Bilans szczytu Partnerstwa Wschodniego w Wilnie

Zakończony wczoraj 3. szczyt Partnerstwa Wschodniego w Wilnie (28-29 listopada 2013 r.) jeszcze zanim się zaczął, został uznany za totalną polityczną i wizerunkową porażkę Unii Europejskiej. Doniesienia o szczycie zdominowały informacje i komentarze przedstawiające to, co działo się w Wilnie dość jednostronnie - przez pryzmat podjętych kilka dni wcześniej w Kijowie decyzji władz Ukrainy o zawieszeniu przygotowań do parafowania Układu Stowarzyszeniowego z UE (które miało nastąpić właśnie w Wilnie). Miał to być ważny punkt szczytu. Ale nie jedyny. 

"A teraz coś z zupełnie innej beczki..." - UE otwiera rynek dla win z Mołdowy?

Wszystkich miłośników wina (a tych w naszej Redakcji nie brakuje) powinna ucieszyć wiadomość, że 25 września Komisja Europejska zaproponowała pełne otwarcie unijnego rynku dla win z Mołdowy jeszcze przed tymczasowym stosowaniem układu stowarzyszeniowego Mołdowy z UE, przewidującego utworzenie pomiędzy stronami strefy wolnego handlu (Deep and Comprehensive Free Trade Area, DCFTA). 

Układ ma być podpisany na szczycie Partnerstwa Wschodniego w Wilnie, w listopadzie br., a wkrótce potem ma rozpocząć się jego tymczasowe stosowanie. Jednak w obliczu problemów, jakich producenci wina z Mołdowy doświadczają ostatnio w eksporcie na swoje tradycyjne rynki zbytu, KE uznała, że liberalizacja handlu w tym zakresie jest już teraz celowa i uzasadniona. KE ma przedstawić Radzie i PE propozycję odpowiedniej modyfikacji rozporządzenia 581/2011, określającego autonomiczne preferencje handlowe dla Republiki Mołdowy. Taki krok, według słów Komisarza UE ds. Rolnictwa, Daciana Solosa:  reflects that, beyond being a very successful economic integration project, the EU is also a space of solidarity (Komunikat prasowy IP/13/872) . 

A my pamiętajmy, że także nasze codzienne zakupowe wybory - i odnosi się to nie tylko do wina z Mołdowy - mogą być takim "gestem solidarności "...        

Unia Europejska zakończyła negocjacje w sprawie utworzenia strefu wolnego handlu z Armenią

Zaledwie kilka dni temu donosiliśmy o zakończeniu negocjacji z Gruzją, a tymczasem 24 lipca została parafowana analogiczna umowa z Armenią - w sprawie utworzenia strefy wolnego handlu. Podobnie jak w przypadku Gruzji jest to tzw. Deep and Comprehensive Free Trade Agreement, które również ma stanowić docelowo część umowy stowarzyszeniowej z Armenią. Jeszcze niedawno zakończenie negocjacji z Armenią planowane było na wrzesień.

Umowa ta jest jedną z trzech wynegocjowanych ostatnio z państwami należącymi do Partnerstwa Wschodniego. Poza wynegocjowaną kilka dni temu umową z Gruzją, w czerwcu parafowano także umowę o utworzeniu strefy wolnego handlu z Mołdawią. Takie przyspieszenie ma zapewne związek z planowanym na listopad szczytem partnerstwa wschodnie w Wilnie, gdzie umowy te miałyby zostać podpisane. 

Umowa z Armenią według szacunków powinna spowodować wzrost eksportu Armenii nawet o ponad 15% i ponad 8% wzrost importu. Armenia może ponadto zyskać na strefie wolnego handlu nawet 146 mln euro rocznie.  Wzrost ten spowoduje przede wszystkim zniesienie barier pozataryfowych w handlu, Armenia już obecnie korzysta bowiem z obniżonych ceł na podstawie zgeneralizowanego systemowi preferencji plus (dodatkowe preferencje w ramach instrumentu wspierania zrównoważonego rozwoju i good governance).

UE: "techniczne" przygotowania do zawarcia układu stowarzyszeniowego z Ukrainą

Komisja Europejska przyjęła 15 maja 2013 r. i przekazała Radzie projekty dwóch decyzji Rady dotyczących podpisania (1.) i tymczasowego stosowania (2.) układu stowarzyszeniowego wynegocjowanego z Ukrainą w l. 2011-12. Komisja wydała także oświadczenie, w którym stwierdziła, że przyjęcie projektów ma na celu techniczne przygotowanie procesu decyzyjnego w ramach Unii, niezależnie od ostatecznej politycznej decyzji Rady w tej kwestii. Komisja podkreśliła, że to działanie w żaden sposób nie może być rozumiane jako "wywieranie nacisku" na Radę. Przyjęcie projektów ma wyłącznie zapewnić realną możliwość podpisania układu na szczycie Partnerstwa Wschodniego w Wilnie za pół roku.

Działanie Komisji (co potwierdza ww. oświadczenie) stanowi jednak wyraźny sygnał dla Ukrainy, że UE jest pod względem prawnym gotowa do podpisania, a nawet tymczasowego stosowania układu, jeśli tylko Ukraina spełni warunki, od których UE uzależnia zawarcie umowy. Zostały one wyrażone w konkluzjach Rady z 10 grudnia 2012 r. i obejmują trzy obszary, tj. zapewnienie zachowania międzynarodowych standardów demokratycznych podczas przeprowadzania wyborów na Ukrainie, zapewnienie prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (m.in. zwalczanie tzw. wybiórczej sprawiedliwości - selective justice) oraz wdrożenie reform uzgodnionych wspólnie z UE w programie stowarzyszeniowym. Tym samym podpisanie układu i dalsze kroki UE są uzależnione wyłącznie od zachowania władz Ukrainy, zwłaszcza podjęcia przez nie konkretnych, dostrzegalnych działań we wskazanych obszarach.