Manuskrypt za zbroję: dlaczego zabytkowe podarki to szkodliwa dyplomacja?

Fragment zabytkowej kolekcji Książnicy Kopernikańskiej. Fot. Tomasz Dorawa, 2008. KsiążnicaKopernikańska, CC BY-SA 3.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0>, via Wikimedia Commons; https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Fragment_zabytkowej_kolekcji_Ksiaznicy_Kopernikanskiej

W ubiegłym tygodniu do Sejmu wpłynął poselski projekt ustawy o przekazaniu na rzecz Węgier kodeksu „Epistola de laudibus augustae bibliothecae atque libri quatuor versibus scripti eodem argumento ad serenissimum Mathiam Corvinum Panoniae regem”. Zakłada on przymusowe wywłaszczenie z tego dzieła Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu.  Głównym celem planowanej ustawy jest umożliwienie wywiezienia na stałe za granicę bezcennego zabytku piśmiennictwa o światowym znaczeniu, który przechowywany jest w Toruniu od XVI w. “Epistola” ma być bowiem podarowana Narodowi Węgierskiemu. Tym darem rząd Polski zamierza odwzajemnić gest przyjaźni, czyli otrzymaną rok wcześniej z rąk premiera Viktora Orbána zbroję dziecięcą, rzekomo należącą do króla Zygmunta Augusta. Zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy, przekazanie toruńskiego manuskryptu na rzecz Węgier powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki. Z tego względu dotychczasowy właściciel dzieła ma otrzymać rekompensatę z tytułu utraconej własności w wysokości 25 milionów złotych, zaś wypłata środków ma nastąpić do dnia 31 marca 2022 r., czyli w przeddzień wyborów parlamentarnych na Węgrzech (3 kwietnia). Planowane wywłaszczenie i trwały wywóz zagranicę tego bezcennego narodowego dobra kultury wzbudziło natychmiastowe i stanowcze protesty. Czy państwo polskie, realizując bieżącą polityką zagraniczną, może odzierać Naród z jego wielowiekowego dziedzictwa?

"Restytucja" zbroi Zygmunta Augusta z Budapesztu do Krakowa: sukces czy wpadka polskiej dyplomacji kulturalnej?

 

Źródło: https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2021-02-17/zbroja-zygmunta-ii-augusta-przekazana-polsce

 

17 lutego 2021 r. na Zamku Królewskim na Wawelu w ramach obchodów jubileuszu 30-lecia Grupy Wyszehradzkiej (Grupa V4) odbyła się uroczystość przekazania do zbiorów polskich cennego eksponatu: dziecięcej zbroi paradnej Zygmunta II Augusta. Eksponat należący do grudnia 2020 r. do najcenniejszych skarbów Muzeum Narodowego w Budapeszcie został oficjalnie podarowany w imieniu państwa węgierskiego przez premiera Viktora Orbána, który stwierdził, iż "Oddaliśmy wam to, co zawsze było wasze" (zob. tu i tu). W uroczystości wzięli również udział premier RP Mateusz Morawiecki oraz wicepremier Piotr Gliński. W oficjalnych komunikatach rządów polskiego i węgierskiego, Zamku Królewskiego na Wawelu oraz w prasie polskiej wskazuje się na znaczenie tego daru dla współpracy międzynarodowej i regionalnej, podkreśla się walory artystyczne oraz wartość rynkową zbroi. W polskich mediach panuje atmosfera sukcesu i radości z faktu, iż zbroja polskiego króla powróciła do Ojczyzny. Mniej entuzjastycznie sprawa oceniana jest na Węgrzech. Czy węgierski dar to zatem powód do radości? Czy wpłynie on pozytywnie na stosunki kulturalne między tymi krajami i narodami? Czy jest to sukces polskiej dyplomacji, czy raczej możliwy powód przyszłych problemów?

Arbitraż inwestycyjny wokół prywatyzacji warszawskiego hotelu Polonia

Według nieoficjalnych doniesień w 2015 trójka austriackich inwestorów (Strabag SE, Raiffeisen Centrobank AG oraz Syrena Immobilien Holding AG) wszczęła przeciwko Polsce postępowanie przed trybunałem arbitrażowym ICSID, Syrena v. Poland.

O postępowaniu na podstawie BITu Polska-Austria wiadomo niewiele. Wydaje się jednak, że sprawa dotyczy decyzji m. st. Warszawy z grudnia 2015 r. o zwrocie nieruchomości, w której znajduje się hotel Polonia Palace, Marii Jolancie Lubomirskiej-Pierre czyli spadkobierczyni przedwojennych właścicieli kamienicy. Lubomirscy utracili nieruchomość na mocy Dekretu Bieruta z 1945 r. W fazie jurysdykcyjnej arbitrzy uznali prima facie możliwość dopuszczenia się przez Polskę wywłaszczenia, naruszenia standardu pełnego bezpieczeństwa i ochrony (FPS) oraz sprawiedliwego i równego traktowania (FET).

Kamienica, razem z innymi hotelami należącymi do Spółki Hotele Warszawskie Syrena, została w 1997 r. sprywatyzowana, mimo że miasto wiedziało o roszczeniach do nieruchomości. Bau Holding, które kupiło od miasta Spółkę za 24 mln dolarów, zainwestowało w generalny remont hotelu 30 mln euro (ok. 125 mln zł wg. kursu z 2013 r., czyli obecnie ok. 132 mln).

Spadkobierca rodziny Rotszyldów pozywa miasto Wiedeń

Pod koniec ubiegłego tygodnia ujawniono, że Geoffrey Hoguet, nowojorski przedsiębiorca i jeden ze spadkobierców bankierskiej rodziny Rotszyldów, złożył pozew przeciwko władzom miejskim Wiednia. Dotyczy on zwrotu majątku fundacji charytatywnej - Fundacji Nathaniela Freihera von Rothschilda na rzecz osób psychicznie chorych - ustanowionej w 1905 r. Środki na jej utworzenie zostały przekazane przez Alberta von Rothschilda, wiedeńskiego bankiera, dla uczczenia pamięci swego brata Nathaniela, znanego kolekcjonera sztuki i czołowego orędownika leczenia psychiatrycznego. Fundacją kierował 12-osobowy zarząd, którego 9 członków było wskazywanych przez rodzinę Rotszyldów. Z środków fundacji sfinansowano m.in. utworzenie dwóch centrów zaawansowanej opieki medycznej w zakresie zaburzeń nerwowych - jednych z pierwszych instytucji tego rodzaju na świecie. Po aneksji terytorium Austrii przez Trzecią Rzeszę w 1938 r. rodzina Rotszyldów musiała opuścić Wiedeń, ich majątki zostały skonfiskowane, a sama fundacja rozwiązana. Po zakończeniu II wojny światowej, w 1952 r., władze Wiednia przywróciły fundację do życia i zaczęły zarządzać jej majątkiem, ale już bez udziału przedstawicieli rodziny. Ponadto, fundacja pod miejskim zarządem sprzedała miastu bardzo cenną nieruchomość - barokowy pałac Marii-Teresy - jedno z dwóch centrów leczenia psychiatrycznego. W 2017 r. wprowadzono także zmianę do statutu fundacji, zgodnie z którą w razie rozwiązania tej organizacji dobroczynnej, cały jej majątek przechodzi na rzecz miasta Wiedeń. Obecnie wartość pozostałych środków funduszu wyceniana jest na około 120 milionów euro. Powód domaga się zatem przywrócenia fundacji do jej pierwotnej formy, unieważnienia sprzedaży pałacu, która jego zdaniem została dokonana po rażąco zaniżonej cenie, oraz anulowania zmian w statucie pozwalających na przejęcie majątku tej organizacji przez miasto. W treści pozwu pada zarzut, że władze Wiednia działają tak, jakby konfiskaty żydowskiego majątku, ogłaszane przez nazistów dziesiątki lat temu, miały wciąż moc prawną.

Zakaz noszenia burki lub nikabu to naruszenie praw człowieka?

Źródło: https://www.dw.com/en/french-burqa-ban-violates-human-rights-rules-un-committee/a-46007469?maca=en-Facebook-sharing&fbclid=IwAR3qb2_2puxMUyAV--xnR0U2uzMISySHSkNUfXFkekGeQ0J8AuYeRdOA7fY

We wtorek, 23 października, w dwóch przełomowych decyzjach Komitet Praw Człowieka ONZ (Komitet) stwierdził, że Francja, stosując wobec dwóch muzułmańskich kobiet karę grzywny za noszenie nikabu w miejscach publicznych, naruszyła ich prawa i wolności chronione na gruncie Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (MPPOiP). Nikab to pas materiału zakrywający całkowicie twarz, pozostawiając prześwity jedynie na oczy. We Francji około dwóch tysięcy muzułmańskich kobiet nosi takie tradycyjne elementy ubioru. Zgodnie z przepisami ustawy nr 2010-1192 z 11 października 2010 r. zakrywanie twarzy w miejscach publicznych, które uniemożliwia identyfikację osoby, jest - poza pewnymi wyjątkami - zakazane. Zakaz zasłaniania twarzy dotyczy nie tylko burki lub nikabem, ale też kominiarką lub kaskiem motocyklowym. Odnosi się on do miejsc publicznych, takich jak parki, sklepy, dworce, urzędy. Kto nie stosuje się do tego zakazu podlega każe grzywny. Obie skarżące (składające zawiadomienie o naruszeniu ich praw gwarantowanych w MPPOiP) noszą tradycyjny nikab i w 2012 r. zostały skazane na taką karę przez sądy francuskie. W 2016 r. na podstawie Protokołu Fakultatywnego do MPPOiP złożyły skargę do Komitetu. Ten uznał, że ogólny zakaz zasłaniania twarzy nikabem w miejscach publicznych, wprowadzony przez prawo francuskie, w nieproporcjonalny sposób zaszkodził prawu skarżących do swobodnego manifestowania swoich przekonań religijnych, a Francja nie wyjaśniła w wystarczającym stopniu, dlaczego taki zakaz jest konieczny. "W szczególności Komitet nie dał wiary francuskim twierdzeniom, że zakaz zasłaniania twarzy był konieczny i proporcjonalny ze względu na bezpieczeństwo, albo w celu budowania »żyjącego wspólnie społeczeństwa«”. Komitet przyznał, że państwa mogą wymagać, aby osoby pokazywały swoje twarze w określonych okolicznościach do celów identyfikacji, ale uznał, że ogólny zakaz nikabu był zbyt szeroki w tym celu. Komitet uznał również, że "zakaz, zamiast chronić całkowicie zakryte kobiety, może przynieść odwrotne skutki, ograniczając kobietom możliwość wychodzenia z domów, utrudniając im dostęp do usług publicznych i marginalizując je". Orzekł zatem, że Francja naruszyła prawa i wolności gwarantowane w art. 18 (prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania) oraz art. 26 (zakaz dyskryminacji) EKPCz. Nakazał też wypłatę odszkodowania skarżącym i zobowiązał Francję do przedstawienia w ciągu 180 dni informacji o środkach podjętych w celu realizacji stanowiska Komitetu.

Pierwszy stały sąd arbitrażowy ds. dóbr kultury rozpoczął działalność

Źródło: http://authenticationinart.org/cafa

W maju tego roku pisaliśmy na blogu o powstaniu nowego, międzynarodowego trybunału arbitrażowego i mediacyjnego, wyspecjalizowanego w rozstrzyganiu sporów dotyczących sztuki: "Sąd Arbitrażowy ds. Sztuki" ("Court of Arbitration for Art" (CAfA)). Rozpoczął on działalność w czerwcu na mocy porozumienia pomiędzy Holenderskim Instytutem ds. Arbitrażu (Netherlands Arbitration Institute (NAI)) a fundacją “Authentication in Art” (AiA) w Hadze (organizacja non-profit dostarczająca wiedzy i wsparcia w zakresie eliminowania z obrotu prawnego nie-oryginalnych (nie-autentycznych) utworów sztuk plastycznych). Celem CAfA jest prowadzenie postępowań na całym świecie w przedmiocie szerokiego spektrum sporów dotyczących sztuk wizualnych, w tym autentycznością, umowami i sporami dotyczącymi kwestii własności dóbr kultury, roszczeniami dotyczącymi praw autorskich, itp. CAfA będzie działał na podstawie reguł postępowania NAI opracowanych na potrzeby sporów prawnych w sferze sztuki. Obecnie prowadzona jest rekrutacja ekspertów do bazy arbitrów i mediatorów CAfA.

Pierwszy światowy sąd arbitrażowy ds. dóbr kultury rozpocznie działalność w czerwcu 2018 r.

G. Klimt, Portret Adeli Bloch-Bauer I (ok. 1907 r.)

Źródło:  The Yorck Project (2002) 10.000 Meisterwerke der Malerei (DVD-ROM),
DIRECTMEDIA Publishing GmbH. Neue Galerie New York (USA)

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gustav_Klimt_046.jpg

W dniu 7 czerwca 2018 r. Holenderski Instytut ds. Arbitrażu (Netherlands Arbitration Institute (NAI)) w porozumieniu z fundacją “Authentication in Art” (AiA) w Hadze (organizacja non-profit dostarczająca wiedzy i wsparcia w zakresie eliminowania z obrotu prawnego nie-oryginalnych (nie-autentycznych) utworów sztuk plastycznych) utworzy nowy, wyspecjalizowany trybunał arbitrażowy i mediacyjny zajmujący się wyłącznie rozstrzyganiem sporów dotyczących sztuki. "Sąd Arbitrażowy ds. Sztuki" ("Court of Arbitration for Art" (CAfA)), będzie prowadzić postępowanie na całym świecie, zajmując się pełnym spektrum sporów dotyczących sztuk wizualnych, w tym autentycznością, umowami i sporami dotyczącymi kwestii własności dóbr kultury, roszczeniami dotyczącymi praw autorskich, itp. 

Związki partnerskie nie dla par heteroseksualnych - w sprawa Ratzenböck i Seydl p. Austrii

Z orzeczenia na orzeczenie Europejski Trybunał Praw Człowieka doprecyzowuje swoje stanowisko w zakresie ochrony statusu prawnego par. Tym razem musiał pochylić się nad problemem, czy brak możliwości w prawie austriackim zarejestrowania związku partnerskiego dla pary heteroseksualnej, przy jednoczesnej możliwości rejestracji takiego związku przez pary homoseksualne, nie stanowi dyskryminacji tych pierwszych. Choć niejednomyślnie, sędziowie wydając wyrok w sprawie Ratzenböck i Seydl p. Austrii, doszli do wniosku, iż w takim przypadku dyskryminacja nie zachodzi. 

Pierwsze raporty z realizacji Konwencji Stambulskiej - Austria i Monako

Pod koniec września Grupa ekspertów do spraw przeciwdziałania przemocy wobec kobiet oraz przemocy domowej opublikowała dwa pierwsze raporty będące wynikiem badania realizacji przez państwa postanowień Konwencji Stambulskiej – raporty dot. Austrii i Monako. 

Oceniając działania władz austriackich Grevio doceniła fakt, iż Austria od wielu lat jest liderem we wprowadzaniu rozwiązań chroniących ofiary przemocy domowej. Podkreślono natomiast konieczność podniesienia poziomu pomocy ofiarowanej dla ofiar gwałtów, przemocy seksualnej, czy wymuszonych małżeństwa.

Odnosząc się do sytuacji w Monako, Grupa pozytywnie oceniła przyjęcie nowych przepisów dotyczących zwalczania przemocy domowej. Zauważyła jednakże, że zarówno w projektowaniu polityk oraz wprowadzaniu w celu ich realizacji stosownych środków, władze Monako powinny zwrócić większą uwagę na kontekst płci, w którym dokonywana jest przemoc wobec kobiet oraz co interesujące zapewnić większe zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego w zwalczanie tego fenomenu.

Kryzys migracyjny w UE zaostrza relacje między jej członkami, a w tle ustalenia Rady ds. WSiSW

Kryzys migracyjny w Europie zaczyna coraz silniej wpływać także na stosunki pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi. Dziś (25.02) Grecja zdecydowała się wezwać na konsultacje swojego ambasadora w Austrii (zob. oficjalny komunikat greckiej ambasady w Wiedniu). Powodem było poświęcone właśnie problemowi napływu imigrantów spotkanie ministrów spraw wewnętrznych i spraw zagranicznych Austrii i państw tzw. szlaku bałkańskiego - Albanii, Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Kosowa, Chorwacji, Macedonii, Czarnogóry, Serbii i Słowenii - na które nie zaproszono przedstawicieli Grecji. Władze austriackie zbagatelizowały wcześniejsze protesty rządu greckiego przeciwko temu spotkaniu, stwierdzając jedynie, że jest to pewna ustalona już formuła konsultacji. Patrząc jednak na skład, w jakim odbywają się te rozmowy trudno nie odnieść wrażenia, że Austria próbuje w ten sposób zabezpieczyć wyłącznie swoje interesy. Stąd te działania spotkały się również z krytyką instytucji unijnych, jako zagrażające wypracowaniu efektywnego rozwiązania problemów na poziomie UE (zob. wystąpienie Komisarza ds. Migracji, Spraw Wewnętrznych i Obywatelstwa, D. Avramopoulosa - nota bene Greka oraz przewodniczącego dzisiejszej Radzie ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, holenderskiego ministra K. Dijkhoffa).

Komisja Europejska wzywa do rozwiązania wewnątrzunijnych BITów

Komisja Europejska wszczęła postępowania o naruszenie prawa unijnego przeciwko pięciu państwom członkowskim w pozostającym stronami wewnątrzunijnych umów o ochronie i popieraniu inwestycji (BITów). Zdaniem Brukseli obowiązywanie BITów między państwami UE narusza m.in. zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową (Komisja Europejska - Komunikat prasowy).

25'000 użytkowników pozywa Facebook'a

W sierpniu ubiegłego roku pisaliśmy o zamknięciu przez austriackiego studenta Maxa Schremsa listy zgłoszeń dla chętnych do przystąpienia do pozwu zbiorowego przeciwko Facebookowi-Europa, z siedzibą w Dublinie, o naruszenie prywatności użytkowników portalu.

W miniony czwartek w wiedeńskim sądzie Scherms złożył pozew o naruszenie unijnego prawa do prywatności, masową inwigilację i przekazywanie amerykańskiej agencji NSA danych do programu PRISM (The Guardian, Class action privacy lawsuit filed against Facebook in Austria). Każdy z 25'000 powodów domaga się "symbolicznych" 500 euro odszkodowania, co łącznie daje kwotę roszczenia 10 mln euro. Kolejnych 55'000 osób wyraziło chęć przystąpienia do postępowania na dalszym etapie (jak informowaliśmy w ubiegłym roku, listę zamknięto decyzją Schremsa i współpracującej kancelarii prawnej). 

Facebook kontestuje zarówno dopuszczalność pozwu zbiorowego, jak i właściwość terytorialną austriackiego sądu (EU Observer, Facebook risks fresh trial in Austrian court).

Zmierzch "podwójnej irlandzkiej" i optymalizacji CIT w Szwajcarii, Luksemburgu i Austrii

W ostatnich miesiącach kilkukrotnie wspominaliśmy o wielkich inwestorach amerykańskich wykorzystujących jurysdykcję irlandzką do prawnie wątpliwych praktyk, choćby w kontekście prawa do prywatności użytkowników portalu Facebook (post tutaj), czy porozumień podatkowych między Google a tamtejszą administracją (zobacz tu). Właśnie kwestie podatkowe budzą szczególne niezadowolenie w pozostałych unijnych stolicach, które zabiegając o naprawę sytuacji fiskalnej włożyły w minionym roku wiele wysiłku w walkę z uchylaniem się od opodatkowania (zob. nasze posty w zakresie tax evasion). Spore emocje budzą również postępowania Komisji ws. opodatkowania Starbucksa w Holandii, czy Fiat Finance w Luksemburgu.

Fakt, że nowy Przewodniczący Komisji Europejskiej, Jean-Claude Juncker, piastował urząd Premiera Luksemburga w czasie, kiedy państwo to (podobnie zresztą jak Irlandia) zawarło porozumienia podatkowe z Amazonem, w sprawie których Komisja ma wszcząć postępowanie o możliwe naruszenie zasad udzielania pomocy publicznej, nie pozwoli aby o podatkach zapomnieć do przyszłego roku (FT, Brussels targets Amazon’s Luxembourg tax deal). Jest jednak szansa, że Irlandia, Austria i Luksemburg, a także Szwajcarią rzadziej będą odgrywać rolę czarnych charakterów.

Czarne chmury nad Facebookiem

Na forum PPM cyklicznie zwracamy uwagę na różne fronty wojny o ochronę prywatności między użytkownikami Internetu a amerykańską administracją (tu o sporze z Microsoftem, tu o aferze Edwarda Snowdena i NSA) i spółkami (nt. kolejnego epizodu walki o prawo do bycia zapomnianym z Google). Tym razem w pierwszoplanową rolę wcielił się Facebook, m.in. wykorzystujący historię korzystania z sieci na potrzeby reklam adresowanych, co ostatnio doprowadziło do złożenia skargi przez Transatlantic Consumer Dialogue do irlandzkiego komisarza ds. ochrony danych osobowych oraz amerykańskiej Federalnej Komisji Handlu (EurActiv, USA i UE sprawdzają Facebooka).

Szczególnie interesująco zapowiada się batalia sądowa rozpoczęta na początku miesiąca w Wiedniu.  Max Schrems - austriacki student który wystąpił z powództwem - domaga się od spółki po 500 euro zadośćuczynienia za naruszenie prywatności użytkowników. Wolę przystąpienia do pozwu zbiorowego przeciwko Facebookowi wyraziło 60'000 użytkowników (Reuters, Class action against Facebook attracts 60,000 users). 

http://www.imagesbuddy.com/

Austria bliżej Southstream i dalej od UE

W kontekście działań UE dotyczących sytuacji na Ukrainie i zaangażowania Rosji w tym kraju dziwić może postawa Austrii. 24 czerwca Władimir Putin gościł w Wiedniu, gdzie spotkał się z kanclerzem Austrii Wernerem Faymannem oraz prezydentem Austrii Heinzem Fischerem. Podczas wizyty Putin uczestniczył w posiedzeniu Izby Handlowej Austrii oraz uczestniczył w rozmowach o charakterze gospodarczym. Putin skrytykował działania USA, oskarżając je o próbę torpedowania projektu Southstream w związku z planami wejścia USA jako dostawcy na europejski rynek gazu. Prezydent Austrii skrytykował sankcje UE twierdząc, że są one niekorzystne dla kogokolwiek, oraz silnie poparł ideę budowy Southstream. Kanclerz Fazmann z kolei chwalił wysiłki Rosji na rzecz (sic!) ustabilizowania sytuacji na Ukrainie. Jak donosi agencja Reuters przewodniczący Austriackiej Izby Handlowej Christoph Leitl wspomniał nawet o roszczeniach terytorialnych Austrii wobec Ukrainy w związku z terenami utraconymi w czasie I Wojny Światowej. W trakcie wizyty prezes OMV (austriackiego przedsiębiorstwa z branży energetycznej) oraz prezes Gazpromu podpisali umowę o utworzeniu South Stream Austria - spółki celowej dla budowy austriackiego fragmentu rurociągu Southstream. 

Postawę rządu Austrii skrytykował podczas spotkania ministrów spraw zagranicznych UE minister spraw zagranicznych Szwecji Carl Bildt. Skrytykował on sam fakt zaproszenia Putina do Wiednia oraz zauważył, że celem Rosji jest rozbicie jedności Unii Europejskiej, "co Rosja zawsze czyniła, gdy czuje się zepchnięta do narożnika". 

Więcej informacji tutaj

Odpowiedzialność prawna uczestników kartelu względem osób trzecich

W wyroku Kone AG i inni/ÖBB Infrastruktur AG (sprawa C-557/12) Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że w sytuacji gdy porozumienie między przedsiębiorcami o charakterze antykonkurencyjnym (w tym przypadku chodzi o zawyżanie przez kartel cen montażu oraz serwisowania wind i schodów ruchomych w Niemczech i Beneluksie) prowadzi do powstania szkód dla osób trzecich, członkowie kartelu są z tego tytułu odpowiedzialni nawet w braku stosunków umownych. Według Trybunału ochrona effet utile prawa unijnego wymaga uznania, że austriacka spółka może dochodzić od członków austriackiego kartelu naprawienia szkody, powstałej w wyniku zakupu dóbr po zawyżonej cenie od przedsiębiorcy nieuczestniczącego w kartelu, ponieważ między działaniami kartelu a ceną zakupu zachodził związek przyczynowo-skutkowy.

Nowelizacja Dyrektywy ws. opodatkowania dochodów z oszczędności - Luksemburg i Austria zrywają z polityką tajemnicy bankowej

Ministrowie finansów Austrii i Luksemburga jako ostatni z UE wyrazili zgodę na nowelizację Dyrektywy w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności w formie wypłacanych odsetek. Mimo że wymagający jednomyślnego przyjęcia projekt był przedmiotem negocjacji od 2008 roku, oba państwa sprzeciwiały się temu w obawie, że zerwanie z polityką ochrony tajemnicy bankowej narazi konkurencyjność lokalnego sektora bankowego (Les Echos, Lutte contre l’évasion fiscale: l’Autriche et le Luxembourg renoncent au secret bancaire). Mimo wielkich nadziei rozbudzonych w 2013 roku ostatnio zablokowali porozumienie m.in. na majowym szczycie ECOFIN (nasz post tutaj).

ETPCz: niemożność powołania się na immunitet nierównoznaczna obowiązkowi prowadzenia postępowania

W sprawie Wallishauser przeciwko Austrii (app. no. 14497/06) Europejski Trybunał Praw Człowieka  orzekł, że niemożność powołania się przez Stany Zjednoczone na immunitet jurysdykcyjny w sporze dotyczącym ubezpieczeń społecznych, nie jest równoznaczna z uznaniem ciążącego na Austrii obowiązku kontynuowania postępowania w sprawie.

Ponadto Trybunał nie zgodził się z zarzutem, jakoby nałożenie na skarżącą, p. Roswitha Wallishauser, obowiązków z tytułu ubezpieczeń społecznych w pełnym zakresie, a zatem również w części przypadającej na pracodawcę – ambasadę Stanów Zjednoczonych, wiązało się z ponoszeniem przez nią nieproporcjonalnych ciężarów, co w rezultacie miało stanowić naruszenie prawa własności.

Spór wyniknął na tle zatrudnienia p. Wallishauser jako fotograf w ambasadzie USA w latach 1978-1987. Do końca okresu zatrudnienia (marzec 1987) skarżąca samodzielnie opłacała składki ubezpieczenia społecznego w pełnej wysokości, tj. w części przypadającej na pracownika oraz na pracodawcę, a ambasada zwracała jej 53 do  55% ponoszonych kosztów. We wrześniu 1987 r. skarżąca została zwolniona z pracy, a ambasada przestała przestała wypłacać pensję oraz zwracać wydatki na ubezpieczenie społeczne. 

Decyzja o zwolnieniu skarżącej - podjęta z naruszeniem praw osób z kategorią inwalidzką - została uchylona przez austriacki sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. W postępowaniu sąd nie uznał immunitetu Stanów Zjednoczonych, na które usiłowały się one powołać, uznając relacje z zakresu prawa pracy jako przynależne do obszaru de iure gestionis. Orzeczenie podtrzymał Sąd Najwyższy (Oberster Gerichtho). Skoro zatem stosunek zatrudnienia nie ustał, Wallishauser z powodzeniem pozwała pracodawcę o zapłatę zaległych wynagrodzeń (w przybliżeniu 269'000 euro niewypłaconych pensji wraz z odsetkami za okres wrzesień '88-czerwiec '95).