Irlandia uznaje aneksję de facto Okupowanego Terytorium Palestyńskiego przez Izrael za nielegalną

Pisaliśmy już na Blogu o „pełzającej aneksji” przeprowadzanej przez Izrael na Zachodnim Brzegu Jordanu poprzez przesiedlanie tam, wbrew postanowieniom IV Konwencji Genewskiej, obywateli Izraela. Wspominaliśmy także o powracających planach dokonania przez Izrael aneksji de iure Zachodniego Brzegu.

Jeśli jakieś działania Izraela spotykają z potępieniem państw trzecich, jest to zazwyczaj właśnie zamiar aneksji de iure – przykładowo, w 2020 r. ponad 1000 parlamentarzystów z 25 europejskich państw napisało wspólny list do swoich rządów przeciwko aneksji przez Izrael Zachodniego Brzegu. Nie ma w nim jednak mowy o trwającej cały czas aneksji de facto ani o nielegalnych izraelskich osiedlach na Okupowanym Terytorium Palestyńskim.

Zapowiedź porozumienia normalizującego stosunki między Izraelem i ZEA - czy faktycznie będzie "historyczne"?

W czwartek Prezydent Trump ogłosił, że odbył rozmowę telefoniczną z premierem Izraela Benjaminem Netanjahu oraz Muhammadem ibn Zajidem, księciem Zjednoczonych Emiratów Arabskich, podczas której jego rozmówcy mieli zgodzić się na zawarcie porozumienia pokojowego (tzw. Abraham Agreement), które normalizowałoby stosunki między ZEA i Izraelem (wideo z zapowiedzią zawarcia porozumienia przez prezydenta Trumpa można znaleźć tutaj).

Tym samym, ZEA stałyby się trzecim państwem arabskim, po Jordanii i Egipcie, które zawarłoby taki układ z Izraelem. Zarówno niektóre media, jak i administracja prezydenta Trumpa, już okrzyknęły porozumienie „historycznym”. Ma ono bowiem przywrócić nie tylko stosunki dyplomatyczne między  oboma państwami, ale również pozwolić na współpracę inwestycyjną, w zakresie bezpieczeństwa, turystyki, technologii, energii i handlu. Między Izraelem i ZEA mają zostać przywrócone regularne połączenia lotnicze. Co więcej, państwa mają pracować nawet razem nad szczepionką przeciwko koronawirusowi. 

Plan prezydenta Trumpa dla Bliskiego Wschodu

W czasie wizyty w Białym Domu izraelskiego premiera Benjamina Netanyahu, prezydent Donald Trump przedstawił swój plan zaprowadzenia pokoju na Bliskim Wschodzie pod nazwą „Peace to Prosperity. A Vision to Improve the Lives of the Palestinian and Israeli People”.

Prezydent Trump obiecywał przedstawienie wizji pokoju dla Bliskiego Wschodu już w czasie kampanii wyborczej. W połowie 2019 r. została opublikowana część planu dotycząca gospodarki, zaś na część polityczną trzeba było poczekać do teraz. Za całością stoi zięć Donalda Trumpa, Jared Kushner.

Plan przedstawiany jest przez Biały Dom jako „odważna wizja pokoju” oraz „najpoważniejszy, najbardziej realistyczny i najbardziej szczegółowy plan, jaki kiedykolwiek został przedstawiony”. Amerykańska administracja chwali się również, że plan został zaakceptowany zarówno przez izraelski rząd, jak i przez opozycję Netanyahu.

Guest post: Polemika do tekstu "Bardzo kosztowny prezent"

20/XI/2019 w Gazecie Wyborczej został opublikowany artykuł Dawida Warszawskiego pt.: Bardzo kosztownyprezent. W tekście Autor przemieszał informacje prawdziwe, fałszywe i komentarz (analizy, prognozy etc.). Informacje fałszywe dotyczą prawa międzynarodowego (charakterystyki prawnej jego norm, zarówno ich treści normatywnej jak i mocy wiążącej) i te informacje chcę sprostować. Podawanie informacji fałszywych na temat kwestii podstawowych jest społecznie szkodliwego i to podwójnie. Po pierwsze dlatego, że szkodliwe jest samo w sobie głoszenie nieprawdy. Po drugie dlatego, że Gazeta Wyborcza i Autor artykułu swoją renomą uwiarygadniają nieprawdę. Przykre jest również to, że Gazeta Wyborcza (Autor, redaktor naczelny i kierownik działu) nie zareagowała na zwrócenie uwagi, akceptując nierzetelność.

Będzie aneksja Doliny Jordanu?

17 września w Izraelu odbyły się wybory parlamentarne, drugie już w 2019 r. O ile sytuacja wewnętrzna Izraela nie pozostaje bez wpływu na konflikt izraelsko-palestyński, relacje Izraela ze światem arabskim i wiele innych aspektów relacji międzynarodowych, o tyle ostatnie wybory mogą okazać się ważne jeszcze z jednego powodu – tuż przed głosowaniem premier Benjamin Netanyahu zapowiedział, że jeśli jego partia Likud wygra wybory, Izrael ustanowi suwerenne rządy nad Doliną Jordanu i północną częścią Morza Martwego. Przypomnijmy, że tereny te stanowią ok. 30% Zachodniego Brzegu Jordanu, terytorium okupowanego przez Izrael od czasów wojny sześciodniowej w 1967 r. Dolinę Jordanu zamieszkuje ponad 65.000 Palestyńczyków, jak również 11.000 izraelskich osadników (izraelskie osiedla na Zachodnim Brzegu są nielegalne, w świetle art. 49 ust. 6 IV Konwencji genewskiej z 1949 r.; potwierdził to MTS w opinii doradczej w sprawie budowy muru na Okupowanych Terytoriach Palestyńskich, par. 120). 

Źródło: https://www.bbc.com/news/world-middle-east-49657915

Izrael zakazuje wstępu 7 francuskim politykom popierającym BDS

Mimo że jeszcze w połowie 2015 r. sygnalizowaliśmy, że popieranie akcji bojkotu izraelskiego osadnictwa (tzw. akcja BDS) mogłoby choćby uniemożliwić zawarcie TTIP z Stanami Zjednoczonymi, agresywna polityka osadnictwa w grudniu 2016 r. skłoniła nawet USA do wycofania dotychczasowego bezwarunkowego poparcia. W rezultacie Rada Bezpieczeństwa zdołała przyjąć rezolucję potępiającą osadnictwo jako przeszkodę wypracowania two state solution.

Poparcie ze strony ONZ wzmocniło falę krytyki wobec Izraela,  na co rząd Benyamina Nétanyahou odpowiedział zaostrzeniem polityki. Już w 2016 r. Minister bezpieczeństwa publicznego Izraela Gilad Erdan oświadczył, że BDS stanowi zagrożenie dla demokracji, praw człowieka i pokoju izraelsko-palestyńskiego (Le Monde, Sept responsables politiques français interdits d’entrée en Israël). Minister Erdan stanął wówczas na czele grupy, która miała monitorować międzynarodowe wsparcie dla BDS, a w tym roku Knesset uchwalił ustawę zakazującą przyznawania wiz oraz pozwolenia na stały pobyt obcokrajowcom popierającym sankcje wobec Izraela lub Zachodniego Brzegu. 

Machanie szabelką a osadnictwo na Zachodnim Brzegu

Dnia 23 grudnia 2016 roku Rada Bezpieczeństwa wydała rezolucję 2334 (2016) (zobacz tu) potępiającą izraelskie osadnictwo na Zachodnim Brzegu, pisaliśmy o tym tu wskazując na to, że aż 14 państw poparło wydanie rezolucji, a Stany Zjednoczone tym razem jedynie wstrzymały się od głosu, co umożliwiło jej przyjęcie. Do tej pory konsekwentnie blokowały takie inicjatywy. To jednak nie kończy problemu nielegalnego osadnictwa.

Retorsje Izraela potępionego przez Radę Bezpieczeństwa ONZ

23 grudnia Rada Bezpieczeństwa ONZ mocą Rezolucji 2334 (2016) potępiła izraelskie osadnictwo na Zachodnim Brzegu. Rada wyraźnie stwierdziła, że działania Izraela na palestyńskich terytoriach, w tym we wschodniej Jerozolimie, okupowanych od 1967 r. "nie mają podstaw prawnych" i stanowią "poważne naruszenie prawa międzynarodowego" tym samym stanowiąc przeszkodę realizacji planu dwóch państw dla dwóch narodów (tzw. two state solution). Dalej, że żadne zmiany terytorialne po 4 czerwca 1967 r., poza wypracowanymi w drodze negocjacji, nie zostaną przez nią zaakceptowane. Podkreślono wreszcie, że wstrzymanie przez Izrael wszelkich działań związanych z osadnictwem jest niezbędne dla odwrócenia aktualnie niekorzystnego trendu dla bliskowschodniego procesu pokojowego.

Izrael kategorycznie odrzucił "haniebną, anty-izraelską rezolucję", zapowiadając zignorowanie jej. Z kolei strona palestyńska, celebrując uchwalenie aktu, już zasygnalizowała, że otwiera to perspektywy zastosowania sankcji wobec Izraela  (FT, US abstains as UN condemns Israeli settlements).

Wzrost napięcia w relacjach UE-Izrael

Mimo że relacje między Izraelem a UE ostatnio układały się coraz gorzej. w związku z coraz powszechniejszym przekonaniem w Europie, że drogą do trwałego pokoju w regionie może być uznanie państwowości Palestyny (zob. choćby nasze posty tu czy tutaj), w ciągu ostatniego pół miesiąca sytuacja uległa zaognieniu.

Przyczynkiem do ostatniego pogorszenia stosunków stała się unijna nota interpretacyjna z 11 listopada ws. oznaczenia geograficznego dóbr pochodzących z „terytoriów okupowanych przez Izrael od czerwca 1967 roku” (European Commission, Interpretative Note, Brussels, 11.11.2015 C(2015) 7834 final). Jak podkreśliła Unia, nie był to nowy akt prawny a jedynie doprecyzowanie przepisów w świetle których oznaczenie produktów z Zachodniego Brzegu lub Wzgórz Golan jako "Made in Israel" wprowadzałoby konsumentów w błąd (tak: European Commission, Indication of origin fact sheet). Co więcej, dobra tak oznaczone mogłyby bezprawnie korzystać z preferencji handlowych stosujących się jedynie do eksportu z terytorium Izraela.

Ukraina to nie Zachodni Brzeg

Wczoraj Sekretarz Generalny ONZ Ban Ki-moon wyraził swoje zaniepokojenie deklaracją Izraela o objęciu 1000 ha ziem w regionie Betlejem jako „state land”. Zdaniem Ban Ki-moona toruje to drogę działalności osadniczej Izraela, ale takie jednostronne akty są sprzeczne z prawem międzynarodowym a jednocześnie utrudniają osiągnięcie porozumienia w razie ewentualnych negocjacji pokojowych. Jednocześnie Sekretarz wezwał Izrael do powstrzymania się od działań sprzecznych z zobowiązaniami międzynarodowymi, powołał się także na ustalenia tzw. „mapy drogowej” (Quartet Road Map, więcej tu i tu), która dotyczyła programu naprawy stosunków palestyńsko- izraelskich i zakładała, że strony mogą pokojowo egzystować obok siebie w stabilnych warunkach, zapewniających wspólny rozwój.

Koniec strajku funkcjonariuszy UNRWA na Zachodnim Brzegu

Jak donosi NYT, West Bank: U.N. Staff Ends Strike po dwóch miesiącach koniec strajku ogłosiło 4'500 pracowników Agencji Narodów Zjednoczonych do Spraw Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East) domagających się podwyżek i lepszych warunków pracy. Skutkiem ubocznym strajku było zamknięcie szkół dla przeszło 50'000 uczniów, darmowych punktów medycznych i wzrost napięcia w centrach dla uchodźców. 

Koniec protestu był możliwy dzięki podpisaniu porozumienia między Dyrektorem UNRWA ds. operacji na Zachodnim Brzegu a przedstawicielem regionalnego związku pracowników w przedmiocie poprawy warunków zatrudnienia i jakości usług świadczonych na rzecz uchodźców.

Cour d'appel: normy Ius cogens ani MPH nie odnoszą skutku bezpośredniego

Niedawno pisaliśmy o „orzeczeniu Kiobel” Sądu Najwyższego USA w przedmiocie niemożności eksterytorialnego zastosowania ATS jako podstawy dochodzenia odpowiedzialności prawnej wobec podmiotu (w tym kontekście koncernu naftowego) nakłaniającego do i współuczestniczącego w poważnych naruszeniach praw człowieka w państwie trzecim.

Możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności prawnej spółek za czyny sprzeczne z prawem międzynarodowym dokonane poza państwem postępowania oraz poza państwem siedziby spółki była również przedmiotem niedawno opublikowanego orzeczenia (z 22 marca 2013) francuskiego Sądu Apelacyjnego w Wersalu. Sąd oddalił apelację stowarzyszeń palestyńskich Association France Palestine Solidarité (AFPS) oraz Organisation de Libération de la Palestine (OLP) w sprawie przeciwko francuskim spółkom Alstom i Veolia (Alstom SA, Alstom Transport, Veolia Transport).