Australia wszczyna postępowanie sporne WTO w przedmiocie chińskich ceł na import wina

Rząd australijski poinformował o wszczęciu nowego postępowania spornego przed WTO przeciwko Chinom, tym razem w związku z barierami celnymi nakładanymi na australijskie wino (Al Jazeera, Australia takes wine dispute with China to WTO as sales plunge). W grudniu 2020 Australia wszczęła postępowanie dotyczące chińskich barier handlowych na import australijskiego jęczmienia (WTO, Australia initiates WTO dispute complaint against Chinese barley duties). 

Jest to kolejne pogorszenie stosunków dwustronnych w ostatnich miesiącach. W 2020 r. sygnalizowaliśmy że to m.in. Australia wiodła prym w ramach Sojuszu Pięciorga Oczu ustanowienia środków ochrony rodzimego rynku 5G przed wejściem chińskich koncernów. Relacjom dwustronnym między oboma państwami również nie pomogły kolejne apele premiera Scotta Morrisona, choćby we wrześniu 2020 r. na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ, o przeprowadzenie gruntownego międzynarodowego dochodzenia celem wyjaśnienia przyczyn wybuchu pandemii COVID-19 (Reuters, Australia says world needs to know origins of COVID-19). Wreszcie udział Australii we współpracy czterostronnej Quad jest odbierany przez Beijing jako wrogi (zob. nasz post).W rezultacie Chiny ustanowiły m.in. cła na australijską wołowinę i wszczęły postępowanie antydumpingowe dotyczące australijskiego wina. 

Z perspektywy Australii decyzja o przyjęciu konfrontacyjnej postawy jest trudno, jako że to właśnie chiński rynek jest dlań pierwszym zagranicznym partnerem handlowym. Notyfikacja sporu o wino nastąpiła tydzień po szczycie G7 (zob. nasz post), podczas którego Australia wezwała on partnerów do zajęcia bardziej asertywnej postawy względem Chin, w tym włącznia się w projekt B3W (Build Back Better World), który ma stanowić odpowiedź na chińską Inicjatywę Pasa i Szlaku. 

Zawieszenie broni ws. UE-USA o subsydia lotnicze i odnowa multilateralnego porządku handlowego

Dwa lata od ostatnich zapowiedzi końca sporu o subsydia lotnicze (nasz post), Unia Europejska i USA szumnie ogłosiły zawieszenie ceł ochronnych w zw. z subsydiowaniem produkcji AirBusa i Boeinga (zob. choćby Reuters, U.S, EU agree truce in 17-year Airbus-Boeing conflict). 

Chwila wydaje się podniosła: deklaracja padła przy okazji szczytu G7, podczas którego państwa demokratyczne złożyły deklaracje podjęcia wspólnych wysiłków na rzecz (Komunikat wirtualnego szczytu szefów państw G7 z 19 lutego 2021) na rzecz:

• odnowy multilateralnego systemu handlowego opartego na prawie oraz systemu rozstrzygania sporów,
• przywrócenia dynamiki negocjacji handlowych (w szczególności dot. subsydiów w sektorze rybołówstwa),
• walki z pracą przymusową w globalnych łańcuchach dostaw,
• a także - w sposób zawoalowany -  walki z nadużyciami systemu WTO przez Chiny m.in. w zakresie przymusowego transferu technologii czy dumpingu socjalnego.

Z pewnością nie sposób odbudować stosunków atlantyckich, nadwyrężonych po kadencji Donalda Trumpa, w ciągu jedno spotkania. Zarazem jednak Simon Lester zauważa, że entuzjazm dotyczący Porozumienia o ramach współpracy ws. dużych samolotów cywilnych może być nieco przedwczesny. Ani bowiem z jego treści, ani oświadczeń  stron na konferencjach prasowych nie wynika aby osiągnięto porozumienie co do meritum. Strony wyrażają jedynie wielki entuzjazm co do dalszych rozmów, co  nie rozwiązuje wątpliwości jak choćby rozliczyć dotychczasowe subsydia co do których m.in. orzekały organy rozstrzygania sporów WTO.

G7 w Charlevoix: Stany Zjednoczone wstają z kolan

Za nami szczyt G7 w Charlevoix, który może się okazać przełomowy w kształtowaniu zasad współżycia między Stanami Zjednoczonymi a ich tradycyjnie najważniejszymi partnerami. Prezydent USA Donald Trump, doprowadziwszy do fatalnego stanu relacje m.in. z najbliższymi sobie liderami Kanady i Francji, obrażony i obrażający pozostałych, opuścił szczyt przed jego oficjalnym zakończeniem, nie popierając komunikatu końcowego (WSJ, Trump Feuds With Leaders of France, Canada Before Summit).

Kanclerz Angela Merkel i prezydent Donald Trump - szczyt G7 w Charlevoix.
Źródło: WSJ

Na wzajemne relacje obecnej administracji amerykańskiej z resztą świata rzutują choćby wycofanie się USA z Porozumienia Paryskiego (nasz ostatni post) czy niedawne wycofanie się z nuklearnego porozumienia z Iranem (Joint Comprehensive Plan of Action, ostatnio tutaj); bezpośredni kontekst szczytu stanowiło jednak ostateczne uznanie Unii Europejskiej, Kanady i Meksyku za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego USA i nałożenie nań ceł na import aluminium i stali z tych obszarów celnych (nasz post tutaj). W rezultacie zaledwie tydzień wcześniej ministrowie finansów pozostałych państw G7 podczas szczytu w Whistler wyrazili jednomyślne zaniepokojenie i obawy, że amerykańskie działania stanowią zagrożenie dla wolnego handlu i światowej gospodarki (G7, Chair's Summary: G7 Finance Ministers and Central Bank Governors' Meeting Whistler, British Columbia, June 2, 2018). Z kolei podczas szczytu ministrów OECD w Paryżu, Stany Zjednoczone drugi rok z rzędu odmówiły podpisania wspólnego komunikatu końcowego; zdaniem amerykańskich delegatów biznesu, administracja amerykańska dość ostentacyjnie dała do zrozumienia, że nie zależy jej na przywództwie w światowej rozmowach handlowych (USCIB, US Scuttles Trade Language at OECD Ministerial, Imposes Steel Tariffs), a pozostali ministrowie mieli zapowiedzieć wspólną odpowiedź na amerykańskie bariery celne. Bezpośrednio przed szczytem w Charlevoix doszło zaś do precedensowej koordynacji stanowisk, państw objętych amerykańskimi cłami, w zakresie wyboru ceł odwetowych. Trump zaś zaskoczył pozostałych wzywając do dopuszczenia Rosji - wykluczonej z forum G8/G7 w reakcji na bezprawną aneksję Krymu - do obrad (WSJ, Donald Trump’s Call for Russia to Rejoin G-7 Jolts Start of Summit).

Szczyt G7 w Ise-Shime: wspólnota wartości w trudnych czasach

W dniach 26-27 maja w japońskim Ise-Shima odbył się szczyt G7 (G8 bez Rosji) w randze przywódców państw. Zgromadzeni podjęli szereg kwestii od wątłego wzrostu gospodarczego, przez eskalację konfliktów geopolitycznych i wzrost ekstremizmów, po nasilenie zagrożeń terroryzmem międzynarodowym. W liczącej 32 strony Deklaracji końcowej podkreślono, że w tych niepewnych czasach szczególnie ważne jest zachowanie jedności opartej na wspólnych wartościach i zasadach, w tym wolności, demokracji, rządach prawa i poszanowaniu praw człowieka.

Od lewej do prawej: premier Japonii Shinzo Abe, prezydent Francji Francois Hollande, premier Wielkiej Brytanii David Cameron, premier Kanady Justin Trudeau, przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker, Przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk, premier Włoch Matteo Renzi, kanclerz Niemiec Angela Merkel, prezydent USA Barack Obama,
Źródło: European Council

Program niemieckiej Prezydencji G7 (G8) na najbliższy rok

Zważywszy na fakt, że ostatni szczyt G20 został zdominowany przez tematykę polityczną (na temat szczytu zob. nasz post), a obecna sytuacja geopolityczna wymusza pytania odnośnie perspektyw multilateralnego kształtowania ładu światowego, do centrum zainteresowania governance może powrócić G7 (udział Rosji w G8 zawieszono w marcu b.r. o czym pisaliśmy tutaj). 

Przewodnictwo na tym forum obejmują Niemcy, które za kluczowe problemy współpracy uznały (German Cabinet Adopts Programme for German G7 Presidency):

• zwiększenie dynamiki i stabilności wzrostu gospodarczego,
• prace nad regulacjami finansowymi, w tym wsparcie G20 w reformie G-SIFI,
• walkę z uchylaniem się od opodatkowania.

Szczyt G7 (G8) pod przewodnictwem Unii Europejskiej

W proteście przeciwko bezprawnej aneksji Krymu przez Rosję przywódcy pozostałych państw G8 zbojkotowali szczyt w Soczi i zebrali się w dniach 4-5 czerwca w Brukseli w gronie G7. Podczas gdy Rosja usiłuje bagatelizować wykluczenie ze spotkania (post tutaj oraz tu), szczyt miał szczególny charakter, jako że pierwszy raz jego organizację powierzono Unii Europejskiej, która dotąd nawet nie była formalnie równoprawnym uczestnikiem forum. UE podczas obrad reprezentowali Przewodniczący Rady Europejskiej Herman Van Rompuy oraz Komisji José Manuel Barroso.

Gospodarzem przyszłorocznego szczytu będzie Prezydencja niemiecka.

G7, Brussels Summit Declaration. 

Oświadczenie van Rompuya na zakończenie szczytu.

Zob. także: EU Observer, The first G7 summit in Brussels, but not the last?.

Inicjatywa energetyczna G7

6 maja zgromadzeni na szczycie w Rzymie  ministrowie państw G7 (G8 bez Rosji - zobacz nasz post tutaj) właściwi ds. energetyki, wyrażając zaniepokojenie zagrożeniem bezpieczeństwa energetycznego w wyniku "naruszenia przez Rosję suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy", zapowiedzieli podjęcie kroków zmierzających do poprawy bezpieczeństwa na szczeblach krajowych, regionalnych i globalnym (G7, G7 Rome Energy Ministerial Meeting, Joint Statement).

Obok wskazania 7 zasad mających stanowić podstawę reformy (pkt. 4) oraz szeregu działań, które mają zostać zrealizowane w średnim i w długim okresie, ministrowie zapowiedzieli bezzwłoczne:

G8 zawieszone

7 przywódców państw G8, zgromadzonych w Hadze na 3 szczycie poświęconym sytuacji na Ukrainie, potępiło bezprawne referendum na Krymie oraz bezprawne działania rosyjskie zmierzające do aneksji wyspy. Obecni wyraźnie stwierdzili, że żadnego z tych działań nie uznają (G7, The Hague Declaration). 

Nawiązując do wcześniejszej zapowiedzi (post tutaj) zgromadzeni podkreślili, że postawa Rosji jest sprzeczna z przekonaniami leżącymi u podstaw współpracy w ramach G8 w związku z czym nie odbędzie się czerwcowy szczyt w Soczi (zamiast tego G7 spotka się w Brukseli), a funkcjonowanie grupy zostaje zawieszone do czasu, kiedy Rosja będzie zdolna do podjęcia współpracy. Doniosłość decyzji bagatelizował Minister Siergiej Ławrow (Le Monde, Les dirigeants du G7 annulent le sommet du G8 prévu à Sotchi). 

Źródło: Spiegel Online.

Nowe Prezydencje G20 i G8

Podczas gdy w Unii Europejskiej wiele emocji wzbudziło przekazanie Prezydencji Rady UE Grecji (strona Prezydencji; z komentarzy zob. np. październikowy FT, Greece looks to cut EU presidency costs), równie istotne zmiany zaszły równolegle na najważniejszych światowych forach governance.

1 grudnia 2014 Prezydencję G20 objęła Australia, która zapowiedziała zwrócenie szczególnej uwagi na: - popieranie silnego wzrostu i stabilnego zatrudnienia, oraz - podniesienie odporności światowej gospodarki na kryzysy (zob.: G20 2014: Overview of Australia's Presidency). W zakresie stymulowania wzrostu gospodarczego podstawowe strategie mają obejmować pozyskiwanie inwestorów prywatnych, usuwanie barier w handlu oraz tworzenie nowych miejsc pracy. Podniesienie odporności gospodarki światowej ma być możliwe między innymi dzięki reformie systemu finansowego, wzmocnieniu systemu podatkowego, a także dzięki reformie globalnych instytucji. 

Punktem kulminacyjnym australijskiej Prezydencji będzie szczyt przywódców państw, który odbędzie się w dniach 15-16 listopada w Brisbane.

Zobacz także: 

- poświęconą Prezydencji cześć witryny Premiera Australii,

- oficjalną stronę Prezydencji.

Z kolei Prezydencję G8 1 stycznia przejęła Rosja. Z tej okazji w specjalnym wystąpieniu Prezydent Władimir Putin wyjaśnił istotę motta Prezydencji: "Zarządzanie ryzykiem dla zrównoważonego wzrostu w bezpiecznym świecie", zwracając uwagę na konieczność m.in. wspólnego przeciwdziałania terroryzmowi i ruchom ekstremistycznym, rozwiązywania konfliktów lokalnych, czy zarządzania kryzysowego w sytuacjach katastrof naturalnych lub spowodowanych przez człowieka. 

Najważniejszą datą Prezydencji będzie szczyt w Soczi w dniach 4-5 czerwca 2014.

G8 ministrów zdrowia przeciwko demencji

11 grudnia w Londynie odbył szczyt ministrów zdrowia państw G8. Celem szczytu było poszukiwanie możliwości poprawy współpracy międzynarodowej w walce z demencją. Przedmiotem debaty nad efektami starzenia się i zdrowia psychicznego był w szczególności Raport WHO z 2012 roku Dementia: a public health priority. Zgromadzeni podkreślili, że choroba, którą dotkniętych jest obecnie ok. 35 mln ludzi (liczba ta podwoi się zresztą w ciągu 20 lat), nie jest normalnym etapem procesu starzenia. Kontekst socjo-ekonomiczny dyskusji może stanowić szacunkowa kwota 604 mld $ wydawanych dorocznie na walkę z objawami choroby, przy czym 60% dotkniętych nią chorych żyje w państwach o niskim lub średnim dochodzie, natomiast kwota ta będzie rosnąć wraz z wydłużaniem średniej długości życia.

Podczas szczytu przyjęto Deklarację oraz oficjalny Komunikat. 

Szczyt G8 w Lough Erne

Zakończył się dwudniowy szczyt G8 w Lough Erne w Irlandii Północnej (o przygotowaniach do szczytu pisaliśmy tu, a tu o stanie realizacji przyjętych dotychczas zobowiązań).

Pierwszego dnia odbyła się sesja robocza poświęcona sytuacji gospodarki światowej, która merytorycznie nie przyczyni się do rozwoju międzynarodowych relacji gospodarczych (zob. Komunikat z sesji).

Najważniejsze dokumenty opublikowane na koniec szczytu to Komunikat oraz Deklaracja.

33 stronicowy Komunikat zawiera oświadczenie przywódców o osiągniętym porozumieniu w sprawie podjęcia działań w trzech obszarach: handlu, podatków i transparentności. W kwestiach podatkowych przywódcy zapowiedzieli publikację krajowych Planów działania na rzecz wyposażenia organów podatkowych w informacje o rzeczywistej strukturze właścicielskiej i beneficjentach spółek i trustów. Przywódcy poparli też, podpisaną 18 czerwca b.r., Kartę Otwartych Danych (Open Data Charter), mającą ułatwić dostęp do danych rządowych w 14 newralgicznych obszarach polityk. 

Dokumenty do szczytu G8 w Lough Erne

Publikowane są ostatnie dokumenty poprzedzające tegoroczny szczyt G8 w Lough Erne w Irlandii Pónocnej (17-18 czerwca). Po niedawnym dokumencie informacyjnym dotyczącym społecznego oddziaływania inwestycji (pisaliśmy o tym tutaj) oraz Raporcie z realizacji celów G8 w zakresie działań na rzecz rozwoju (zob. post) ukazały się trzy kolejne dokumenty.

- Informacja dot. rozmów w obszarze podatków, a przede wszystkim uchylania i unikania opodatkowania. Tu brytyjska Prezydencja poświęciła szczególną uwagę walce z procederem AML/CFT (zob. dokumenty Prezydencji), o którym w związku z wielkim międzynarodowym zainteresowaniem tematem w ostatnich miesiącach pisaliśmy wielokrotnie.

- Informacja na temat handlu ze szczególnym uwzględnieniem współpracy w ramach partnerstwa z Deauville na rzecz walki z barierami handlowymi i inwestycyjnymi.

Raport z działań G8 na rzecz rozwoju

W myśl Deklaracji Responsible Leadership for a Sustainable Future ze szczytu G8 w Aquili w 2009 roku przywódcy państw zobowiązali się do „przyjęcia pełnej odpowiedzialności” za podjęte wówczas decyzje, w tym celu zapowiadając powołanie mechanizmu monitorowania działań podejmowanych na rzecz zrównoważonego rozwoju, a przede wszystkim walki z ubóstwem (par. 3).

Odpowiednio tegoroczny Lough Erne Report jest kolejnym (po szczytach w Muskoka, Deauville i Camp David) raportem, w którym oceniono stan realizacji 61 zobowiązań przyjętych przez przywódców G8 w ciągu ostatnich 11 lat. Ubiegłoroczną skalę kolorów (czerwony-żółty-zielony) rozszerzono o dwa dodatkowe stopnie (zielono-żółty i żółto zielony).

G8: społeczne oddziaływanie inwestycji

W związku z organizowaną jutro pierwszą konferencją Social Impact Investment Conference, angielska Prezydencja G8 opublikowała krótki Factsheet dotyczący inwestycji i przedsiębiorstw społecznych wskazujący na doniosłość podjętej inicjatywy.