąc, omówienie tych obu umów byłoby łatwiejsze, gdyby zacząć od układu z 1970 r., ale wymogi kalendarza są nieubłagane.

 

Guest post: Immunitet obcego państwa, czyli o wkładzie PiS w rozwój prawa międzynarodowego

Zgodnie z niedawną informacją prasową, sejmowa komisja ustawodawcza poparła w czwartek jednogłośnie propozycję stanowiska Sejmu dla Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu dotyczącego immunitetu obcych państw, na podstawie którego polski sąd bezwarunkowo musi odrzucić pozew w sprawach dotyczących zbrodni wojennych (zob. http://orka.sejm.gov.pl/opinie8.nsf/nazwa/ust_o247/$file/ust_o247.pdf i o samym poselskim wniosku do tzw. TK na blogu).

Niezależnie od oceny politycznej awanturniczej praktyki wyciągania  straszaka niemieckiego przy okazji turbulencji wewnętrznych, praktykowanej tradycyjnie od zamierzchłych czasów PRLu (historia powtarza się - szczęśliwie - jako farsa), wspomniana propozycja Sejmu wzbudza bardzo poważne zastrzeżenia z punktu widzenia prawa międzynarodowego. Niniejsza analiza jest z konieczności skrótowa, ale mamy nadzieję, że będzie przyczynkiem dla oceny polskiej praktyki prawnej.

Wszyscy autorzy w gruncie rzeczy bezrefleksyjnie akceptują prymat konstytucji RP nad wszystkimi pozostałymi normami prawnymi. Tymczasem również na gruncie tejże konstytucji prymat ten nie jest absolutny. Konstrukcja art.8 i 9 wskazuje, że zasada prymatu dotyczy tylko krajowej przestrzeni prawnej (potwierdził to TK chociażby w wyroku w sprawie traktatu akcesyjnego do UE). Nakaz przestrzegania wiążącego prawa międzynarodowego stanowi lex specialis w odniesieniu do pierwszeństwa konstytucji i implikuje konieczność dostosowania jej przepisów do prawa międzynarodowego (możliwość przeprowadzenia efektywnej zmiany prawa międzynarodowego w przedmiocie immunitetu państwa w obecnej sytuacji i pozycji Polski wydaje się nierealna, a ze wspólnoty międzynarodowej byłoby trudno wystąpić). Przypominamy naszą ulubioną frazę z orzecznictwa STSM: w sprawie niektórych interesów niemieckich na Górnym Śląsku (1926) trybunał stwierdził, że prawo wewnętrzne państw z punktu widzenia prawa międzynarodowego jest tylko faktem, objawem woli i działalności (praktyki) państw. Dotyczy to również konstytucji.

Guest post: Do młodych*, czyli gorzka refleksja po III wykładzie pamięci Profesora Krzysztofa Skubiszewskiego

18 października 2017 r. w Instytucie Nauk Prawnych PAN odbył się kolejny, trzeci już wykład dla uczczenia pamięci prof. Krzysztofa Skubiszewskiego, wybitnego prawnika i ministra spraw zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej. Mówcą był emerytowany profesor uniwersytetu im. Humboldta w Berlinie, Christian Tomuschat. W bardzo ciekawym wystąpieniu prof. Tomuschat zajął się problematyką tożsamości zbiorowej (państwowej, konstytucyjnej) i indywidualnej (w kontekście m.in. praw człowieka), także w kontekście wyroku ETS w sprawie Węgry i Słowacja przeciwko Radzie UE, dotyczącej legalności mechanizmu relokacji uchodźców. Ku naszemu zaskoczeniu, prof. Tomuschat wcale nie poparł bezwarunkowo stanowiska Unii Europejskiej, zwracając uwagę na istotne racje po stronie państw skarżących ów mechanizm.