Słowenia pozwie Chorwację przed TS UE za ignorowanie arbitrażu delimitacyjnego

W czerwcu 2017 r. Stały Trybunał Arbitrażowy, orzekający w sporze delimitacyjnym Chorwacji p. Słowenii, przyznał tej ostatniej prawo dostępu do Morza Adriatyckiego za pośrednictwem korytarza morskiego o szerokości 2.5 MM (przecinającego chorwackie morze terytorialne) a także uznał jej prawo kontroli nad znaczną częścią Zatoki Pirańskiej (PCA 2012-04). W ten sposób Słowenia uzyskała dostęp do wód międzynarodowych. O sporze wspominaliśmy na łamach PPM w związku z wyciekiem podsłuchów rozmów między jednym z arbitrów a pełnomocnikiem Słowenii naradzających się w sprawie postępowania.

The Slovenia Times

W rezultacie, dość szybko po opublikowaniu przez trybunał wyroku rząd Chorwacji podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, zgodnie z którym pogwałcenie fundamentalnych zasad proceduralnych stanowi przeszkodę w wykonaniu wyroku arbitrażowego; jednocześnie zaprosił Słowenię do do poszukiwania kompromisowego rozwiązania problemu w drodze negocjacji (SeeNews, Croatia stands by decision to ignore PCA ruling on border dispute with Slovenia), co było w tym sensie zastanawiającej, że arbitraż miał umożliwić zakończenie wieloletnich, bezskutecznych rozmów.

Pierwszy wewnątrz-unijny spór przed ETPCz (Chorwacja p. Słowenii)

Kiedy w 2013 r. Chorwacja i Słowenia podpisały porozumienie ws. sporu na tle upadłości Ljublanska Banka, usunięta została ostatnia poważna przeszkoda na chorwackiej drodze ku akcesji do UE (Puls Biznesu, Chorwacja i Słowenia podpisały porozumienie ws. sporu bankowego). Wydawało się również, że uzgodniono stabilną drogę do rozwiązania problemu wierzytelności wobec klientów spoza Słowenii, które, w przeciwieństwie do aktywów przeniesionych do Nova Ljublanska Banka, pozostawiono jako składnik majątku starego banku. W tym ostatnim zakresie optymizm okazał się przedwczesny.

Skandal w Stałym Trybunale Arbitrażowym

W sporze dotyczącym delimitacji terytorialnej (wliczając w to obszary morskie) pomiędzy Słowenią i Chorwacją nastąpił zaskakujący zwrot. Chorwacja wycofała się z arbitrażu po tym jak 22 lipca 2015 ujawniono zapisy rozmów telefonicznych prowadzonych pomiędzy jednym z arbitrów Dr Jernejem Sekolecem, a przedstawicielką władz Słowenii w sporze, panią Simoną Drenik. Rozmowa dotyczyła opracowania strategii udziału Słowenii w postępowaniu, a nawet lobbowania przez dr Jerneja Sekoleca u innych arbitrów na rzecz rozwiązań sprzyjających stanowisku Słowenii.

Postępowanie takie narusza nie tylko normy etyki w postępowaniach tego typu, ale wprost jest sprzeczne z postanowieniami PCA Optional Rules for Arbitrating Disputes between Two States (np. art. 6, 9 i 10). W konsekwencji skandalu dr Jernej Sokolec ustąpił z funkcji a Słowenia na jego miejsce nominowała Ronnego Abrahama, przewodniczącego Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Więcej informacji tutaj i tu.

Słowenia uznaje równoprawność par homoseksualnych

W ubiegłym tygodniu parlament Słowenii opowiedział się za zrównaniem praw par pozostających w związkach niezależnie od orientacji seksualnej m.in. w zakresie prawa do zawarcia małżeństwa, czy adopcji dzieci (Corriere della Sera, La Slovenia approva i matrimoni gay Sì anche alle adozioniLa Slovenia approva i matrimoni gay Sì anche alle adozioni). Tym samym Słowenia stała się 18 państwem znoszącym ograniczenia prawne w tym zakresie (w USA - zob. poniżej - czy Meksyku na podobny krok zdecydowały się poszczególne obszary jurysdykcyjne).

Bezpośrednio po głosowaniu przeciwnicy takiego rozwiązania rozpoczęli akcję na rzecz organizacji referendum ws. uchylenia ustawy.