Malawi przystępuje do Konwencji nowojorskiej

Malawi zostanie 167. państwem-stroną Konwencji nowojorskiej o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych (UNIS Press Release). Konwencja wejdzie w życie ze skutkiem dla tego państwa z dniem 2 czerwca b.r.

Jest to trzecie z rzędu państwo afrykańskie przystępujące do Konwencji po Etiopii (2020) i Sierra Leone (2021).

CAS skrócił okres dyskwalifikacji Rosji z międzynarodowego sportu

17 grudnia Trybunał Arbitrażowy ds. Sportu (CAS) częściowo utrzymał w mocy decyzję Komitetu Wykonawczego Światowej Agencji Antydopingowej (WADA) o wykluczeniu Rosji z międzynarodowej współpracy sportowej (zob. nasz post). Rosyjska Agencja Antydopingowa (RUSADA), której styczniowy protest wobec decyzji WADA stanowił podstawę skierowania sporu do arbitrażu (post tutaj), odniosła tym samym istotny sukces.

https://images.app.goo.gl/tNZmdXeT2c4ceKqm7

CAS jednomyślnie utrzymał wyrok WADA w części stwierdzającej naruszenie przez Rosję Światowego kodeksu antydopingowego (WADC) w związku z fałszowaniem baz danych przez moskiewskie laboratorium WADA (CAS AWARD 2020/O/6689 WADA v/ RUSADA).

Sierra Leone przystąpiło do Konwencji nowojorskiej

UNCITRAL poinformował o złożeniu przez Sierra Leone dokumentów ratyfikacyjnych Konwencji nowojorskiej o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych. Konwencja wejdzie dlań w życie z dniem 26 stycznia 2021.

Warto odnotować, że równolegle ze spektakularnymi zmaganiami największych gospodarek świata i ich działań godzących w multilateralizm, ww. Konwencja po cichu kolejny raz w tym roku zwiększyła swój zakres podmiotowy (nasze posty tu i tu). Sierra Leone zostanie 166. państwem-stroną Konwencji.

Wejście w życie znowelizowanych Zasad arbitrażowych LCIA

 Z dniem 1 października weszły w życie znowelizowane Zasady London Court of International Arbitration (LCIA). Znajdą one zastosowanie do wszystkich wszczynanych odtąd postępowań.

Zmiany miały na celu zwiększenie efektywności i elastyczności procedury. Z nowych rozwiązań warto choćby odnotować możliwość wszczęcia kilku postępowań arbitrażowych mocą tego samego wniosku, czy rozszerzone możliwości konsolidacji postępowań. Rozszerzono również możliwości elektronicznego przedkładania pism procesowych oraz odbywania posiedzeń online.

Etiopia przystępuje do Konwencji nowojorskiej

24 sierpnia Etiopia złożyła dokumenty ratyfikacyjne Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych. Tym samym traktat zyskuje 165. państwo-stronę, po tym jak w czerwcu b.r. przystąpiła doń Tonga.

Arbitraż Enrica Lexie: jurysdykcja karna należy do Włoch

Wygląda to, że po 8 latach dobiega końca saga sądowo-arbitrażowa ws. Enrica Lexie (ostatnie postu tu i tutaj). W sprawie dotyczącej jurysdykcji karnej do osądzenia dwóch włoskich marynarzy oskarżonych przez Indie o zabójstwo hinduskiego rybaka Stały Trybunał Arbitrażowy uznał kompetencję włoskich sądów (Al Jazeera, Hague court says Italy has jurisdiction in 2012 Indian shooting).

Włochy mają osądzić oskarżonych, a rodzinom zabitego rybaka wypłacić odszkodowanie i zadośćuczynienie. 

Szczegóły kompromisu mają zostać wypracowane przez zwaśnione strony w drodze negocjacji.

Wyrok jest częściowo dostępny tutaj.

Kolejne zwycięstwo Jukosu w 15 letniej batalii sądowej przeciwko Rosji

Holenderski sąd apelacyjny uchylił wyrok sądu niższej instancji, który w 2016 r. orzekł o nieważności wyroku Stałego Trybunału Arbitrażowego z 2014 r. ze względu na brak jurysdykcji w sprawie (WSJ, Dutch Court ReinstatesOrder for Russia to Pay $50 Billion to Yukos Shareholders, CNBC, Update 2 Dutch appeals court reinstates $50 billion award for Yukos shareholders). W 2016 r. sędziowie uznali, że brak ratyfikacji przez Rosję Traktatu Karty Energetycznej – na podstawie którego wszczęto postępowanie arbitrażowe – uniemożliwia uznanie wyroku. Skutkiem wyroku apelacyjnego jest przywrócenie mocy prawnej wyroku trybunału arbitrażowego. Praktyczną konsekwencją może być egzekucja przeciwko Rosji 50 mld USD tj. najwyższego odszkodowania zasądzonego kiedykolwiek w arbitrażu międzynarodowym.

Seszele przystąpiły do Konwencji nowojorskiej 1958

'Z początkiem miesiąca do Konwencji nowojorskiej o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych przystąpiły Seszele. Tym samym państwo to w maju b.r. stanie się 162. stroną konwencji po niedawnym przystąpieniu Malediwów i Papui Nowej Gwinei.

Seszele złożyły dwa zastrzeżenia do Konwencji: stosowania na zasadzie wzajemności (tj. w odniesieniu do wyroków wydanych na terytorium innego państwa-strony) oraz handlowe (tj. Konwencja będzie miała zastosowanie tylko do wyroków w sprawach handlowych w krajowym rozumieniu tego pojęcia).

Guest post: Reverse of Russia’s non-compliance with the ITLOS order to release three Ukrainian naval vessels and their 24 servicemen

The dispute between Ukraine and Russia concerning the detention of three Ukrainian naval vessels in the Kerch Strait entered into a new phase. About a month ago Russia failed to release the vessels and their 24 servicemen despite the Order of the International Tribunal for the Law of the Sea (‘ITLOS’) of 25 May 2019 prescribing it to do so ‘immediately’ (‘Order’). On 24-25 July Ukraine detained the Russian tanker Nika Spirit (previous name – Neyma), which took part in the blocking of the Ukrainian vessels back in November 2018.

The dispute between the states arose from the Russia’s seizure and detention of the warships Berdyansk and Nikopol, the naval auxiliary vessel Yani Kapu, and the crew and other servicemen on those vessels. At the time of their seizure on 24-25 November 2018, the three Ukrainian naval vessels were in the Black Sea traveling away from the coast of the Crimean Peninsula and toward their home port of Odesa.

Mongolia przystępuje do Stałego Trybunału Arbitrażowego

14 maja b.r. nabrało mocy prawnej oświadczenie Mongolii o przystąpieniu do Konwencji haskiej z 1907 r. o pokojowym załatwianiu sporów międzynarodowych. Państwo to stało się tym samym 122. stroną  Haskiej konwencji z 1899 lub 1907 r., stanowiących podstawę jurysdykcji Stałego Trybunału Arbitrażowego.

Zob. także: informacja prasowa o złożeniu dokumentu akcesji u depozytariusza konwencji, rządu Holandii.

Guest post: Decyzja Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu ws. Caster Semenya i rozwoju zaburzeń płci

Rok 2016, Igrzyska w Rio, finał biegu kobiet na 800 m., zwycięzcą Caster Semenya – umięśniona lekkoatletka, którą prawnicy Międzynarodowego Stowarzyszenia Federacji Lekkoatletycznych („IAFF”) chcieliby zakwalifikować jako zawodniczkę z zaburzeniami rozwoju płci, ze względu na swój wysoki poziom testosteronu w organizmie. To właśnie między innymi jej zwycięstwo doprowadziło do wznowienia dyskusji w zakresie potrzeby regulacji tzw. nierównych szans wśród biegaczek biorących udział w międzynarodowych imprezach sportowych ze względu na wysoki poziom testosteronu. Problem, który wydawałby się uregulowany za sprawą skargi wniesionej przez Dutte Chand, w której Trybunał Arbitrażowy ds. Sportu w Lozannie („CAS”) w 2015 r. orzekł częściowo na korzyść biegaczki, zawieszając obowiązujące przepisy w tym zakresie z powodu braku wystarczających dowodów w przedstawianych przez IAAF tezach (Regulacje w zakresie Androgenizmu – „RA”) (CAS 2014/A/3759 Dutee Chand v AFI & IAAF).

Źródło:
IOL, IAAF say Caster Semenya and other DSD athletes can run with men ‘without restriction’, 

Biorąc pod uwagę powyższe orzeczenie CAS z 2015 r., tym bardziej istotna zdaje się argumentacja Trybunału w sprawie, w której decyzja zapadła 30 kwietnia 2019 r. na korzyść IAFF, i jak niektórzy twierdzą całego świata kobiecej rywalizacji sportowej. 

Wejście w życie nowelizacji Wytycznych ICC dla stron i trybunałów arbitrażowych

1 stycznia b.r. weszła w życie nowelizacja Wytycznych ICC dla stron i trybunałów arbitrażowych dotyczących prowadzenia postępowań arbitrażowych według Regulaminu arbitrażowego ICC (NOTE TO PARTIES AND ARBITRAL TRIBUNALS ON THE CONDUCT OF THE ARBITRATION UNDER THE ICC RULES OF ARBITRATION). 

Wytyczne obejmują szereg istotnych zmian, wśród których warto zasygnalizować:

Międzynarodowe Stowarzyszenie Swapów i Derywatów nowelizuje Wytyczne arbitrażowe

Międzynarodowe Stowarzyszenie Swapów i Derywatów opublikowało nowelizację, przyjętych w 2013 r., Wytycznych arbitrażowych (ISDA, Arbitration Guide). Znowelizowane wytyczne uwzględniają doświadczenia z ostatnich lat. Jest to w tym sensie znamienne, że sektor derywatów stanowi awangardę wśród instytucji finansowych w zakresie przełamywania generalnie sceptycznego podejścia do arbitrażu.

Nowelizacja szwedzkiej ustawy o arbitrażu

Z dniem 1 marca 2019 r. wejdzie w życie nowelizacja szwedzkiej ustawy arbitrażowej. W ten sposób zwieńczone zostają blisko pięcioletnie prace kodyfikacyjne zmierzające do uwzględnienia praktyki UNCITRAL w odniesieniu do ustawy uchwalonej w 1999 r. Doniosłość tych zmian istotnie wykracza poza Szwecję, dzięki niesłabnącej od czasów Zimnej Wojny popularności tego państwa jako siedziby arbitraży międzynarodowych. Reputację neutralnego ośrodka rozstrzygania sporów wschód-zachód Sztokholm zbudował w szczególności w postępowaniach z udziałem przedsiębiorców z Chin, Rosji i USA (GAR, The European, Middle Eastern and African Arbitration Review 2016. Sweden). Znowelizowana ustawa odnosi się przede wszystkim do arbitraży ad hoc (tj. nie na podstawie regulaminów instytucji arbitrażowych takich jak SCC czy ICC).

Do najważniejszych zmian należą (KAB, Sweden Adopts Revisions to Modernize its Arbitration Actq):

ICC nowelizuje standardową klauzulę arbitrażową: wskazanie explicite trybunału arbitrażowego ICC

W połowie grudnia ostrzegaliśmy, że w świetle niedawnych orzeczeń rosyjskiego Sądu Najwyższego modelowa klauzula arbitrażowa ICC może okazać się bezskuteczna w tamtejszej jurysdykcji. Izba zwróciła się do rosyjskiego Sądu z prośbą o ustosunkowanie się do zaskakującego wyroku i czeka na reakcję drugiej strony (nie wiadomo zresztą, czy w postępowaniu nie strona nie skorzystała z jeszcze jednego środka odwoławczego).

Już teraz jednak na stronie ICC pojawiło się jednak ostrzeżenie o konieczności dostosowania klauzul arbitrażowych do wymogów obowiązującego prawa krajowego, w szczególności konieczności wskazania explicite trybunału arbitrażowego ICC jako właściwego do rozstrzygnięcia sporu na potrzeby postępowań w Rosji i Chinach. 

Otwarte konsultacje dot. Haskich reguł arbitrażowych biznesu i praw człowieka

Z końcem listopada b.r. Zespół roboczy Haskich reguł arbitrażowych biznesu i praw człowieka rozpoczął publiczne konsultacje (tutaj) dokumentu roboczego w przedmiocie rozstrzygania sporów dotyczących praktyk biznesowych naruszających prawa człowieka w arbitrażu międzynarodowym (The Hague Rules On Business and Human Rights Arbitration). 

Kontekst prac

Przyczynkiem do podjęcia prac było uchwalenie przez Radę Praw Człowieka ONZ w 2011 r. Wytycznych dotyczących biznesu i praw człowieka (zob. nieoficjalne tłumaczenie na język polski), w myśl których państwa mają obowiązek zapewnienia skutecznych środków ochrony sądowej i pozasądowej przeciwko naruszeniom praw człowieka związanym z biznesem. W przypadku konieczności skorzystania z mechanizmu rozstrzygania sporów, ten powinien być niezależny względem stron i czynić zadość szeregowi wymogów proceduralnych.

W praktyce zapewnienie skuteczności ochrony praw człowieka w kontekście biznesowym przy wykorzystaniu dotychczasowych mechanizmów okazało się istotnym wyzwaniem, w szczególności w odniesieniu do sporów arbitrażowych.

Rosyjski SN: modelowa klauzula arbitrażowa ICC jest bezskuteczna ze względu na nadmierną ogólność

Według rosyjskich mediów Międzynarodowa Izba Handlowa (ICC) zwróciła się do rosyjskiego Sądu Najwyższego o wyjaśnienie kontrowersji narosłych wokół tegorocznych orzeczeń tamtejszych sądów nieuznających skuteczności modelowej klauzuli arbitrażowej ICC (HSF, The ICC Standard Arbitratinon Clause Potentially Invalid in Russia).

Pierwszym zdziwieniem dla społeczności międzynarodowej był wyrok moskiewskiego sądu arbitrażowego z lutego b.r. (No. A40-176466/17) w sprawie o wykonanie wyroku arbitrażowego ICC Dredging and Maritime Management SA (Luxembourg) v. JSC InzhTranssTroy (Russia).  Sąd odmówił wówczas uznania i wykonania wyroku na korzyść luksemburskiego przedsiębiorcy, stwierdzając bezskuteczność umownej klauzuli arbitrażowej według modelu ICC; ponadto sąd orzekł, że ewentualne wykonanie wyroku naruszałoby klauzulę porządku publicznego, jako że rosyjski dłużnik był stroną postępowania upadłościowego, co w rezultacie naruszyłoby zasadę równego traktowania wierzycieli.

Prezes MTSu o niełączeniu mandatu sędziego i arbitra (oraz o skażeniu azbestem Pałacu Pokoju)

Sala narad MTS (przed renowacją). Źródło: UN Mutlimedia

Na stronie Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości opublikowano wystąpienie prezesa MTS, Abdulqawi A. Yusufa, z okazji 73. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. W tradycyjnym przemówieniu podsumowano roczny dorobek Trybunału, w szczególności rozprawy w 6 sporach i 4 wyroki (z 17 trwających postępowań spornych, 1 procedury o wydanie opinii doradczej, nie wspominając o postępowaniach którymi Trybunał przestał się w ubiegłym roku zajmować). Na szczególną uwagę może jednak zasługiwać fragment wystąpienia dotyczący pozasądowej aktywności sędziów Trybunału.

Prezes MTS przyznał, że przez lata utarło się, iż sędziowie obok pełnienia swojego mandatu mogli równocześnie pełnić funkcje arbitrów w arbitrażach międzypaństwowych oraz państwo-inwestor. Ze względu na stale narastającą ilość pracy, kilka miesięcy temu Trybunał dokonał przeglądu tych praktyk i przyjął odnośne wytyczne.

Pierwszy stały sąd arbitrażowy ds. dóbr kultury rozpoczął działalność

Źródło: http://authenticationinart.org/cafa

W maju tego roku pisaliśmy na blogu o powstaniu nowego, międzynarodowego trybunału arbitrażowego i mediacyjnego, wyspecjalizowanego w rozstrzyganiu sporów dotyczących sztuki: "Sąd Arbitrażowy ds. Sztuki" ("Court of Arbitration for Art" (CAfA)). Rozpoczął on działalność w czerwcu na mocy porozumienia pomiędzy Holenderskim Instytutem ds. Arbitrażu (Netherlands Arbitration Institute (NAI)) a fundacją “Authentication in Art” (AiA) w Hadze (organizacja non-profit dostarczająca wiedzy i wsparcia w zakresie eliminowania z obrotu prawnego nie-oryginalnych (nie-autentycznych) utworów sztuk plastycznych). Celem CAfA jest prowadzenie postępowań na całym świecie w przedmiocie szerokiego spektrum sporów dotyczących sztuk wizualnych, w tym autentycznością, umowami i sporami dotyczącymi kwestii własności dóbr kultury, roszczeniami dotyczącymi praw autorskich, itp. CAfA będzie działał na podstawie reguł postępowania NAI opracowanych na potrzeby sporów prawnych w sferze sztuki. Obecnie prowadzona jest rekrutacja ekspertów do bazy arbitrów i mediatorów CAfA.

Chiny powołują Międzynarodowy Komitet Ekspertów Handlowych przy Sądzie ds. handlu międzynarodowego

Na początku lipca informowaliśmy o powołaniu przez Sąd Najwyższy Chin dwóch wydziałów sądu ds. handlu międzynarodowego. Teraz SN poinformował, że oba sądy zostały  instytucjonalnie wzmocnione o Międzynarodowy Komitet Ekspertów Handlowych.

W skład 32. osobowego ciała weszli szefowie organizacji międzynarodowych, eksperci prawni, uznani naukowcy, doświadczeni sędziowie oraz prawnicy z różnych jurysdykcji. Wiemy że w gronie tym zasiedli m.in. byłą sędzia Ciała Odwoławczego WTO Zhang Yuejiao, prof. Wang Liming z Uniwersytetu Renmin, Vladimir I. Kurilov z Federalnego Uniwersytetu Dalekowschodniego (Rosja) i były sekretarz sprawiedliwości Hong Kongu Rimsky Yuen Kwok-keung.