Czy wprowadzenie stanu wyjątkowego obliguje Polskę do dokonania derogacji na podstawie art. 15 EKPC?
Kryzys na granicy
polsko-białoruskiej ma wiele aspektów prawnych, humanitarnych i politycznych,
których nie da się omówić w ramach jednego postu. Truizmem byłoby powiedzieć, że sytuacja ta
skupia jak w soczewce bardzo zasadnicze kwestie, takie jak humanitaryzm i
szacunek do praw człowieka w konkretnej, ekstremalnie trudnej sytuacji życiowej
grupy cudzoziemców.
Poniższe uwagi są tylko krótkim
komentarzem do tego, jakie konsekwencje
mogą wynikać (lub nie) z decyzji o wprowadzeniu 30-dniowego stanu
wyjątkowego na obszarze części województwa podlaskiego i lubelskiego z dniem 2
września 2021 r., z perspektywy Europejskiej konwencji praw człowieka.
1.
Odnotujmy, że art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca
2002 r. o stanie wyjątkowym (Dz.U. 2002 nr 117 poz. 985) przewiduje obowiązek
notyfikacji wprowadzenia i zniesienia stanu wyjątkowego dwóm podmiotom:
Sekretarzowi Generalnemu ONZ i Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy.
2. Organizacje międzynarodowe zajmujące się prawami człowieka będą dzięki takiej notyfikacji oficjalnie wiedziały, że władze RP podjęły decyzję, która potencjalnie i faktycznie może wpływać na sposób wykonywania zobowiązań międzynarodowych z zakresu praw człowieka. Wyłącznie od tych organizacji zależy, czy taka notyfikacja wywoła jakąkolwiek reakcję (np. w drodze działań Biura Wysokiej Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka czy procedur specjalnych ONZ).