TSUE zarządza środki tymczasowe w sprawie kopalni Turów

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wydanym wczoraj postanowieniu nakazał całkowicie wstrzymanie wydobycie węgla brunatnego z kopalni Turów. Są to środki tymczasowe zarządzone w sprawie C‑121/21 Czechy przeciwko Polsce.

W sprawie tej Czechy pozwały Polskę w trybie niezwykle rzadko używanego art. 259 TFUE. strona czeska twierdzi, że Polska naruszyła swoje zobowiązania wynikające przede wszystkim z dyrektywy 2011/92/UE, poprze nieprzeprowadzenie oceny odziaływania na środowisko przedsięwzięcia przy przedłużaniu koncesji na działanie kopalni węgla brunatnego w Turowie. Tymczasem Czesi twierdzą, że dalsze wydobycie powoduje nieusuwalne szkody w środowisku po ich stronie granicy, w tym przede wszystkim obniżenie wód gruntowych. Ze względu na nieodwracalne skutki dalszego wydobycia Czechy zawnioskowały o zabezpieczenie roszczenia i wstrzymanie wydobycia, a wiceprezes TSUE sędzia Rosario Silva de Lapuerta przychyliła się do nich.

Stały Trybunał Arbitrażowy o tamie w Kaszmirze

20 grudnia Stały Trybunał Arbitrażowy w Hadze wydał orzeczenie w sprawie Pakistan v. Indie, dotyczącej budowy tamy na rzece Kishenganga w dolinie Indusu w Kaszmirze. Zasadniczo Trybunał poparł roszczenia Pakistanu, chociaż sama budowa tamy przez stronę indyjską także została dopuszczona.

Sprawę przeciwko Indiom ustanowił Pakistan w 2010 r., w oparciu o umowę międzynarodową o regulacji wód Indusu (Indus Waters Treaty), w której zawarciu i stosowaniu pośredniczy Bank Światowy i przewidującą między innymi obowiązek pokojowego rozstrzygania sporów dotyczących rozprowadzania wód Indusu i jego dopływów. Spór rozstrzygnięty przez STA dotyczył budowy tamy i odprowadzenia części wód Kishenganga (w Pakistanie nosi nazwę Neelum) do elektrowni wodnej. Pakistan twierdził, że budowa ta będzie zagrażała funkcjonowaniu jego elektrowni wodnej Neelum-Jhelum Hydro-Electric Project. komentarzach szczególną uwagę zwraca się na wygraną Pakistanu. Indie nie będą mogły odprowadzić więcej niż 50% wód oraz zejść poniżej pewnego minimalnego ich poziomu. STA nie zabronił wprawdzie Indiom budowy tamy, jednak konieczna będzie modyfikacja projektu.  

Z punktu widzenia prawa środowiska szczególnie interesujące są przemyślenia STA dotyczące ocen oddziaływania na środowisko przedstawionych przez strony. Podkreślił on różnice w OOŚ przedstawionych przez obie strony - Pakistan przedstawił całościową analizę wpływu budowy na różne elementy środowiska, podczas gdy Indie ograniczyły się jedynie do analizy wpływu na gatunki ryb żyjące w rzece Kishenganga. Z jednej strony STA stwierdził , że nie ma jednego, właściwego sposobu opracowywania OOŚ, z drugiej jednak podkreślił, że analiza przedstawiona przez Pakistan jest znacznie odpowiedniejsza w przypadku tak skomplikowanego projektu jak budowa tamy i elektrowni wodnej.

Parlament Europejski za ocenami oddziaływania na środowisko wydobycia gazu łupkowego

Parlament Europejski  przyjął dziś mandat do negocjowania z Radą przyjęcia w pierwszym czytaniu zmian unijnej dyrektywy o ocenach oddziaływania na środowisko ( 2011/92/UE). Parlament opowiada się w nim za objęciem obowiązkowym OOŚ (czyli uznaniem za przedsięwzięcia zawsze znacząco oddziałujące na środowisko) wydobywania gazu łupkowego, nawet jeśli wydobywana ilość gazu jest mniejsza niż 500 000 m² dziennie. Za takim rozwiązaniem opowiedziało się 332 posłów, 311 było przeciw, a 14 się wstrzymało.

Decyzja ta została podjęta przy okazji zmian w dyrektywie 2011/92/UE, dotyczy zatem wąskiego zakresu spraw. Projekt zmian przedstawiony przez Komisję Europejską, chociaż też budzący kontrowersje, nie zawierał odniesień do wydobycia gazu łupkowego. Jest to propozycja PE zmierzająca do rozszerzenia zakresu zmian w dyrektywie. Stanowi jednak kontynuację działań PE jeszcze z 2012 r., kiedy to PE przyjął rezolucję w tej sprawie.

Nie jest to decyzja ostateczna. Tekst będzie obecnie negocjowany pomiędzy Radą, Komisją i Parlamentem Europejskim, tak aby możliwe było jego przyjęcie w pierwszym czytaniu.