Wyrok Stałego Trybunału Arbitrażowego w sprawie chińskich roszczeń do Morza Południowochińskiego

12 lipca 2016 roku Stały Trybunał Arbitrażowy w Hadze wydał wyrok w sporze terytorialnym wytoczonym przez Filipiny przeciwko Chinom w 2013 r. O sprawie pisaliśmy wcześniej tutaj. Spór był rozstrzygany na podstawie Konwencji ONZ o prawie morza (tzw. UNCLOS).

Trybunał orzekł, że Chinom nie przysługują wyłączne historyczne prawa do bogactw naturalnych na Morzu Południowochińskim. W związu z tym Chiny muszą respektować wyłączne strefy ekonomiczne (WSE) innych państw istniejące na tym obszarze na podstawie Konwencji. O szczegółach wyroku i jego znaczeniu piszemy poniżej.

Kolejna odsłona konfliktu terytorialnego na Morzu Południowochińskim

Operujący na Morzu Południowochińskim Amerykanski okręt wojenny USS Lassen będzie prawdopodobnie powtarzał swoje działania mające na celu kwestionowanie jurysdykcji Chin nad spornym obszarem wysp Spratly. 27 października USS Lassen umyślnie przepłynął w odległości mniejszej niż 12 mil morskich od Rafy Subi, stanowiącej część archipelagu wysp Spratly. Rafa ta została konstrukcyjnie wzmocniona i wypiętrzona dla wsparcia roszczeń Chin do archipelagu oraz zasobnego w surowce morza otaczającego wyspy Spratly. Działania te doprowadziły do spięcia na linii Waszyngton - Pekin. Władze Chińskie oskarżają USA o inspirowanie napięcia w regionie oraz o naruszenie wód terytorialnych Chin. Admirał Harris, który wysłał niszczyciel na sporne wody twierdzi, że nie doszło do naruszenia prawa międzynarodowego, gdyż okręt przebywał na wodach międzynarodowych. Od poniedziałku 2 listopada Admirał Harris gości w Chinach w ramach programu współpracy pomiędzy Chińskimi i Amerykańskimi siłami zbrojnymi. USA zajmują stanowisko, że Chiny nie mogą opierać swoich roszczeń terytorialnych o sztuczne konstrukcje wybudowane na strukturach odsłanianych przez morze jedynie w czasie największych odpływów morza. Więcej informacji tutaj

Fiery Cross Reef 永暑礁 in November 2014 (source: AMTI) & Gaven Reef 南薰礁 (source: IHS Janes)

https://southseaconversations.wordpress.com/

Chiny chcą wykorzystac aneksję Krymu jako precedens?

Zamieszanie związane z Rosyjską agresją na terytorium Ukrainy stwarza okazję do sięgnięcia po rozwiązania siłowe także w innych rejonach. Jednym z państw, które mogą chcieć skorzystać na tym swoistym odwrocie od mechanizmów międzynarodowoprawnych w sporach międzynarodowych mogą być Chiny. 

Na atolu wysp Second Thomas (należących obecnie do Filipin) będącym częścią tzw. wysp Spratly od lat dochodzi do incydentów związanych ze sporem terytorialnym z Chinami. Od 1999 roku kiedy to okręt Sierra Madre osiadł na rafie rząd w Manilii wykorzystuje wrak jako posterunek wojskowy starając się potwierdzić swoje prawa do tych terenów. Niedawno także Chiny postanowiły wykazać swoje władztwo nad tymi wodami i czynią to poprzez intensywne patrolowanie tych wód przez jednostki Chińskiej Straży Przybrzeżnej. W połowie marca swoisty status quo został jednak naruszony przez działania marynarki wojennej Chin, która rozpoczęła blokadę wraku statku Sierra Madre. Statki Chińskiej Straży Przybrzeżnej rozpoczęły blokadę okrętu. Początkowo Filipiny rozpoczęły i z sukcesem prowadziły akcję dostarczania aprowizacji drogą powietrzną, ponawiając także próby dostępu do wraku droga morską. Udało się tego dokonać dopiero 29 marca.