IOSCO identyfikuje dobre praktyki oceny ryzyka kredytowego

Międzynarodowa Organizacja Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO) rozpoczynając konsultacje w przedmiocie przygotowaej przez nią Raportu o dobrych praktykach dla dużych pośredników: alternatywy dla ratingów kredytowych dla oceny wiarygodności kredytowej uczyniła kolejny krok w stronę reformy tego istotnego wycinka światowej architektury finansowej. 

Raport FSB ws. ograniczania wpływu agencji ratingowych

Realizując cele przyjęte przez G20 w zakresie przebudowy międzynarodowej architektury finansowej, a przede wszystkim własny plan działania z października 2012 (zobacz nasz post tutaj) Rada Stabilności Finansowej (FSB) opublikowała Raport z peer review poświęcony krajowej implementacji Zasad ograniczenia zależności od ocen agencji ratingowych (CRA). Do Raportu załączono plany działań dla poszczególnych jurysdykcji.

Podstawowym wnioskiem płynącym z Raportu jest wielkie zróżnicowanie w postępach implementacyjnych. W Raporcie podkreślono także, że usunięcie odwołań do ocen agencji ratingowych z aktów normatywnych stanowi niezbędny, acz dopiero pierwszy krok w stronę ograniczenia oddziaływania CRA na stabilność finansową. Niezbędna jest również adekwatna zmiana praktyki mechanicznego uwzględniania ich wycen jako podstawy oceny wiarygodności kredytowej. To  z kolei może wymagać aktywnego wsparcia ze strony lokalnych nadzorców w rozbudowie własnych, alternatywnych instrumentów w tym zakresie.

W konkluzjach FSB sformułowało rekomendacje dla krajowych administracji w zakresie dobrych praktyk w ograniczaniu zależności od CRA, a także wezwało inne instytucje międzynarodowe do dalszej współpracy.

Mimo że tempo ograniczania niekontrolowanego oddziaływania CRA na rynki finansowe może rozczarowywać, nie należy zapominać ile już w tym zakresie zrobiono, w tym powołując unijne kolegia nadzoru (nasz grudniowy post) i nowelizując unijne regulacje w przedmiotowym zakresie (post tu).

Zob.: Komunikat prasowy FSB.

Kompromis w sprawie unijnej reformy sektora audytu

Parlament Europejski i państwa członkowskie UE wypracowały porozumienie w sprawie założeń reformy sektora audytu (European Commission, MEMO/13/1171). Odpowiednio ustanowiony zostanie 10 letni okres obowiązkowej rotacji audytorów, a stanem rekomendowanym będzie korzystanie z "badań połączonych" (joint audit, tłum. za Zieloną Księgą KE Polityka badania sprawozdań finansowych). Przedsiębiorstwa interesu publicznego będą mogły jednokrotnie ubiegać się o wydłużenie tego okresu.

Nowe zasady mają także ograniczyć ryzyko konfliktu interesów. Przede wszystkim agencje ratingowe będzie obowiązywać "czarna lista" usług o charakterze poza-audytorskim, których takie spółki nie będą mogły świadczyć między innymi w zakresie doradztwa podatkowego i inwestycyjnego. Ma to przeciwdziałać nadmiernemu pogłębianiu relacji między podmiotami kontrolowanymi i kontrolującymi i sprzyjać "zawodowemu sceptycyzmowi".

Oba powyższe elementy mają zapewnić niezależność audytu, co obok wzmocnienia społecznego wymiaru mandatu realizowanego przez takie podmioty (kwestie jakości, transparentności i odpowiedzialności za świadczone usługi) oraz zwiększenia konkurencji na rynku unijnym stanowić będzie trzon reformy sektora. Wdrażane rozwiązania mają wreszcie doprowadzić do harmonizacji z międzynarodowymi standardami rewizji finansowej (International Standards on Auditing, ISAa)

Obszernie na temat reformy tutaj.

Powołanie kolegiów nadzorczych nad międzynarodowymi agencjami ratingowymi

Zgodnie z rekomendacjami Międzynarodowej Organizacji Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO), sformułowanymi w lipcu b.r. w Raporcie Supervisory Colleges for Credit Rating Agencies, wzywającymi do powołania kolegiów nadzorczych na działalnością aktywnych międzynarodowo agencji ratingowych (CRAs), w minionym miesiącu w Nowym Jorku odbyło się inauguracyjne posiedzenia takiej instytucji (tak: IE).

Pracom kolegium nadzorczego właściwego dla Standard & Poor’s oraz Moody’s przewodniczy amerykańska SEC. Kolegium ds. Fitch kieruje ESMA.

Zgodnie z oświadczeniem prasowym IOSCO kolegia mają stanowić mechanizm dla zapewnienia przepływu informacji i dyskusji nt.:

• przestrzegania przez CRA lokalnych i regionalnych regulacji,
• respektowania Kodeksu (IOSCO) dobrych praktyk dla CRA,
• przyjęcia metodologii i modeli ratingowych, wewnętrznych systemów kontroli, procedur rozwiązywania problemu konfliktu interesów oraz zarządzania informacjami niemającymi charakteru publicznego w sposób sprzyjający lepszemu rozumieniu zagrożeń stwarzanych przez lub z którymi mają do czynienia międzynarodowo aktywne CRA , a także w zakresie sposobów mierzenia się z takimi problemami przez kompetentnych nadzorców.

Konsultacje Wspólnego Komitetu Europejskich Urzędów Nadzoru ws. ratingów kredytowych

Wspólny Komitet Europejskich Urzędów Nadzoru (JCESA w skład którego wchodzą przedstawiciele ESMA, EIOPA, EBA) rozpoczął miesięczne konsultacje w sprawie ukrócenia "mechanicznego polegania na ratingach kredytowych". Powyższe określenie występuje bowiem w art. 5b(1) Rozporządzenia (UE) nr 462/2013 zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1060/2009 w sprawie agencji ratingowych, gdzie nie zostało jednak zdefiniowane ani wyjaśnione.

W tej sytuacji Europejskie Urzędy Nadzoru zwróciły się do uczestników rynku z prośbą o ocenę, czy zaproponowana przez nie definicja mająca zapewnić zbieżność wykładni Rozporządzenia jest jasna i możliwa do zastosowania. Consultation Paper, komentarze do którego nadsyłać można do 5 grudnia, zawiera w szczególności definicję mechanicznego polegania na ratingach oraz wskazanie działań byłyby objęte jej zakresem.

Zob. także informację prasową dotyczącą konsultacji.

Formalne zwieńczenie unijnej reformy agencji ratingowych

W dniu dzisiejszym w Dzienniku Urzędowym UE opublikowano (anglojęzyczne) wersje tekstów końcowych aktów prawnych reformujących prawo unijne w obszarze agencji ratingowych tj.:

- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 462/2013 z dnia 21 maja 2013 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1060/2009 w sprawie agencji ratingowych ( Dz.U. L 146 z 31.5.2013, str. 1—33), oraz

Nowelizacja unijnych regulacji w obszarze agencji ratingowych

Rada zatwierdziła dyrektywę oraz rozporządzenie nowelizujące unijne regulacje dotyczące agencji ratingowych (CRAs). Zasadniczym celem przyjętych aktów jest ograniczenie nadmiernego polegania inwestorów na zewnętrznych ocenach kredytowych, zmniejszenie konfliktu interesów na rynku CRA, a także zwiększenie transparentności i konkurencji. 

Największą innowacją jest jednak wprowadzenie obowiązkowej rotacji CRAs w odniesieniu do produktów strukturyzowanych (oraz możliwość rozszerzenia obowiązku okresowej zmiany agencji również na inne obszary).

Dalsze ograniczenia dotyczą obowiązków sprawozdawczych ciążących na podmiotach dysponujących równocześnie określonymi udziałami w CRA oraz innej jednostce, ocenianej przez daną agencję.

Odpowiedź IOSCO dot.transparentności i konkurencji wśród CRAs

Odpowiadając na apel ministrów finansów i prezesów banków centralnych państw G20 z listopada 2012 r. o kontynuację prac mających na celu podniesienie transparentności działań i konkurencyjności pracy agencji ratingowych (CRAs), IOSCO opublikowało list podsumowujący postępy poczynione w przedmiotowym zakresie.

Przesłanką podjęcia prac była konstatacja nieefektywności stanu światowej dominacji trzech CRAs (Fitch Ratings Ltd,  Moody’s Investors Service Inc. oraz  Standard & Poor’s Rating Services), sięgającej w 2011 r. – zależnie od stosowanego kryterium – 91 do 98% udziału w amerykańskim rynku ratingowego, co jednak nie zapobiegło wybuchowi kryzysu finansowego.

Zdaniem IOSCO kluczem do poprawy sytuacji, a w rezultacie do podniesienia stabilności systemu finansowego, jest większa konkurencyjność. Ta z kolei zostanie osiągnięta dzięki regulacjom zwiększającym transparentność dzięki umożliwieniu nowym podmiotom uzyskania wiarygodności niezbędnej do wejścia na rynek CRA. Korzyścią zwiększonej transparentności dla wielkich agencji będą natomiast bodźce do przeglądu wewnętrznych procedur, a w rezultacie większe zaufanie klientów. 

Kontynuacją prac nad reformą rynku CRA ma być m.in. publikacja w 2014 r. zrewidowanego Kodeksu postępowania dla agencji ratingowych, zgodnie z którym agencje powinny zostać poddane nadzorowi regulatorów rynku (zob. Raport z implementacji reform w tym zakresie z lutego 2011).

W załączniku do listu przedstawiono charakterystykę regulacji z wybranych państw IOSCO w przedmiocie transparentności działalności CRAs.

W tym samym momencie, jak informuje EU Observer, w UE właśnie upada inicjatywa powołania konkurencyjnej europejskiej fundancji ratingowej.

FSB w poszukiwaniu sposobu na ograniczenie roli agencji ratingowych

Próbując walczyć z patologiami, które przyczyniły się do eskalacji światowego kryzysu finansowego, Financial Stability Board opublikowałow 2010 roku Zasady ograniczenia zależności od ocen agencji ratingowych (CRA). Dzięki temu z jednej strony miano wyeliminować ustawowe traktowanie ocen prywatnych CRA jako immanentnego elementu rynku finansowego, z drugiej miało to skłonić instytucje finansowe do dołożenia większej staranności przy samodzielnej ocenie ryzyka, zamiast automatycznego polegania na zewnętrznych ratingach.

Jako że zgodnie z ocenami FSB do lutego 2012 r. tylko nieliczne państwa rozpoczęły wdrażanie reform prawnych w przedmiotowym zakresie, za pożądane uznano doprecyzowanie planu ograniczania roli CRAs; w listopadzie przyjęto Mapę drogową, zgodnie z założeniami której do końca tego roku IOSCO, IAIS i OECD mają sformułować zalecenia pod adresem pod adresem państw, wskazujące możliwe dalszych działań.

Aby ocenić postępy w ograniczaniu zależności od CRA i zidentyfikować obszary wymagające intensyfikacji prac FSB inicjuje właśnie proces oceny sektorowej praktyk regulacyjnych i nadzorczych na zasadzie peer review. Podstawowym adresatem kwestionariusza jest wprawdzie administracja, jednak FSB zaprosiła do wyrażania opinii również wszelkie podmioty bezpośrednio zainteresowane.