Zarządzenie MTS w sprawie środków tymczasowych - RPA v. Izrael

 Wczoraj Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości wydał na wniosek RPA zarządzenie w sprawie zastosowania środków tymczasowych w sprawie konfliktu w Strefie Gazy. RPA wszczęła postępowanie przeciwko Izraelowi w związku z jego rzekomymi naruszeniami zobowiązań wynikających z Konwencji o zapobieganiu i karaniu zbrodni ludobójstwa w odniesieniu do Palestyńczyków na Strefie Gazy. RPA poprosiła o wskazanie środków tymczasowych w celu „ochrony przed dalszymi, poważnymi i nieodwracalnymi szkodami dla praw ludu palestyńskiego wynikającymi z Konwencji o ludobójstwie” oraz „zapewnienia, że ​​Izrael przestrzega swoich zobowiązań wynikających z Konwencji o ludobójstwie, aby nie angażować się w ludobójstwo, i zapobiegania oraz karania ludobójstwa”.

MTS zdecydował o zarządzeniu środków tymczasowych:

- Izrael ma podjąć wszystkie możliwe kroki aby zapobiec naruszeniom art. 2 konwencji w sprawie ludobójstwa;

- Izrael ma zapewnić natychmiastowy efekt tych kroków w stosunku do swoich żołnierzy;

Dlaczego Polska powinna uważnie przyglądać się postępowaniu RPA v. Izrael?

 29 grudnia 2023 r. RPA rozpoczęła postępowanie przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości przeciwko Izraelowi zarzucając Izraelowi czyny ludobójcze, jak i brak podjęcia działań na rzecz ich zapobieżenia. Na kilkudziesięciu stronach RPA Skrupulatnie wskazała:

- na szereg wypowiedzi władz izraelskich, które mogą wskazywać na cele ludobójcze

- na efekty operacji w Gazie i różne działania, które mogłyby mieć charakter aktów ludobójczych

- na szereg raportów, wystąpień organów międzynarodowych potwierdzających niebezpieczeństwo popełnienia ludobójstwa.

Jednak w niniejszym poście chciałam odpowiedzieć w kilku punktach, dlaczego Polska powinna uważnie przyglądać się temu postępowaniu. Ano dlatego iż:

1. Naruszenie zakazu ludobójstwa jest naruszeniem normy erga omnes, a więc także wymierzonym w Polskę, która jest stroną Konwencji z 1948 r. w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa.

2. Naruszenie zakazu ludobójstwa to naruszenie normy peremptoryjnej, a ciężkie naruszenie takiej normy uruchamia obowiązki państw trzecich (czyli także Polski), aby podjęły działania na rzecz zatrzymania tego typu naruszeń (tu warto wspomnieć o wystąpieniach przedstawicieli RPA, którzy przepraszali, że wniosek do MTS złożyli tak późno).

3. Toczące się postępowanie (równolegle z innymi postępowaniami  jak Gambia v. Mjanma; Kanada, Holandia v. Syria otwiera drogę do potwierdzenia praw procesowych państw bezpośrednio nie dotkniętych skutkami danych naruszeń, czyli także Polski.

4. Sprawa dotyczy interpretacji konwencji w sprawie ludobójstwa, której stroną jest Polska, a więc automatycznie należy rozważać możliwość interwencji.

5. A propos interwencji - interweniujemy w innej sprawie dot. ludobójstwa, czyli Ukraina v. Rosja, a więc zapoznanie się z argumentami stron jest kluczowe.

6. Sprawa dotyczy ram dopuszczalnej reakcji na bezprawne, rażące naruszenie prawa (zbrodnie z 7.10.) i dotyka problemu samoobrony, okupacji, sposobu prowadzenia działań zbrojnych - to są wszystko kwestie kluczowe z punktu widzenia państwa polskiego, a Polska miała ogromne zasługi co do klaryfikacji niektórych norm i warto by o ich interpretację w dobrej wierze się upominała.

7. W konflikcie, którego dotyczy sprawa, ofiarami po obu stronach byli i są Polacy - państwo polskie powinno więc bronić ich praw także i w kontekście toczącego się postępowania.

8. Trwają obrady Zgromadzenia Ogólnego ONZ, gdzie państwa odnoszą się do sytuacji na Bliskim Wschodzie i sprawa postępowania przed MTS jest publicznie dyskutowana przez przedstawicieli większości państw świata.

9. Ta sprawa jest kluczowa, jeśli chodzi o ocenę skuteczności prawa międzynarodowego i jeśli Polska chce być konsekwentna we wspieraniu roli prawa międzynarodowego, to to jest moment by wyrazić wsparcie dla trybunału i oświadczyć, że każda decyzja będzie zaakceptowana przez Polskę. Trybunał jest obecnie pod ogromną presją, takie wsparcie jest konieczne.

10. Toczą się inne postępowania w sprawie sytuacji w Palestynie - procedura opinii doradczej, sprawa przeniesienia ambasady USA do Izraela - rozstrzygnięcie tych kwestii też ma znaczenie dla polskiej dyplomacji.

P.S. dodam jeszcze, że już 1. dzień ustnego wysłuchania w sprawie środków tymczasowych to były fajerwerki argumentacji prawniczej, na sali są legendy prawa międzynarodowego.

Kolejne środki tymczasowe w konflikcie azersko - ormiańskim: zapewnienie bezpiecznego przejścia przez korytarz laczyński

Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał 21 grudnia br. decyzję o nałożeniu na rząd Azerbejdżanu środków tymczasowych w sprawie Armenia p. Azerbejdżanowi (nr 4) (skarga nr 15389/22). Nie jest to pierwsza decyzja Trybunału o takim charakterze w toczącym się sporze, tym razem Azerbejdżan został zobowiązany do podjęcia wszelkich środków w ramach posiadanej jurysdykcji do zapewnienia bezpiecznego przejścia przez korytarz w Laçınie (korytarz laczyński) dla poważnie chorych wymagających opieki medycznej w Armenii i innych osób, które utknęły na tym terytorium bez schronienia i środków do życia. 

Korytarz ten łączy niewielką enklawę w Górnym Karabachu kontrolowaną przez Ormian z Armenią. Ma on służyć Ormianom, na mocy porozumienia z 9.11.2020 r., w celach komunikacyjnych, a jego bezpieczeństwa mają chronić rosyjskie siły pokojowe. Od kilkunastu dni sytuacja w regionie zaostrzyła się. Azerbejdżan zaczął w ostatnich tygodniach oskarżać ormiańskich separatystów o nielegalną eksploatację minerałów, w tym złota, a rosyjski kontyngent sił pokojowych o wspieranie tego procederu. Przed kilkoma dniami domniemana grupa azerbejdżańskich aktywistów ochrony przyrody zablokowała korytarz, domagając się spotkania z rosyjskim dowódcą. Konflikt jak na razie nie został rozstrzygnięty, natomiast blokada zasadniczo ograniczyła możliwości przemieszczania się Ormian w regionie.

Wydaniem decyzji o nałożeniu środków tymczasowych o tak szczególnym charakterze ETPC po raz kolejny potwierdził swoją dużą kreatywność. Wydaje się, że rok 2022 r. zostanie zapamiętany - z perspektywy ETPC - także jako rok nowatorskich środków tymczasowych.  

Kolejny raz ETPC nakłada na Polskę środki tymczasowe w związku z postępowaniem przed Izbą Dyscyplinarną SN – Raczkowski p. Polsce

12 lipca 2022 r. ETPC poinformował o nałożeniu w dniu 8 lipca br. na władze polskie kolejny raz środków tymczasowych zmierzających do wstrzymania rozpatrywania sprawy przed Izbą Dyscyplinarną SN o uchylenie immunitetu sędziego, przeciwko któremu wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne w związku z krytyką reform wymiaru sądownictwa. Trybunał zwrócił się do władz w sprawie Raczkowski p. Polsce (skarga nr 33082/22) o zapewnienie, że postępowanie dotyczące uchylenia immunitetu sędziowskiego skarżącego będzie spełniało wymogi „rzetelnego procesu” w świetle art. 6 EKPC, w szczególności wymóg „sądu ustanowionego ustawą” – tak jak został ten wymóg zinterpretowany przez Trybunał w sprawie Reczkowicz p. Polsce (skarga nr 43447/19, wyrok z 22 lipca 2021 r.) i że żadna ostateczna decyzja nie zostanie wydana w jego sprawie do czasu zakończenia postępowania przed ETPC (komunikat ETPC dostępny tu).

Sprawa jest identyczna z wcześniejszymi sprawami sędziego Andrzeja Wróbla, w której środki tymczasowe zostały nałożone w dniu 8 lutego br. (na blogu pisaliśmy tu) oraz sędziego Andrzeja Stępki – środki tymczasowe nałożone 14 kwietnia br.

 

W doniesieniach medialnych brak jest informacji, czy posiedzenie zaplanowane na 11 lipca odbyło się, raczej należy w to wątpić, choć pewnie nie ze względu na decyzję ETPC, a fakt, że 15 lipca br., wchodzi w życie nowelizacja przepisów likwidująca ID. Natomiast trzeba zauważyć, że pod względem proceduralnym wykonanie zarządzenia byłoby dość karkołomnym zadaniem. 

Przypomnijmy, że we wskazanym przez Trybunał wyroku w sprawie Reczkowicz p. Polsce, Trybunał stwierdził naruszenie prawa do sądu poprzez prowadzenie postępowania dyscyplinarnego przed Izbą Dyscyplinarną SN, kwestionując jej status jako sądu ustanowionego ustawą. Jednakże TK w wyroku z 10 marca 2022 r. (sygn. akt K 7/21), w którym uznał on niekonstytucyjność art. 6 Konwencji w określonych okolicznościach (właśnie mając na względzie orzeczenia wydawane przez ETPC)  wskazał, że skutkiem jego wyroku jest brak obowiązku po stronie władz polskich wykonania rozstrzygnięć wydanych przez ETPC na podstawie art. 6 EKPC dot. problematyki praworządności, m.in. wyroku w sprawie Reczkowicz p. Polsce. Można więc domniemywać, że intencją TK byłoby pewnie również objęcie takich decyzji Trybunału, jak ta z 8 lipca br. 

Niestety konkluzja , która nasuwa się patrząc na tę sprawę jest jedna: sytuacja prawna w Polsce w zakresie funkcjonowania w europejskim systemie prawnym (czy to strasburskim, czy luksemburskim) staje się z miesiąca na miesiąc coraz bardziej skomplikowana.   

ETPC uchyla stosowanie środków tymczasowych w stosunku do Łotwy w związku z sytuacją na granicy z Białorusią

15 września ETPC uchylił stosowanie (nałożonych 25. sierpnia 2021) środków tymczasowych w stosunku do Łotwy w związku z sytuacją na granicy łotewsko - białoruskiej (pisaliśmy tu). Jak się wydaje decyzja ta została podjęta w obliczu faktu, że z 41 osobowej grupy irackich Kurdów, 11 osób (6 dorosłych i 5 dzieci) zostało wpuszczonych na terytorium Łotwy ze względu na stan zdrowia oraz wiek. Jak podaje Trybunał, pozostałe osoby nie przebywają już na granicy.

Choć tego samego dnia, tj. 25 sierpnia 2021, Trybunał nałożył środki tymczasowe także na Polskę zobowiązując władze polskie do dostarczenia żywności, leków i pomocy medycznej, w ostatnim komunikacie Trybunału nie ma nawiązania do sytuacji w Polsce i zniesienia obowiązywania środków. Trzeba jednak wskazać, że w pierwotnej decyzji Trybunału jako termin obowiązywania środków został wskazany właśnie 15 września. Biorąc pod uwagę upływ tego terminu należy chyba przyjąć, że środki nie obowiązują także w stosunku do Polski.  

  

ETPC nakłada środki tymczasowe na Łotwę i Polskę w związku z sytuacją na granicach z Białorusią

W związku z sytuacją imigrantów na granicy łotewsko - białoruskiej i polsko - białoruskiej ETPC nałożył na Łotwę oraz Polskę (sprawy Ahmed i inni p. Łotwie oraz Amiri i inni p. Polsce) środki tymczasowe w postaci zobowiązania do dostarczenia wnioskodawcom żywności, wody, odzieży, odpowiedniej opieki medycznej oraz, jeżeli jest to możliwe, tymczasowego schronienia.

Trybunał wyjaśnił jednocześnie, że nałożenie środków tymczasowych w wskazanej formie nie powinno być rozumiane jako zobowiązanie do tego, by Polska lub Łotwa wpuściły wnioskodawców na ich terytoria. ETPC podkreślił, że zgodnie z prawem międzynarodowym kraje te mają prawo do kontrolowania wjazdu na ich terytoria przez cudzoziemców.  

Jak zaznaczył ETPC, środki zostały nałożone niezależnie od jakichkolwiek obowiązków, które Białoruś może mieć na mocy prawa międzynarodowego w odniesieniu do sytuacji skarżących. 

Skarżący w sprawie Amiri i inni p. Polsce to 32 obywateli afgańskich. Skarżący w sprawie Ahmed i inni p. Łotwie to, zgodnie z informacją przedstawioną przez Trybunał, 41 obywateli irackich pochodzenia kurdyjskiego.

Skarżący przedkładając do Trybunału wnioski o zastosowanie środków tymczasowych w obu sprawach powołali się na art. 2 (prawo do życia), 3 (zakaz nieludzkiego i poniżającego traktowania) EKPC oraz art. 4 Protokołu nr 4 do EKPC (zakaz zbiorowych wydaleń cudzoziemców). Wnioskodawcy w sprawie Ahmed i inni p. Łotwie powołali się również na art. 5 (prawo do wolności i bezpieczeństwa), art. 6 (prawo do rzetelnego procesu sądowego), art. 8 (prawo do poszanowania dla życia prywatnego i rodzinnego) oraz art. 13 (prawo do skutecznego środka odwoławczego). Wnioskodawcy w obu przypadkach starają się o umożliwienie im wjazdu na terytorium wskazanego kraju i zaoferowanie pomocy. Wszyscy twierdzą też, że zamierzają ubiegać się o ochronę międzynarodową.

Zgodnie z decyzją Trybunału środki tymczasowe mają obowiązywać przez trzy tygodnie do 15 września włącznie.

TSUE zarządza środki tymczasowe w sprawie kopalni Turów

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wydanym wczoraj postanowieniu nakazał całkowicie wstrzymanie wydobycie węgla brunatnego z kopalni Turów. Są to środki tymczasowe zarządzone w sprawie C‑121/21 Czechy przeciwko Polsce.

W sprawie tej Czechy pozwały Polskę w trybie niezwykle rzadko używanego art. 259 TFUE. strona czeska twierdzi, że Polska naruszyła swoje zobowiązania wynikające przede wszystkim z dyrektywy 2011/92/UE, poprze nieprzeprowadzenie oceny odziaływania na środowisko przedsięwzięcia przy przedłużaniu koncesji na działanie kopalni węgla brunatnego w Turowie. Tymczasem Czesi twierdzą, że dalsze wydobycie powoduje nieusuwalne szkody w środowisku po ich stronie granicy, w tym przede wszystkim obniżenie wód gruntowych. Ze względu na nieodwracalne skutki dalszego wydobycia Czechy zawnioskowały o zabezpieczenie roszczenia i wstrzymanie wydobycia, a wiceprezes TSUE sędzia Rosario Silva de Lapuerta przychyliła się do nich.

Kolejna skarga międzypaństwowa i środki tymczasowe nałożone przez ETPC na Armenię i Azerbejdżan

Europejski Trybunał Praw Człowieka otrzymał wniosek władz Armenii o nałożenie na Azerbejdżan środków tymczasowych w związku z nową odsłoną konfliktu o Górski Karabach. Trybunał zdecydował się na zastosowanie art. 39 swojego Regulaminu i zwrócił się zarówno do Azerbejdżanu, jak i Armenii o powstrzymanie się od podejmowania jakichkolwiek środków, szczególnie akcji zbrojnych, które mogą pociągać za sobą naruszenia gwarantowanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka praw ludności cywilnej i wywiązywanie się ze zobowiązań ciążących na tych państwach na podstawie Konwencji. 

Wniosek złożony do Trybunału został zarejestrowany jako skarga międzypaństwowa pod numerem 42521/20. Jest to już trzecia tego rodzaju skarga wniesiona do ETPC w tym roku (Niderlandy p. Rosji, Lichtenstein p. Czechom).  

Postanowienie MTS dotyczące środków tymczasowych w sprawie Gambia przeciwko Mjanmie

 Dzisiaj Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości  wydał postanowienie w sprawie zastosowania środków tymczasowych dotyczących zastosowania Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa w sprawie Gambia przeciwko Mjanmie (Order on the request for the indication of provisional measures made by The Gambia in the case concerning Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (The Gambia v. Myanmar)). 

O szczegółach sprawy informowaliśmy tu.

Trybunał na podstawie art. 41 Statutu MTS, który stanowi, że  

"1. Jeżeli Trybunał uzna, że wymagają tego okoliczności, władny będzie wskazać, jakie środki zabezpieczające odpowiednio prawa każdej ze stron powinny być tymczasowo podjęte.

2. Zanim zapadnie ostateczna decyzja, wiadomość o proponowanych środkach zabezpieczających powinna być natychmiast podana do wiadomości stronom i Radzie Bezpieczeństwa.

uznał między innymi, że warunki przewidziane przez statut MTS do zastosowania środków zostały spełnione. 

Praworządność w Polsce na arenie unijnej - ciąg dalszy: środki tymczasowe w sprawie C-619/18 Komisja przeciwko Polsce

19 października br. wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości UE Rosario Silva de Lapuerta w trybie doraźnym (tj. jeszcze przed przedstawieniem przez Polskę swojego stanowiska) zdecydowała o zastosowaniu środków tymczasowych w sprawie C-619/18 Komisja przeciwko Polsce, dotyczącej naruszenia unijnych zobowiązań do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej, w tym prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu, w związku z nową polską ustawą o Sądzie Najwyższym (zob. nasze wcześniejsze posty tu i tu; sprawa jest rozptrywana przez TS w trybie przyspieszonym). Z kolei tydzień później TS poinformował, że 16 listopada odbędzie się w tej sprawie wysłuchanie stron przed wielką izbą (zob. tu i tu) - i zgodnie z tą zapowiedzią odbyło się ono w ubiegły piątek. W tym poście chcemy uporządkować informacje i wyjaśnić wątpliwości, jakie w ciągu ostatnich tygodni rosną wokół postanowienia wiceprezes TS, jego mocy wiążącej i skutków prawnych, a także samej procedury dotyczącej środków tymczasowych.

1. Procedura

Możliwość zrządzenia środków tymczasowych w każdym postępowaniu przed TSUE wynika z art. 279 TFUE, a szczegóły procedury w tym zakresie regulują art. 160-166 regulaminu postępowania przed TSUE.  Zgodnie z wymogami tej procedury, wnosząc przeciwko Polsce skargę na naruszenia unijnych zobowiązań (na podstawie art. 258 TFUE), Komisja złożyła też wniosek o zastosowanie środków tymczasowych, i to o zastosowanie ich w trybie doraźnym, jeszcze przed przedstawieniem uwag przez Polskę (inaudita altera parte).

Z wokandy MTS: Katar skarży Zjednoczone Emiraty Arabskie o naruszenie Międzynarodowej konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej

O kłopotach Kataru z sąsiadami pisaliśmy już na blogu jakiś czas temu. Ostatnio państwo to przystąpiło do prawniczej "kontrofensywy" - przynajmniej przeciwko Zjednoczonym Emiratom Arabskim. 11 czerwca br. Katar wszczął postępowanie przeciwko ZEA przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości (MTS) w odniesieniu do domniemanych naruszeń Międzynarodowej konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej z 21 grudnia 1965 r., której stronami są oba państwa. Jako podstawę właściwości Trybunału powołał art. 36 ust. 1 Statutu MTS i art. 22 samej konwencji. Wniósł również o zastosowanie środków tymczasowych.

Polska zobowiązana do niezwłocznego przerwania wycinki drzew w Puszczy Białowieskiej

Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wczoraj (20 listopada) postanowienie w sprawie środków tymczasowych w sprawie C-441/17 Komisja przeciwko Polsce w sprawie wycinki drzew w Puszczy Białowieskiej. W postanowieniu nakazał natychmiastowe przerwanie wycinki. Jest to kolejna odsłona sprawy (o której pisaliśmy tu) dotyczącej na razie nie meritum, ale środków tymczasowych. Pierwotne postanowienie wydane w lipcu przez Wiceprzewodniczącego ETS sędziego Tizzano zostało zakwestionowane przez Polskę. Po dwóch posiedzeniach i znacznym opóźnieniu Trybunał zdecydował się przychylić do argumentów Komisji Europejskiej, że kontynuowanie usuwania drzew z terenu Puszczy może stanowić "poważną i nieodwracalną szkodę dla interesów Unii i wspólnego dziedzictwa". Trybunał nie podzielił natomiast dość zaskakującego wniosku Polski o ustanowienie zabezpieczenia na kwotę 3 240 000 000 PLN, wskazując, że po pierwsze została ona obliczona wyłącznie w oparciu o Polskie przepisy dotyczące pozbawienia gruntu charakteru leśnego, po drugie nic nie wskazuje na to, aby UE miała nie dotrzymać swoich zobowiązań finansowych w razie, gdyby zasądzone zostało odszkodowania. 

Sprawa nieuleczalnie chorego niemowlaka Charliego Garda - środki tymczasowe nałożone na Wielką Brytanię przez ETPCz

Europejski Trybunał Praw Człowieka nałożył wczoraj wyjątkowe środki tymczasowe na Wielką Brytanię zobowiązując ją do zapewnienia niemowlakowi Charliemu Gard, chorującemu na nieuleczalną chorobę genetyczną, leczenia i opieki, które będą konieczne dla zminimalizowania jego cierpienia i zapewnienia poszanowania godności, utrzymując go przy życiu do wtorku 13 czerwca br. Do tego dnia o sytuacji dziecka ma się wypowiedzieć Izba Trybunału. Sprawa Charliego Garda była przedmiotem głośnych doniesień medialnych. Brytyjski Sąd Najwyższy zdecydował o odłączeniu dziecka od aparatury podtrzymującej życie, podczas gdy jego rodzice twierdzili, że powinno być ono przewiezione do Stanów Zjednoczonych, gdzie mogłoby mu być zapewnione alternatywne leczenie.

Konflikt rodzinny dotyczący odłączenia krewnego od aparatury podtrzymującej życie przed Wielką Izbą ETPCz

Wielka Izba ETPCz przeprowadziła wczoraj rozprawę w sprawie Lambert i inni p. Francji (na blogu pisaliśmy o niej tu). Przypomnijmy, że dotyczy ona zastosowania środków tymczasowych w stosunku do władz francuskich polegających na obowiązku wstrzymania wykonania wyroku Conseil d’Etat zezwalającego na zaprzestanie sztucznego odżywiania i nawadniania pana Vincenta Lamberta. Pan Lambert uległ poważnemu wypadkowi drogowemu w 2008 r. i od tego czasu jest tetraplektykiem, całkowicie zależnym od sztucznego odżywiania i nawadniania.

Środki tymczasowe nakładane przez ETPCz w sprawach przeciwko Francji

Przełom czerwca i lipca był dla Trybunału okresem wyjątkowo wytężonej pracy. Do najważniejszych decyzji niewątpliwie należy decyzja o zastosowaniu środków tymczasowych w stosunku do władz francuskich polegających na obowiązku wstrzymania wykonania wyroku Conseil d’Etat zezwalającego na zaprzestanie sztucznego odżywiania i nawadniania pana Vincenta Lamberta. Pan Lambert uległ poważnemu wypadkowi drogowemu w 2008 r. i od tego czasu jest tetraplektykiem, całkowicie zależnym od sztucznego odżywiania i nawadniania.

11 stycznia br. opiekujący się nim lekarz podjął decyzję o zaprzestaniu podtrzymywania funkcji życiowych. Krewni pana Lamberta zaskarżyli tę decyzję, jednakże została ona ostatecznie podtrzymana wyrokiem Conseil d’Etat z 24.06.2014 r. Jeszcze przed wydaniem tego orzeczenia, 23 czerwca br. krewni zwrócili się do ETPCz na podstawie art. 39 Regulaminu Trybunału o zastosowanie w stosunku do Francji środków tymczasowych w postaci wstrzymania wykonania orzeczenia, które zapaść miało następnego dnia, jeżeli zmierzałoby ono do zaprzestania odżywiania, a także do zapobieżenia ewentualnemu transportowi pana Lamberta poza granice Francji.

24 czerwca Trybunał mając na względzie wyrok Conseil d’Etat zwrócił się do władz francuskich o wstrzymanie wykonania wyroku do czasu zakończenia postępowania przed ETPCz. Trybunał sprecyzował też, że w rezultacie nałożenia interim measures pan Lambert nie powinien być także przetransportowany w inne miejsce, w którym nie kontynuowano by jego odżywiania i nawadniania. Trybunał podjął decyzję o priorytetowym rozpatrzeniu sprawy.

Niniejsza sprawa pokazuje, że decyzje ETPCz nakładające środki tymczasowe mogą być stosowane do bardzo szerokiego zakresu spraw. Dotychczas Trybunał wydawał je głównie w sprawach uchodźczych, czy imigracyjnych wstrzymując deportacje, ale w ostatnich latach rozszerzył tę praktykę także np. na sprawy rodzinne.

Warto zwrócić uwagę, że kilka dni po tej decyzji Trybunał odmówił z kolei założenia środków tymczasowych w zakresie wstrzymania operacji likwidacji obozowiska w Calais, miejsca dystrybucji żywności, które okupowane było od początków maja przez setki migrantów.

Timor Wschodni v Australia - MTS orzeka ośrodkach tymczasowych

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości przyjął 3 marca decyzję ws. zastosowania środków tymczasowych w sprawie Timor Wschodni przeciwko Australii. O okolicznościach sporu pisaliśmy tutaj. Przypomnijmy tylko, że Timor Wschodni, w związku z przeszukaniem przez australijskie służby biura swojego pełnomocnika w związku z toczącym się postępowaniem arbitrażowym na podstawie Timor Sea Treaty i zajęciem dokumentacji sprawy, 17 grudnia 2013 r. złożył skargę do MTSu i wystąpił o zastosowanie środków tymczasowych w trybie pilnym.

Trybunał przychylił się do wniosku Timoru Wschodniego, stwierdzając, że spełnione są warunki konieczne dla zastosowania środków zabezpieczających w tym prawdopodobieństwo naruszenia zasady suwerennej równości państw (i wynikających z niej norm) oraz że istnieje ryzyko niepowetowanej szkody, której w trybie pilnym należy zapobiec. MTS uznał, że Australia musi zapewnić, aż do ostatecznego rozstrzygnięcia bieżącego sporu, że zajęte dokumenty i materiały nie zostaną wykorzystane na szkodę Timoru Wschodniego oraz trzymać te dokumenty i materiały oraz wszelkie ich kopie w zamknięciu (do dalszych decyzji Trybunału). MTS zakazał również Australii zakłócania i ingerowania w jakikolwiek sposób w relacje Timoru wschodniego z jego pełnomocnikami i doradcami prawnymi w ramach wspominanego postępowania arbitrażowego, ewentualnych dwustronnych negocjacji dotyczących delimitacji, a także w ramach bieżącej sprawy przed MTS. Trybunał podkreślił zarazem, że docenia zapewnienia udzielone jeszcze w styczniu przez australijskiego Prokuratora Generalnego, że zajęte materiały nie zostaną udostępnione rządowi Australii, ani w związku ze sprawami dotyczącymi Morza Timorskiego, ani sporem przed MTS.