Chińska Republika Ludowa pokazuje siłę na Morzu Południowochińskim testując pociski balistyczne

Żeby znaleźć przyczynę zachowania władz ChRL należy cofnąć się do 10 sierpnia, kiedy to Sekretarz ds. Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych Alex Azar spotkał się w Tajpej z tajwańską prezydent Tsai Ing-wen. Wizyta dotyczyła współpracy między USA i Tajwanem w zakresie opieki zdrowotnej zwłaszcza w obliczu pandemii koronawirusa, z którą Tajwan poradził sobie wzorowo. 

Pobyt Sekretarza Azara na Tajwanie był pierwszą od dekad wizytą wysokiego rangą przedstawiciela amerykańskiego rządu na wyspie, co oczywiście wywołało sprzeciw w Pekinie. Przypomnijmy, że Chińska Republika Ludowa uznaje Tajwan za część swojego terytorium, promując politykę „jednych Chin” (zob. np. post na Blogu).

Przegląd amerykańskiej praktyki prawnomiędzynarodowej w 2016 r.

Departament Stanu opublikował tegoroczny Digest of United States Practice in International Law, w którym znajdziemy m.in.:

• wystąpienia Doradcy Prawnego Departamentu Stanu Briana J. Egana poświęcone przyszłości porozumień międzynarodowych oraz przyszłości prawa kosmicznego, a także wypowiedzi dotyczące prawa międzynarodowego prywatnego, dyplomacji i walki z ISIS.
• wystąpienie Sekretarza Stanu Johna Kerryego kwalifikującego działania w Iraku jako ludobójstwo, zbrodnie przeciwko ludzkości i czystki etniczne,
• amerykańska nota dyplomatyczna w odpowiedzi na stanowisko Chin ws. arbitrażu z Filipina w przedmiocie roszczeń do Morza Południowochińskiego,
• amerykańska nota dyplomatyczna adresowana do Wysp Marshalla ws. amerykańskiego zwierzchnictwa terytorialnego nad atolem Wake
• szereg działań w zakresie negocjowania i uznania mocy wiążącej traktatów, w tym przekazanie przez prezydenta 11 traktatów do zaopiniowania przez Senat m.in. International Treaty on Plant Genetic Resources for Food an Agriculture, Convention on the Law Applicable to Certain Rights in Respect of Securities Held with an Intermediary (the “Hague Securities Convention”), Agreement on Port State Measures to Prevent, Deter, and Eliminate Illegal, Unreported, and Unregulated Fishing, Hague Convention on the International Recovery of Child Support and Other Forms of Family Maintenance in 2016.
• implementacji 16 kwietnia 2016 Joint Comprehensive Plan of Action with Iran (“JCPOA”).

Wyrok Stałego Trybunału Arbitrażowego w sprawie chińskich roszczeń do Morza Południowochińskiego

12 lipca 2016 roku Stały Trybunał Arbitrażowy w Hadze wydał wyrok w sporze terytorialnym wytoczonym przez Filipiny przeciwko Chinom w 2013 r. O sprawie pisaliśmy wcześniej tutaj. Spór był rozstrzygany na podstawie Konwencji ONZ o prawie morza (tzw. UNCLOS).

Trybunał orzekł, że Chinom nie przysługują wyłączne historyczne prawa do bogactw naturalnych na Morzu Południowochińskim. W związu z tym Chiny muszą respektować wyłączne strefy ekonomiczne (WSE) innych państw istniejące na tym obszarze na podstawie Konwencji. O szczegółach wyroku i jego znaczeniu piszemy poniżej.

Kolejna odsłona konfliktu terytorialnego na Morzu Południowochińskim

Operujący na Morzu Południowochińskim Amerykanski okręt wojenny USS Lassen będzie prawdopodobnie powtarzał swoje działania mające na celu kwestionowanie jurysdykcji Chin nad spornym obszarem wysp Spratly. 27 października USS Lassen umyślnie przepłynął w odległości mniejszej niż 12 mil morskich od Rafy Subi, stanowiącej część archipelagu wysp Spratly. Rafa ta została konstrukcyjnie wzmocniona i wypiętrzona dla wsparcia roszczeń Chin do archipelagu oraz zasobnego w surowce morza otaczającego wyspy Spratly. Działania te doprowadziły do spięcia na linii Waszyngton - Pekin. Władze Chińskie oskarżają USA o inspirowanie napięcia w regionie oraz o naruszenie wód terytorialnych Chin. Admirał Harris, który wysłał niszczyciel na sporne wody twierdzi, że nie doszło do naruszenia prawa międzynarodowego, gdyż okręt przebywał na wodach międzynarodowych. Od poniedziałku 2 listopada Admirał Harris gości w Chinach w ramach programu współpracy pomiędzy Chińskimi i Amerykańskimi siłami zbrojnymi. USA zajmują stanowisko, że Chiny nie mogą opierać swoich roszczeń terytorialnych o sztuczne konstrukcje wybudowane na strukturach odsłanianych przez morze jedynie w czasie największych odpływów morza. Więcej informacji tutaj

Fiery Cross Reef 永暑礁 in November 2014 (source: AMTI) & Gaven Reef 南薰礁 (source: IHS Janes)

https://southseaconversations.wordpress.com/

Trybunał Arbitrażowy w Hadze właściwy do rozstrzygania sporu w sprawie jurysdykcji na Morzu Południowochińskim

29 października 2015 roku Stały Trybunał Arbitrażowy w Hadze uznał swoją właściwość do rozstrzygania sporu terytorialnego, złożonego przez Filipiny przeciwko Chinom, dotyczącego rozgraniczania terytorialnego na Morzu Południowochińskim. Decyzja ta uderza w Chiny, które roszczą sobie prawa do większości obszaru Morza Południowochińskiego (o czym pisaliśmy tutaj), ignorując interesy Wietnamu, Filipin, Malezji i Brunei w tym obszarze. Chiny od początku bojkotują postępowanie twierdząc, że dotyczy ono ich suwerenności terytorialnej i znajdują się poza właściwością Trybunału. Filipiny wniosły w 2013 roku skargę, którą Trybunał zaczął rozpatrywać latem tego roku. Dotyczy ona działań podejmowanych przez Chiny, które rozbudowują swoją infrastrukturę militarną na rafach i mieliznach, roszcząc sobie prawo do wytyczania strefy morza terytorialnego wokół tych sztucznych konstrukcji. Więcej informacji tutaj i tutaj.

grafika za: http://www.abc.net.au/news/2015-10-30/hague-court-to-hear-south-china-sea-dispute-philippines/6897852

Wietnam planuje wszczęcie postępowania arbitrażowego w związku ze sporem terytorialnym z Chinami

W wywiadzie dla agencji Reuters premier Wietnamu Nguyen Tan Dung stwierdził, że w związku z zaostrzającym się konfliktem na Morzu Południowochińskim jego gabinet rozważa możliwość pójścia w ślady Filipin (o sporze Filipin z Chinami pisaliśmy między innymi tutaj) i oddania sporu terytorialnego z Chinami pod arbitraż międzynarodowy. 

Eksperci CSIS prognozują duże (75%) prawdopodobieństwo podjęcia przez Wietnam takich kroków prawnych. Bezpośrednią przyczyną, która wywołała reakcję Wietnamu, było rozpoczęcie przez Pekin prac wiertniczych na szelfie będącym przedmiotem sporu pomiędzy obydwoma państwami. Więcej informacji tutaj.

Kerry wzywa do stworzenia Code of Conduct celem rozwiązania sporów na morzu Wschodnio i Południowochińskim

W poniedziałek 17 lutego 2014 roku, Sekretarz Stanu USA John Kerry wezwał w Dżakarcie do stworzenia Code of Conduct celem zażegnania konfliktu narastającego w rejonie morskich granic Chin (o którym pisaliśmy tutaj), które jednocześnie są jednym z istotniejszych rejonów żeglugowych. Wypowiedź Kerrego jest istotnym politycznym wsparciem dla wysiłków podejmowanych przez ASEAN na rzecz przyjęcia Code of Conduct dla kompleksowego i multilateralnego rozstrzygnięcia roszczeń Chin, Malezji, Brunei, Wietnamu, Tajwanu i Japonii do wód akwenu. Jak opisywaliśmy wcześniej tutaj państwa regionu oraz USA podejmowały już inne działania w tym zakresie. 

Zainteresowanie wodami w głównej mierze wynika z faktu, że pod dnem morza przypuszczalnie ulokowane są złoża gazu i ropy.

USA i Chiny na kursie kolizyjnym u wybrzeży Japonii

Jak doniosło dziś dowództwo US Navy, w czwartek, 5 grudnia na Morzu Południowochińskim doszło do incydentu pomiędzy krążownikiem rakietowym USS Cowpens a Chińską jednostką marynarki wojennej. Obydwa statki manewrując w swoim pobliżu, usiłując wymusić na drugiej jednostce zmianę kursu niemalże doprowadziły do kolizji morskiej. Według relacji strony Amerykańskiej do płynącej po międzynarodowych wodach jednostki USA w rejonie kwestionowanej nowo utworzonej strefy identyfikacji obrony przeciwlotniczej Chin w okolicach wysp Senkaku (pisaliśmy o tym tutaj) podpłynęła jednostka Chin usiłując wymusić zmianę kursu. Jest to kolejny incydent w tym rejonie po tym jak USA postanowiły wesprzeć Japonię oraz pozostałe państwa regionu wobec coraz agresywniej formułowanych roszczeń Chin. Sytuacja może się zaostrzyć, gdyż Chiny wysyłają w region morza Południowochińskiego swój jedyny lotniskowiec Liaoning celem przeprowadzenia manewrów. Więcej informacji tutaj

(wikimedia commons)

Chiny ostrzegają sąsiadów przed wchodzeniem z nimi w spory dotyczące delimitacji wód morskich

Wczoraj, 7 października przedstawiciel Chin stwierdził, że USA, Australia i Japonia, nie powinny wykorzystywać dobrych stosunków między sobą, do prowadzenia wspólnie sporów terytorialnych z Chinami. Była to reakcja na piątkowe spotkanie przedstawicieli tych państw w ramach rozmów trójstronnych na Bali (w ramach szczytu APEC o którym informowaliśmy tutaj), gdzie poruszano kwestie związane z roszczeniami Chin na wodach Morza Południowo i Wschodnio Chińskiego. W wyniku spotkania USA, Japonia i Australia wezwały do porzucenia gwałtownych i unilateralnych działań na tych akwenach, z uwagi na ich destabilizujący efekt dla bezpieczeństwa międzynarodowego. Zdaniem przedstawicieli ministerstwa spraw zagranicznych Chińskiej Republiki Ludowej działania USA, Japonii i Australii stanowią bezprawną ingerencję w toczące się spory terytorialne i mogą doprowadzić do dalszego komplikowania sytuacji w regionie. 

Chiny prowadzą aktywne spory terytorialne z Japonią o wyspy Senkaku na Morzu Wschodniochńskim oraz z Wietnamem, Filipinami, Tajwanem, Malezją, Burnei na Morzu Południowochińskim. 

Więcej informacji tutaj

Kolejna odsłona sporu o zasoby natualne Morza Południowochińskiego

W czwartek 5 września Chiny oskarżyły Filipiny o "tworzenie problemów z niczego" w sprawie dotyczącej "wewnętrznych spraw terytorium Chin". Była to reakcja na oświadczenie Filipin dotyczące ustawiania przez Chiny betonowych bloków pod konstrukcje na rafie Scarborough na Morzu Południowochińskim (zdjęcia i więcej informacji tutaj). Rejon ten oddalony o nieco ponad 200km od północnozachodniego wybrzeża Filipin i ponad 800 km od wybrzeża Chin staje się obszarem intensywnej rywalizacji pomiędzy tymi państwami, z których każde chce wykazać, że znajduje się on w jego wyłącznej strefie ekonomicznej. Dodatkowym interesującym wymiarem sprawy jest fakt, że we wrześniu Chiny goszczą obrady których efektem ma być Kodeks Działań dla Morza Południowochińskiego, którego jednym z efektów ma być uregulowanie sposobu rozstrzygania sporów terytorialnych między państwami regionu. Kodeks Działań ma być efektem Deklaracji ws. działań na Morzu Południowochińskim, uchwalonej przez państwa ASEAN w 2002 r. Manila podnosi argument, że działania Chin mogą służyć postawieniu obradujących stron przed faktami dokonanymi. Opinia ta jest potwierdzana licznymi incydentami do których dochodzi na tym akwenie z udziałem Chin, o których pisaliśmy na blogu tutaj. Chiny ze swojej strony wykazują chęć do opóźnienia prac nad dokumentem mającym uregulować sytuację w regionie, ostrzegając przed pośpiechem w uchwalaniu dokumentu (patrz tutaj).

Narasta napięcie na Morzu Południowochińskim

Jak donosi Reuters, Filipiny oskarżają Chiny o naruszenie przez marynarkę wojenną Chin wód pozostających pod jurysdykcją Filipin. Do incydentu doszło w odległości 5 mil morskich od wraku starego statku transportowego, umieszczonego jako baza wojskowa na rafie koralowej w rejonie zwanym mielizną Second Thomas. Obszar ten chroni dostępu do ławicy Reed’a, na której zlokalizowane są złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. Manila uznaje ten obszar za pozostający w ramach jej wyłącznej strefy ekonomicznej. Raul Hernandez reprezentujący ministerstwo spraw zagranicznych Filipin zarzucił siłom Chińskim prowokacyjne zachowanie i nielegalne przebywanie na tym obszarze morskim. Ministerstwo spraw zagranicznych Chin stwierdziło, że obszar ten jest częścią wysp Spratly, do których prawa roszczą sobie Chiny. Do podobnych incydentów doszło ostatnio także na wodach do których prawa rości sobie Wietnam. Przedstawiciele ASEAN (Association of South East Asian Nations) prowadzą z Chinami rozmowy w sprawie złagodzenia napięcia w regionie.