ETPCz znów w sprawie uporczywej terapii - Haastrup p. Zjednoczonemu Królestwu

Europejski Trybunał Praw Człowieka po raz kolejny musiał zmierzyć się z żądaniem powstrzymania realizacji decyzji władz krajowych w sprawie zatrzymania leczenia podtrzymującego życie. I tym razem, podobnie jak w sprawie Gard przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, na blogu pisaliśmy o tej sprawie tu i tu, skarga została złożona przez obywatela Wlk. Brytanii, ojca nieuleczalnie chorego niemowlaka, który sprzeciwiał się prawomocnemu orzeczeniu londyńskiego High Court nakazującemu personelowi szpitala zatrzymanie uporczywej terapii i podjęcie leczenia paliatywnego. Sprawa Haastrup p. Zjednoczonemu Królestwu wywołała ogromne zainteresowanie opinii publicznej w Wielkiej Brytanii (patrz tu), a ETPCz zajął się nią w trybie priorytetowym. W dniu 26 lutego Trybunał odrzucił wniosek skarżącego, złożony tego samego dnia, o zastosowanie zarządzenia tymczasowego w postaci nakazania szpitalowi kontynuowania terapii (polegającej na stałej wentylacji) do czasu rozstrzygnięcia skargi. W dniu 2 marca skarżący złożył więc skargę, którą Trybunał odrzucił w dniu 6 marca. Decyzja zapadła w składzie komitetu złożonego z trzech sędziów, którzy uznali, że w świetle posiadanego materiału i w zakresie, w jakim postawione zarzuty znajdują się w kompetencji ETPCz, skarga nie ujawnia naruszenia praw i wolności gwarantowanych w Konwencji i Protokołach. Decyzja Trybunału nie została opublikowana.

Konkluzja Trybunału niewątpliwie potwierdza, iż w przypadku przestrzegania przez władze krajowe procedur dotyczących zaprzestania uporczywej terapii i dogłębnego zbadania przez właściwe sądy krajowe ewentualnego sprzeciwu rodziny przeciwko takiej decyzji, nie będzie ona obarczona skutkiem naruszenia praw i wolności gwarantowanych Konwencją; w szczególności zaprzestanie uporczywej terapii nie będzie sprzeczne z art. 2 Konwencji statuującym prawo do życia. 

Wyroki ETPCz dotyczące immunitetu państwa i zakresu zastosowania środków tymczasowych

W wyroku z 14 stycznia br. w sprawie Jones i inni p. Wlk. Brytanii (skargi nr 34356/06 oraz 40528/06) Europejski Trybunał Praw Człowieka po raz kolejny podtrzymał swoją dotychczasową linię orzeczniczą stwierdzając, iż odmowa rozpatrzenia przez sądy krajowe powództwa cywilnego, w związku z zarzutem tortur, skierowanego przeciwko innemu państwu lub jego funkcjonariuszom, z uwagi na fakt, iż oparta jest na immunitecie jurysdykcyjnym państwa, nie stanowi naruszenia prawa do sądu w rozumieniu art. 6 EKPCz.

Trybunał przypomniał rozważania zawarte m.in. w wyroku Al-Adsani p. Wlk Brytanii i podsumował, iż przyznanie państwu immunitetu w postępowaniu cywilnym odzwierciedlało powszechnie uznawaną zasadę prawa międzynarodowego i dlatego też nie stanowiło nieuzasadnionego ograniczenia w dostępie do sądu. Trybunał zaznaczył jednak, że państwa nie mogą pozostawać obojętne na rozwój prawa międzynarodowego, dlatego też muszą stale mieć na uwadze ewentualne zmiany w zakresie immunitetu państwa.
Wyrok Trybunału jest szeroko komentowany, zwłaszcza w zakresie utrzymania immunitetu funkcjonariuszy państwowych podejrzanych o dokonanie tortur. Komentatorzy podkreślają, iż w tym aspekcie wyrok ETPCz nie uwzględnia współczesnych trendów, m.in. różnych form immunitetu.
Polecamy lekturę:
http://www.ejiltalk.org/jones-v-uk-the-re-integration-of-state-and-official-immunity/
http://www.ejiltalk.org/european-court-of-human-rights-upholds-state-immunity-in-case-involving-allegations-of-torture-jones-v-united-kingdom/
http://www.ejiltalk.org/jones-v-uk-a-disappointing-end/

http://ukhumanrightsblog.com/2014/01/18/state-immunity-upheld-against-human-rights-challenges-in-strasbourg/

W mijającym tygodniu warto też zwrócić uwagę na orzeczenie w sprawie F.G. p. Szwecji (skarga nr43611/11) z uwagi na sposób zastosowania w sprawie interim measures. Skarga dotyczyła zarzutu naruszenia art. 2 i 3 Konwencji w związku z groźbą wydalenia skarżącego do Iraku. W trakcie postępowania strasburskiego Trybunał przychylił się do wniosku skarżącego i zobowiązał Szwecję do niewydalania go z kraju.

Co ciekawe, mimo iż Trybunał nie dopatrzył się ostatecznie w sprawie naruszenia ani art. 2 ani art. 3 Konwencji, zobowiązał Szwecję do niewydalania skarżącego do czasu uprawomocnienia się wyroku bądź do czasu wydania przez Trybunał innej decyzji w tym względzie.

Sprawa F.G. p. Szwecji jest kolejną, w której jak się wydaje Trybunał pochopnie zastosował środki tymczasowe. Pozostaje czekać na decyzję ETPCz …