Nowe sankcje finansowe USA wobec prezydenta i administracji Wenezueli

W piątek 25 sierpnia prezydent USA Donald Trump, reagując na ostatnie pogwałcenia praw człowieka przez władze Wenezueli, podpisał dekret rozszerzający sankcje finansowe przeciwko tamtejszym rządzącym. Amerykański sprzeciw wzbudziło w szczególności opisywane przez nas powołanie Zgromadzenia Konstytucyjnego - równolegle od prawidłowo wybranego parlamentu - i "uzurpacja uprawnień demokratycznie wybranych reprezentantów narodu" (The Washington Post, Venezuela’s vote for a constitutional assembly could destroy democracy, critics warn).

Mocą dekretu zakazano kwalifikowanych transakcji z udziałem podmiotów amerykańskich oraz w amerykańskiej jurysdykcji (White House, Presidential Executive Order on Imposing Sanctions with Respect to the Situation in Venezuela).:

Sprzeciw prezydenta Trumpa, Rosji i UE wobec nowych amerykańskich sankcji

Większością głosów 419-3 Izba Reprezentantów opowiedziała się za rozszerzeniem sankcji wobec Rosji, Iranu i Korei Północnej, odpowiednio w reakcji na agresję na Ukrainie i ingerencję w amerykańskie wybory prezydenckie w 2016 r., na rozwój programu nuklearnego, a wreszcie na agresywną politykę zbrojeniową.

Ustawa Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA) została przyjęta wbrew sprzeciwowi Białego Domu. Prezydenckiej administracji nie podoba się uzależnienie decyzji ws. ewentualnego uchylenia sankcji od uzyskania zgody Kongresu (The Guardian, US House decisively votes to approve new sanctions against Russia). 

Głosowanie w Izbie Reprezentantów zbiegło się w czasie z przesłuchaniem zięcia prezydenta, Jareda Kushnera, m.in w sprawie korzystania na potrzeby kampanii wyborczej z rosyjskich materiałów kompromitujących Hillary Clinton (a wykradzione z jej poczty). Biały Dom kategorycznie odciął się od oskarżeń określając je mianem "polowania na czarownice".

Widmo defaultu nad Wenezuelą

Informując wczoraj o wyborze Wenezueli do Rady Bezpieczeństwa wspomnieliśmy o problemach wewnętrznych, z którymi rząd usiłuje walczyć przy pomocy policyjnych represji. Tylko w ostatnich dwóch dniach miały miejsce manifestacje mieszkańców Maracay ze względu na brak usług komunalnych (La Patilla, Protestan en Maracay por falta de servicios públicos), protest studentów i wykładowców stomatologii na Uniwersytecie Centralnym w Wenezueli, którym brakuje podstawowych instrumentów (La Patilla, Estudiantes y profesores de odontología UCV protestan por falta de materiales), czy "Marsz dla wolności" w Petare, którzy chcieli zwrócić uwagę na brak leków i żywności, "terror pracodawców", prześladowania polityczne i brak bezpieczeństwa publicznego (La Patilla, Movilización convocada por la MUD inició su marcha hacia Petare). Wśród nękających kraj problemów gospodarczych dość wskazać na najwyższą w świecie 63% stopę inflacji (BBC, Venezuela's annual inflation rises to 63.4%).

Mimo upływu 8 miesięcy od początków protestów nie słabnie również determinacja policji ("niezidentyfikowanych zamaskowanych sprawców"), która choćby w ubiegłym miesiącu rozebrała i pobiła protestujących studentów (The Huffington Post, Venezuelans Post 'Better Naked Than' Photos To Protest Brutality Against Opposition (NSFW)). Human Rights Watch informuje o potwierdzonych 9 ofiarach śmiertelnych, dziesiątkach rannych i powszechnych przypadkach nadużywania siły przez siły porządkowe, także o szeregu innych problemów jak choćby niezależności sądownictwa czy autonomii mediów (HRW, Human Rights in Venezuela, World Report 2014. Venezuela).

Wenezuelski protest "Lepiej goły niż..." w odpowiedzi na pacyfikację studenckiej manifestacji. Źródło: http://global.fncstatic.com/

O skali problemów nękających kraj dysponujący największymi podziemnymi zasobami ropy na świecie (wg. British Petroleum 296,5 mld baryłek, czyli 18% globalnych zasobów, wobec 265,4 mld baryłek (16%) Arabii Saudyjskiej i 175,2 mld (11 %) Kanady, Rzeczpospolita, Wenezuela ma najwięcej ropy na świecie), państwo-założycielskie kartelu eksporterów ropy OPEC, świadczyć może konieczność importu ropy. Pierwszy raz w historii Wenezueli.

Iracko-turecko-kurdyjskie ménage à trois przed sądem arbitrażowym ICC

Iracki minister ds. ropy poinformował, że w paryskim Międzynarodowym Sądzie Arbitrażowym ICC złożony został wniosek o wszczęcie postępowania arbitrażowego przeciwko Turcji oraz przeciwko tureckiemu operatorowi ropociągu spółce BOTAŞ celem uniemożliwiania Rządowi Regionalnemu Kurdystanu dalszego "bezprawnego przesyłu, składowania i załadunku na tankowce ropy naftowej" do iracko-tureckiego ropociągu (Republic of Iraq - Ministry of Oil, Press Release). Ruch ten stanowi konsekwencję decyzji Ankary z listopada ubiegłego roku  ws. wykorzystania, mimo protestów Iraku, ropociągów do współpracy z Republiką Kurdystanu.

Putin zleca znaczne zwiększenie obecności wojskowej Rosji w Arktyce w odpowiedzi na roszczenia Kanady

W odpowiedzi na zgłoszone wczoraj roszczenia Kanady dotyczące zwiększenia granicy szelfu kontynentalnego Kanady w rejonie Arktyki Władimir Putin zlecił znaczące zwiększenie obecności rosyjskich sił zbrojnych w tym regionie. Kanada, o czym informowaliśmy tutaj, zgłosiła wczoraj do ONZ plany rozszerzenia granic szelfu o dodatkowe 1.2mln km2. Przypomnijmy, że w rejonie Arktyki lokalizowane są duże złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. Niektóre dane mówią nawet o 9-10 mld ton surowców energetycznych. W ramach remilitaryzacji Arktyki Rosja planuje otwarcie dawnych sowieckich baz wojskowych w rejonie (m. in. bazy wojskowej na wyspie Kotielny). We wrześniu Rosja powróciła do patrolowania terytoriów Arktyki (o czym informowało Polskie Radio tutaj). Więcej informacji o planach Rosji tutaj.

Kanada wysuwa roszczenia do surowców Arktyki

W poniedziałek 9 grudnia 2013 roku minister spraw zagranicznych Kanady John Baird oświadczył, że Kanada zamierza przedstawić swoje roszczenia do surowców naturalnych znajdujących się na obszarze Arktyki. Podstawą do roszczeń ma być przewidziana przez Konwencję NZ o Prawie Morza możliwość wydłużenia granicy szelfu kontynentalnego z którego zasobów korzystać mogą państwa nadbrzeżne do 400 mil morskich. Baird oznajmił, że Kanada złożyła już wstępne dokumenty w tym zakresie do ONZ, które wkrótce zostaną uzupełnione o dalsze opracowania i analizy. Działania Kanady mogą doprowadzić do konfliktu z Rosją, Danią, i USA, które również uczestniczą w tym swoistym "wyścigu" do surowców Arktyki. Szczególnie kontrowersyjna jest kwestia jurysdykcji nad obszarem Grzbietu Łomonosova, który rozciąga się na przestrzeni 1120 mil pod Biegunem Północnym i może być uznawany za fragment szelfu. Więcej informacji tutaj.

Chevron nie musi płacić Ekwadorowi za zniszczenia w Lago Agrio

17 września Trybunał Arbitrażowy przy Stałym Trybunale Arbitrażowym w Hadze wydał orzeczenie, w którym stwierdza, że Chevron zwolnił się już z wszelkich zobowiązań względem Ekwadoru poprzez zawarcie porozumienia Settlement and Release Agreement pomiędzy Ekwadorem i Texaco z 1992 i 1995 r. Texaco zostało w 2001 r. przejęte przez Chevron, który jest jego następcą prawnym. Zdaniem sądu zawarte wówczas porozumienie "zwolniło" Texaco i jego właściciela w dalszej odpowiedzialności.

Norwegia chce wydobywać ropę naftową w Arktyce

Rządząca w Norwegii Partia Pracy zdecydowała się na rozpoczęcie oceny oddziaływania na środowisko wydobycia ropy naftowej w rejonie archipelagu Lofotów oraz na Morzu Barentsa, w bezpośrednim sąsiedztwie Arktyki.

Kwestia wydobycia ropy naftowej w rejonie Arktyki budzi wiele kontrowersji, głównie dlatego, że ewentualny wyciek ropy w zimnym morzu, a często w lodzie może spowodować nieodwracalne zmiany w środowisku tego regionu, który wyjątkowo trudno się regeneruje. Dodatkowym problemem jest brak dobrych technologii usuwania zanieczyszczeń ropą naftową z lodu. W związku z tym przeciwko wydobywaniu ropy naftowej w tym regionie protestują największe organizacje środowiskowe, takie jak Greenpeace czy WWF.

Na razie Norwegia będzie prowadziła jedynie badania dotyczące zasobów i wpływu ich wydobycia na środowisko. Decyzji co do podjęcia działań można spodziewać się ok. 2015 r.

Wydobywanie ropy naftowej w tym rejonie może się także przyczynić do powstania nowego sporu międzynarodowego.Odwierty mają być zlokalizowane także na Morzu Barentsa, w strefie, która jeszcze niedawno była przedmiotem sporu delimitacyjnego pomiędzy Norwegią i Rosją (więcej na ten temat). Już teraz budzi to protesty rosyjskich organizacji pozarządowych.