Guest post: CEPA Indonesia-Australia and the Missed Opportunity for Transformative Environmental Change Through Trade

Background

As a country expected to become the world’s fifth-largest economy, Indonesia has been an attractive trading partner for many developed countries. The fact that Indonesia is a democracy further helps to establish these relationships, albeit reports that 311 people have died in its recent elections are deeply concerning. Nonetheless, Indonesia has recently concluded trade and investment agreements with EFTA states, Australia and has been negotiating with the EU.

This post evaluates the Indonesia-Australia Comprehensive Economic Partnership Agreement (hereafter IA-CEPA), which was signed on 4 March 2019 and will enter into force after national ratification procedures have been completed. The IA-CEPA builds on the existing relationship between the countries and the previously concluded ASEAN-Australia-New Zealand Free Trade Agreement (AANZFTA). It provides a legal framework for deepening of the cooperation between the two regional partners through achieving greater market liberalisation in a number of sectors and bringing improvements to business conditions for investors.

Wejście w życie umowy stowarzyszeniowej z Ukrainą

1 września, po trzech latach od podpisania i ratyfikowania przez Ukrainę oraz wyrażenia zgody na jej zawarcie przez Parlament Europejski, a ponad pięć od parafowania, wejdzie w życie w całości Umowa stowarzyszeniowa pomiędzy Unią Europejską a Ukrainą (oficjalny komunikat Rady).  O umowie i kolejnych wydarzeniach związanych najpierw z jej podpisaniem, później tymczasowym stosowaniem (od 1 stycznia 2016 r.) i ratyfikacją pisaliśmy wielokrotnie, bo to umowa międzynarodowa UE o bodaj najbardziej skomplikowanej historii (kalendarium dostępne tu). Ostatnim jej aktem było referendum w Holandii i grudniowe ultimatum premiera Rutte. 11 lipca miał miejsce ostatni akt, czyli ostateczne związanie się UE umową poprzez przyjęcie decyzji Rady o zawarciu umowy przez UE. Drogę do tego otworzyło ratyfikowanie umowy przez ostatnie państwo członkowskie czyli Holandię. Ratyfikacja ta stała się możliwa dzięki temu, że państwa członkowskie zgodziły się przyjąć deklarację w formie Decyzji szefów państw lub rządów (czyli specjalnej formy stosowanej niekiedy przez UE wówczas gdy jakiś akt nie ma podstawy prawnej w Traktatach), zgodnie z którą potwierdzają między innymi, że Ukraina nie ma statusu kandydata, umowa nie pozwala na swobodny przepływ pracowników czy że UE nie jest zobowiązana do świadczenia Ukrainie pomocy militarnej. Po jej przyjęciu najpierw w lutym (jeszcze przed wyborami) zgodę na zawarcie umowy wydała niższa izba holenderskiego parlamentu, a pod koniec maja Senat. 

Holandia stawia ultimatum ws. umowy stowarzyszeniowej UE-Ukraina

Zgodnie z ultimatum przedstawionym przez premiera Holandii Marka Rutte, przyszłość umowy stowarzyszeniowej UE z Ukrainą zależeć będzie od złożenia stosownych oświadczeń w przedmiocie ograniczonego zakresu prawnych konsekwencji ewentualnego wejścia umowy w życie w zakresie bezpieczeństwa i dalszej współpracy (FT, Dutch threaten to sink EU-Ukraine trade andsecurity deal).

Umowa stowarzyszeniowa z Ukrainą została podpisana w czerwcu 2014 r., a po zatwierdzeniu przez PE i parlament ukraiński pewne jej części nabrały tymczasowej mocy prawnej (najpierw niehandlowa, a od 1 stycznia b.r. również cześć handlowa). Ponieważ umowa o utworzeniu pogłębionej strefy wolnego handlu (DCFTA) ma charakter mieszany, związanie się traktatem przez stronę unijną wymaga jego ratyfikacji przez wszystkie państwa członkowskie. Uczyniło to 27 państw członkowskich.

Co dalej z umową stowarzyszeniową z Ukrainą?

W przeprowadzonym 6 kwietnia referendum Holendrzy opowiedzieli się przeciwko ratyfikacji przez Holandię umowy stowarzyszeniowej Unii Europejskiej z Ukrainą. Według wstępnych doniesień ponad 60% osób, które wzięły udział w referendum opowiedziało się przeciwko ratyfikacji. Ponieważ frekwencja przekroczyła 30%  musi zostać wzięte pod uwagę przez rząd. Referendum ma jednak charakter konsultacyjny, a zatem nie jest zobowiązujące prawnie, chociaż z pewnością ma ogromne znaczenie polityczne. Jest też bez wątpienia poważnym problemem dla holenderskiego rządu, sprawującego obecnie prezydencję w Radzie UE.

Wyciek tekstu CETA. Ile tożsamych rozwiązań znajdziemy w TTIP?

Przed kilkoma dniami niemiecka telewizja ARD opublikowała 521 stronicowy fragment CETA (Comprehensive Economic and Trade Agreement). Dzień później wyciekło pozostałych 1'000 stron załączników i zastrzeżeń do umowy. Oficjalna publikacja ma rzekomo nastąpić po wrześniowym szczycie unijno-kanadyjskim (EU Observer, What the leaked EU-Canada trade paper means for TTIP), jednak to co już poznaliśmy zasługuje na uwagę. Z jednej strony rezultat 5 letnich negocjacji przypuszczalnie nie zmieni się istotne (negocjacje polityczne zakończono 10 miesięcy temu; obecnie trwają prace techniczne nad tekstem), a z drugiej Komisarz Karel de Gucht publicznie stwierdził, że CETA stanowi wzór negocjacyjny dla rozmów ze Stanami Zjednoczonymi na temat TTIP.

Bilans szczytu Partnerstwa Wschodniego w Wilnie

Zakończony wczoraj 3. szczyt Partnerstwa Wschodniego w Wilnie (28-29 listopada 2013 r.) jeszcze zanim się zaczął, został uznany za totalną polityczną i wizerunkową porażkę Unii Europejskiej. Doniesienia o szczycie zdominowały informacje i komentarze przedstawiające to, co działo się w Wilnie dość jednostronnie - przez pryzmat podjętych kilka dni wcześniej w Kijowie decyzji władz Ukrainy o zawieszeniu przygotowań do parafowania Układu Stowarzyszeniowego z UE (które miało nastąpić właśnie w Wilnie). Miał to być ważny punkt szczytu. Ale nie jedyny.