Pełna operacyjność unijnego mechanizmu monitorowania inwestycji zagranicznych

11 października pełną operacyjność osiągnął unijny mechanizm monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) powołanego na mocy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/452 z dnia 19 marca 2019 r. 

Rozporządzenie weszło w życie w kwietniu b.r.  Od tego czasu państwa złożyły sprawozdania dot. funkcjonowania mechanizmów krajowych, ustanowiono punktu kontaktowe oraz bezpieczne kanały wymiany informacji, przyjęto procedury szybkiego reagowania i opiniowania BIZ, a zgodnie z Zaleceniami Komisji państwa członkowskie wyraziły zgodę na nieformalną współpracę w tym zakresie.

Więcej informacji tutaj.

UE przygotowuje się do ochrony wspólnego rynku przed subsydiowanymi spółkami zagranicznymi

Na forum PPM wielokrotnie podnosiliśmy temat ustanawiania kolejnych krajowych mechanizmów ochrony rynków przed inwestycjami zagranicznymi mogącymi stanowić zagrożenie dla strategicznych interesów narodowych (ostatnio tu, tu czy tu oraz szerzej tutaj). Niezależnie od regulacji krajowych obowiązujących w 14 państwach członkowskich, również Unia Europejska postanowiła podążyć tym szlakiem; w marcu 2019 r. Komisja Europejska przyjęła Wytyczne dotyczące ochrony wrażliwych aktywów i technologii europejskich.

Zgodnie z nieoficjalnymi informacjami Komisja aktualnie kończy prace nad Białą Księgą poświęconą ochronie wspólnego rynku przed konkurencją ze strony zagranicznych przedsiębiorstw publicznych lub subsydiowanych przez państwa. Proponowane podwójne podejście zakłada analizę z jednej strony potencjału zakłócenia wspólnego rynku, a z drugiej prawdopodobieństwa dokonania przejęć europejskich spółek (FT, EU seeks to curb state-backed foreign rivals). Kompetencje w pierwszym zakresie miałyby być realizowane na poziomie krajowym, a w drugim przez Komisję.

Dokument ma się ukazać jeszcze w czerwcu, a nie jest tajemnicą że jednym z podstawowych powodów jego przyjęcia będzie ochrona strategicznych interesów w relacjach z Chinami. Publikacja zbiegnie się w czasie z planowanym szczytem z udziałem Przewodniczącego Rady Europejskiej Charlesa Michela, Przewodniczącej KE  Ursuli von der Leyen oraz premiera Chin Li Keqianga. Należy zatem oczekiwać dalszych napięć w relacjach między oboma blokami.

USA powołują komitet ds. nadzoru zagranicznych inwestycji w spółki telekomunikacyjne

Głośnym echem niedawno rozeszły się zapowiedzi rozszerzenia przez Polskę w ramach Tarczy antykryzysowej mechanizmów kontroli rodzimych spółek przed zagranicznymi przejęciami (RMF, Zdejmowanie z giełdy i prawo blokowania przejęcia. Rząd chce bronić polskich spółek w czasie kryzysu). Szczegółów polskich regulacji na razie nie znamy, jednak sam krok byłby spójny z aktualną polityką wszystkich państw G7/G8 (zobacz nasze niedawne posty tu i tu, czy kontrowersje dot. portalu randkowego).  

Jednym z najświeższych przykładów w tym zakresie jest Dekret wykonawczy prezydenta USA Donalda Trumpa powołujący Komitet ds. oceny zagranicznego udziału w amerykańskich spółkach sektora telekomunikacyjnego. Powołanie Komitetu stanowi kodyfikację wieloletniej praktyki delegowania uprawnień przez Federalną Komisję ds. Komunikacji. Abstrahując od szczegółowych regulacji proceduralnych, interesujące będzie jak ułoży się jego współpraca z inną instytucją powołaną ds. kontroli inwestycji zagranicznych z perspektywy interesów bezpieczeństwa narodowego Committee on Foreign Investment in the United States (CFIUS).

Szersze omówienie tutaj.

USA pracują nad mechanizmem kontroli amerykańskich inwestycji powiązanych z zagranicznymi przeciwnikami

Amerykański Departament handlu rozpoczął konsultacje projektu rozporządzenia ws. Zabezpieczenia Technologii Informacyjnych i Komunikacyjnych oraz Łańcuchów Dostaw, mocą którego ustanowiony zostanie mechanizm kontroli zakupów technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz usług (ICTS) ze względów bezpieczeństwa narodowego. 

Unia Europejska ustala wspólne regulacje dotyczące kontroli inwestycji zagranicznych

Parlament Europejski, Rada oraz Komisja ogłosiły dziś osiągniecie porozumienia w sprawie rozporządzenia ustanawiającego ramy monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Unii Europejskiej, procedowanego na podstawie projektu Komisji Europejskiej z września 2017 r. 

Inicjatywa stanowiła odpowiedź na regulacje obowiązujące od kilku lat choćby w Australii, Chinach, Indiach, Japonii, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych, jak również na coraz częściej prowadzone na ich podstawie kontrole napływających inwestycji. Wniesienie projektu przez Komisję zbiegło się w czasie choćby z zablokowaniem przez USA przejęcia spółki Lattice Semiconductor przez konsorcjum Canyon Bridge ze względów związanych z bezpieczeństwem narodowym (post tutaj). 

USA wdrażają pilotażowy program obowiązkowych deklaracji dla niekontrolujących inwestycji technologicznych o ekstraterytorialnym stosowaniu

Na początku września b.r. pisaliśmy o nasilającym się trendzie regulacyjnym inwestycji zagranicznych dla ochrony bezpieczeństwa narodowego. W odniesieniu do Stanów Zjednoczonych zwracaliśmy wówczas uwagę na rozszerzenie kompetencji, powołanego jeszcze w 1950 r., Komitetu ds. inwestycji zagranicznych w Stanach Zjednoczonych (CFIUS). W szczególności odnotowaliśmy ustanowienie mechanizmów kontrolnych w odniesieniu do nabycia udziałów niekontrolujących (niekontrolujących inwestycji) w spółkach tzw. krytycznych technologii.

Teraz Departament Skarbu wdrożył pilotażowy program kontroli transakcji przez CFIUS, wprowadzając dwie istotne zmiany. Po pierwsze, rozszerzono zakres materialny możliwych kontroli o "inne inwestycje z udziałem osób zagranicznych i krytycznych technologii". Po drugie, wchodzą w życie obowiązkowe deklaracje dla wszelkich transakcji objętych zakresem przedmiotowym programu pilotażowego. Wejście w życie programu z dniem 10 listopada b.r. będzie miało istotne skutki dla przedsiębiorców z całego świata.

Nowy trend regulacji napływających inwestycji zagranicznych dla ochrony bezpieczeństwa narodowego

Na forum PPM wielokrotnie wracaliśmy do perspektywy światowej "wojny handlowej" (zob. choćby tu, tu czy tu) i szerzej perspektywy załamania multilateralizmu handlowego. Niemniej ciekawym obszarem międzynarodowych napięć gospodarczych może się stać prawo międzynarodowe inwestycyjne. W kolejnych państwach podejmowane są prace legislacyjne celem ustanowienia mechanizmów i procedur kontroli inwestycji napływających dla ochrony bezpieczeństwa narodowego. Prace prowadzą są m.in. w Chinach, USA i Wlk. Brytanii. Nasilający się trend regulacyjny odzwierciedla pojawienie się nowych zagrożeń dla bezpieczeństwa narodowego i dla pozycji państwa w gospodarce światowej. Zarazem przykłady blokowania transakcji z ostatnich miesięcy ukazują potencjał arbitralnego nadużywania nowych uprawnień.

Prezydent Trump chroni bezpieczeństwo narodowe przed chińskim koncernem

Na niecodzienny akt interwencjonizmu w międzynarodowe transakcje handlowe zdecydował się prezydent USA Donald Trump. Na mocy Dekretu wykonawczego uniemożliwił przejęcie spółki Lattice Semiconductor przez konsorcjum Canyon Bridge. 

Wprawdzie bezpośrednim uczestnikiem transakcji - planowanej na 1,3 mld USD - miała być spółka zarejestrowana na prawie stanu Delaware, jednakże jest ona podmiotem zależnym funduszu inwestycyjnego z Kajmanów, który z kolei podlega podmiotowi z Hong Kongu a dalej z Chin. Jako że spółka przejmowana specjalizuje się w produkcji programowalnych układów elektronicznych (programmable logic devices), prezydent Trump uznał, że godzi to w interes bezpieczeństwa narodowego.

Australia – Chiny: pragmatyczne podejście do wolnego handlu?

Ze względu na brak możliwości porozumienia w sprawie szeroko zakrojonej umowy o strefie wolnego handlu miedzy Chinami a Australia, australijski rząd federalny zadeklarował zawężenie rozmów wyłącznie do kwestii rolnictwa i żywności. 

Jedną ze spornych kwestii w szerszych negocjacjach był zdecydowany sprzeciw Australii wobec propozycji Chin, aby proces zatwierdzania inwestycji zagranicznych w Australii został wyłączony wobec inwestycji chińskich nieprzekraczających miliarda dolarów australijskich (ok. 1 miliarda USD). Australijskie prawo dotyczące zatwierdzania inwestycji zagranicznych (tzw. screening law) wykonywane przez Foreign Investment Review Board jest mechanizmem stosowanym także przez m.in. Kanadę czy Stany Zjednoczone.

Po dziewięciu latach negocjacji rząd Australii uznał, że szerokie porozumienie w sprawie powołania strefy wolnego handlu z Chinami jest poza zasięgiem obu krajów i podjął pragmatyczną decyzję skoncentrowania się na kwestii, w których takie porozumienie wydaje się możliwe: Australia jest dużym eksporterem żywności (głownie wołowiny) do Chin, jest także jednym z największych eksporterów żywności na świecie. Mniejszy regionalny rywal, Nowa Zelandia, podpisał umowę o strefie wolnego handlu z Chinami przed pięcioma laty, co spowodowało potrojenie eksportu żywności do Chin (producenci nowozelandzcy dominują na chińskim rynku mleka i przetworów mlecznych).