Zgoda sądu na ekstradycję Juliana Assange do USA

Londyński są orzekł w ostatnią środę, że Wielka Brytania może dokonać ekstradycji twórcy Wikileaks, Juliana Assange, do Stanów Zjednoczonych (NYT, U.K. Court Rules Julian Assange Can Be Extradited to U.S.). Sąd nie oceniał, prima facie, zasadności oskarżeń formułowanych wobec Assangea, a jedynie czy warunki pobytu w areszcie w USA będą adekwatnego do jego aktualnego stanu psychicznego (o czym ostatnio pisaliśmy tutaj w kontekście styczniowego wyroku).

Orzekający w sprawie High Court w szczególności uwzględnił zapewnienia administracji Bidena że:

• Assange nie będzie przetrzymywany w szczególnym reżimie dla osób stanowiących szczególne zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, 
• w przypadku prawomocnego skazania Stany Zjednoczone pozwolą oskarżonemu na odbycie kary w rodzimej Australii.

Obrona Assanga zapowiedziała wniesienie apelacji do Sądu Najwyższego.

Londyński sąd oddala wniosek o ekstradycję Assange'a do USA

W lutym 2020 r. informowaliśmy o rozpoczęciu w Londynie procesu ekstradycyjnego twórcy Wikileaks, Juliana Assange'a. Sędzia Vanessa Baraitser oddaliła większość zarzutów obrony, w tym argumenty dotyczące zagrożenia dla wolności słowa jakie stwarzałoby wydanie Assangea w ręce USA. Sąd uznał natomiast, że w związku z depresją na którą cierpi oskarżony, ekstradycja rodzi wysokie ryzyko samobójstwa i na tej podstawie wniosek oddaliła.

Początek procesu Juliana Assange w Londynie

Niespełna rok od  aresztowania Juliana Assangea w ambasadzie Ekwadoru (nasz post), oraz po odrzuceniu przez szwedzki sąd wniosku o wydanie nakazu aresztowania (posty tu i tu), w Londynie rozpoczyna się proces ws. amerykańskiego wniosku ekstradycyjnego (Le Monde, A Londres, Julian Assange face à la justice pour tenter d’échapper à une extradition aux Etats-Unis). W przypadku wydania Australijczyka do USA, Departament Sprawiedliwości ma wnieść przeciwko niemu 18 zarzutów, zagrożonych karą łączną 175 lat pobzawienia wolności (DoJ, WikiLeaks Founder Julian Assange Charged in 18-Count Superseding Indictment).

Sąd angielski nie będzie badać meritum sprawy, jednak musi ocenić, czy zarzuty wobec Assange'a są wysoce prawdopodobne. Jego pełnomocnicy będą dowodzić, że zarzuty mają charakter polityczny a nie prawny, co mogłoby stanowić przeszkodę w ekstradycji. Ponadto można się spodziewać argumentów dotyczących gwarancji  rzetelnego procesu w Stanach Zjednoczonych i złego stanu zdrowia aresztowanego. Proces zapewne potrwa kilka lat.

MSW Wlk. Brytanii przychyla się do wniosku ekstradycyjnego Juliana Assange

Pierwszą pozytywną wiadomością dla Juliana Assange, po tym jak Ekwador zezwolił na jego aresztowanie przez brytyjską policję (post tutaj) a szwedzka prokuratura wznowiła śledztwo przeciwko niemu (post tutaj), było odrzucenie na początku miesiąca przez sąd w Uppsali wniosku prokuratury o wydanie nakazu aresztowania (WSJ, Sweden Won’t Seek Warrant for Assange, Easing U.S. Extradition Bid). Sąd uznał bowiem, że aresztowanie nie jest niezbędne do kontynuowania postępowania, a śledczy mogą sami udać się do Londynu celem przesłuchania podejrzanego. To zaś oznaczało, że szwedzka prokuratura nie ma na obecnym etapie podstaw do wystąpienia do Wielkiej Brytanii z wnioskiem ekstradycyjnym. W reakcji na wyrok sądu rzecznik prasowa prokuratury niezwłocznie poinformowała, że śledztwo będzie kontynuowane stosownie do wskazówek sądu.

Na tym skończyły się jednak pomyślne wiadomości dla Assange'a.

Szwecja wznawia postępowanie przeciwko Julianowi Asasnge

Z początkiem kwietnia informowaliśmy, że Ekwador zaprzestał udzielania ochrony dyplomatycznego Julianowi Assange i zezwolił brytyjskiej policji na wejście i aresztowanie go na terenie ambasady. Podstawą do aresztowania było naruszenie warunków zwolnienia za kaucją, ustanowionych przez szwedzki sąd, mimo późniejszego umorzenia odnośnego postępowania przez szwedzką prokuraturę.

Julian Assange aresztowany przez brytyjską policję w ambasadzie Ekwadoru

W czwartek 11 kwietnia 2019 brytyjska policja wkroczyła do ambasady Ekwadoru i aresztowała Juliana Assanga (zob. nagranie aresztowania). Założyciel Wikileaks korzystał tam z ochrony dyplomatycznej od 2012 r., tj. od czasu ucieczki przed szwedzką prokuraturą.

FT, Julian Assange faces extradition to US after arrest in London

Jak pisaliśmy w maju 2017 r., mimo umorzenia postępowania karnego w Szwecji, Wielka Brytania zapowiadałaa że w razie opuszczenia ambasady Assange zostanie aresztowany w związku z naruszeniem warunków zwolnienia za kaucją. W lutym 2018 r. wskazywaliśmy, że determinacji Wielkiej Brytanii nie zmieniły ani poważne komplikacje zdrowotne Assangea, ani nadanie mu obywatelstwa Ekwadoru. Mimo że brytyjskie zabiegi na rzecz aresztowania powszechnie wiąże się z żądaniem ekstradycji przez Stany Zjednoczone, Londyn konsekwentnie odmawiał choćby potwierdzenia czy taki wniosek formalnie otrzymał.

Wielka Brytania konsekwentna w pościgu za Assange'em

Do sprawy twórcy Wikileaks Juliana Assange'a ostatni raz nawiązywaliśmy w maju 2017 r. Wydawało się wówczas, że w związku z umorzeniem postępowania karnego przez szwedzką prokuraturę wzrosły szanse, ukrywającego się w ambasadzie Ekwadoru od 2012 r., Assangea na bezpieczne opuszczenie Wielkiej Brytanii.

Ostatecznie jednak ani powyższa okoliczność, ani nawet nadanie Assangeowi, w grudniu ubiegłego roku, ekwadorskiego obywatelstwa i wystosowanie do rządu Wielkiej Brytanii żądania uznania go za przedstawiciela dyplomatycznego tego państwa, nie przyniosły rezultatów (BBC, WikiLeaks's Julian Assange becomes Ecuadorean citizen). Londyn odmówił przyznania statusu dyplomatycznego.

Sygnalista Assange o krok bliżej wolności. Manning zwolniona z więzienia.

W miniony piątek Marianne Ny poinformowała w imieniu szwedzkiej prokuratury o umorzeniu postępowania ws. założyciela WikiLeaks, Juliana Assange. Decyzja została podjęta w związku z brakiem współpracy ze strony Ekwadoru, w którego ambasadzie przebywa Assange, co uniemożliwia formalne przedstawienie zarzutów. Jak jednak podkreślono, umorzenie postępowania nie wiąże się z ocenę ewentualnej winy lub braku podejrzanego (Al Jazeera, Sweden drops Julian Assange rape investigation). Nawet przesłuchanie Assange w listopadzie 2016 r. - po przeszło 4 latach wnoszenia o podjęcie takich działań przez Szwecję - nie doprowadziło do przełomu w postępowaniu.

Szansa na przełom ws. Assange

Zgodnie z oświadczeniem MSZ Ekwadoru zarysowała się szansa, że, po czterech latach spędzonych przez Juliana Assange w swoistym areszcie domowym w ambasadzie w Londynie, w sprawie w końcu dojdzie do przełomu. 

Igrzyska arbitrażowe

We wczorajszym poście dotyczącym raczej ponurej atmosfery wokół trwających zmagań olimpijskich wspomnieliśmy m.in. o skandalu dopingowym dotyczącym rosyjskiej reprezentacji lekkoatletycznej. O ile wcześniejsza dyskwalifikacja MKOL rosyjskich olimpijczyków została ograniczona co do wybranych osób (Reuters, Sports tribunal opens Rio's doors to more Russian dopers), o tyle Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski zdyskwalifikował całą reprezentację, której przysługuje 21 dniowy termin odwołania od decyzji (CNN, Entire Russian Team Banned From Paralympics in Rio Over Doping). Afery dopingowe nie ograniczają się zresztą jedynie do sportowców rosyjskich, o czym boleśnie przekonali się choćby polscy kibice (Eurosport.onet.pl, Rio 2016: fatalne informacje, trzeci Polak prawdopodobnie na dopingu).

Z interesującej nas perspektywy prawnomiędzynarodowej nie sposób zatem nie odnotować rekordowej liczby postępowań, które m.in. na tym tle wszczęto przed funkcjonującym ad hoc Trybunałem Arbitrażowym ds. Sportu (CAS).

Wyrok skazujący w sprawie Luxleaks whistleblowers

Na forum bloga kilkukrotnie nawiązywaliśmy do skandalu Luxleaks przyznawania przez rząd Luksemburga, wówczas, pod kierownictwem Jean-Claude Junckera preferencji podatkowych międzynarodowym koncernom (ostatnio tutaj). Efektywne opodatkowanie zagranicznych spółek w niektórych przypadkach ograniczano do 1%, a nawet niżej (The Guardian, LuxLeaks whistleblower avoids jail after guilty verdict).

U źródeł skandalu był wyciek danych z PricewaterhouseCoopers, a ich źródłem był pracownik spółki Antoine Deltour i jego kolega Raphaël Halet. Podczas gdy Europa, w reakcji na działania najsławniejszego w ostatnich latach whistleblowera Edwarda Snowdena, wspomina o podjęciu kroków na rzecz ochrony takich osób (nasz post tutaj), luksemburski sąd wykazał się w sprawie znacznie mniejszą dozą idealizmu.

Apel o międzynarodową ochronę whistleblowers

Komisja Zagadnień Prawnych i Praw Człowieka ZP RE, pracom której przewodniczy Holender Pieter Omtzigt, przedłożyła Zgromadzeniu Parlamentarnemu Rady Europy projekt Rezolucji i rekomendacji wzywających do ochrony prawnej whistleblowers.

Odpowiednio, państwa członkowskie oraz obserwatorów przy Radzie Europy i UE wzywa się do: