Guest post: Wyrok TS w sprawie braku transpozycji i poinformowania o środkach podjętych w celu transpozycji dyrektywy w sprawie sygnalistów

 

W dniu 25 kwietnia 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości wydał wyrok w sprawie C‑147/23 Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawa dotyczyła uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego (art. 258 TFUE) polegającego na braku transpozycji i poinformowania o środkach podjętych w celu transpozycji dyrektywy (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:32019L1937). Mocą ww. dyrektywy ustanowiono zasady i procedury dotyczące ochrony „sygnalistów”, czyli osób, które zgłaszają informacje uzyskane w kontekście związanym z pracą na temat naruszeń prawa UE w kluczowych dziedzinach polityki, przy czym naruszenia obejmują zarówno niezgodne z prawem działania lub zaniechania, jak i nadużycia prawa. W ww. wyroku Trybunał Sprawiedliwości stwierdził po pierwsze, że Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 26 ust. 1 i 3 tej ww. dyrektywy poprzez nieprzyjęcie w wyznaczonym terminie przepisów krajowych niezbędnych do wykonania ww. dyrektywy, a tym samym poprzez niepoinformowanie Komisji o takich przepisach.

Praworządność w Polsce na arenie unijnej - ciąg dalszy: środki tymczasowe w sprawie C-619/18 Komisja przeciwko Polsce

19 października br. wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości UE Rosario Silva de Lapuerta w trybie doraźnym (tj. jeszcze przed przedstawieniem przez Polskę swojego stanowiska) zdecydowała o zastosowaniu środków tymczasowych w sprawie C-619/18 Komisja przeciwko Polsce, dotyczącej naruszenia unijnych zobowiązań do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej, w tym prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu, w związku z nową polską ustawą o Sądzie Najwyższym (zob. nasze wcześniejsze posty tu i tu; sprawa jest rozptrywana przez TS w trybie przyspieszonym). Z kolei tydzień później TS poinformował, że 16 listopada odbędzie się w tej sprawie wysłuchanie stron przed wielką izbą (zob. tu i tu) - i zgodnie z tą zapowiedzią odbyło się ono w ubiegły piątek. W tym poście chcemy uporządkować informacje i wyjaśnić wątpliwości, jakie w ciągu ostatnich tygodni rosną wokół postanowienia wiceprezes TS, jego mocy wiążącej i skutków prawnych, a także samej procedury dotyczącej środków tymczasowych.

1. Procedura

Możliwość zrządzenia środków tymczasowych w każdym postępowaniu przed TSUE wynika z art. 279 TFUE, a szczegóły procedury w tym zakresie regulują art. 160-166 regulaminu postępowania przed TSUE.  Zgodnie z wymogami tej procedury, wnosząc przeciwko Polsce skargę na naruszenia unijnych zobowiązań (na podstawie art. 258 TFUE), Komisja złożyła też wniosek o zastosowanie środków tymczasowych, i to o zastosowanie ich w trybie doraźnym, jeszcze przed przedstawieniem uwag przez Polskę (inaudita altera parte).

Czy Komisja Europejska uruchomi art. 7 TUE przeciwko Polsce? Kalendarium działań Komisji (od lipca 2017)

W oczekiwaniu na zapowiadaną dzisiejszą decyzję Komisji Europejskiej w sprawie ewentualnego uruchomienia art. 7 wobec Polski przypominamy, jakie działania Komisja podjęła w ciągu ostatniego półrocza (tj. od lipca 2017 r.)

1. 26 lipca 2017 

Komisja zdecydowała o podjęciu kolejnych działań (zgodnie z zapowiedziami z 19 lipca) w odniesieniu do Polski w związku z tzw. reformą polskiego wymiaru sprawiedliwości. Wprawdzie Komisja doceniła (zob. uwagi wiceprzewodniczącego KE F. Timmermansa) to, że prezydent Andrzej Duda zawetował dwie z czterech kontrowersyjnych ustaw, tj. ustawę o Sądzie Najwyższym i ustawę o Krajowej Radzie Sądownictwa. Jednak weto, choć oddaliło (na razie?) niebezpieczeństwo rozwiązań niekonstytucyjnych i naruszających zasadę trójpodziału władzy w stosunku do SN i KRS (zob. analizy i opinie m.in. Biura Legislacyjnego Senatu - tu i tu, Dziennika Gazeta Prawna - tu i tu) nie zmienia sytuacji z punktu widzenia ochrony praworządności i wykonywania zobowiązań wynikających z prawa UE. Przyjęte zostały bowiem dwie pozostałe ustawy, które budzą wątpliwości KE - zmieniające ustawę o ustroju sądów powszechnych (z 12 lipca 2017) i ustawę o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury i inne ustawy (z 11 maja 2017 r.).