Pozew Rohindżowie v. Facebook

Na forum PPM kilkukrotnie informowaliśmy o konflikcie, który wybuchł w Mjanmie w 2017 r. między buddyjską większością a muzułmańską mniejszością Rohindżów (zob. posty tu czy tu a także guest posty tu i tu). Szacuje się że w wyniku konfliktu 700'000 Rohindżów zostalo zmuszonych do ucieczki do Bangladeszu a 10'000 zostało zabitych. Specyficznym elementem przeprowadzonych czystek etniczych było eskalowanie atmosfery za pośrednictwem Facebooka. W listopadzie 2018 spółka (obecnie: Meta) uznała własną odpowiedzialność za brak moderacji treści publikowanych w portalu społecznościowym.

Domagając się więcej niż symoblicznego uznania własnej współodpowiedzialności przez spółkę, Rohindżowie złożyli pozwy grupowe w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych (DW, Rohingya vs. Facebook: What are the chances of success?).  Powodowie zarzucający spółce, że świadomie zgodziła się na akty przemocy celem wzmocnienia swojej pozycji rynkowej w regionie, domagają się 150 mld USD (133,1 mld euro) tytułem odszkodowania.

Warto śledzić losy tego postępowania, mając w szczególności na uwadze że w świetle prawa amerykańskiego i angielskiego, Meta co do zasady nie odpowiada za treści publikowane przez użytkowników portalu.

Guest post: Tarcza prywatności dzieli los Bezpiecznej przystani, czyli o problemie braku adekwatnego poziomu ochrony danych osobowych

Historia zatacza koło: w 2013 roku Max Schrems, austriacki aktywista działający w obszarze ochrony prywatności i danych osobowych, złożył do irlandzkiego organu ochrony danych osobowych skargę dotyczącą zasad umożliwiających przekazywanie danych osobowych z UE do Stanów Zjednoczonych w oparciu o przepisy Bezpiecznej przystani przez Facebooka. Postępowanie przyniosło skutek w postaci pytań prejudycjalnych skierowanych przez irlandzki High Court do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Chociaż wśród pytań sformułowanych przez High Court nie znalazło się pytanie dotyczące ważności Bezpiecznej przystani, TSUE skorzystał wówczas z okazji wypowiedzenia się na ten temat i w orzeczeniu z 2015 roku stwierdził jej nieważność (post na ten temat).

Decyzja TSUE nie doprowadziła jednak do końca sporu toczącego się między aktywistą a (de facto) cyfrowym gigantem. Niemal pięć lat później, 16 lipca 2020 roku, TSUE wydał wyrok odnoszący się do serii kolejnych pytań, które sformułowane zostały przez High Court w związku z przeformułowaną skargą złożoną przez Maxa Schremsa (tzw. Schrems II). Wśród 11 pytań wyodrębnić można dwa najważniejsze zagadnienia: po pierwsze, szereg pytań odnoszących się do standardowych klauzul umownych dotyczących przekazywania danych osobowych państwom trzecim oraz podmiotom przetwarzającym dane mającym siedzibę w takich państwach. Po drugie, pytania dotyczące gwarancji adekwatnego poziomu ochrony danych osobowych w świetle Tarczy prywatności, która zastąpiła Bezpieczną przystań jako akt regulujący zasady określające odpowiedni stopień ochrony danych osobowych przekazywanych z Unii do podmiotów mających siedzibę w Stanach Zjednoczonych.

Libra - kryptowaluta Facebooka - pod mrożącym spojrzeniem organów antymonopolowych w USA i UE.

O wątpliwościach prawnych i politycznych wokół Libry, kryptowaluty budowanej przez Facebooka, wspominaliśmy na początku lipca przy okazji jej publicznej inauguracji. Przywołując jednak choćby skandal Cambridge Analitica wyrażaliśmy obawy, że zezwolenie Facebookowi na stworzenia światowej (krypto)waluty wymaga olbrzymiej ostrożności, jeżeli w ogóle powinno to nastąpić. Powściągliwość w tym zakresie podzielają choćby międzynarodowa Rada Stabilności Finansowej (FSB), i brytyjski nadzorca rynku finansowego Financial Conduct Authority (FT, Global regulators deal blow to Facebook’s Libra currency plan) i grupa G7. 

Obaw związanych ze skalą oddziaływania projektu z pewnością nie złagodziło odsłonięcie kolejnych jego aspektów. Facebook planuje m.in. zintegrowanie portfela Calibra z usługami świadczonymi przez inne podmioty grupy m.in. WhatsApp czy Messenger.

W rezultacie, już w lipcu Facebook przyznał, że jego działania stały się przedmiotem wstępnego postępowania amerykańskiego nadzorcy prawa konkurencji (FT, Facebook reveals new FTC antitrust investigation). Teraz śladami USA ruszyła Unia Europejska. 

TSUE: strona zamieszczająca facebookowy przycisk „Lubię to” jest współodpowiedzialna za przetwarzanie danych osobowych

W grudniu pisaliśmy o opinii rzecznika generalnego M. Bobka, w której stwierdzono, że strona internetowa zamieszczająca facebookowy przycisk „Lubię to” powinna być współodpowiedzialna za przetwarzanie danych osobowych swoich użytkowników. W tym tygodniu Trybunał Sprawiedliwości potwierdził główne tezy tej opinii.

Prawne wątpliwości dotyczącej nowej kryptowaluty Facebooka

Po wielu miesiącach domysłów na temat projektu nowej kryptowaluty, potajemnie realizowanego  przez Facebooka, 18 czerwca w San Francisco spółka dokonała uroczystej inauguracji waluty Libra. Tym samym spółka podjęła najważniejszą jak dotąd próbę wykorzystania technologii blockchain, eliminującej centralny ośrodek emisji i i kontroli, do emisji powszechnego pieniądza. Ma to miejsce w 10. lecie emisji bitcoina, tj. jesteś z przeszło 1600 takich inicjatyw zrealizowanych dotąd w różnej skali.

Nowych środek płatniczy ma umożliwić 1,6-1,7 mld użytkowników portalu dookoła świata na natychmiastowe i nieomal bezkosztowe - w porównaniu do tradycyjnych usług finansowych - transfery zasobów za pośrednictwem telefonu komórkowego, bez konieczności posiadania rachunku bankowego (FT, Facebook unveils global digital coin called Libra). Kryptowaluta ma być oparta na pakiecie różnych walut tradycyjnych i innych aktywów. Wartość Libry ma zaś być ustalana na podstawie koszyka walutowego.

Guest post: Granice odpowiedzialności Facebooka

Odpowiedzialność sieci społecznościowych za treści publikowane na nich przez ich użytkowników stanowi bardzo kontrowersyjny temat. Udowadnia to dyskusja tocząca się wokół artykułu dyrektywy o prawach autorskich na jednolitym rynku cyfrowym dotyczącego uprzedniego sprawdzania treści przez pryzmat naruszania przez nie praw autorskich. Przedstawiona 4 czerwca 2019 r. opinia rzecznika generalnego Macieja Szpunara w sprawie C-18/18 Eva Glawischnig-Piesczek przeciwko Facebook Ireland Limited dostarcza kolejnej porcji materiału do analizy linii orzeczniczej TSUE w tym temacie na gruncie przepisów dyrektywy o e-handlu. 

Guest post: O (zacierających się) granicach między prawem konkurencji i prawem ochrony danych osobowych (decyzja Bundeskartellamt w sprawie Facebooka)

Dnia 7 lutego 2019 r. niemiecki Federalny Urząd Antymonopolowy (Bundeskartellamt, dalej: BKartA) wydał długo oczekiwaną decyzję w sprawie nadużycia pozycji dominującej przez Facebooka (dalej: FB). Choć tekst samej decyzji nie jest jeszcze dostępny, BKartA opublikował notatkę prasową oraz kilku stronnicowy dokument informacyjny w tej sprawie, na której bazuje poniższy tekst. 

W ocenie BKartA, FB nadużył swojej pozycji dominującej na rynku sieci społecznościowych poprzez narzucenie użytkownikom serwisu Facebook postanowień regulaminów niezgodnych z prawem ochrony danych osobowych. Ich bezprawny charakter wynika z uzależnienia korzystania z sieci społecznościowej od udzielenia przez użytkownika nieograniczonej zgody na zbieranie jego danych także poza Facebookiem, w tym ze stron internetowych czy aplikacji, należących do Facebooka (takich jak np. WhatsApp czy Instagram) oraz stron internetowych czy aplikacji podmiotów trzecich, a następnie łączenie tych danych z danymi z indywidualnego konta użytkownika na Facebooku i ich dalsze wykorzystywanie. BKartA uważa, że zgoda wyrażona w tym zakresie przez użytkowników serwisu nie jest dobrowolna i FB nie może dalej przetwarzać danych osobowych użytkowników zebranych z zewnętrznych źródeł na jej podstawie. 

Rzecznik generalny TSUE: operator strony internetowej z przyciskiem „Lubię to” jest współodpowiedzialny za przetwarzanie danych osobowych

Fashion ID jest niemieckim internetowym sprzedawcą artykułów odzieżowych, który na swojej stronie umieścił wtyczkę: facebookowy przycisk „Lubię to”. Gdy dany użytkownik trafia na stronę internetową Fashion ID, informacje o adresie IP i identyfikatorze jego przeglądarki są przekazywane Facebookowi. Przekazanie to ma miejsce automatycznie po załadowaniu się strony internetowej Fashion ID i następuje niezależnie od tego, czy użytkownik kliknął przycisk „Lubię to” i czy jest posiadaczem konta na Facebooku. 

Guest post: Administrator fanpage’a współodpowiedzialny za przetwarzanie danych na Facebooku

W dnia 5 czerwca 2018 r., zaledwie kilka dni po rozpoczęciu stosowania ogólnego rozporządzenia o ochronie danych („RODO”), Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał długo wyczekiwany wyrok w sprawie C-210/16 - Unabhängiges Landeszentrum für Datenschutz Schleswig-Holstein (ULD) przeciwko Wirtschaftsakademie Schleswig-Holstein Gmbh, który ma fundamentalne znaczenie dla administratorów fanpage’y prowadzonych na Facebooku.

Zgodnie z wyrokiem TSUE, administratorzy fanpage’y prowadzonych na Facebooku ponoszą z Facebookiem wspólną odpowiedzialność za przetwarzanie danych osób odwiedzających ich strony. Warto przy tym podkreślić, że choć wyrok zapadł na gruncie dyrektywy 95/46/WE, ustalenia poczynione przez TSUE pozostają aktualne również pod rządami RODO. 

Krucjata Maxa Schremsa przeciwko Facebookowi trwa - TS UE potwierdził jurysdykcję sądów austriackich w jego sprawie

Na naszym blogu wielokrotnie poruszaliśmy problemy ochrony danych osobowych, w szczególności związane z korzystaniem z internetu i nawiązywaliśmy do działalności młodego austriackiego prawnika Maximiliana Schremsa, znanego przede wszystkim z postępowań przeciwko Facebookowi (zob. nasze posty m.in. tu, tu, tu, tu i tu). Właśnie odniósł on na gruncie prawa Unii Europejskiej kolejny sukces w swojej krucjacie. 25 stycznia br. Trybunał Sprawiedliwości UE potwierdził, ze pan Schrems może jako konsument wytoczyć indywidualne powództwo przeciwko Facebook Ireland przed sądami austriackimi (wyrok w sprawie C-498/16 Maximilian Schrems przeciwko Facebook Ireland Limited). Zdaniem Trybunału nie może jednak na zasadach przewidzianych dla konsumentów wytoczyć powództwa zbiorowego w imieniu osób, które scedowały na niego swoje prawa. Sukces nie jest zatem absolutny, choć niewątpliwie doniosły.