ETPCz: niemożność powołania się na immunitet nierównoznaczna obowiązkowi prowadzenia postępowania

W sprawie Wallishauser przeciwko Austrii (app. no. 14497/06) Europejski Trybunał Praw Człowieka  orzekł, że niemożność powołania się przez Stany Zjednoczone na immunitet jurysdykcyjny w sporze dotyczącym ubezpieczeń społecznych, nie jest równoznaczna z uznaniem ciążącego na Austrii obowiązku kontynuowania postępowania w sprawie.

Ponadto Trybunał nie zgodził się z zarzutem, jakoby nałożenie na skarżącą, p. Roswitha Wallishauser, obowiązków z tytułu ubezpieczeń społecznych w pełnym zakresie, a zatem również w części przypadającej na pracodawcę – ambasadę Stanów Zjednoczonych, wiązało się z ponoszeniem przez nią nieproporcjonalnych ciężarów, co w rezultacie miało stanowić naruszenie prawa własności.

Spór wyniknął na tle zatrudnienia p. Wallishauser jako fotograf w ambasadzie USA w latach 1978-1987. Do końca okresu zatrudnienia (marzec 1987) skarżąca samodzielnie opłacała składki ubezpieczenia społecznego w pełnej wysokości, tj. w części przypadającej na pracownika oraz na pracodawcę, a ambasada zwracała jej 53 do  55% ponoszonych kosztów. We wrześniu 1987 r. skarżąca została zwolniona z pracy, a ambasada przestała przestała wypłacać pensję oraz zwracać wydatki na ubezpieczenie społeczne. 

Decyzja o zwolnieniu skarżącej - podjęta z naruszeniem praw osób z kategorią inwalidzką - została uchylona przez austriacki sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. W postępowaniu sąd nie uznał immunitetu Stanów Zjednoczonych, na które usiłowały się one powołać, uznając relacje z zakresu prawa pracy jako przynależne do obszaru de iure gestionis. Orzeczenie podtrzymał Sąd Najwyższy (Oberster Gerichtho). Skoro zatem stosunek zatrudnienia nie ustał, Wallishauser z powodzeniem pozwała pracodawcę o zapłatę zaległych wynagrodzeń (w przybliżeniu 269'000 euro niewypłaconych pensji wraz z odsetkami za okres wrzesień '88-czerwiec '95).