Jednak bez twardego brexitu od 1 stycznia

24 grudnia, kiedy większość Europy przygotowywała się do świąt Bożego Narodzenia, negocjatorzy Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii ogłosiły, że po wielomiesięcznych negocjacjach udało się osiągnąć porozumienie w sprawie umowy o partnerstwie pomiędzy Wielką Brytanią i Unią Europejską. Wstępne informacje były bardzo oszczędne. Bo chociaż obie strony zadeklarowały wielki sukces, dopiero po dwóch dniach - 26 grudnia opublikowany został tekst umowy (i od tego czasu został już uaktualniony). Wczoraj (29.12) Rada jednomyślnie, w procedurze pisemnej, wyraziła zgodę na podpisanie umowy (decyzja), a dziś umowa została podpisana.

Wejście w życie umowy stowarzyszeniowej z Ukrainą

1 września, po trzech latach od podpisania i ratyfikowania przez Ukrainę oraz wyrażenia zgody na jej zawarcie przez Parlament Europejski, a ponad pięć od parafowania, wejdzie w życie w całości Umowa stowarzyszeniowa pomiędzy Unią Europejską a Ukrainą (oficjalny komunikat Rady).  O umowie i kolejnych wydarzeniach związanych najpierw z jej podpisaniem, później tymczasowym stosowaniem (od 1 stycznia 2016 r.) i ratyfikacją pisaliśmy wielokrotnie, bo to umowa międzynarodowa UE o bodaj najbardziej skomplikowanej historii (kalendarium dostępne tu). Ostatnim jej aktem było referendum w Holandii i grudniowe ultimatum premiera Rutte. 11 lipca miał miejsce ostatni akt, czyli ostateczne związanie się UE umową poprzez przyjęcie decyzji Rady o zawarciu umowy przez UE. Drogę do tego otworzyło ratyfikowanie umowy przez ostatnie państwo członkowskie czyli Holandię. Ratyfikacja ta stała się możliwa dzięki temu, że państwa członkowskie zgodziły się przyjąć deklarację w formie Decyzji szefów państw lub rządów (czyli specjalnej formy stosowanej niekiedy przez UE wówczas gdy jakiś akt nie ma podstawy prawnej w Traktatach), zgodnie z którą potwierdzają między innymi, że Ukraina nie ma statusu kandydata, umowa nie pozwala na swobodny przepływ pracowników czy że UE nie jest zobowiązana do świadczenia Ukrainie pomocy militarnej. Po jej przyjęciu najpierw w lutym (jeszcze przed wyborami) zgodę na zawarcie umowy wydała niższa izba holenderskiego parlamentu, a pod koniec maja Senat. 

Co dalej z umową stowarzyszeniową z Ukrainą?

W przeprowadzonym 6 kwietnia referendum Holendrzy opowiedzieli się przeciwko ratyfikacji przez Holandię umowy stowarzyszeniowej Unii Europejskiej z Ukrainą. Według wstępnych doniesień ponad 60% osób, które wzięły udział w referendum opowiedziało się przeciwko ratyfikacji. Ponieważ frekwencja przekroczyła 30%  musi zostać wzięte pod uwagę przez rząd. Referendum ma jednak charakter konsultacyjny, a zatem nie jest zobowiązujące prawnie, chociaż z pewnością ma ogromne znaczenie polityczne. Jest też bez wątpienia poważnym problemem dla holenderskiego rządu, sprawującego obecnie prezydencję w Radzie UE.

Rosja nakłada kolejne sankcje gospodarcze na Mołdawię

Po wprowadzeniu zakazu importu mołdawskiego mięsa (pisaliśmy o tym tu), Rosja zdecydowała się w zeszły piątek na wprowadzenie dalszych sankcji handlowych. Tym razem dotyczą one świeżych owoców oraz przetworzonych produktów warzywnych. Formalnie zakaz uzasadniono względami fitosanitarnymi (owoce) oraz nieprawidłowościami w oznaczeniach produktów (warzywa). Zakaz wszedł w życie w dniu wczorajszym i ma na razie charakter czasowy. Wielu komentatorów (w tym również i autor niniejszego posta) uważa jednak, że rzeczywistym powodem wprowadzenia restrykcji jest chęć ukarania Mołdawii za jej integrację z Unią Europejską (w tym wypadku bezpośrednim powodem było ratyfikowanie umowy stowarzyszeniowej z Unią). Taktyka ta była już wcześniej stosowana wobec wielu krajów, które prowadzą politykę zagraniczną niezgodną z oczekiwaniami Moskwy. 

Rosyjskie sankcje na mołdawskie mięso

Zaakceptowanie 2 lipca 2014 r. przez mołdawski parlament umowy stowarzyszeniowej tego kraju z Unią Europejską (UE), zbiegło się w czasie z wprowadzeniem przez Rosję zakazu importu mołdawskiego mięsa. Co prawda Rosja uzasadniła swoją decyzję względami sanitarnymi (ochrona rynku rosyjskiego przed zagrożeniem wynikającym z afrykańskiego pomoru świń), to jednak zakaz ten postrzegany jest zarówno w UE jak i samej Mołdawii jako „kara” za decyzję tego kraju o zacieśnieniu współpracy z UE. Zakaz wchodzi w życie 5 lipca 2014 r.

To nie pierwsze rosyjskie restrykcje handlowe, który nałożono na towary pochodzące z Mołdawii. W październiku 2013 r. podobny zakaz został wprowadzany w stosunku do mołdawskich win oraz innych wyrobów alkoholowych, wcześniej zaś przedmiotem sankcji były różne produkty rolne i spożywcze. Zarówno Ukraina jak i Gruzja także były w przeszłości karane za politykę niezgodną z oczekiwaniami Rosji (pisaliśmy o tym np. tu). To samo dotyczy samej UE (szczegóły można znaleźć tu).

Jednocześnie Moskwa podpisała szereg porozumień z Republiką Naddniestrza, w tym specjalne porozumienie handlowe które ma ułatwić eksport towarów z tego obszaru do Rosji. Republika Naddniestrza to zbuntowana prowincja Mołdawii, która deklaruje się jako niepodległe państwo.  Nie jest ona jednak oficjalnie uznawana jako państwo przez inne kraje (w tym również przez Rosję). Na ternie Republiki stacjonują obecnie rosyjskie sił zbrojne.