Japoński premier za łowieniem wielorybów w celach komercyjnych

W parlamentarnym wystąpieniu premier Japonii Shinzo Abe obiecał, że Japonia będzie opowiadała się za przywróceniem możliwości połowów wielorybów w celach komercyjnych. Stwierdził on, że polowania na wieloryby są istotnym elementem kultury japońskiej.

(Na zdjęciu minister rolnictwa Japonii degustujący mięso wielorybów podczas rozpoczynającego się dziś w Tokio "tygodnia waleni", fot. za lemonde i yahoo news).

Japonia zapowiada powrót do połowów wielorybów

Niespełna trzy tygodnie temu pisaliśmy o orzeczeniu MTS w sprawie Whaling in the Antarctic (Australia v. Japan), w którym stwierdził on, że japoński program połowów JARPA II jest niezgodny z Konwencją o uregulowaniu połowów wielorybów i nakazał Japonii jego natychmiastowe zakończenie. Tymczasem, jak donosi prasa (Le Monde i NYTimes), Japonia zapowiedziała dziś, że w przyszłym roku powróci do programu połowu wielorybów w celach naukowych. 

Wprawdzie sam program JARPA II został odwołany zgodnie z orzeczeniem MTS, ale w przyszłym roku Japonia planuje rozpoczęcie nowego, spełniającego wymogi określone w orzeczeniu. Japonia planuje znaczne zmniejszenie liczny łowionych wielorybów oraz większy nacisk na cele naukowe (pobieranie próbek DNA od każdego okazu). Japonia planuje pod koniec roku zwrócić się o zgodę na podjęcie nowych "badań" do Międzynarodowej Komisji Wielorybniczej, tak aby móc rozpocząć połowy w 2015 r.

MTS broni wielorybów

31 marca MTS wydał wreszcie długo oczekiwane orzeczenie w sprawie Whaling in the Antarctic (Australia v. Japan), o której pisaliśmy tu i tu. Sprawę wygrała Australia. Przede wszystkim Trybunał jednogłośnie odrzucił zarzut Japonii dotyczący braku jurysdykcji; przychylił się także do wszystkich zarzutów Australii dotyczących nielegalnych połowów. Najważniejszy z nich dotyczył tego, że połowy nie są w rzeczywistości prowadzone w celach naukowych. Trybunał nakazał Japonii zaprzestania połowów i niewydawania zgód na działalność JARPA II. Jedyna kwestia, w której stwierdził, że Japonia nie złamała prawa, dotyczyła wypełniania obowiązków informacyjnych.

Jak już pisaliśmy wcześniej, jest to pierwsza sprawa, w której MTS tak jednoznacznie opowiedział się za ochroną środowiska. 

Jest to także pierwsza sprawa, w której państwo wystąpiło jako adwokat środowiska, nie wskazując na swój bezpośredni interes faktyczny. Tym samym MTS dostarczył argumentów przeciwnikom powołania specjalnego sądu do orzekania w sprawach z zakresu ochrony środowiska. 

MTS: zakończyła się faza ustna w sprawie Whaling in the Antarctic (Australia v. Japan)

MTS skończył wysłuchiwanie argumentów stron w sprawie Whaling in the Antarctic (Australia v. Japan) (o czym pisaliśmy tu). Strony podtrzymały w zasadzie swoje wcześniejsze stanowiska. Australia, popierana przez Nową Zelandię wnosi o uznanie, że Japonia łamie prawo międzynarodowe, w tym w szczególności Konwencję o uregulowaniu połowów wielorybów.  Wnosi także o uznanie, że program JARPA II  nie jest programem naukowym i w związku z tym Japonia powinna natychmiast zakończyć jego implementację. Japonia wnosi przede wszystkim o uznanie braku jurysdykcji MTS do rozstrzygania tego sporu, a w przypadku uznania jurysdykcji o odrzucenie wniosków Australii. Oczywiście Australia nie zgadza się z Japońskim zarzutem dotyczącym braku jurysdykcji.

Filmy z całej fazy ustnej procesu dostępne są tu. Po zakończeniu fazy ustnej MTS rozpoczął naradę. Nie podano jeszcze terminu ogłoszenia wyroku.  

MTS wyznaczył termin wysłuchania w sprawie Whaling in the Antarctic (Australia v. Japan)

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości wyznaczył termin części ustnej postępowania w sprawie Whaling in the Antarctic (Australia v. Japan). Australia będzie przedstawiała swoje argumenty od 26 do 28 czerwca, Japonia przedstawi swoje od 2 do 4 lipca, natomiast 8 lipca przedstawi swoje stanowisko Nowa Zelandia, która została dopuszczona jako interwenient w sprawie. Druga runda wystąpień odbędzie się w dniach 9-10 (Australia), 15 (Japonia) i 16 (Nowa Zelandia) lipca.

Skarga w tej sprawie została złożona przez Australię 31 maja 2010 r. Australia opiera swoją skargę na twierdzeniu, że Japonia złamała postanowienia międzynarodowej Konwencji o uregulowaniu połowów wielorybów, której jest stroną. Złamanie Konwencji polega na nieprzestrzeganiu przez Japonię postanowień aktów wydawanych przez Międzynarodową Komisję Wielorybniczą (MKW) na podstawie Konwencji. Do takich aktów należy wydane w 1982 r. przez MKW na podstawie art. V ust. 1 lit e Konwencji moratorium na połowy wielorybów do celów handlowych oraz ustanowienie strefy Southern Ocean Sanctuary jako strefy gdzie połowy są zakazane. Australia w swojej skardze powołała się na liczne przykłady łamania zakazu połowu wielorybów przez Japonię, jak również przytoczyła liczne „upomnienia” kierowane do Japonii przez MKW. Australia twierdzi ponadto, że Japonia złamała również postanowienia innych wielostronnych porozumień środowiskowych, w tym np. Konwencję o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem oraz Konwencję o różnorodności biologicznej.

W swojej skardze Australia nie powołuje się jednak na jakikolwiek interes prawny bądź faktyczny, które uprawniałby akurat to państwo do wystąpienia ze skargą. Można zatem stwierdzić, że w tym przypadku Australia wystąpiła jako "adwokat" ochrony środowiska, co czyni tę sprawę wyjątkowo interesującą. 

Australia liczy na to, że w wyniku orzeczenia MTS, zakończy się na dobre program JARPA II, czyli rzekomego połowu wielorybów w celach naukowych (więcej).