Timor Wschodni v Australia - MTS orzeka ośrodkach tymczasowych

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości przyjął 3 marca decyzję ws. zastosowania środków tymczasowych w sprawie Timor Wschodni przeciwko Australii. O okolicznościach sporu pisaliśmy tutaj. Przypomnijmy tylko, że Timor Wschodni, w związku z przeszukaniem przez australijskie służby biura swojego pełnomocnika w związku z toczącym się postępowaniem arbitrażowym na podstawie Timor Sea Treaty i zajęciem dokumentacji sprawy, 17 grudnia 2013 r. złożył skargę do MTSu i wystąpił o zastosowanie środków tymczasowych w trybie pilnym.

Trybunał przychylił się do wniosku Timoru Wschodniego, stwierdzając, że spełnione są warunki konieczne dla zastosowania środków zabezpieczających w tym prawdopodobieństwo naruszenia zasady suwerennej równości państw (i wynikających z niej norm) oraz że istnieje ryzyko niepowetowanej szkody, której w trybie pilnym należy zapobiec. MTS uznał, że Australia musi zapewnić, aż do ostatecznego rozstrzygnięcia bieżącego sporu, że zajęte dokumenty i materiały nie zostaną wykorzystane na szkodę Timoru Wschodniego oraz trzymać te dokumenty i materiały oraz wszelkie ich kopie w zamknięciu (do dalszych decyzji Trybunału). MTS zakazał również Australii zakłócania i ingerowania w jakikolwiek sposób w relacje Timoru wschodniego z jego pełnomocnikami i doradcami prawnymi w ramach wspominanego postępowania arbitrażowego, ewentualnych dwustronnych negocjacji dotyczących delimitacji, a także w ramach bieżącej sprawy przed MTS. Trybunał podkreślił zarazem, że docenia zapewnienia udzielone jeszcze w styczniu przez australijskiego Prokuratora Generalnego, że zajęte materiały nie zostaną udostępnione rządowi Australii, ani w związku ze sprawami dotyczącymi Morza Timorskiego, ani sporem przed MTS.      

Nowa sprawa w MTS: Timor Wschodni v. Australia

Tuż przed Świętami, 17 grudnia 2013 r., do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości wpłynęła skarga Timoru Wschodniego przeciwko Australii (zob. komunikat prasowy 1). Ze względu na okoliczności sprawy i wniosek Timoru Wschodniego o zastosowanie w trybie pilnym środków tymczasowych, już następnego dnia Przewodniczący Trybunału wyznaczył termin rozprawy ws. środków tymczasowych na 20-22 stycznia 2014 r. i zawiadomił rząd Australii (zob. komunikat prasowy 2).

Zdarzenia, które stanowią podstawę skargi miały miejsce 3 grudnia 2013 r. Agenci  Australijskiej Organizacji Bezpieczeństwa i Wywiadu (Australian Security Intelligence Organisation, ASIO), działając podobno na podstawie nakazu wydanego przez Prokuratora Generalnego Australii, dokonali tego dnia w Canberze przeszukania w mieszkaniu i biurze doradcy prawnego Timoru Wschodniego, który jednocześnie jest pełnomocnikiem tego państwa w postępowaniu arbitrażowym, jakie toczy się między Timorem a Australią na podstawie Timor Sea Treaty. W wyniku przeszukania zostały zajęte między innymi korespondencja pomiędzy rządem Timoru Wschodniego a jego prawnikami oraz dokumenty i dane stanowiące należące do tego państwa, w szczególności dotyczące wspomnianego postępowania arbitrażowego. Władze Timoru Wschodniego uznały takie działania Australii za naruszenie jego suwerenności, a także prawa własności i innych praw chronionych przez prawo międzynarodowe i właściwe prawo krajowe. Właśnie stwierdzenia tego naruszenia domaga się Timor Wschodni w skardze do MTS, ponadto również zwrotu wszystkich zajętych listów, dokumentów i danych, i nieodwracalnego zniszczenia wszelkich ewentualnych kopii zrobionych przez Australię, a także satysfakcji w postaci formalnych przeprosin i pokrycia przez Australię kosztów postępowania przed MTS. Natomiast środki tymczasowe miałyby m.in. obejmować zabezpieczenie i przekazanie zajętych dokumentów i danych MTS.