Guest post: Czy w więzieniu w Barczewie stosowano tortury? Podsumowanie Raportu Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur

Wprowadzenie

W dniu 31 stycznia 2023 r. na stronie Biura Rzecznika Praw Obywatelskich został opublikowany raport Krajowego Mechanizmu Prewencji Tortur (dalej: KMPT) z wizytacji przeprowadzonej w Zakładzie Karnym w Barczewie, która odbyła się w dniach 17-20 października zeszłego roku. Raport KMPT zawiera m.in. szereg informacji dotyczących możliwości stosowania tortur oraz innych form złego traktowania wobec osadzonych w zakładzie. Jest to pierwszy taki przypadek, kiedy KMPT, wizytujący miejsca, w których przebywają osoby pozbawione wolności, sfomułował tak niepokojące wnioski wynikające z przeprowadzonej kontroli.

2.     Krajowe mechanizmy prewencji tortur – jeden z filarów systemu zapobiegania torturom oraz innym formom złego traktowania

Krajowe mechanizmy prewencji tortur (dalej: krajowe mechanizmy prewencji) powoływane są na mocy Protokołu fakultatywnego do Konwencji przeciwko torturom (dalej: Protokół, OPCAT) [1]. Stanowią jeden z filarów systemu prewencji tortur oraz innych form złego traktowania [2] i karania w miejscach, w których przebywają osoby pozbawione wolności [3] Drugim filarem systemu zapobiegania jest Podkomitet ds. Prewencji, czyli organ traktatowy ustanowiony przez OPCAT. Podstawowym zadaniem krajowych mechanizmów prewencji oraz Podkomitetu ds. Prewencji jest przeprowadzanie regularnych wizyt w miejscach pozbawiania wolności w celu wykrycia ryzyka stosowania tortur oraz innych form złego traktowania oraz karania (art. 2, 3 i 4 OPCAT).

Rzecznik Generalny Bobek: brak podstaw kwestionowania niezawisłości sędziów powołanych przed 1989 r.

Rzecznik Generalny TS UE Michał Bobek wydał opinię w związku z pytaniem prejudycjalnym polskiego Sądu Najwyższego ws. C-132/20 Getin Noble Bank. SN zwrócił się z pytaniem, czy jeżeli w wydaniu wyroku krajowego uczestniczyli sędziowie powołani przed 1989 r., to czy sprawowanie funkcji sędziowskich budzi wątpliwości co do "do niezawisłości i bezstronności tego sędziego w rozumieniu art. 19 ust. 1 TUE i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej".

Oświadczenie HFPC ws. komentarzy Prezydenta RP formułowanych pod adresem Rzecznika Praw Obywatelskich

Warszawa,  6 maja 2021 r.

OŚWIADCZENIE

Komentarze Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej formułowane pod adresem Rzecznika Praw Obywatelskich przyjęliśmy z oburzeniem i niesmakiem. Nie tylko ze względu na fakt, że dobrze znamy i cenimy urzędującego Rzecznika. Słowa te, niestety, odbieramy również jako atak na nas oraz na wszystkie organizacje i osoby zatroskane stanem przestrzegania w Polsce zasady rządów prawa.

Sformułowane przez Prezydenta RP słowa, w naszej ocenie, nie licują z powagą zajmowanego przez niego urzędu. Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej winien być ostatnią osobą, która zarzuca komukolwiek antypolskie działania czy poglądy. Głowa państwa musi być odporna na kierowaną pod jej adresem krytykę i akceptować, że podejmowane przez nią decyzje i ich konsekwencje będą różnie odbierane.

Sprzeciwiamy się przy tym retoryce Prezydenta RP, która identyfikuje polskie władze z Polską, pozbawiając zarówno Rzecznika Praw Obywatelskich, jak i wszystkich obywateli prawa do jakiejkolwiek krytyki władz publicznych. Także na forum międzynarodowym. Krytyka ta jest prostą konsekwencją szeregu działań podejmowanych przez władze publiczne od 2015 r. skutkujących stopniowym ograniczaniem niezależności kluczowych instytucji państwa.

Prezydent RP winien pamiętać, że to wprowadzone z jego inicjatywy zmiany w ustawie o Sądzie Najwyższym i Krajowej Radzie Sądownictwa doprowadziły do zachwiania niezależności sądownictwa, licznych sporów prawnych z Unią Europejską, nie przynosząc jakichkolwiek korzyści obywatelom.

Zamiast refleksji nad działaniami, które degradują państwo prawa i obniżają pozycję Polski na arenie międzynarodowej, słyszymy zupełnie nieuprawnione słowa krytyki wobec osób broniących praworządności. Postawa taka nie licuje z obowiązkami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności z obowiązkiem czuwania nad przestrzeganiem Konstytucji.

 

Zarząd Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka

Opublikowano na hfhr.pl

Czy Komisja wycofa się z art. 7 TUE w stosunku do Polski?

W miniony poniedziałek, 9 kwietnia, F. Timmermans odwiedził Polskę w związku z trwającym postępowaniem w sprawie ochrony praworządności. Podczas wizyty wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej spotkał się z Prezesem Rady Ministrów, I Prezesem Sądu Najwyższego, Prezesem Trybunału Konstytucyjnego, Ministrem Spraw Zagranicznych, wiceszefem Kancelarii Prezydenta oraz Rzecznikiem Praw Obywatelskich. Po powrocie do Brukseli Timmermans napisał na Twitterze, że jest zadowolony z wizyty. Czy oznacza to rychłe wycofanie się Komisji z Artykułu 7 ust. 1 TUE w stosunku do Polski?

Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich apeluje o większą transparentność w Radzie UE

Od dłuższego czasu Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich, E. O’Reily, prowadzi intensywną kampanię na rzecz zwiększenia transparentności instytucji unijnych. Podejmowane działania odnosiły się m.in. obecnego sposobu prowadzenia negocjacji w sprawie Brexitu czy wprowadzenia rejestracji spotkań przewodniczącego Rady Europejskiej. Największe zarzuty w zakresie braku przejrzystości dotyczą jednak sposobu procedowania w Radzie UE.

Dr Hanna Machińska odznaczona odznaką honorową RPO „Za zasługi dla ochrony praw człowieka”.

Dr Hanna Machińska została wczoraj odznaczona odznaką honorową Rzecznika Praw Obywatelskich „Za zasługi dla ochrony praw człowieka”. W laudacji na rzecz nagrodzonej Rzecznik podkreślił wiele zasług wyróżnionej. Wśród nich warto zwrócić uwagę szczególnie na dwie. Po pierwsze to, że jeżeli spyta się któregokolwiek prawnika w Polsce o Trybunał w Strasburgu, to można założyć się, że przyzna, iż wiedzę o tej instytucji posiada w wyniku udziału w konferencjach czy seminariach organizowanych przez dr Machińską lub z publikacji przez nią wydanych. I trzeba stwierdzić, że z pewnością niewiele osób w Polsce może poszczycić się takim osiągnięciem w innych obszarach popularyzacji wiedzy o prawie międzynarodowym. Po drugie dr Adam Bodnar podkreślił, że dr Machińska jest "niezmordowana jeśli chodzi o naszą pamięć historyczną i jej związek z prawami człowieka." Ten drugi aspekt jest o tyle istotny, że wspominając o nim Rzecznik nawiązał do wtorkowej wizyty Sekretarza Generalnego RE we Frampolu i odwiedzenia przez niego odnowionego przez lokalną społeczność cmentarza żydowskiego. Podkreślił, że nie bez przyczyny w Polsce - miejscu szukania pojednania, rozliczenia z przeszłością, ale też przypominania o polskim dziedzictwie kulturowym żydów polskich - został zainaugurowany najnowszy projekt Rady Europy w ramach implementacji Konwencji z Faro.

Redakcja bloga składa dr Machińskiej serdeczne gratulacje!