Zgromadzenie środowiskowe NZ

Przez cały ubiegły tydzień (od 23 do 27 maja) odbywało się w Nairobi druga sesja Zgromadzenia Środowiskowego Narodów Zjednoczonych (United Nations Environmental Assembly - UNEA), z czego dwa ostatnie dni to tzw. panel wysokiego szczebla, w którym wzięli udział ministrowie środowiska, w tym polski minister Jan Szyszko (komunikat MŚ). 

UNEA powstało w wyniku przekształcenia Rady Zarządzającej UNEP w 2014 r. i odbywa się co dwa lata (nasz post). 

Nowy szef UNEP

Chociaż wśród organizacji międzynarodowych wyraźny jest trend stawiania na kobiety, tym razem nie dotyczy to Programu Środowiskowego Narodów Zjednoczonych (UNEP). 13 maja Zgromadzenie Ogólne wybrało Erika Solheima na nowego dyrektora zarządzającego UNEP. Na stanowisku zastąpi on pełniącego tę funkcję przez ostatnie 10 lat Achima Steinera. 

Erik Solheim od wielu lat działa w dziedzinie ochrony środowiska. W przeszłości był Ministrem Rozwoju Międzynarodowego, a następnie Środowiska i Rozwoju Norwegii, a ostatnio pracował w Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. jednak jego najbardziej znana działalność międzynarodowa wiąże się z udziałem w negocjacjach pokojowych w Sri Lance. Te doświadczenia mogą okazać się przydatne w realizacji wielu wyzwań stojących przed szefem UNEP.

Pierwsze Zgromadzenie Środowiskowe Narodów Zjednoczonych

Dzisiaj w Nairobi rozpoczęło się pierwsze w historii Zgromadzenie Środowiskowe NZ (United Nations Environmental Assembly - UNEA). Jak już pisaliśmy, UNEA zostało powołane przez Zgromadzenie Ogólne NZ  w ramach realizacji postanowień szczytu w Rio de Janeiro w 2012 r. Ma być etapem instytucjonalizacji międzynarodowej ochrony środowiska. UNEA zastąpiło dotychczasową Radę Zarządzającą UNEP. Podstawowa zmiana polega na tym, że wezmą w nim udział przedstawiciele wszystkich państw biorących udział w pracach UNEP, czyli wszystkich państw członkowskich ONZ. UNEP szacuje, że w spotkaniu weźmie udział 1200 uczestników ze 162 państw, w tym ok. 90 ministrów środowiska.

Achim Steiner pozostanie na czele UNEP

Zgromadzenie Ogólne NZ podjęło w piątek, 7 marca, decyzję o wyborze Achima Steinera na stanowisko dyrektora wykonawczego UNEP. Będzie pełnił tę funkcję już trzecią kadencję, która rozpocznie się czerwcu. Tym razem będzie ona dwuletnia, a nie jak dotychczas czteroletnia - Zgromadzenie Ogólne przychyliło się jednomyślnie do wniosku Sekretarza Generalnego ONZ w tej sprawie.

Achim Steiner zarządza UNEP od 2006 r. W tym czasie wiele zmieniło się w funkcjonowaniu UNEP, która coraz bardziej przypomina samodzielną organizację. W 2014 r. odbędzie się po raz pierwszy posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego UNEP. Taka  tendencja jest efektem dosyć powszechnego przekonania, że potrzebna jest światowa organizacja zajmująca się ochroną środowiska, a działania UNEP w formule agendy ONZ nie są wystarczające. Faktem jest, że już obecnie UNEP jest zaangażowany w wiele procesów dotyczących międzynarodowego prawa środowiska, takich jak negocjowanie nowego porozumienia ws. zmian klimatu. Jednym z większych sukcesów w ostatnim czasie było wynegocjowanie właśnie na forum UNEP nowego porozumienia wielostronnego - Konwencji z Minimata.

Nowa konwencja środowiskowa otwarta do podpisu

Podczas rozpoczynającej się dziś w Kumamoto w Japonii konferencji dyplomatycznej zostanie otwarta do podpisu nowa konwencja międzynarodowa - Konwencja z Minamata w sprawie rtęci. Tekst konwencji został wynegocjowany podczas konferencji organizowanej przez UNEP w Genewie w styczniu 2013 r. Przez dwa dni w Minamota będą trwały imprezy towarzyszące, w tym z udziałem organizacji pozarządowych. Właściwa konferencja z udziałem akredytowanych przedstawicieli państw rozpocznie się w środę 9 października. Od tego dnia przez rok będzie można podpisać konwencję, która wejdzie w życie po jej ratyfikowaniu przez 50 stron.

UNEP będzie audytować konwencje środowiskowe

9 września UNEP podpisał porozumienie z Międzynarodową Organizacją Najwyższych Organów Kontroli (INTOSAI) - organizacją pozarządową skupiającą najwyższe organy kontroli państwowej (Polskę reprezentuje w niej NIK). Celem porozumienia jest zweryfikowanie w jaki sposób implementowane są wielostronne konwencje środowiskowe (MEA). INTOSAI zostanie zaangażowana w proces monitorowania i weryfikacji sposobu wykonywania przez państwa strony ich zobowiązań wynikających z MEA, co ma pomóc w faktycznym osiągnięciu założonych przez te konwencje celów. 
Liczba MEA szacowana jest obecnie na ok. 280. Audyty będą przeprowadzane przez organy kontroli zrzeszone w INTOSAI.

Ibrahim Thiaw nowym zastępcą dyrektora wykonawczego UNEP

Sekretarz Generalny ONZ - Ban Ki-moon nominował wczoraj Ibrahima Thiaw z Mauretanii na stanowisko zastępcy Dyrektora Wykonawczego UNEP. Zastąpi on na tym stanowisko Aminę Mohamed z Kenii i będzie drugą co do ważności osobą w UNEP. 
Pan Thiaw od 2007 r. kieruje działem implementacji polityki środowiskowej UNEP.

Mohamed

UNEP FI wzywa do ujawniania raportów dotyczących emisji z portofolio investorów

UNEP Finance Initiative, partnerstwo UNEP i największych przedsiębiorców sektora finansów ogłosiło informację (briefing) dla inwestorów, w której wzywa ich do mierzenia i publikowania danych dotyczących wielkości emisji gazów cieplarnianych dokonywanych przez przedsiębiorstwa, w które inwestują i które znajdują się w ich portfolio. Zdaniem UNEP FI jest  to z jednej strony sposób na ograniczenie ryzyka inwestycyjnego, z drugiej skuteczny mechanizm wpływania na przedsiębiorców.

W informacji UNEP FI zawarto między innymi dane dotyczące obowiązkowych systemów raportowania już dziś obowiązujących w różnych państwach oraz podatków czy systemów handlu pozwoleniami na emisje. Zawarto także analizy kilku przypadków. Dokument ma jednak charakter raczej polityczny niż instruktażowy.

Porozumienie o wzmocnieniu współpracy pomiędzy Rosją a UNEP

16 kwietnia minister zasobów naturalnych i środowiska Federacji Rosyjskiej - Siergiej Donskoj i dyrektor wykonawczy UNEP - Achim Steiner podpisali w Nairobi porozumienie o wzmocnionej współpracy.
W umowie wskazano priorytetowe obszary współpracy: zachowanie bioróżnorodności, środowiskowe aspekty Igrzysk Olimpijskich w Soczi w 2014 r oraz wyzwania środowiskowe związane z Arktyką.
UNEP  i Rosja będą także współpracować między innymi w sprawach zielonej gospodarki, zachowania zasobów wodnych, regulacji użycia chemikaliów czy implementacji porozumień środowiskowych.
Więcej na temat porozumienia można znaleźć tu.

Zgromadzenie Środowiskowe Narodów Zjednoczonych UNEP

Zgromadzenie Ogólne NZ podjęło 13 marca, w rezolucji A/RES/67/251, decyzję o zmianie nazwy Rady Zarządzającej UNEP na Zgromadzenie Środowiskowe Narodów Zjednoczonych UNEP – United Nations Environment Assembly of the United Nations Environment Programme (tekst rezolucji). Decyzja ta jest konsekwencją zmiany charakteru dotychczasowej Rady Zarządzającej. W czasie konferencji Rio+20 w czerwcu 2012 r. podjęto decyzję o wzmocnieniu UNEP i uniwersalnym członkostwie w Radzie Zarządzającej, które wcześniej liczyło jedynie 58 państw. Decyzja ta została następnie potwierdzona przez Zgromadzenie Ogólne. Pierwsze posiedzenie Rady Zarządzającej w nowej formule odbyło się w lutym 2013. Rekomendowała ona zmianę nazwy na Zgromadzenie Środowiskowe, co lepiej oddaje nowy charakter tego zgromadzenia. Zgromadzenie Ogólne, w drodze konsensusu, przychyliło się do tego wniosku.