Słowenia pozwie Chorwację przed TS UE za ignorowanie arbitrażu delimitacyjnego

W czerwcu 2017 r. Stały Trybunał Arbitrażowy, orzekający w sporze delimitacyjnym Chorwacji p. Słowenii, przyznał tej ostatniej prawo dostępu do Morza Adriatyckiego za pośrednictwem korytarza morskiego o szerokości 2.5 MM (przecinającego chorwackie morze terytorialne) a także uznał jej prawo kontroli nad znaczną częścią Zatoki Pirańskiej (PCA 2012-04). W ten sposób Słowenia uzyskała dostęp do wód międzynarodowych. O sporze wspominaliśmy na łamach PPM w związku z wyciekiem podsłuchów rozmów między jednym z arbitrów a pełnomocnikiem Słowenii naradzających się w sprawie postępowania.

The Slovenia Times

W rezultacie, dość szybko po opublikowaniu przez trybunał wyroku rząd Chorwacji podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, zgodnie z którym pogwałcenie fundamentalnych zasad proceduralnych stanowi przeszkodę w wykonaniu wyroku arbitrażowego; jednocześnie zaprosił Słowenię do do poszukiwania kompromisowego rozwiązania problemu w drodze negocjacji (SeeNews, Croatia stands by decision to ignore PCA ruling on border dispute with Slovenia), co było w tym sensie zastanawiającej, że arbitraż miał umożliwić zakończenie wieloletnich, bezskutecznych rozmów.

Kreowanie nowego standardu warunków osadzenia: 3 czy 4 m kw na osadzonego? - orzeczenie Mursic p. Chorwacji

Trybunał strasburski wydał właśnie oczekiwany wyrok w sprawie Mursic p. Chorwacji. Było to już drugie rozstrzygnięcie w sprawie, ponieważ po raz pierwszy skargę pana Mursica dotyczącą warunków osadzenia - a przede wszystkim nie wywiązania się przez władze chorwackie z obowiązku zapewnienia 3 m. kw. powierzchni na więźnia - oceniała Izba Trybunału, która nie dopatrzyła się braku naruszenia art. 3 Konwencji. Skarżący odwołał się do Wielkiej Izby Trybunału i ta pozornie zwykła sprawa zyskała zainteresowanie składu 17 sędziów. 

Pierwszy wewnątrz-unijny spór przed ETPCz (Chorwacja p. Słowenii)

Kiedy w 2013 r. Chorwacja i Słowenia podpisały porozumienie ws. sporu na tle upadłości Ljublanska Banka, usunięta została ostatnia poważna przeszkoda na chorwackiej drodze ku akcesji do UE (Puls Biznesu, Chorwacja i Słowenia podpisały porozumienie ws. sporu bankowego). Wydawało się również, że uzgodniono stabilną drogę do rozwiązania problemu wierzytelności wobec klientów spoza Słowenii, które, w przeciwieństwie do aktywów przeniesionych do Nova Ljublanska Banka, pozostawiono jako składnik majątku starego banku. W tym ostatnim zakresie optymizm okazał się przedwczesny.

Skandal w Stałym Trybunale Arbitrażowym

W sporze dotyczącym delimitacji terytorialnej (wliczając w to obszary morskie) pomiędzy Słowenią i Chorwacją nastąpił zaskakujący zwrot. Chorwacja wycofała się z arbitrażu po tym jak 22 lipca 2015 ujawniono zapisy rozmów telefonicznych prowadzonych pomiędzy jednym z arbitrów Dr Jernejem Sekolecem, a przedstawicielką władz Słowenii w sporze, panią Simoną Drenik. Rozmowa dotyczyła opracowania strategii udziału Słowenii w postępowaniu, a nawet lobbowania przez dr Jerneja Sekoleca u innych arbitrów na rzecz rozwiązań sprzyjających stanowisku Słowenii.

Postępowanie takie narusza nie tylko normy etyki w postępowaniach tego typu, ale wprost jest sprzeczne z postanowieniami PCA Optional Rules for Arbitrating Disputes between Two States (np. art. 6, 9 i 10). W konsekwencji skandalu dr Jernej Sokolec ustąpił z funkcji a Słowenia na jego miejsce nominowała Ronnego Abrahama, przewodniczącego Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Więcej informacji tutaj i tu.

Żyj i daj żyć: proklamacja powstania państwa Liberland

13 kwietnia 2015 roku Vít Jedlička proklamował powstanie Wolnej Republiki Lieberland, jednocześnie ogłaszając się Prezydentem.

Wedle informacji zamieszczonych na oficjalnej stronie, Liberland o powierzchni 7 km² jest republiką konstytucyjną z elementami demokracji bezpośredniej (Konstytucja i akty prawne mają być niebawem dostępne online). Powyżej przedstawione zostało godło państwa, które ma również swoją flagę oraz motto: Żyj i daj żyć. Języki urzędowe to czeski i angielski.

Wyrok MTS w sprawie stosowania konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa (Chorwacja v. Serbia)

Ponad 15 lat od początku postępowania (w lipcu 1999) i prawie 7 lat po wydaniu pierwszego wyroku w kwestii zarzutów wstępnych (wyrok z 18 listopada 2008 r.) Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości wydał wczoraj, 3 lutego 2015 r., wyrok w kolejnej sprawie dotyczącej stosowania konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, tym razem z wniosku Chorwacji przeciwko (ostatecznie) Serbii. Jednak w tym przypadku Trybunał badał nie tylko podnoszone przez Chorwację zarzuty naruszenia konwencji przez siły serbskie walczące na terytorium chorwackim w l. 1991-1995 przeciwko niepodległości Chorwacji. MTS uznał się bowiem za właściwy także w odniesieniu do rozpatrzenia wzajemnego powództwa Serbii, zarzucającej z kolei popełnienie ludobójstwa na ludności serbskiej przez siły chorwackie w czasie operacji w Srpskiej Krajinie w 1995 r.

Unijne sankcje gospodarcze wobec Szwajcarii

W lutym b.r. roku informowaliśmy, że w związku z wynikami szwajcarskiego referendum ws. ograniczenia przepływu osób między tym państwa a UE, Unia zagroziła wstrzymaniem negocjacji porozumienia energetycznego (post tutaj). Szwajcarię wykluczono także z programu wymiany studenckiej Erasmus+ oraz programu badawczego Horizon 2020 (Reuters, Swiss economy minister wants to save bilateral agreements with EU). W ramach tej ostatniej inicjatywa Unia w ciągu 7 lat wyda 80 mld na badania i rozwój; kwota ta  ma zostać zwiększona dzięki koordynacji działań z finansowaniem ze źródeł prywatnych

EU, Horizon 2020.

Od tego czasu obserwujemy kolejne próby podejmowane przez szwajcarski rząd, który stara się pogodzić wolę kontynuowania współpracy dwustronnej - choćby w przypadku porozumienia energetyki oznacza to pozbawienie dostępu do największego na świecie zliberalizowanego rynku energetycznego - a koniecznością uznania wyników referendum.

Chorwacja konstytucyjnie wyklucza małżeństwa homoseksualne

W ostatnich miesiącach mieliśmy okazję pisać o kolejnych jurysdykcjach liberalizujących przepisy w zakresie zawierania związków małżeńskich lub adopcji przez pary homoseksualne m.in. we Francji, Anglii i Walii, Nowej Zelandii czy amerykańskich stanach Kalifornia i Nowy Jork (posty tutaj). Mimo że rozszerzenie definicji małżeństwa zyskuje coraz szersze poparcie, do powszechnego konsensusu w tej sprawie jeszcze daleko, o czym świadczy przyjęcie poprawki do chorwackiej Konstytucji, mocą której małżeństwo zdefiniowano jako związek między kobietą a mężczyzną. Nowelizację poparło przeszło 65% uczestników referendum (EU Observer, Newest EU state bans gay marriage). Centrolewicowy rząd Chorwacji bezskutecznie usiłował zapobiec przeprowadzeniu referendum na drodze prawnej (France24, La Croatie dit non par référendum au mariage homosexuel).

Chorwacja stroną Porozumienia WTO o zamówieniach publicznych

Chorwacja jest już od kilku dni nowym członkiem Unii Europejskiej. Zakończenie procesu akcesyjnego miało również konsekwencje dla jej statusu w ramach WTO – wraz z przystąpienie do Unii kraj ten bowiem stał się również stroną Porozumienia WTO o zamówieniach publicznych. Umowa ta, w przeciwieństwie do pozostałych porozumień WTO, ma charakter plurateralny i obowiązuje tylko tych członków WTO, którzy zdecydowali się na jej podpisanie. 

Po przystąpieniu Chorwacji stronami umowy jest 43 członków WTO. Kolejnych dziesięć państw negocjuje aktualnie warunki swojego przystąpienia do porozumienia (Albania, Chiny, Gruzja, Jordania, Kirgizja, Mołdawia, Nowa Zelandia, Oman, Panama oraz Ukraina). 

UE: od 1 lipca 2013 Chorwacja 28. państwem członkowskim UE. Decyzja RE o podjęciu negocjacji członkowskich z Serbią.

Dziś, tj. 1 lipca 2013 r., Chorwacja stała się 28. państwem członkowskim Unii Europejskiej. 

Oficjalne uroczystości, w których uczestniczy delegacja UE z Przewodniczącym Komisji, J.M. Barroso, rozpoczęły się w Zagrzebiu już 30 czerwca, o godz. 23:00. 1 lipca zostanie otwarte Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Zagrzebiu. 

Jednak przygotowania do instytucjonalnego urzeczywistnienia członkostwa Chorwacji w UE zaczęły się dużo wcześniej. Już 14 kwietnia br. miały miejsce wybory chorwackich deputowanych do PE, których zgodnie z postanowieniami Traktatu akcesyjnego będzie w kadencji 2009-2014 dwunastu. 

25 kwietnia Neven Mimica został przedstawiony jako chorwacki kandydat na członka Komisji, a Przewodniczący Barroso ujawnił, że ma zamiar powierzyć mu sprawy ochrony konsumentów. Zgodnie z Traktatem lizbońskim, od kadencji 2014-2018 skład Komisji miał zostać ograniczony do 2/3 liczby Państw, jednak decyzja Rady Europejskiej 2013/272/UE (pisaliśmy o tym na blogu tutaj) zmienia te postanowienia i utrzymuje zasadę "1 komisarz z każdego państwa członkowskiego".