USA wszczyna kolejną wojnę handlową?

W ubiegły czwartek, 6 sierpnia, prezydent Donald Trump ogłosił (zresztą co charakterystyczne podczas wizyty w fabryce Whirlpool) nałożenie dodatkowego dziesięcioprocentowego cła na niestopowe aluminium importowane z Kanady. Cła te zaczną był stosowane od niedzieli 16.08. Podobnie jak w przypadku podniesienia ceł na stal i aluminium w 2018 USA powołały się na ten sam co w 2018 r. wyjątek dotyczący bezpieczeństwa narodowego (podstawą prawną była słynna sekcja 232 Trade Expansion Act). 

USMCA wchodzi w życie

Po olbrzymich petrurbacjach politycznych z dniem 1 lipca 2020 wszedł w życie trójstronnego traktat USA-Meksyk-Kanada USMCA vel CUSMA vel T-MEC. Tak jak pisaliśmy tutaj i tu USMCA tym samym zastępuje obowiązujący dotąd traktat NAFTA. 

W internecie można bez trudu znaleźć szereg komentarzy dotyczących tego wydarzenia. 

Tylko Kluwer Arbitration Blog poświęcił USMCA sporo uwagi:

• USMCA as Part of a Global Trend Away From ISDS – An Australian Perspective
• Investment Arbitration in the Financial Services Chapter: What Changed and What Remains?
• USMCA and U.S. Investors – A Reversal of Fortune?
• SAVE THE DATE: July 1, 2023 – Canada is Out. Legacy Investors, Get Your Investment Claims In!
• An Obituary for NAFTA’s Investment Chapter
• Introducing a New Era in Regional ISDS with NAFTA 2.0

Polityczny kompromis ws. podpisania USMCA

Po upływie przeszło roku od ogłoszenia pomyślnego zakończenia negocjacji trójstronnego traktatu USA-Meksyk-Kanada USMCA (post tutaj), a po podpisaniu kolejnego porozumienia ws. rewizji postanowień USMCA, trzy państwa ogłosiły, że pokonano wszystkie przeszkody politycznych dla ratyfikacji traktatu. Tym samym, po 3 latach negocjacji, na początku przyszłego roku reżimu NAFTA powinien ustąpić miejsca USMCA.

Przeszkodę stanowił dotąd opór amerykańskiego Kongresu. Ceną za poparcie nowej wersji traktatu miało być podniesienie standardów ochrony praw pracowniczych - co budziło sprzeciw Meksyku - oraz ograniczenie zakresu ochrony praw własności intelektualnej z której korzystają koncerny farmaceutyczne (FT, Deal reached on revised USMCA trade pact).

Czy jednak USMCA niebawem nabierze mocy prawnej? W Izbie Reprezentantów udało się wypracować porozumienie ponad podziałami, co nie było oczywiste w sytuacji wszczętego postępowania impeachmentu prezydenta. W zdominowanym przez Republikanów Senacie pojawiła się natomiast sugestia odroczenia głosowania ws. traktatu po głosowaniu o usunięciu Donalda Trumpa z urzędu (Reuters, U.S., Canada and Mexico sign agreement - again - to replace NAFTA). Zresztą, nawet zanim porozumienie może zostać zagrożone w Kongresie USA, Meksyk podniósł zarzut, że Stany Zjednoczone próbują siłą faktów dokonanych (dialogu prezydent-Izba Reprezentatów) wymusić umieszczenie w protokole mechanizmów nieobjętych protokołem dodatkowym (FT, USMCA deal in question in dispute over labour inspectors).

Umiera NAFTa. Niech życje USMCA.

Po przeszło półtora roku trudnych negocjacji, a miesiąc po ostatnim przekroczeniu "nienaruszalnego amerykańskiego terminu" (nasz post tutaj), Minister spraw zgranicznych Kanady Chrystia Freeland oraz Przedstawiciel USA ds. handlu Robert Lighthizer ogłosili sukces negocjacji handlowych (Joint Statement from United States Trade Representative Robert Lighthizer and Canadian Foreign Affairs Minister Chrystia Freeland). Trójstronny traktat NAFTA ma zostać zastąpiony przez United States-Mexico-Canada Agreement (USMCA).

Szczegółów kompromisu przystąpienia Kanady do porozumienia wypracowanego wcześniej pezez USA i Meksyk na razie nie znamy. Z nielicznych doniesień wiadomo przykładowo że Stany Zjednoczone zdołały osiągnąć obniżenie barier dostępu na kanadyjski rynek mleczny (Global News, New NAFTA deal reached: Canada, U.S., Mexico reach trade agreement under new name). Kanadyjskie ustępstwa w tym zakresie mają być nieznacznie wyższe od poczynionych w ramach Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP). Jak się wydaje porozumienie w sprawie ceł samochodowych zostanie uregulowane osobno.