Zawieszenie broni ws. UE-USA o subsydia lotnicze i odnowa multilateralnego porządku handlowego

Dwa lata od ostatnich zapowiedzi końca sporu o subsydia lotnicze (nasz post), Unia Europejska i USA szumnie ogłosiły zawieszenie ceł ochronnych w zw. z subsydiowaniem produkcji AirBusa i Boeinga (zob. choćby Reuters, U.S, EU agree truce in 17-year Airbus-Boeing conflict). 

Chwila wydaje się podniosła: deklaracja padła przy okazji szczytu G7, podczas którego państwa demokratyczne złożyły deklaracje podjęcia wspólnych wysiłków na rzecz (Komunikat wirtualnego szczytu szefów państw G7 z 19 lutego 2021) na rzecz:

• odnowy multilateralnego systemu handlowego opartego na prawie oraz systemu rozstrzygania sporów,
• przywrócenia dynamiki negocjacji handlowych (w szczególności dot. subsydiów w sektorze rybołówstwa),
• walki z pracą przymusową w globalnych łańcuchach dostaw,
• a także - w sposób zawoalowany -  walki z nadużyciami systemu WTO przez Chiny m.in. w zakresie przymusowego transferu technologii czy dumpingu socjalnego.

Z pewnością nie sposób odbudować stosunków atlantyckich, nadwyrężonych po kadencji Donalda Trumpa, w ciągu jedno spotkania. Zarazem jednak Simon Lester zauważa, że entuzjazm dotyczący Porozumienia o ramach współpracy ws. dużych samolotów cywilnych może być nieco przedwczesny. Ani bowiem z jego treści, ani oświadczeń  stron na konferencjach prasowych nie wynika aby osiągnięto porozumienie co do meritum. Strony wyrażają jedynie wielki entuzjazm co do dalszych rozmów, co  nie rozwiązuje wątpliwości jak choćby rozliczyć dotychczasowe subsydia co do których m.in. orzekały organy rozstrzygania sporów WTO.

USA występują z Traktatu o otwartych przestworzach

Jako przyczyny wystąpienia USA z traktatu Mike Pompeo, Sekretarz Stanu USA, wskazał naruszanie przez Rosję postanowień traktatu oraz wykorzystywanie przez to państwo porozumienia do wywierania nacisku wojskowego na pozostałe strony, w wyniku czego pozostawanie stroną traktatu przestało być w amerykańskim interesie. USA, zgodnie z postanowieniami traktatu, przestaną być stroną umowy za 6 miesięcy (art. XV ust. 2). 

Sebastian Mikosz wiceprezesem IATA

Sebastian Mikosz, były prezes LOT-u i do niedawna CEO Kenya Airways, został wybrany na wiceprezesa Międzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Powietrznych (IATA) (RP). Wziąwszy pod uwagę nadchodzący kryzys w lotnictwie w związku z trwającą pandemią koronawirusa, wybór jest zarówno wyrazem wielkiego zaufania jak i nie lada wyzwaniem. Nowy prezes obejmie stanowisko 1 czerwca.

Gratulujemy!

Al Arabiya ostrzega Katar i pokazuje symulację zestrzelenia samolotu

O kryzysie w relacjach między Katarem a pozostałymi państwami regionu pisaliśmy już wcześniej na blogu. Problem ten nabrał jednak zupełnie nowego wymiaru wraz z emisją w tym tygodniu przez telewizję Al Arabiya filmu, który przedstawia symulację zestrzelenia przez myśliwiec samolotu pasażerskiego (film można obejrzeć tutaj).

Film, który trwa niecałe dwie minuty, zawiera wyraźnie ostrzeżenie przed wlatywaniem przez samoloty linii Qatar Airways w przestrzeń powietrzną państw, które ogłosiły bojkot Kataru. Nagranie rozpoczyna się od ujęcia startującego z pasa lotniska samolotu, z wyraźnym napisem Qatar Airways. Samolot unosi się w powietrze, ale za chwilę dolatuje do niego myśliwiec, najwyraźniej ostrzegając, że samolot znalazł się w niedozwolonej strefie, zmusza go do lądowania, po czym samolot Qatar Airways bezpiecznie ląduje na lotnisku. Za drugim razem jednak, do samolotu podlatuje myśliwiec, który strzela w jego kierunku pociskiem. Na tym ujęcie kończy się, nagranie nie pokazuje co następnie stało się z samolotem. 

Pomoc dla Airbusa niezgodna z prawem WTO

W ubiegły czwartek, 22 września, panel WTO w procedurze art 21.5 Uzgodnienia w sprawie zasad i procedur regulujących rozstrzyganie sporów, stwierdził po raz kolejny, że Unia Europejska, a przede wszystkim niektóre z jej państw członkowskich - nie tylko przyznały Airbusowi niezgodną z  Porozumieniem w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych (SCM) pomoc publiczną, ale przede wszystkim nie podjęły środków mających na celu przeciwdziałanie i zadośćuczynienie niekorzystnym skutkom udzielenia niedozwolonej pomocy publicznej.

UE łagodzi warunki korzystania z urządzeń elektronicznych w samolotach

Wczoraj, 9 grudnia 2013 r. Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) zaktualizowała wytyczne dotyczące korzystania z przenośnych urządzeń elektronicznych (PED, np. smartfonów, tabletów, czytników elektronicznych, laptopów) na pokładach samolotów. Agencja potwierdza, że korzystanie z tych urządzeń w „trybie samolotowym” (z wyłączonym sygnałem komórkowym) w trakcie całej podróży – również w czasie kołowania, startu i lądowania – nie zagraża bezpieczeństwu lotu (zob. komunikat prasowy Komisji , notatkę o PED i wytyczne EASA). Wcześniej wszystkie osobiste urządzenia elektroniczne musiały być wyłączone podczas kołowania, startu i lądowania. Wytyczne nie są bezpośrednio skuteczne. Decyzja o ich implementacji i zmianie dotychczasowej polityki w tym zakresie należeć będzie do każdej linii lotniczej. Linie mogą pozostać przy obowiązujących, surowszych warunkach. Jeśli jednak linia zdecyduje się na zmianę regulaminu, musi zgłosić to właściwym władzom w państwie, w którym jest zarejestrowana. Nie wpływa to też na podstawową zasadę, że w czasie lotu pasażerowie muszą zawsze przestrzegać instrukcji wydawanych przez załogę, która może ze względów bezpieczeństwa w konkretnym przypadku nie zezwolić na korzystanie z urządzenia (np. w czasie udzielania instrukcji ws. zasad bezpieczeństwa pasażerom czy gdy chodzi o cięższe przedmioty, które muszą być schowane podczas startu i lądowania).

UE: PE nie odrzucił projektu rozporządzenia Komisji dotyczącego m.in. czasu pracy pilotów

Parlament Europejski w głosowaniu, które odbyło się 9 października nie przyjął rezolucji odrzucającej projekt rozporządzenia Komisji zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 965/2012 ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do operacji lotniczych zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008. 

Kontrowersje budziły m.in. przepisy dotyczące czasu pracy pilotów, przewidujące pierwotnie maksymalnie 22 godzinny czas pozostawania w gotowości do służby połączony z obowiązkiem pilotowania. Parlamentarna komisja ds. transportu i turystyki negatywnie zaopiniowała projektowane zmiany dotyczące czasu pracy pilotów i przedłożyła wspomniany projekt rezolucji. W procedurze komitologicznej, w której przyjmowane jest rozporządzenie, ze względu na to, że dotyczy ono aktu PE i Rady uchwalonego w procedurze współdecydowania (obecnie: zwykła procedura ustawodawcza), Parlament ma prawo zgłoszenia sprzeciwu, jeśli uzna, że Komisja przekroczyła swoje uprawnienia wykonawcze. Jak donosi EU Observer, w tym przypadku ostatecznie PE jednak nie zatrzymał prac nad projektem Komisji, ze względu na osiągnięte last-minute porozumienie pomiędzy Komisją a przedstawicielami organizacji zrzeszających pilotów, zgodnie z którym Komisja zobowiązała się do pewnych ustępstw na rzecz pilotów i złagodzenia pierwotnych, najbardziej kontrowersyjnych propozycji.                           

ELFAA chce uznania zawieszenia systemu handlu emisjami z lotnictwa za niezgodne z prawem UE

Zrzeszenie Europejskich Przewoźników Niskokosztowych (ELFAA), czyli stowarzyszenie zrzeszające europejskich tanich przewoźników, złożyło do Wysokiego Sądu Sprawiedliwości (High Court) w Wielkiej Brytanii wniosek o uznanie, że zawieszenie na rok funkcjonowania systemu handlu emisjami w stosunku do lotnictwa jest niezgodne z szeregiem przepisów prawa EU, przede wszystkim zaś niezgodne z celami systemu handlu emisjami oraz dyskryminacyjne. ELFAA liczy na to, że za pośrednictwem Wysokiego Sądu uzyska odpowiedź Trybunału Sprawiedliwości UE w tej sprawie.

W kwietniu zostało, w związku z pracami na forum ICAO nad ogólnoświatowym mechanizmem rynkowym w celu ograniczenie emisji z lotnictwa, zadecydowano o rocznym zawieszeniu funkcjonowania systemu (o czy informowaliśmy tutaj)  Zawieszenie to nie objęło jednak lotów wewnątrz Unii Europejskiej, na których głównie latają tani przewoźnicy. Z tego względu uznają oni zwieszenie za dyskryminacyjne.

Ponadto, zdaniem ELFAA, Komisja Europejska powinna rozważyć zniesienie zawieszenia już po wrześniowym posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego ICAO, w przypadku gdyby nie przyniosło ono spodziewanych uzgodnień w sprawie mechanizmu ogólnoświatowego. W opinii ELFAA, przyjęcie takiego ogólnoświatowego rozwiązania jest jednak mało prawdopodobne. ELFAA może mieć rację, gdyż prace nad mechanizmem rynkowym nie wydają się być zaawansowane. Position Paper dostępny jest tu.