Spadkobierca rodziny Rotszyldów pozywa miasto Wiedeń

Pod koniec ubiegłego tygodnia ujawniono, że Geoffrey Hoguet, nowojorski przedsiębiorca i jeden ze spadkobierców bankierskiej rodziny Rotszyldów, złożył pozew przeciwko władzom miejskim Wiednia. Dotyczy on zwrotu majątku fundacji charytatywnej - Fundacji Nathaniela Freihera von Rothschilda na rzecz osób psychicznie chorych - ustanowionej w 1905 r. Środki na jej utworzenie zostały przekazane przez Alberta von Rothschilda, wiedeńskiego bankiera, dla uczczenia pamięci swego brata Nathaniela, znanego kolekcjonera sztuki i czołowego orędownika leczenia psychiatrycznego. Fundacją kierował 12-osobowy zarząd, którego 9 członków było wskazywanych przez rodzinę Rotszyldów. Z środków fundacji sfinansowano m.in. utworzenie dwóch centrów zaawansowanej opieki medycznej w zakresie zaburzeń nerwowych - jednych z pierwszych instytucji tego rodzaju na świecie. Po aneksji terytorium Austrii przez Trzecią Rzeszę w 1938 r. rodzina Rotszyldów musiała opuścić Wiedeń, ich majątki zostały skonfiskowane, a sama fundacja rozwiązana. Po zakończeniu II wojny światowej, w 1952 r., władze Wiednia przywróciły fundację do życia i zaczęły zarządzać jej majątkiem, ale już bez udziału przedstawicieli rodziny. Ponadto, fundacja pod miejskim zarządem sprzedała miastu bardzo cenną nieruchomość - barokowy pałac Marii-Teresy - jedno z dwóch centrów leczenia psychiatrycznego. W 2017 r. wprowadzono także zmianę do statutu fundacji, zgodnie z którą w razie rozwiązania tej organizacji dobroczynnej, cały jej majątek przechodzi na rzecz miasta Wiedeń. Obecnie wartość pozostałych środków funduszu wyceniana jest na około 120 milionów euro. Powód domaga się zatem przywrócenia fundacji do jej pierwotnej formy, unieważnienia sprzedaży pałacu, która jego zdaniem została dokonana po rażąco zaniżonej cenie, oraz anulowania zmian w statucie pozwalających na przejęcie majątku tej organizacji przez miasto. W treści pozwu pada zarzut, że władze Wiednia działają tak, jakby konfiskaty żydowskiego majątku, ogłaszane przez nazistów dziesiątki lat temu, miały wciąż moc prawną.

Nabywanie statusu posła do Parlamentu Europejskiego a prawo państw członkowskich – opinia rzecznika generalnego w sprawie katalońskiego separatysty

Równolegle z kontrowersjami dotyczącymi sposobu złożenia ślubowania przez marszałka seniora – Antoniego Macierewicza, podczas 1. posiedzenia Sejmu IX kadencji (część komentatorów zarzuca nieważność ślubowania, w związku z brakiem wypowiedzenia słowa „ślubuję” w odpowiednim momencie), Rzecznik Generalny TSUE – Maciej Szpunar wydał opinię w sprawie dotyczącej m.in. konsekwencji braku złożenia ślubowania przez posła-elekta do Parlamentu Europejskiego wybranego z Hiszpanii, z regionu Katalonia (C-502/19 Oriel Janqueres Vies).   

Unijny krajobraz powyborczy - Spitzenkandidaci, Brexit i nowy układ sił w PE?

Wczoraj zakończyły się wybory do Parlamentu Europejskiego. Czy zgodnie z zapowiedziami były one rzeczywiście przełomowe?

Brexit opóźniony czy jednak twardy Brexit?

Czas upływa, a kształt Breitu jest w dalszym ciągu bardzo niepewny. Warunki wystąpienia i kształt przyszłych relacji, zawarte w omawianym już na naszych łamach Withdrawal Agreement, zostały 15 stycznia w sposób bardzo wyraźny odrzucone przez brytyjską Izbę Gmin. 

Guest post: rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie niemieckich Urzędów ds. Dzieci i Młodzieży (Jugendamtów)

W wielu polskich mediach skupiono uwagę na przyjętej w dniu 29.11.2018 r. przez Parlament Europejski rezolucji w sprawie niemieckich Urzędów ds. Dzieci i Młodzieży (Jugendamtów). W rezolucji Parlament wezwał Komisję Europejską do dokładnego sprawdzenia procedur, które są stosowane przez niemieckie Jugendamty, do zapewnienia przeprowadzania dokładnych kontroli służących wykrywaniu dyskryminacyjnych procedur i praktyk stosowanych przez Jugendamty. Rezolucja dotyczyła głównie praktyk stosowanych w transgranicznych sporach rodzinnych. 

Podłożem głosowania w Parlamencie nad rezolucją były petycje rodziców, którzy nie są Niemcami, uskarżających się m.in. na brak otrzymywania w toku postępowań dokumentów w ojczystym języku, a nawet na osobliwe działania stosowane przez Jugendamty, polegające na zabranianiu dzieciom mówienia w ich ojczystym języku. Autorami tego rodzaju petycji byli także Polacy zamieszkujący w Niemczech wraz z dziećmi.

Parlament Europejski wszczyna procedurę z art. 7 ust. 1 TUE przeciwko Węgrom

Parlament Europejski przyjął dziś rezolucję w w sprawie wniosku wzywającego Radę do stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia, jak poszanowanie demokracji, równości, rządów prawa i praw człowieka; uzasadniony wniosek do Rady stanowi załącznik do rezolucji (na razie dostępny jest tekst w wersji tymczasowej). Tym samym Węgry stały się drugim po Polsce państwem członkowskim UE, wobec którego procedura ta została zastosowana.

Sąd UE: wypowiedzi Korwin-Mikkego były szokujące, ale nie zasługiwały na karę

31 maja Sąd UE w sprawie T-770/16 i T-352/17 stwierdził nieważność decyzji Prezydium Parlamentu Europejskiego nakładających kary na europosła Janusza Korwin-Mikkego z powodu jego wypowiedzi na sali obrad. W trakcie debaty na temat migracji w 2016 r. Korwin-Mikke mówił o „ludzkich śmieciach”, natomiast w 2017 r., w ramach dyskusji na temat nierówności w zarobkach kobiet i mężczyzn stwierdził, że kobiety zarabiają mniej, gdyż są „słabsze, mniejsze i mniej inteligentne”. W ramach wymierzonych kar europoseł w szczególności utracił dzienną dietę na 10 i 30 dni oraz zakazano mu reprezentowania PE i uczestnictwa w obradach. 

Projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie importu dóbr kultury

Źródło: https://heritage-lost-eaa.com/2017/07/14/eu-new-rules-for-the-import-of-cultural-goods-into-the-eu

We wtorek 20 marca Komisja Kultury Parlamentu Europejskiego będzie obradować nad opinią dotyczącą projektu nowego rozporządzenia w sprawie importu dóbr kultury (dalej: rozporządzenie importowe). Propozycja nowych przepisów została przedstawiona przez Komisję Europejską w dniu 13 lipca 2017 r. Celem tego rozporządzenia jest powstrzymanie wwozu na terytorium Unii dóbr kultury nielegalnie wywiezionych z krajów ich pochodzenia. Zgodnie z definicją przyjętą w art. 2 pkt a rozporządzenia importowego, termin „dobra kultury” odnosi się do wszelkich przedmiotów, które mają znaczenie dla archeologii, prehistorii, historii, literatury, sztuki lub nauki, których wiek przekracza 250 lat, i które należą do kategorii wymienionych w tabeli znajdującej się w załączniku do tego rozporządzenia. Chodzi tu zatem o powstrzymanie nielegalnego handlu głównie zabytkami archeologicznymi na terytorium Unii Europejskiej (UE). Jeśli proponowane przepisy wejdą w życie, to UE jako całość po raz pierwszy uzyska kompleksowy instrument prawny służący ochronie dziedzictwa kultury państw spoza wspólnego obszaru celnego.

PE rozpoczyna procedurę z art. 7 TUE w sprawie Polski

15 listopada Parlament Europejski przyjął rezolucję wzywającą do stwierdzenia poważnego naruszenia przez Polskę wartości europejskich i wszczynającą tym samym procedurę przewidzianą w artykule 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej. 

16 państw członkowskich UE inicjuje wzmocnioną współpracę w celu powołania Prokuratury Europejskiej

W miniony poniedziałek 16 państw członkowskich UE oficjalnie powiadomiło Komisję Europejską, Radę i Parlament Europejski o zamiarze podjęcia wzmocnionej współpracy w celu ustanowienia Prokuratury Europejskiej. Wśród inicjatorów projektu nie ma Polski. Pod powiadomieniem podpisały się: Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Litwa, Luksemburg, Niemcy, Portugalia, Republika Czeska, Rumunia, Słowacja i Słowenia.

Instytucje UE znów o praworządności w Polsce: debata w Parlamencie Europejskim i nowe zalecenia Komisji (cz. 1)

Przestrzeganie zasady rządów prawa w Polsce stało się w ostatnich tygodniach ponownie przedmiotem szczególnego zainteresowania instytucji Unii Europejskiej.

14 grudnia odbyła się już czwarta debata w Parlamencie Europejskim poświęcona sytuacji w Polsce. Europosłów niepokoił, z jednej strony, brak jakichkolwiek postępów w rozwiązaniu problemu zagrożenia systemowymi naruszeniami praworządności i reakcji polskich władz na zalecenie Komisji, z drugiej - impulsem do przeprowadzenia debaty stały się plany ograniczenia wolności zgromadzeń i pomysł wypowiedzenia konwencji antyprzemocowej. Debatę rozpoczęło wystąpienie wiceprzewodniczącego KE F. Timmermansa, który przypomniał, jakie działania polskich władz spowodowały podjęcie przez Komisję działań w ramach procedury ochrony praworządności i przedstawił w szczególności wydarzenia, które miały miejsce od 27 lipca, tj. od wydania zalecenia ws. praworządności przez KE. Timmermans wskazał m.in. na trzy nowe ustawy regulujące pracę TK czekające (jeszcze wówczas) na przyjęcie przez polski parlament, a które tylko pogłębiłyby kryzys i jeszcze bardziej zagmatwały stan prawny (jak wiemy - zostały one jednak uchwalone i wcielone w czyn przez władze PiS). Szczegółowa znajomość rozwiązań proponowanych w tych ustawach, jaką zaprezentował wiceprzewodniczący, świadczy o jego (i jego współpracowników) doskonałej orientacji w polskich sprawach. 

Kolejne porozumienie w sprawie transferu danych osobowych między UE a USA

W ubiegły czwartek, 1 grudnia, Parlament Europejski wyraził zgodę na zawarcie tzw. „umowy parasolowej” między UE a USA w sprawie ochrony danych osobowych przekazywanych w ramach postępowań karnych. Porozumienie zostało podpisane w czerwcu b.r., ale jego wejście w życie wymagało dodatkowej akceptacji ze strony PE.

Parlament Europejski a sprawa polska (refleksje po 13.04 2016)

Program ostatniego posiedzenia Parlamentu Europejskiego (11-14 kwietnia) obfitował w istotne debaty i głosowania, w tym m.in. nad kontrowersyjnymi projektami unijnych dyrektyw dotyczących wykorzystywania danych pasażerów czy ochrony tajemnicy handlowej. W Polsce jednak największą uwagę zwróciły, co zrozumiałe, działania PE dotyczące spraw polskich.

Po pierwsze, chodzi o rezolucję z 13 kwietnia 2016 r. w sprawie sytuacji w Polsce, którą PE przyjął ogromną większością głosów (513 głosów "za", 142 "przeciw", 30 wstrzymujących). Posłowie nie uznali za potrzebne przeprowadzania kolejnej debaty na ten temat (takowa miała miejsce w styczniu), zwłaszcza wobec rezultatów wizyty wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej w Polsce (o czym pisaliśmy tu). W dwunastu punktach, poprzedzonych obszerną preambułą (zawierającą dodatkowe wyjaśnienia), Parlament odniósł się przede wszystkim do opinii Komisji Weneckiej, w pełni podzielając przedstawione w niej oceny sytuacji w Polsce i zalecenia, na czele z publikacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 marca br. i umożliwieniem mu wypełnienia roli strażnika konstytucji i gwaranta poszanowania praworządności w Polsce. Posłowie PE wskazali, że to działania prezydenta i rządu RP doprowadziły do faktycznego paraliżu TK, a w konsekwencji do zagrożenia dla demokracji, praw człowieka i praworządności w Polsce.

PE odrzuca projekt Komisji dotyczący GMO

28 października Parlament Europejski przytłaczającą większością głosów odrzucił projekt Rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 w odniesieniu do umożliwienia państwom członkowskim ograniczenia lub zakazu stosowania genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy na swoim terytorium (COM(2015)177) przedstawiony przez Komisję Europejską w kwietniu. Projekt przewidywał, że państwa członkowskie będą mogły zablokować jednostronną decyzją na swoim terytorium dodawanie roślin modyfikowanych genetycznie do żywności i paszy. Parlament stwierdził, że takie rozwiązanie byłoby niezgodne z fundamentalną dla UE swobodą przepływu towarów.  

Reforma sądownictwa unijnego na finiszu

Kontrowersyjna reforma Trybunału Sprawiedliwości UE (o której pisaliśmy m.in. tutaj) znalazła się wreszcie na finiszu. W ubiegłym tygodniu Parlament Europejski wyraził zgodę na wniosek dotyczący reformy unijnego systemu sądowniczego przewidującej zwiększenie liczby sędziów Sądu oraz ewolucję struktury tej instytucji poprzez włączenie Sądu do spraw Służby Publicznej do Sądu. 23 czerwca br. podobną zgodę wyraziła Komisja Europejska.

Zgodnie z projektem reformy Sąd powiększy się o 15 sędziów do końca bieżącego roku. W 2016 r. do Sądu będzie włączonych 7 sędziów orzekających dotychczas w Sądzie do spraw Służby Publicznej, a w 2019 r. skład zostanie powiększony o kolejnych 9 sędziów. Docelowo liczba sędziów w Sądzie zwiększy się zatem dwukrotnie (do 56). W związku z tym, że reforma przebiegła wolniej niż zakładano, nie jest pewne, czy proces rozszerzenia składu Sądu zacznie się rzeczywiście jeszcze w tym roku.

Wyrażenie zgody na tę reformę przez instytucje unijne oznacza zakończenie żmudnego procesu i ma umożliwić Trybunałowi Sprawiedliwości UE – dzięki wzmocnieniu Sądu – lepsze wypełnianie jego misji w służbie europejskich podmiotów prawa z poszanowaniem celów polegających na jakości i skuteczności wymiaru sprawiedliwości przede wszystkim poprzez przyspieszenie postępowania. Niestety, najbliższe zmiany nie wpłyną na długość orzekania przez Trybunał Sprawiedliwości, chyba że w niedalekiej przyszłości wprowadzona zostanie możliwość zadawania pytań prejudycjalnych także Sądowi.

Parlament Europejski zabiera głos w dyskusji o konieczności zmian w unijnej regulacji praw autorskich

Dzisiaj (9 lipca) Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/29/WE z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym (przy okazji: w czasie pisania tego posta teksty rezolucji - w wersji wstępnej - były już dostępne we wszystkich językach urzędowych UE z wyjątkiem języka polskiego...).  Inicjatorką podjęcia przez PE tego tematu jest europosłanka z frakcji Zielonych/EFA Julia Reda (wywodząca się zresztą z niemieckiej partii Piratów). Ona też przygotowała raport stanowiący podstawę dla prac Parlamentu i w ich toku pełniła funkcję sprawozdawcy.

Europosłowie byli zgodni w opinii o pilnej potrzebie dostosowania unijnej regulacji dotyczącej praw autorskich, w szczególności dyrektywy 2001/29/WE, do wymogów i wyzwań wynikających z technologicznego postępu ostatnich lat i ciągłego rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Postulowane zmiany muszą przede wszystkim zapewnić właściwą równowagę interesów twórców i użytkowników. PE wezwał Komisję m.in. do dokonania przeglądu obowiązujących wyjątków i ograniczeń związanych z ochroną praw autorskich dla lepszego dostosowania ich do środowiska cyfrowego i rozważenia wprowadzenia w pewnych przypadkach wspólnych minimalnych norm, jak również możliwości wprowadzenia obowiązkowych ograniczeń ochrony praw autorskich ze względu na poszanowanie praw podstawowych (np. zwalczanie dyskryminacji, ochrona wolności prasy), a także wzmocnienie wyjątków dla instytucji działających w interesie publicznym jak biblioteki, muzea, archiwa. Last but not least, deputowani podkreślili wagę ułatwienia korzystania z utworów chronionych dla celów edukacyjnych i prowadzenia badań naukowych. Jednocześnie zwrócono uwagę na ważną rolę producentów, wydawców i dystrybutorów ale również zaapelowano o "poprawę wynikającej z umowy pozycji autorów i wykonawców wobec innych podmiotów praw autorskich i pośredników", w tym o polepszenie ich wynagrodzeń za cyfrową dystrybucje ich dzieł.

Plany reformy unijnego systemu sądownictwa i kontrowersje wokół niej

W miniony wtorek (28 kwietnia) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (obejmujący Trybunał Sprawiedliwości, Sąd i Sąd ds. Służby Publicznej) wydał komunikat prasowy, w którym przedstawił podstawowe założenia zaproponowanej przez siebie reformy unijnego systemu sądownictwa. Termin publikacji komunikatu zbiegł się (zapewne nieprzypadkowo) z zaplanowanym na wtorkowe popołudnie nieformalnym przesłuchaniem sędziów Trybunału i Sądu w Parlamencie Europejskim, którego przedmiotem miała być właśnie owa reforma. 

Konieczność zmian, jak wskazuje komunikat TSUE, wynika ze stałego wzrostu liczby spraw wpływających do TSUE. Najwięcej z nich trafia do Sądu, który jest najbardziej z pośród trzech unijnych organów sądowych obciążony pracą (to także efekt konstrukcji ich właściwości przedmiotowej), a w konsekwencji narażony na ryzyko przewlekłości postępowań. Celem proponowanej reformy jest zatem poprawa wydajności i efektywności unijnego systemu sądownictwa.

Sprawa palestyńska w Parlamencie Europejskim i przed Sądem

Miniona środa przyniosła dwa istotne wydarzenia dla sprawy Palestyny (o zwiększonym zainteresowaniu tematem ostatnio pisaliśmy choćby tutaj).

Parlament Europejski przyjął Rezolucję (2014/2964(RSP)), w myśl której "popiera co do zasady uznanie państwowości palestyńskiej oraz rozwiązanie dwupaństwowe, a także uważa, że powinny temu towarzyszyć postępy w ramach rozmów pokojowych, które należy kontynuować".

W rezolucji zarówno potępiono wszystkie akty przemocy i terroryzmu, jak i jednoznacznie określono izraelskie osiedla mianem nielegalnych. Posłowie zaproponowali także stworzenie formuły dialogu trójstronnego: "Parlamentarzyści dla pokoju". Za rezolucją opowiedziało się 498 posłów, przy 88 glosach przeciwnych i 111 wstrzymujących.

Kolejne głosy w sprawie palestyńskiej: Hiszpania, Irlandia, Francja, Parlament Europejski i... Niemcy

Od kiedy w październiku pisaliśmy o uznaniu państwowości Palestyny przez rząd Szwecji (tu) oraz o wezwaniu brytyjskiego rządu do podjęcia tożsamych kroków przez Izbę Gmin (tutaj), tożsame apele pod adresem własnych rządów wystosował Seanad Éireann, izba wyższa irlandzkiego Parlamentu (Al Arabiya News, Irish senate calls for recognition of Palestinian state), oraz  hiszpański Congreso de los Diputados (The Jerusalem Post, Spanish parliament easily passes measure recognizing Palestinian state). Niebawem możemy być świadkami przynajmniej 3 kolejnych wystąpień.

Zakres działalności Google: prawo czy (transatlantycka) polityka konkurencji?

Po okresie eskalacji kryzysu finansowego, kiedy największe emocje budził reżim funkcjonowania wielkich instytucji finansowych, obecnie powszechną uwagę przykuwają przede wszystkim praktyki największych koncernów międzynarodowych (ostatnio wspominaliśmy choćby o potyczkach Komisji Europejskiej z Apple i Google). W ten własnie trend wpisuje się polityczna inicjatywa Parlamentu Europejskiego wezwania Komisji Europejskiej do podziału Google (spółka nie została wskazana indywidualnie) na podmiot świadczący usługi wyszukiwania internetowego i prowadzący pozostałą część działalności komercyjnej (Parlament Europejski, Projekt w sprawie wspierania praw konsumentów na jednolitym rynku cyfrowym, par. 10). 

Inicjatywa cieszyła się poparciem zarówno Chadecji jak i Socjaldemokratów, co było odczytywane przede wszystkim jako przejaw ponadpartyjnego zaniepokojenie Niemiec skalą ekspansji Google (FT, Google break-up plan emerges from Brussels). W takim tonie utrzymane były również wypowiedzi nowego Komisarza ds. gospodarki cyfrowej Günthera Oettingera. Jak tłumaczył jeden z pomysłodawców, hiszpański europoseł Ramon Tremosa, koncepcja podziału spółki wynika z faktu objęcia tajemnicą samego algorytmu wyszukiwania, co uniemożliwia zastosowanie szeregu innych środków interwencyjnych; zarazem jednak PE pozostaje świadomy braku prawnego charakteru takiej rezolucji, a ewentualne rozwiązanie Google stanowi postulat długookresowy, tj. na wypadek niezdolności zapewnienia poszanowania reguł konkurencji innymi metodami.