Czy nowe porozumienie doprowadzi do pokoju w Afganistanie?

Przypomnijmy, że konflikt w Afganistanie rozpoczął się po atakach na WTC z 11 września 2001 r. - 7 października 2001 r. Stany Zjednoczone rozpoczęły w tym państwie operację Enduring Freedom. Jej celem było zniszczenie obozów treningowych Al Kaidy i instalacji militarnych Talibów, a w szerszym zakresie doprowadzenie do tego, aby Afganistan przestał być siedzibą dla terrorystów atakujących USA. Podczas konfliktu w Afganistanie, Stany Zjednoczone wsparło wiele państw, w tym Polska. 

W 2011 r. prezydent Obama ogłosił plan wycofania wojsk amerykańskich z Afganistanu. Decyzja ta jednak odbiła się na bezpieczeństwie w tym państwie, zwłaszcza ludności cywilnej, a wpływy zaczęli odzyskiwać Talibowie. Z racji tego, że liczba ataków rosła, prezydent Trump wysłał do Afganistanu kolejny kontyngent amerykańskich żołnierzy, a USA rozpoczęły naloty, którymi znacznie przyczyniły się do wzrostu ofiar wśród cywilów.

Rozpoczęły się rozmowy w sprawie nowej konstytucji dla Syrii

Źródło: https://www.swissinfo.ch/eng/podcast_inside-geneva--can-a-swiss-meeting-lead-to-syrian-peace-/45336152

W ubiegłą środę, 30 października, w Pałacu Pokoju w Genewie rozpoczęły się rozmowy w sprawie nowej konstytucji dla Syrii. 150 delegatów reprezentujących rząd Syrii, opozycję i różne sektory społeczeństwa obywatelskiego (prawie 30% przedstawicieli stanowią kobiety) tworzy nowe zgromadzenie konstytucyjne pod egidą ONZ: Syryjski Komitet Konstytucyjny (dalej: Komitet). Celem tej nowej instytucji jest pogodzenie syryjskiego rządu (na czele którego stoi prezydent Baszar al-Asad) i syryjskiej opozycji. ONZ ma nadzieję, że prace Komitetu doprowadzą do negocjacji pokojowych, zmierzających do zakończenia ośmioletniej wojny domowej. Decyzje, które podejmuje to ciało, nie będą jednak wiążące w świetle prawa syryjskiego, a ich wdrożenie będzie musiało opierać się na dobrej wierze zainteresowanych stron. W tym kontekście Sekretarz Generalny NZ António Guterres stwierdził, że z zadowoleniem przyjął "wyjątkową szansę", jaką daje Komitet i powiedział, że oczekuje od uczestników prawdziwej współpracy na rzecz rozwiązania konfliktu zgodnego z rezolucją nr 2254 Rady Bezpieczeństwa NZ, które spełni oczekiwania wszystkich Syryjczyków. Dodał jednak, że rozpoczęcie prac Komitatu musi iść w parze z konkretnymi działaniami na rzecz budowania zaufania, gdyż tylko znaczące zaangażowanie w prace nad nową konstytucję Syrii, któremu będzie towarzyszyć zaprzestanie działań wojennych w całym kraju, zapewni Specjalnemu Wysłannikowi Sekretarza, Geirowi Pedersenowi, środowisko, którego potrzebuje, aby skutecznie wykonywać swój mandat na rzecz szerszego procesu politycznego.

Powoli widać skutki zawieszonych rozmów pokojowych na Filipinach: aresztowania w toku

Prezydenta Filipin, Rodrigo Duterte, chyba nie trzeba nikomu przestawiać, jest on znany z surowej polityki wobec przestępczości narkotykowej, po grożenie ‘sukinsynom’ z ONZ (o czym już pisaliśmy tutaj). W ostatnich latach doszło również do podpisania, po latach negocjacji, porozumienia pokojowego z Islamskim Frontem Wyzwolenia Moro (o czym pisaliśmy tutaj). Niestety, negocjacje z komunistami nie idą już tak dobrze.

Pod koniec zeszłego roku (w listopadzie 2017), Prezydent Duterte wydał proklamację nr 360 kończącą rozmowy pokojowe z komunistycznymi rebeliantami (National Democratic Front-Communist Party of the Philippines/NDF - The New People's Army/NPA), które z przerwami trwają od lat 80tych. Powodem zerwania rozmów było ‘zaangażowanie się NPA w zbrodnie i działania wojenne’ w trakcje trwania rozmów pokojowych, co została zinterpretowanie jako: ‘niefortunne, że członkowie NDF-NPA nie wykazali się szczerością i zaangażowaniem w dążeniu do prawdziwych i znaczących pokojowych negocjacji’ (zob. np. tutaj). 

Porozumienie pokojowe pomiędzy Rządem Filipin i Islamskim Frontem Wyzwolenia Moro

27 marca, po przeszło 45 latach starć zbrojnych i 16 latach negocjacji doszło do podpisania przez rząd Filipin i Islamski Front Wyzwolenia Moro (the Moro National Liberation Front / MNLF) porozumienia pokojowego. Tym samym potwierdzono stworzenie niezależnego regionu Bangsamoro w Mindanao (pd. Filipiny), z własną lokalną policją, lokalnym parlamentem i prawem nakładania podatków. Czas pokaże na ile to porozumienie pokojowe okaże się trwałe. MNLF musi teraz wykazać się sprawnością w sprawowaniu władzy i uzyskać poparcie społeczne przed zbliżającymi się wyborami na Filipinach w połowie 2016. Więcej na ten temat pisaliśmy już tutaj i tutaj.

Szerzej na temat podpisania porozumienia pokojowego m.in. tutaj i tutaj.

Porozumienie pokojowe o znaczeniu historycznym podpisane na Filipinach

Po 16 latach negocjacji rząd Filipin i Islamski Front Wyzwolenia Moro (the Moro Islamic Liberation Front / MILF) podpisali porozumienie pokojowe (Comprehensive Agreement on the Bangsamoro / CAB), który zakańcza jeden z najdłużej trwających konfliktów zbrojnych na świecie. Jest to jedno z ważniejszych wydarzeń o tym znaczeniu od pisania nepalskiego układu pokojowego w 2006. 

W większości chrześcijańskim i zcentralizowanym państwie, Muzułmanie na pd wyspie Mindanao (którzy nazywają siebie Bangsamoro, bądź Moro; NB nie jest to monolityczna grupa), od 1968 roku prowadzili działania zbrojne w celu samostanowienia. Na początku konfliktu ponad 10 000 ludzi poległo w jego wyniku i w 2008, kiedy negocjacje pokojowe natrafiły na trudności  które wówczas wydawały się nie do przejścia, 500 000 ludzi zostało przesiedlonych. Dlatego obecne negocjacje i  zobowiązania które obie strony zgodziły się dotrzymać wydają się ogromnym postępem w sprawie. 

Miedzy 22 i 25 stycznia w Kuala Lumpur (Malezja) odbyła sie 43 runda rozmów mających na celu normalizację stosunków pomiędzy rządem i MILF. Strony podpisały aneksy do porozumienia w którym zobowiązują się dzielić władzą i zasobami naturalnymi. Pod nadzorem rządu pozostaje obronność, polityka zagraniczna, imigracja i handel globalny. Pod rządy nowej jednostki politycznej ‘Bangsamoro’ wejdzie 58 dziedzin, w tym edukacja, lokalna administracja, opieka społeczna, sprawiedliwość sharia i zwyczajowa. W ramach dzielenia władzy pomiędzy obiema administracjami pozostają ubezpieczenia społeczne i emerytura, prawa człowieka, wymiar sprawiedliwości, służba publiczna i straż przybrzeżna. Pomimo sukcesu jaki ten układ oznacza ogromne wyzwania nadal pozostają jako że ta nowo powstała niezależna jednostka polityczna ‘Bangsamoro’ (zastępująca wcześniejszy 'Niezależny Region w Muzułmańskim Mindanao' / the Autonomous Region in Muslim Mindanao (ARMM)) składa się z odrębnych 16 etniczno-lingwistycznych grup muzułmańskich, 13 grup rdzennych (nie-Moro) i mniejszościowej grupy chrześcijańskiej. Napięcia pomiędzy tymi grupami są częste, zwłaszcza dotyczące sporów o ziemię. Czas pokaże na ile ten układ pokojowy okaże się trwały.  

Więcej na ten temat można zobaczyć tutaj (BBC World News, rozmowa z Emma Leslie, Philippines Programme Associate at Conciliation Resources)