Guest post: Ocieplenie klimatu… między Australią i Tuvalu

Australia i jedno z najmniejszych państw świata, wyspiarskie Tuvalu, ogłosiły zawarcie 9 listopada 2023 r. traktatu nazwanego „Unią Falepili”. Po raz pierwszy w historii państwo wysokorozwinięte przyjęło bardzo konkretne zobowiązania oferujące stały pobyt osobom dotkniętym kryzysem klimatycznym. 

Tuvalu to państwo składające się z trzech nisko położonych wysp koralowych oraz sześciu atoli, składających się z ponad stu małych wysepek, znajdujące się na środkowym Pacyfiku, mniej więcej w połowie drogi między Australią a Hawajami. Tuvalu zamieszkuje ok. 11,6 tys. mieszkańców. Ponieważ najwyższy punkt tego kraju znajduje się zaledwie 4,5 metra nad poziomem morza (średnia wysokość to ok. 2 metry n.p.m.), jest on szczególnie narażony na kryzys klimatyczny. 

„Falepili” to tuvaluańskie pojęcie oznaczające sąsiadów mieszkających w domach położonych blisko siebie. Odzwierciedla obowiązki sąsiadów względem siebie, takie jak troska, dzielenie się i ochrona siebie nawzajem. Wartości te, wraz z poszanowaniem wzajemnej suwerenności i niezależności, stanowią podstawę traktatu podpisanego 9 listopada 2023 r. przez premiera Australii Anthony’ego Albanese i jego odpowiednika z Tuvalu, Kausea Natano. Do zawarcia traktatu doszło podczas Forum Wysp Pacyfiku, które w tym roku odbywało się na Wyspach Cooka. Obaj przywódcy wydali także wspólne oświadczenie zapowiadające wzmocnienie i poszerzenie partnerstwa między Australią i Tuvalu. 

Wlk. Brytania zawiera umowę o wolnym handlu z państwami EOG EFTA

From left: Liz Truss, UK’s International Trade Secretary, Ranil Jayawardena, UK's International Trade Minister, Guðlaugur Þór Þórðarson, Iceland's Foreign Minister, Dominique Hasler, Liechtenstein's Foreign Minister, Iselin Nybø, Norway’s Minister of Trade and Industry.

Podczas gdy powszechną uwagę zaprzątają trudności związane z rozliczeniami finansowymi Brexitu (BBC, Brexit: Downing Street rejects EU's estimate of divorce bill) i układaniem nowych relacji traktatowych, bez echa przemknęło podpisanie 8 lipca b.r. umowy o wolnym handlu między Wielką Brytanią a państwami EOG EFTA (Islandią, Lichtensteinem i Norwegia).

Guest post: Szczyt G7 2021 – przełom czy rozczarowanie?

 

Foto: WPA Pool / Getty Images; źródło: https://www.spiegel.de/ausland/g7-staaten-darum-geht-es-beim-treffen-in-cornwall-a-df0be5af-1b03-4e80-a0dc-e5b17b6ac803

W dniach 11-13 czerwca br. odbył się pierwszy od czasu wybuchu pandemii COVID-19 szczyt państw G7, w którym osobisty udział wzięli przedstawiciele największych gospodarek świata. W Carbis Bay w angielskiej Kornwalii zebrali się przywódcy Stanów Zjednoczonych, Francji, Japonii, Kanady, Włoch, Niemiec oraz Wielkiej Brytanii. Tradycyjnie w szczycie wzięli również udział przywódcy Unii Europejskiej – przewodnicząca Komisji Europejskiej oraz szef Rady Europejskiej, a do specjalnie zaproszonych w tym roku gości należeli przywódcy Korei Południowej, Republiki Południowej Afryki, Australii oraz Indii. Po raz kolejny na szczycie zabrakło przedstawicielstwa Rosji, której członkostwo w grupie zostało oficjalnie zawieszone w 2014 r. Tegoroczny szczyt zapowiadany był jako jeden z potencjalnie najistotniejszych we współczesnej historii, jako że spodziewano się, iż zapadną na nim kluczowe decyzje w kwestii światowej walki z ekonomicznymi konsekwencjami pandemii, polityki klimatycznej czy odpowiedzi na rosnące zagrożenie ze strony Chin oraz Rosji. Z opublikowanego po szczycie oficjalnego komunikatu prasowego wynika, że rozmowy polityczne toczyły się w sześciu kluczowych dziedzinach społeczno – gospodarczych, których postanowienia dotyczą kwestii przezwyciężania skutków pandemii i opracowania ram prawnych celem wzmocnienia poziomu ochrony zdrowia publicznego, ożywienia gospodarczego poprzez wdrożenie planów odbudowy ekonomicznej, zagwarantowania ram uczciwej międzynarodowej wymiany handlowej, ochrony planety w duchu tzw. zielonej rewolucji oraz umocnienia międzynarodowego partnerstwa we wspieraniu wspólnych, demokratycznych wartości.

Australia wszczyna postępowanie sporne WTO w przedmiocie chińskich ceł na import wina

Rząd australijski poinformował o wszczęciu nowego postępowania spornego przed WTO przeciwko Chinom, tym razem w związku z barierami celnymi nakładanymi na australijskie wino (Al Jazeera, Australia takes wine dispute with China to WTO as sales plunge). W grudniu 2020 Australia wszczęła postępowanie dotyczące chińskich barier handlowych na import australijskiego jęczmienia (WTO, Australia initiates WTO dispute complaint against Chinese barley duties). 

Jest to kolejne pogorszenie stosunków dwustronnych w ostatnich miesiącach. W 2020 r. sygnalizowaliśmy że to m.in. Australia wiodła prym w ramach Sojuszu Pięciorga Oczu ustanowienia środków ochrony rodzimego rynku 5G przed wejściem chińskich koncernów. Relacjom dwustronnym między oboma państwami również nie pomogły kolejne apele premiera Scotta Morrisona, choćby we wrześniu 2020 r. na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ, o przeprowadzenie gruntownego międzynarodowego dochodzenia celem wyjaśnienia przyczyn wybuchu pandemii COVID-19 (Reuters, Australia says world needs to know origins of COVID-19). Wreszcie udział Australii we współpracy czterostronnej Quad jest odbierany przez Beijing jako wrogi (zob. nasz post).W rezultacie Chiny ustanowiły m.in. cła na australijską wołowinę i wszczęły postępowanie antydumpingowe dotyczące australijskiego wina. 

Z perspektywy Australii decyzja o przyjęciu konfrontacyjnej postawy jest trudno, jako że to właśnie chiński rynek jest dlań pierwszym zagranicznym partnerem handlowym. Notyfikacja sporu o wino nastąpiła tydzień po szczycie G7 (zob. nasz post), podczas którego Australia wezwała on partnerów do zajęcia bardziej asertywnej postawy względem Chin, w tym włącznia się w projekt B3W (Build Back Better World), który ma stanowić odpowiedź na chińską Inicjatywę Pasa i Szlaku. 

Guest Post: Zagrożenia na drodze budowy instytucji „takiej jak NATO”

 

Zagrożenia na drodze budowy instytucji „takiej jak NATO”

Elementem zmiany w stosunkach międzynarodowych jest, relatywny, wzrost znaczenia regionu Indo-Pacific. Pośrednim dowodem zmiany jest tempo podjęcia i intensywność kontaktów z państwami regionu ze strony nowej administracji amerykańskiej. Zarówno w postaci „szczytu” prezydentów i premierów (w formule wirtualnej)[1] jak i wizyty (realne) sekretarzy spraw zagranicznych (A. Blinken) i obrony (L. Austin).

Nowym elementem w regionie jest dążenie państw do zmiany formuły współpracy od „piasty(USA) – szprychy(alianci)” do zinstytucjonalizowanej, wielostronnej. W ramach współpracy: Australia, Indie, Japonia i USA budowane są: - DSD (Democratic Security Diamond) i Quad 2.0 (Quadrilateral Security Dialogue). DSD jest instytucją współpracy polityczno-społeczną zaś Quad 2.0 polityczną-wojskową; ta „specjalizacja” jest umowna-niesformalizowana. Quad 2.0 stopniowo jest poszerzana w formule Quad+ o państwa regionu i zachodnich aliantów: Francję, Niemcy i Wielką Brytanię. Współpraca ma zapewnić by region był „free and open” lub – jak określa to nowa administracja amerykańska – „secure and prosperous[2]”.

Działania na rzecz rozwoju współpracy i asertywnej odpowiedzi na wyzwania ze strony Chin, a także Rosji napotykają na trudności. Mają one różny charakter i źródła; pochodzą one ze strony strategicznych rywali, ale i z „wnętrza” współpracy. Ich źródłem mogą być działania uczestników. Takie działania mogą być inspirowane przez Chiny lub Rosję a co najmniej spotykać się z przyjazna reakcją z ich strony.

Niewyobrażalne skutki średnio- i długoterminowe dla współpracy może mieć realizacja zakupu przez Indie od Rosji 5 zestawów systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej „S-400 (Triumf)”[3]. Umowa została zawarta w listopadzie 2018 r. w trakcie wizyty w Delhi Prezydenta V. Putina; wizyta i umowa zostały natychmiast wykorzystane przez Rosję – Putin ogłosił ją w trakcie spotkania BRICS[4]. Pierwsza wpłata w wysokości 800 mln USD nastąpiła w 2019 r. a początek realizacji kontraktu ma nastąpić do końca 2021 r.[5]. W przypadku zakupu, a w praktyce uruchomienia systemu „S-400”, Indie zostaną objęte amerykańskimi sankcjami[6], tak jak miało to miejsce w reakcji na zakup systemu przez Turcję (członka NATO)[7]. Reakcję amerykańską (w postaci sankcji) dopełni natychmiastowe przerwanie współpracy wojskowej szczególnie wspólnych manewrów (z USA, członkami NATO i sojusznikami) ze względu na bezpośrednie zagrożenie rozpoznaniem („nauczeniem się) przez „S-400” systemów bojowych samolotów F-35 JSF (Joint Strike Fighter)[8]. Sekretarz Obrony USA Lloyd Austin publicznie uprzedził rząd indyjski o tym scenariuszu na konferencji prasowej (27 lutego 2021 r.) w trakcie oficjalnej wizyty w Indiach[9]. Sekretarz Austin – w odpowiedzi na pytanie dziennikarza – upublicznił treść rozmowy z Rajnathem Singhiem Ministrem Obrony Indii, równocześnie demonstrując pogłębioną współpracę administracji Prezydenta J. Bidena i izby wyższej legislatywy; zapowiedź sankcji zawarł bowiem senator Bob Menedez, przewodniczący senackiej Komisji spraw zagranicznych w upublicznionym liście do Sekretarza Obrony. Wypowiedź Austina i przebieg wizyty nie są przeszkodą we współpracy – a jedynie uprzedzają o zagrożeniu – od zawarcia umowy Indie pogłębiły i poszerzyły współpracę wojskową z USA (i Izraelem) również w zakresie zakupów uzbrojenia zaś sam zakup nie uruchomi reakcji USA (dopiero uruchomienie systemu). Indie mają możliwość rewizji polityki. Na rzecz rewizji przemawia współpraca z sojusznikami z zachodniej hemisfery oraz stosunki z Chinami. Kompromis jest możliwy m.in. w konsekwencji odsprzedania systemu państwu/om trzeciemu/m (albo USA). 

 Autor: prof. dr hab. Jerzy Menkes

---

[1] 12 marca 2021 uczestnicy Quad odbyli spotkanie „na szczycie” (jako takie zostało oficjalnie ogłoszone) z udziałem prezydentów USA: Joe Biden i Indii: Narendra Modi oraz premierów Australii: Scott Morrison i Japonii: Suga Yoshihide; szerzej Our four nations are committed to a free, open, secure and prosperous Indo-Pacific region.The Washington Post March 13, 2021 https://www.washingtonpost.com/opinions/2021/03/13/biden-modi-morrison-suga-quad-nations-indo-pacific/

Spotkanie na „szczycie” nadało regularny i formalny charakter instytucji Quad jako filaru współpracy pomiędzy uczestnikami; tak prof. Rory Medcalf, w tekście podpisanym jako Head National Security Colege (a więc stanowiącym półoficjalny wyraz stanowiska rządu Australii); R. Medcalf, The Quad has seen off the sceptics and it’s here to stay. Australian National University. News 16 March 2021 https://nsc.crawford.anu.edu.au/department-news/18586/quad-has-seen-sceptics-and-its-here-stay.

[2] Szerzej D. Grossman Biden Administration Could Benefit from Keeping an Indo-Pacific Focus. November 30, 2020 https://www.rand.org/blog/2020/11/biden-administration-could-benefit-from-keeping-an.html; S. Strangio, Is Biden Preparing to Tweak the Indo-Pacific Strategy? A shift in language may signal some changes to the Trump administration’s headline Asia policy. The Diplomat November 20, 2020 https://thediplomat.com/2020/11/is-biden-preparing-to-tweak-the-indo-pacific-strategy/

[3] Producentem system jest “Rostec” rozwijający konstrukcję “S-300” opracowana przez Ałmaz-Antiej.

[4] Szerzej B. Kuchay, India ‘makes advance payment’ for Russian S-400 missile system. AlJazeera 18 Nov 2019

  https://www.aljazeera.com/news/2019/11/18/india-makes-advance-payment-for-russian-s-400-missile-system (dostęp: 21.03.2021).

[5] Za kwotę 5,5 mld USD; szerzej S. Miglani, Exclusive: India's friction with U.S. rises over planned purchase of Russian S-400 defence systems. Reuters January, 15, 2021 https://www.reuters.com/article/us-india-usa-missiles-exclusive-idUSKBN29K2DO (dostęp: 21.03.2021).

[6] Reakcję amerykańską narzuca egzekutywie Section 231 CAATSA (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act); istnieje możliwość nieuruchomienia sankcji w przypadku kiedy po zakupie system nie jest uruchomiony (jak miało to miejsce w przypadku zakupu przez Grecję starszego systemu „S-300”) albo wykorzystywany incydentalnie.

[7] Szerzej P. Iddon, Is India’s Russian S-400 Missile Deal Comparable To Turkey’s Troubled Procurement? Forbes Jan 27, 2021 https://www.forbes.com/sites/pauliddon/2021/01/27/how-analogous-is-indias-russian-s-400-missile-deal-with-turkeys-troubled-procurement/ (data dostępu: 21.03.2021).

[8] Indie nie uczestniczą w programie budowy tego samolotu tzn. w F-35 fighter jet programme.

[9] Szerzej L. Seligman, Austin hints India’s purchase of Russian missile system could trigger sanction. Politico 03/20/2021 https://www.politico.com/news/2021/03/20/lloyd-austin-india-sanctions-s400-missile-477304 (data dostępu: 21.03.2021)

Prairie Mining Limited wszczyna arbitraż inwestycyjny przeciwko Polsce

Prairie Mining Limited poinformowało o notyfikowaniu polskiemu rządowi sporu inwestycyjnego na podstawie Traktatu Karty Energetycznej (TKE) oraz BITu Australia-Polska. Inwestor zarzuca Polsce podejmowanie działań, które uniemożliwiły rozwój kopalni Jan Karski oraz Dębieńsko. W połowie lipca ukazała się zaś informacja, że inwestor zawarł porozumienie z angielski funduszem LCM na finansowanie sporu w wysokości 12.3 mln USD.

Inwestora reprezentuje w sporze kancelaria Lalive.

Sojusz Pięciorga Oczu wyklucza Huawei z rynku 5G

Kanada jako ostatnia z państw Sojuszu Pięciorga Oczu uległa presji USA i w drodze działań administracyjnych de facto pozbawiła Hueawei dostępu do rodzimej infrastruktury 5G (Reuters, Canada has effectively moved to block China's Huawei from 5G, but can't say so). Sytuacja tego państwa w technologicznej konfrontacji z Chinami jest szczególna w związku z toczącym się w jego jurysdykcji sporem ekstradycyjnym dot. CFO Huawei Meng Wanzhou (nasz post).

Śladami USA jako pierwsza podążyła Australia. Po Nowej Zelandii, USA wywarły olbrzymią presję na premiera Borisa Johnsona, niechętnego zmianie brytyjskiej polityki w tym zakresie.

Australia zawiesza traktat ekstradycyjny z Hong Kongiem

Australia dołączyła m.in. do Stanów Zjednoczonych (zob. nasz ostatni post) w krytyce Chin w związku z działaniami zmierzającymi do zniesienia autonomii Hong Kongu. Najświeższym epizodem trwających przeszło rok napięć było uchwalenie przez Chiny z końcem czerwca ustawy penalizującej m.in. działania zmierzające do secesji czy współpracę z "zagranicznymi siłami" (BBC, Hong Kong security law: What is it and is it worrying?).

W odpowiedzi na ten akt premier Australii Scott Morrison podjął decyzję o zawieszeniu traktatu ekstradycyjnego z Hong Kongiem oraz o przedłużeniu o 5 lat tysięcy wiz dla hongkońskich studentów i kwalifikowanych pracowników (Le Monde, En dépit des menaces de représailles, l’Australie ne veut rien céder à la Chine sur Hongkong). Tym samym beneficjenci wizy uzyskają pod koniec tego okresu możliwość ubiegania się o obywatelstwo Australii. Canberra zapowiedziała również ułatwienia dla migracji przedsiębiorstw. 

Już wcześniej Wielka Brytania wydłużyła prawo do osiedlenia się, nauki lub podjęcia zatrudnienia dla tamtejszych posiadaczy brytyjskich paszportów zamorskich z 3 miesięcy do 5 lat (Le Monde, Hongkong : passe d’arme entre la Chine et le Royaume-Uni autour de la loi sur la sécurité). Możliwość taka objęła 2,9 mln z 7,5 mln mieszkańców Hong Kongu.

Zob. także deklarację wyrażającą zaniepokojenie pogwałceniem Konstytucj Hong Kongu i zasady "jedno państwo dwa systemy" ogłoszoną przez ministrów spraw zagranicznych państw G7.

USA blokują chińskie media społecznościowe

Wydaje się że Stany Zjednoczone otworzą kolejny front zmagań z Chinami. Tym razem obszarem rywalizacji technologicznej mogą być media społecznościowe. Sekretarz Stanu USA Mike Pompeo poinformował, że administracja rozważa m.in. zakazanie dostępu do komunikatora TikTok. Aplikacja w samych Stanach Zjednoczonych ma 40 mln użytkowników (CNN, The United States is 'looking at' banning TikTok and other Chinese social media apps, Pompeo says). 

Singapur i Australia kończą negocjacje umowy w sprawie o gospodarki cyfrowej

Chociaż świat mówi dziś wyłącznie o walce z koronawirusem i coraz więcej jest głosów o odejściu od globalizacji, nie wszystkie globalne negocjacje zamarły. 23 marca Singapur i Australia ogłosiły zakończenie negocjacji umowy w sprawie o gospodarce cyfrowej. 

Świat zamarł i zamknął się. Transgraniczne świadczenie usług związane z przemieszczaniem się jest obecnie w zasadzie niemożliwe. Jednocześnie kontakty międzyludzkie przeniosły się do sieci. W związku z gwałtownym wzrostem zainteresowania pracą na odległość i ograniczeniami w przemieszczaniu się rośnie znaczenie świadczenia usług w sieci. Powstaje jednak pytanie o ramy prawne takiego transgranicznego świadczenia usług. Wydaje się, że wynegocjowana ostatnio umowa o gospodarce cyfrowej między Singapurem i Australią wychodzi naprzeciw oczekiwaniom nie tylko związanym z przemianami gospodarczymi w kierunku ucyfrowienia, ale także stanowi świetne przygotowanie do tego w jaki sposób może się zmienić gospodarka po pandemii.

Guest post: CEPA Indonesia-Australia and the Missed Opportunity for Transformative Environmental Change Through Trade

Background

As a country expected to become the world’s fifth-largest economy, Indonesia has been an attractive trading partner for many developed countries. The fact that Indonesia is a democracy further helps to establish these relationships, albeit reports that 311 people have died in its recent elections are deeply concerning. Nonetheless, Indonesia has recently concluded trade and investment agreements with EFTA states, Australia and has been negotiating with the EU.

This post evaluates the Indonesia-Australia Comprehensive Economic Partnership Agreement (hereafter IA-CEPA), which was signed on 4 March 2019 and will enter into force after national ratification procedures have been completed. The IA-CEPA builds on the existing relationship between the countries and the previously concluded ASEAN-Australia-New Zealand Free Trade Agreement (AANZFTA). It provides a legal framework for deepening of the cooperation between the two regional partners through achieving greater market liberalisation in a number of sectors and bringing improvements to business conditions for investors.

Promyk nadziei dla multilateralizmu gospodarczego: CPTPP wchodzi w życie

Mniej więcej od czasu objęcia prezydentury USA przez Donalda Trumpa przyszłość multilateralnej współpracy gospodarczej wydawała się coraz bardziej niepewna, o czym pisaliśmy choćby w kontekście szantażu renegocjacji NAFTA, zawieszenia negocjacji z Unią Europejską (TTIP), czy wreszcie wycofania się w styczniu 2017 r. przez Stany Zjednoczone z rozmów o powołaniu Partnerstwa Transpacyficznego (TPP). Jak wskazywaliśmy jeszcze w listopadzie 2017 r. część państw negocjujących TPP chciała szybkiego podpisania traktatu, inne oczekiwały dalszych rozmów, a wreszcie dla części nieobecność USA czyniła wątpliwym korzyści z udziału w takim mechanizmie integracji.

Ostatecznie 30 grudnia 2018 r. 583. stronicowy traktat w nowej wersji (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership - CPTPP, określany również mianem TPP-11) wszedł w życie wobec pierwszych 6 państw: Australii, Japonii, Kanady, Meksyku, Nowej Zelandii i Singapuru. 14 stycznia 2019. traktat wejdzie w życie wobec Wietnamu. W Brunei Darussalam, Chile, Malezji i Peru wymagane jest jeszcze dochowanie okresu 60. dni od momentu ratyfikacji.

Zakres TPP-11 obejmuje 13.2% światowej gospodarki, gdzie następuje 15% światowej wymiany handlowej. Łącznie jest to rynek wielkości 500 mln konsumentów. Przykładowo dla prężnej gospodarki Singapuru oznacza to, że 94% handlu w ramach CPTPP właśnie zostało uwolnione od ceł, w tym 99% handlu z Kanadą i 88% z Meksykiem z którymi dotąd państwo to nie miało żadnych preferencyjnych zasad handlowych (Ministry of Trade and Industry of Singapore, THE COMPREHENSIVE AND PROGRESSIVE AGREEMENT FOR TRANS-PACIFIC PARTNERSHIP ENTERS INTO FORCE IN DECEMBER).Nie dziwi zatem zaniepokojenie części przedsiębiorców amerykańskich perspektywą utraty pozycji na rzecz konkurencji choćby z Australii (Stait Times, Opportunities open up as CPTPP trade pact enters into force). 

Kanada zatrzymuje CFO Huawei, ktorej grozi ekstradycja do USA

Policja w Vancouver zatrzymała dyrektor ds. finansowych światowego giganta elektroniki Huawei a zarazem w-ce przewodniczącą zarządu (i córkę założyciela spółki), panią Meng Wanzhou. Zanim jednak zapadnie rozstrzygnięcie ws. ekstradycji do Stanów Zjednoczonych, sąd ma zadecydować o ewentualnym zwolnieniu zatrzymanej za kaucją (CNN, Huawei CFO Meng Wanzhou arrested in Canada, faces extradition to United States). Sąd zabronił zarówno prokuraturze i policji, jak i Pani Meng, publicznego wypowiadania się w sprawie zatrzymania (w tym zarzutów).

Do zatrzymania rzekomo doszło w związku z oskarżeniem wniesionym do jednego z sądów dystryktu NY. W kwietniu WSJ informowało natomiast, o prowadzonym przeciwko Huawei śledztwie w sprawie podejrzenia naruszenia amerykańskich sankcji wobec Iranu (WSJ, Huawei Under Criminal Investigation Over Iran Sanctions). Fakt że przeciwko pracownikowi wysokiego szczebla prowadzone jest postępowanie karne - a nie "jedynie" postępowanie administracyjne wobec spółki - może sugerować silnie podejrzenia umyślnego naruszania sankcji.

Australia dołącza do Porozumienia w sprawie zamówień rządowych

Australia została w środę 17 października zaakceptowana jako 48 członek Porozumienia w sprawie zamówień rządowych (GPA). Zostanie pełnym członkiem GPA przez Australię nastąpi 30. dnia po złożeniu dokumentów ratyfikacyjnych przez Australię, która dołączy między innymi do Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, Kanady, Stanów Zjednoczonych czy Japonii. Jest to istotne rozszerzenie dostępnego dla pozostałych państw rynku zamówień publicznych. Australia nie kryje także, że chodzi jej głównie o dostęp do rynku zamówień publicznych państw, które już są stronami GPA, a także negocjujących przystąpienie Chin i Rosji. Australia swoje przystąpienie do GPA negocjowała od 2015 r.

Porozumienie w sprawie zamówień publicznych jest tzw. porozumieniem plurilateralnym WTO, czyli nie wszystkie państwa członkowskie muszę być jego stronami. Państwa na podstawie GPA mają obowiązek prowadzenia otwartych, sprawiedliwych i przejrzystych przetargów. Zobowiązują się również do otwarcia swojego rynku zamówień publicznych w określonych przez nie obszarach zgodnie z ich listami koncesyjnymi (w przypadku Australii nie jest ona jeszcze znana publicznie). W tych obszarach zobowiązane są do przyznania traktowania narodowego podmiotom z państw będących stronami GPA.

Nowy trend regulacji napływających inwestycji zagranicznych dla ochrony bezpieczeństwa narodowego

Na forum PPM wielokrotnie wracaliśmy do perspektywy światowej "wojny handlowej" (zob. choćby tu, tu czy tu) i szerzej perspektywy załamania multilateralizmu handlowego. Niemniej ciekawym obszarem międzynarodowych napięć gospodarczych może się stać prawo międzynarodowe inwestycyjne. W kolejnych państwach podejmowane są prace legislacyjne celem ustanowienia mechanizmów i procedur kontroli inwestycji napływających dla ochrony bezpieczeństwa narodowego. Prace prowadzą są m.in. w Chinach, USA i Wlk. Brytanii. Nasilający się trend regulacyjny odzwierciedla pojawienie się nowych zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego i dla pozycji państwa w gospodarce światowej. Zarazem przykłady blokowania transakcji z ostatnich miesięcy ukazują potencjał arbitralnego nadużywania nowych uprawnień.

78. konferencja generalna International Law Association w Sydney, 19-23 sieprnia 2018 r.

  

W dniu 19 sierpnia rozpoczęła się 78. konferencja generalna International Law Association (ILA) w Sydney. Temat przewodni tego wydarzania to "Developing International Law in Challenging Times" (zob. program). Celem konferencji jest próba analizy najbardziej palących problemów współczesnego prawa międzynarodowego, publicznego i prywatnego, w szerokiej formule obejmującej, zarówno naukę, jak i praktykę prawa (zob. tu). Poza regularnymi sesjami 23 komitetów ILA, program konferencji przewiduje szereg sesji plenarnych oraz obrad grup tematycznych. Warto przypomnieć, że stowarzyszenie ILA zostało założone w 1873 r. i jego celem jest "badanie, doprecyzowanie i rozwój prawa międzynarodowego, zarówno publicznego, jak i prywatnego, oraz wspieranie międzynarodowego zrozumienia i poszanowania prawa międzynarodowego". ILA ma status doradczy, jako międzynarodowa organizacja pozarządowa, przy wielu wyspecjalizowanych agencjach ONZ. Stowarzyszenie liczy 4445 członków zrzeszonych w 62 grupach krajowych na świecie, w tym w Polsce. Jednym z wiceprzewodniczących tej organizacji jest prof. Jerzy Makarczyk, pracami 2 z 23 komitetów kierują także polscy badacze: "Recognition/Non-recognition in International Law" - prof. Władysław Czapliński; "Participation in Global Cultural Heritage Governance" - autor tego posta. Nasza redakcyjna koleżanka, Agata Kleczkowska, w środę, 22 sierpnia, wygłosi referat pt. "Filling the gap - the new regime of responsibility for armed non-state actors", w ramach sesji: "Engaging with non-state actors in international law". Serdecznie gratulujemy!

Konferencja zakończy się w najbliższy czwartek, 23 sierpnia.