Koniec sagi Enrica Lexie: Indie przerywają postępowanie karne

Wyrokiem z 15 czerwca b.r. SN w New Delhi zakończył postępowanie karne dot. marynarzy Massimiliano Latorre i Salvatore Girone tj. spór między Włochami a Indiami wokół wydarzeń z 2012 r. (zob nasz post). 

Gulf News

W związku z zastrzeleniem dwóch hinduskich rybaków Indie wszczęły postępowanie przeciwko włoskim marynarzom. W 2015 r. Włochy wszczęły postępowanie arbitrażowe, utrzymując że na podstaie UNCLOS korzystają z jurysdykcji wyłącznej wobec Enrica Lexie natomiast chroniący transport handlowy żołnierze włoskiej marynarki korzystają z immunitetu jurysdykcyjnego. Wreszcie w oczekiwaniu na uformowanie trybunału STA, Włochy wystąpiły do trybunału ITLOS o zastosowanie środków tymczasowych.

W lipcu 2020 r. informowaliśmy, że orzekający ws. ‘Enrica Lexie’ Incident (Italy v. India), PCA Case No. 2015-28 Stały Trybunał Arbitażowy orzekł m.in. że:

Rodzice Otto Warmbiera zgłaszają roszczenia do północnokoreańskiego statku

Przypomnijmy, że w styczniu 2016 r. student Uniwersytetu Wirginii Otto Warmbier został aresztowany w czasie wycieczki do Korei Północnej za kradzież propagandowego plakatu i skazany na 15 lat więzienia. W czerwcu 2017 r. Korea Północna zdecydowała o przekazaniu Warmbiera Stanom Zjednoczonym, ale jak się okazało, stan studenta był wegetatywny, a kilka dni po powrocie do USA Warmbier zmarł. Korea Północna twierdziła, że Warmbier zatruł się jadem kiełbasianym, a po połknięciu tabletki nasennej zapadł w śpiączkę. Amerykańscy lekarze nie znaleźli śladów tortur, ale nie potwierdzili też wersji o zatruciu jadem; ich zdaniem przyczyną stanu i śmierci Otto Warmbiera było zatrzymanie krążenia z nieokreślonych bliżej przyczyn. Jak jednak wskazywali lekarze i rodzice Warmbiera, istnieje możliwość, że student był torturowany mimo że nie znaleziono na to dowodów.

Guest post: Immunitet prezydenta Sudanu Al-Bashira nie obowiązuje przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym ani w stosunkach pionowych (z Trybunałem) ani poziomych (między państwami)

Międzynarodowy Trybunał Karny w sprawie Prokurator przeciwko Al-Bashirowi, w dniu 6 maja 2019 r. wydał orzeczenie, w którym uznał, że Królestwo Jordanu powinno było aresztować i dostarczyć do Trybunału (byłego już) prezydenta Sudanu Omara Al-Bashira, który przebywał w tym państwie jako uczestnik szczytu Unii Afrykańskiej. Państwo to, jako państwo strona Statutu, nie mogło powołać się na istnienie immunitetu chroniącego głowę państwa, gdyż nie obowiązuje on w stosunkach wertykalnych z międzynarodowymi trybunałami karnymi. Dopóki Omar Al Bashir nie zostanie przekazany do Hagi, do MTK, nie może toczyć się postępowanie sądowe – MTK nie prowadzi postępowania sądowego in absentia. Starania MTK by doprowadzić do dostarczenia do Trybunału tego podejrzanego trwały od wielu lat.

Podejrzenie w sprawie popełnienia zbrodni prawa międzynarodowego zgłosiła do MTK Rada Bezpieczeństwa na mocy rezolucji nr 1593 w 2005 r., przekazując Trybunałowi ocenę wydarzeń od dnia 1 lipca 2002 r., działając na podstawie art. 13 lit. b Statutu w zw. z rozdziałem VII Karty Narodów Zjednoczonych.

Międzynarodowy Bank Inwestycyjny przenosi siedzibę z Moskwy do Budaptesztu

Międzynarodowy Bank Inwestycyjny pierwsze działania celem przeniesienia swojej siedziby z Moskwy do Budapesztu podjął w czerwcu 2018 r.  Ostatecznie 5 lutego b.r. Bank i Węgry podpisali porozumienie o ustanowieniu nowej siedziby MBI. Nowa siedziba ma osiągnąć gotowość operacyjną do połowy roku (IIB, High-level strategic decision: First step taken towards establishment of IIB European Unit in Budapest; IIB and Hungary continue high-level active dialogue; Relocation of IIB headquarters to Hungary: Host Country Agreement is signed).

Na stronie Banku brak informacji dotyczących treści porozumienia, jednak pewne fragmenty  jak się wydaje zostały upublicznione trakcie prac parlamentarnych nad jego ratyfikacją. Zakładając rzetelność poniższych źródeł, Bank ma korzystać z immunitetów i przywilejów "takich jak misje dyplomatyczne i ich członkowie". Pomieszczenia oraz wszelkie mienie w gmachu Banku mają korzystać z nietykalności i być wyłączone z zakresu obowiązywania aktów prawodawczych, wykonawczych oraz sądowniczych. "Wszelkie aktywa banku mają był objęte immunitetem wobec jakichkolwiek ograniczeń, regulacji, środków kontroli i moratoriów" (Index.hu, Putin's bank moves to Budapest, gets all conceivable privileges and immunities). Jeżeli zgodnie z węgierskiem prawem prowadzenie określonej działalności wymaga uzyskania szczególnego decyzji, "przyjmuje się że Bank stosowną zgodę, zezwolenie lub właściwy status prawny posiada".

Guest post: Immunitet obcego państwa, czyli o wkładzie PiS w rozwój prawa międzynarodowego

Zgodnie z niedawną informacją prasową, sejmowa komisja ustawodawcza poparła w czwartek jednogłośnie propozycję stanowiska Sejmu dla Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu dotyczącego immunitetu obcych państw, na podstawie którego polski sąd bezwarunkowo musi odrzucić pozew w sprawach dotyczących zbrodni wojennych (zob. http://orka.sejm.gov.pl/opinie8.nsf/nazwa/ust_o247/$file/ust_o247.pdf i o samym poselskim wniosku do tzw. TK na blogu).

Niezależnie od oceny politycznej awanturniczej praktyki wyciągania  straszaka niemieckiego przy okazji turbulencji wewnętrznych, praktykowanej tradycyjnie od zamierzchłych czasów PRLu (historia powtarza się - szczęśliwie - jako farsa), wspomniana propozycja Sejmu wzbudza bardzo poważne zastrzeżenia z punktu widzenia prawa międzynarodowego. Niniejsza analiza jest z konieczności skrótowa, ale mamy nadzieję, że będzie przyczynkiem dla oceny polskiej praktyki prawnej.

Wszyscy autorzy w gruncie rzeczy bezrefleksyjnie akceptują prymat konstytucji RP nad wszystkimi pozostałymi normami prawnymi. Tymczasem również na gruncie tejże konstytucji prymat ten nie jest absolutny. Konstrukcja art.8 i 9 wskazuje, że zasada prymatu dotyczy tylko krajowej przestrzeni prawnej (potwierdził to TK chociażby w wyroku w sprawie traktatu akcesyjnego do UE). Nakaz przestrzegania wiążącego prawa międzynarodowego stanowi lex specialis w odniesieniu do pierwszeństwa konstytucji i implikuje konieczność dostosowania jej przepisów do prawa międzynarodowego (możliwość przeprowadzenia efektywnej zmiany prawa międzynarodowego w przedmiocie immunitetu państwa w obecnej sytuacji i pozycji Polski wydaje się nierealna, a ze wspólnoty międzynarodowej byłoby trudno wystąpić). Przypominamy naszą ulubioną frazę z orzecznictwa STSM: w sprawie niektórych interesów niemieckich na Górnym Śląsku (1926) trybunał stwierdził, że prawo wewnętrzne państw z punktu widzenia prawa międzynarodowego jest tylko faktem, objawem woli i działalności (praktyki) państw. Dotyczy to również konstytucji.

Immunitet egzekucyjny państwa a irańskie dobra kultury przed Sądem Najwyższym USA

 

 Fot. Associated Press; źródło: https://www.sfgate.com/news/article/U-S-court-battle-over-Persian-relics-future-3250059.php#photo-2398673

Fot. M. Spencer Green, Associated Press; źródło: https://www.sfgate.com/news/article/U-S-court-battle-over-Persian-relics-future-3250059.php#photo-2398672

W dniu 21 lutego Sąd Najwyższy USA wypowiedział się w głośnej sprawie (Rubin vs. Iran). Orzekł, że obywatele USA poszkodowani w ataku terrorystycznym przeprowadzonym przez Hamas w Jerozolimie w 1997 r. nie mogą skutecznie zaspokoić zasądzonego na ich rzecz odszkodowania z majątku kulturowego innego państwa. Wieloletni proces sądowy dotyczył egzekucji wyroku sądu federalnego dla dystryktu Columbia z 2003 r. nakazującego Islamskiej Republice Iranu, jako podmiotowi wspierającemu politycznie i finansowo terrorystyczną działalność Hamasu, zapłatę odszkodowania w wysokości kilkudziesięciu milionów dolarów na rzecz osób pokrzywdzonych. Ze względu na to, że Iran nie zamierzał wykonać wyroku, poszkodowani rozpoczęli poszukiwania majątku tego państwa, który znajdowałby się na terytorium USA, w celu wyegzekwowania zapłaty zasądzonego odszkodowania. Zidentyfikowali szereg irańskich kolekcji archeologicznych znajdujących się w amerykańskich instytucjach naukowych. Najcenniejszymi aktywami okazały się zbiory tabliczek glinianych z Persepolis, przechowywane w University of Chicago, od 1937 r. Sąd Najwyższy, odrzucając żądanie ofiar, pozostawił otwartą kwestię realizacji sądzonych odszkodowań. Zbiory oraz programy naukowe prowadzone na ich podstawie są natomiast bezpieczne.

Immunitet państwa a międzynarodowa wymiana muzealna - zmiany legislacyjne w USA

Michaił Piotrowski, dyrektor Ermitażu oraz premier Dmitrij Miedwiediew

Źródło: http://www.timesofisrael.com/did-russia-meddle-in-recent-us-art-theft-legislation

za: Wikimedia commons/kremlin.ru

 

W USA nie cichnie debata dotycząca ostatniej nowelizacji ustawy federalnej o immunitecie państwa Foreign Sovereign Immunities Act (FSIA) z 1976 r. W dniu 16 grudnia 2016 r. prezydent Barack Obama podpisał Foreign Cultural Exchange Jurisdictional Immunity Clarification Act. Zgodnie z treścią tej ustawy działania obcego państwa dotyczące organizacji wystawy lub prezentowania eksponatów o znaczeniu kulturowym na terytorium USA mogą być objęte ochroną w ramach immunitetu jurysdykcyjnego przed sądami federalnymi i stanowymi. Taka ochrona nie dotyczy jednak postępowań dotyczących prawa własności do tych dóbr kultury, które zostały odebrane prawowitym właścicielom z naruszeniem prawa międzynarodowego w następujących sytuacjach: 1) w okresie od 30 stycznia 1933 r. do 8 maja 1945 r. przez rząd Niemiec lub inny rząd sojuszniczy III Rzeszy; 2) po 1900 r. w związku z aktami obcego rządu wobec członków dyskryminowanej grupy ludności polegających na systematycznym rabunku ich własności kulturowej.

Immunitet jurysdykacyjny państwa a międzynarodowa wymiana muzealna

Kazimierz Malewicz, Kompozycja suprematyczna (1916)

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Kompozycja_suprematyczna

W czwartek, 15 września, Komisja Sprawiedliwości Senatu USA zaakceptowała projekt nowelizacji federalnych przepisów o immunitecie jurysdykcyjnym państwa Foreign Sovereign Immunities Act (FSIA) z 1976 r. w zakresie ochrony obcego państwa wypożyczającego dzieła sztuki do muzeów amerykańskich. Proponowana ustawa Foreign Cultural Exchange Jurisdictional Immunity Clarification Act przewiduje, iż w czasie wypożyczenia do USA obiektów kulturowych stanowiących własność innego państwa, nie będzie możliwe prowadzenie postępowań sądowych przeciwko temu państwo przed sądami federalnymi i stanowymi. Nowa regulacja ma dotyczyć sytuacji, w których: 1) eksponat o znaczeniu kulturowym jest sprowadzany do USA z dowolnego obcego państwa na podstawie umowy o organizacji wystawy czasowej zawartej pomiędzy rządem państwa obcego, które jest jego właścicielem wypożyczanego przedmiotu, a rządem USA lub amerykańską kulturalną i edukacyjną; 2) Prezydent stwierdził, że taki obiekt ma znaczenie kulturowe a jego wystawa czasowa na terytorium USA leży w interesie narodowym. Takie rozwiązanie ma uniemożliwić wnoszenie roszczeń dotyczących obcych dóbr kultury wystawianych w USA przed sądami amerykańskimi i tym samym ułatwić międzynarodową wymianę muzealną. 

ONZ uznaje swoją odpowiedzialność za epidemię cholery na Haiti

Po sześciu latach kontrowersji i sporów prawnych dotyczących winy misji ONZ, wysłanej na Haiti celem walki ze skutkami trzęsienia ziemi, które pochłonęło 220'000 ofiar (nasz post tutaj), za wybuch cholery, Organizacja uznała swoją współodpowiedzialność.

Jak poinformował rzecznik prasowy SG ONZ, Farhan Haq, Sekretarz Generalny Bank Ki-moon pracuje obecnie nad pakietem "pomocy materialnej" to ofiar epidemii. Szacuje się, że uprawionych do odszkodowania może być przeszło 800 000 osób, tj. ok. 7% ludności wyspy (NY Times, UN to Provide 'Material Assistance' to Haiti Cholera Victims). W wyniku choroby zginęło przeszło 9 200 osób, a w marcu b.r. średnia umieralność utrzymywała się na poziomie 37 osób miesięcznie.

Najpopularniejsza książka 2015 r. w bibliotece ONZ w Nowym Jorku

Dag Hammarksjöld Library w Nowym Jorku ogłosiła pozycję, która była najczęściej wypożyczana w 2015 r. Jest to monografia pt. Immunity of Heads of Stateand State Officials for International Crimes, autorstwa Ramony Pedretti, wydana w 2015 r. przez wydawnictwo Brill. Książka jest oparta na dysertacji doktorskiej obronionej na Uniwersytecie w Lucernie. 

Połączenie tematyki publikacji z docelowymi głównymi użytkownikami biblioteki ONZ (przedstawiciele delegacji państw) skłania niektórych komentatorów do czynionych „z przymrużeniem oka”, ale raczej złośliwych komentarzy.

ETPCz potwierdza immunitet organizacji międzynarodowych w sporach dotyczących stosunków pracy

W dwóch opublikowanych dziś decyzjach Trybunał uznał za niedopuszczalne skargi dotyczące braku drogi sądowej przed sądami niemieckimi w zakresie sporów dotyczących zatrudnienia w organizacjach międzynarodowych. W obu sprawach Trybunał ocenił, że przyznanie Europejskiemu Urzędowi Patentowemu oraz ONZ immunitetu od jurysdykcji sądów krajowych miało na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organizacji i jako takie realizowało uzasadniony cel.

Corte Costituzionale: immunitet jurysdykcyjny Niemiec ws. zbrodni przeciwko ludzkości lub wojennych

22 października włoski Trybunał Konstytucyjny stwierdził częściową niekonstytucyjność ustawy z 14 stycznia 2013 r. o przystąpieniu do Konwencji NZ o immunitetach jurysdykcyjnym państw i ich mienia oraz ustawy z 17 sierpnia 1957 r. o wykonywaniu Karty Narodów Zjednoczonych (Sentenza n. 238/2014). O przystąpieniu i zastrzeżeniach Włoch do Konwencji wspominaliśmy tutaj. 

Odnosząc się do zawisłych przed sądem we Florencji trzech, z tysięcy, spraw robotników przymusowych III Rzeszy lub ich spadkobierców, Corte Constituzionale za niekonstytucyjne uznał:

• art. 3 pierwszej z przywołanych ustaw (Legge n. 5 (2013)), realizujący wyrok MTSu z 2012 roku w sprawie Ferrini (Niemcy p. Włochom). Na mocy artykułu włoskim sądom zakazano prowadzenia postępowań, a w razie żądania zainteresowanych zobowiązano do uchylania wcześniejszych orzeczeń, w postępowaniach odszkodowawczych przeciwko państwom trzecim, jeżeli wcześniej lub później MTS stwierdził, że w danej sprawie państwo takie korzysta z immunitetu jurysdykcyjnego;
• art. 1 drugiej ustawy (Legge 17 (1957)) "w odniesieniu do wykonywanie art. 94 KNZ (wykonywanie orzeczeń MTS - koment. MJM), w zakresie w jakim w ramach wykonania wyroku MTSu w sprawie Ferrini nakłada on na sędziów krajowych obowiązek powstrzymania się od wykonywania jurysdykcji w sprawach dotyczących czynów państwa trzeciego obejmujących zbrodnie wojenne lub zbrodnie przeciwko ludzkości, stanowiące pogwałcenie nienaruszalnych praw człowieka";
• za bezzasadne uznał żądanie zbadania konstytucyjności norm międzynarodowego prawa zwyczajowego w przedmiocie korzystania państw z immunitetu jurysdykcyjnego w sprawach dotyczących zbrodni wojennych lub przeciwko ludzkości. Trybunał zauważył bowiem, że mimo obowiązywania przedmiotowych norm zwyczajowych - co potwierdził MTS - ponieważ normy takie pozostawałyby w sprzeczności z zasadami włoskiego porządku prawnego, nie mogą podlegać automatycznej transpozycji do prawa krajowego (na mocy art. 10 Konstytucji). Tym samym normy takie nie stanowią elementu włoskiego porządku prawnego.

Techniczna niewypłacalność Argentyny

W związku z opisywanym przez nas w ubiegłym tygodniu wyrokiem rozstrzygającym 12 letni spór sądowy Argentyny z „sępimi funduszami” na korzyść tych ostatnich, w dniu wczorajszym upłynął termin spłaty właścicieli argentyńskich obligacji - zarówno zrestrukturyzowanych jak i niewspółpracujących. Ponieważ płatności nie dokonano, państwo znalazło się w stanie „technicznego defaultu”, tj. przysługuje mu 30-dniowa karencja na wypracowanie porozumienia z wierzycielami niewspółpracującymi. Mimo że część źródeł sugeruje, że intensywne negocjacje trwają w zaciszu gabinetów (o czym miałyby również świadczyć opisywane przez nas porozumienia z Klubem Paryskim i hiszpańskim Repsolem), doniesienia takie zdementował jeden z pracowników wysokiego szczebla Elliot Management (FT, Argentina hits out at court block on debt repayments, 1.7.2014). 

Gdyby sytuacji nie rozwiązano ugodowo, z końcem miesiąca Argentyna po 15 latach kolejny raz formalnie znajdzie się w stanie niewypłacalności. Zgodnie z dotychczasową polityką w sprawie władze Argentyny kolejny raz podkreśliły, że amerykańskie orzeczenie narusza suwerenny immunitet państwa i jako takie nie może zostać zaakceptowane.

Hiszpania przedłuży immunitet absolutny Juna Carlosa

W związku z abdykacją 76 letniego Juana Carlosa i objęciem tronu przez jego syna Filipa VI uwagę światowej opinii publicznej zwróciły przede wszystkim masowe protesty uliczne domagających się zniesienia monarchii Hiszpanów (Al Jazeera, Spain protests call for vote on monarchy; WSJ, Abdication of King Juan Carlos Leads to Debate on Spanish Monarchy), którzy dali tym samym wyraz narastającemu zmęczeniu kolejnymi skandalami finansowymi i obyczajowymi z życia rodziny królewskiej.

Źródło: Reuters.

Skandale - jak choćby niesławne afrykańskie safari króla w apogeum hiszpańskiego kryzysu finansowego - wielokrotnie miały swój wymiar sądowy m.in. w przypadku postępowania w sprawie prania pieniędzy i malwersacji finansowych przez męża najmłodszej córki Juana Carlosa, Cristiny (Al Jazeera, Spanish court subpoenas king's daughter).

Projekt konwencji o immunitecie obcych dóbr kulturalnych wypożyczonych z zagranicy

W maju 2014 r. Komitet Prawa Dziedzictwa Kultury Stowarzyszenia Prawa Międzynarodowego ILA (dalej: Komitet ILA) zamieścił na swoich stronach www ostateczny projekt konwencji o immunitecie jurysdykcyjnym dóbr kulturalnych znajdujących się za granicą w celach kulturalnych, edukacyjnych i naukowych (ang. Draft Convention onImmunity from Suit and Seizure for Cultural Objects Temporarily Abroad forCultural, Educational or Scientific Purposes). Stanowi on próbę zuniformizowania obecnej praktyki państw w zakresie prawnego zabezpieczenia eksponatów muzealnych wypożyczanych z zagranicy przed skutkami roszczeń dochodzonych przez osoby trzecie.

Argentyna-NML 0:2: immunitet egzekucyjny, żądanie wydania dowodów i pari passu

Mimo powodów do nieznacznej poprawy nastroju po wypracowaniu przez Argentynę majowego porozumienia z wierzycielami z Klubu Paryskiego (post tutaj), po niedawnej przegranej w arbitrażu inwestycyjnym SAUR (post tu), państwo to musi teraz podnieść się po dwóch ciężkich porażkach w bataliach sądowych pochodnych defaultowi z 2001 roku. 

Pari Passu
Sąd Najwyższy oddalił nadzwyczajny środek odwoławczy wobec wyroku nakazującego Argentynie równe traktowanie wszystkich wierzycieli zgodnie z klauzulą pari passu (zobacz nasz post tutaj). Oznacza to, że wraz z zaspokojeniem 1 mld USD wierzytelności z tytułu zrestrukturyzowanych obligacji Argentyna musi również do końca miesiąca zapłacić 1,3 mld USD wierzycielom niewspółpracującym, tj. przede wszystkim NML Capital i Aurelius Capital Management. 

Immunitet głowy państwa: czy śmierć jest równoznaczna z ustąpieniem z urzędu?

W spawie Mrs Janan George Harb v. Prince Abdul Aziz Bin Fahd Bin Abdul Aziz ([2014] EWHC 1807 (Ch)) angielski High Court orzekł, że na mocy prawa międzynarodowego saudyjskiemu księciu wprawdzie przysługuje domniemanie korzystania z immunitetu głowy państwa, jednak w sporze dotyczącym sprawy o charakterze prywatnym, a wszczętym po utracie urzędu (śmierci ojca-króla), immunitet wygasł. W związku z tym nie ma konieczności badania, czy w sprawie doszło do naruszenia art. 6 EKPCz.

Debata ZO ONZ nad rocznym Raportem KPM i Przewodnikiem po praktyce zastrzeżeń traktatowych

Szósty Komitet Zgromadzenia Ogólnego ONZ (ds. prawnych) realizuje właśnie dwutygodniowy przegląd Dorocznego Raportu Komisji Prawa Międzynarodowego, przyjętego podczas 65. Sesji Komisji wiosną tego roku w Genewie (dokumenty z Sesji dostępne są na stronie KPM), oraz Przewodnika po praktyce zastrzeżeń traktatowych (Guide to Practice on Reservations to Treaties). Obrady transmitowane są za pośrednictwem U.N. TV.

Przedmiotem obrad są w szczególności:

- postępy prac kodyfikacyjnych dotyczących immunitetu funkcjonariuszy państwowych w postępowaniu karnym w państwie trzecim (przyjęto projekt 4 artykułów),

- pięć Konkluzji KPM dotyczących kolejnych porozumień i późniejszej praktyki w zakresie interpretacji traktatów,

- zbliżający się koniec prac poświęconych zagadnieniu ochrony osób w katastrofach,

- wstępna dyskusja nad tematem identyfikacji międzynarodowego prawa zwyczajowego (włączonego w zakres prac KPM w ubiegłym roku),

- rozpoczęcie prac na kwestią tymczasowego stosowania traktatów,

- Raport dotyczącego obowiązku państw "ekstradycji lub osądzenia" (aut dedere aut judicare),

- postępy grupy roboczej ds. KNU,

- nowe tematy prac tj. ochrona środowiska w konfliktach zbrojnych oraz ochrona atmosfery,

- propozycja objęcia zakresem prac KPM tematu zbrodni przeciwko ludzkości.

Obszerniej na temat Raportu zobacz blog Opinio Juris.

Sprawa Enrica Lexie: marynarka wojenna czy private contractors?

Jednym z ciekawszych prawnomiędzynarodowych wątków w dyskusji dotyczącej jurysdykcji hinduskich sądów do osądzenia o zabójstwo na wodach międzynarodowych dwóch włoskich marynarzy-żołnierzy pełniących służbę na statku handlowym (zobacz wcześniejsze posty: Dorozumiane zreczenie się immunitetu dyplomatycznego przez ambasadora oraz Spór jurysdykcyjny państwa nadbrzeżnego i państwa bandery) jest status prawny obu podejrzanych.

Zgodnie z Art.5 Rozporządzenia z mocą ustawy z 2011 r. (Decreto-Legge 12 luglio 2011, n.107, G.U. 5/8/2011, n. 181) oraz załącznikiem do Listu intencyjnego zawartego między Ministerstwem obrony a Stowarzyszeniem armatorów włoskich CONFITARMA (Convenzione allegata alProtocollo di intesa), w ramach walki z piractwem na wodach międzynarodowych Ministerstwo Obrony może zawrzeć układ z armatorami prywatnymi w sprawie odpłatnej ochrony rejsów handlowych przez członków marynarki wojennej na wskazanych przez Ministerstwo niebezpiecznych wodach międzynarodowych. Żołnierze marynarki lub innych sił zbrojnych należący do Jednostek ochrony wojskowej (Nuclei militari di protezione, NMP) realizują w takiej sytuacji funkcje policji sądowej w rozumieniu kodeksu morskiego i norm procedury karnej. Zgodnie z tym samym artykułem usługi ochrony mogą również świadczyć prywatne agencje ochrony. 

Spór jurysdykcyjny państwa nadbrzeżnego i państwa bandery

15 lutego 2012 r., w odległości ok. 30MM od wybrzeża Indii, dwóch strzelców włoskiej marynarki pozbawiło życia dwóch hinduskich rybaków. Według strony włoskiej, strzały oddano w związku z zachowaniem sugerującym próbę abordażu na włoski statek handlowy Enrica Lexie; wedle relacji drugiej strony na hinduskiej łodzi rybackiej nie było broni, a pomijając dwie ofiary pozostała część załogi spała (La Repubblica, 'Marò' sparano dalla petroliera "Erano pescatori non pirati"). Kilka godzin później, w odległości ok. 2,5MM od miejsca zdarzenia, ofiarą ataku piratów padł statek grecki.

Hinduska straż nabrzeżna aresztowała Enrica Lexie. Również obaj włoscy strzelcy Massimiliano Latorre i Salvatore Girone zostali aresztowani, co stanowiło początek sporu między Indiami i Włochami odnośnie jurysdykcji w sprawie (La Repubblica, Marò, duello sulla giurisdizione Rinviato dibattito sul ricorso italiano). Strona włoska utrzymuje, że pozwani są objęci zakresem immunitetu jurysdykcyjnego (La Repubblica, Corte suprema ammette ricorso italiano...), natomiast lokalny prokurator żąda uznania zasady terytorialności w sprawie. Śledztwo wszczęły prokuratury w obu państwach, a w sporze interweniowały władze centralne, co wzbudziło obawy o próbę wywierania presji na niezależność sądową Indii.